Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu Market Sentiment (hay Tâm lý thị trường) là gì, cách phân tích và vận dụng chúng vào việc đầu tư trong thị trường Cryptocurrency.

1. Market Sentiment (Tâm lý thị trường) là gì?

Market Sentiment hay còn gọi là tâm lý thị trường đề cập đến thái độ tổng thể, những gì nhà đầu tư suy nghĩ, cảm xúc và tâm trạng của các nhà đầu tư đối với một thị trường tài chính cụ thể. Trong thị trường Cryptocurrency, thái độ này là sự tích tụ của nhiều yếu tố bao gồm sự giao động của giá cả, tin tức, các sự kiện quốc gia và thế giới, cảm xúc của các nhà đầu tư…

• Nếu các nhà đầu tư kỳ vọng vào giá cả đi lên trên thị trường cryptocurrency, thì Market Sentiment được cho là Bullish.
• Ngược lại, các nhà đầu tư kỳ vọng vào giá đi xuống trên thị trường cryptocurrency, thì Market Sentiment được cho là Bearish.

Nói cách khác:

• Giá tăng cho thấy Market Sentiment Bullish.
• Giá giảm cho thấy Market Sentiment Bearish.

2. Tâm lý thị trường trong Bullish & Bearish

Hình dưới đây mô tả tâm lý của các nhà đầu tư trong một chu kỳ thị trường. Mặc dù nó đề cập thị trường chứng khoán Mỹ nhưng cá nhân mình thấy chúng vẫn đúng trong thị trường Cryptocurrency.

Tâm lý thị trường trong Bullish

Không chỉ thị trường Cryptocurrency mà là tất cả thị trường tài chính đều trải qua chu kỳ tăng giá và giảm giá. Khi thị trường ở trong giai đoạn tăng giá (Bullish), tâm lý thị trường sẽ lạc quan, tràn đầy niềm tin và lòng tham. Thông thường, đây là những cảm xúc chính dẫn đến hoạt động giao dịch sôi nổi trên thị trường Cryptocurrency.

Khi niềm tin và lòng tham quá lớn, nó thường sẽ đẩy thị trường tăng trưởng quá mức, đây là cách bong bóng tài chính hình thành. Trong tình huống như vậy, nhiều nhà đầu tư không còn suy nghĩ sáng suốt, quên mất giá trị thực tế và mua một coin & token chỉ vì họ tin rằng thị trường sẽ tiếp tục tăng.

Trong một số trường hợp, thị trường tăng mạnh sau đó sẽ đi ngang trong một thời gian do tài sản được bán dần. Đây còn được gọi là giai đoạn phân phối. Tuy nhiên, một số chu kỳ không thể hiện giai đoạn phân phối rõ ràng và xu hướng giảm bắt đầu ngay sau khi đạt đến đỉnh.

Tâm lý thị trường trong Bearish

Khi thị trường bắt đầu chuyển hướng từ tăng sang giảm, tâm trạng hưng phấn của nhà đầu tư có thể nhanh chóng chuyển thành hoài nghi, do nhiều trader từ chối tin rằng xu hướng tăng đã kết thúc. Khi giá tiếp tục giảm, tâm lý thị trường sẽ nhanh chóng chuyển sang tiêu cực. Tâm lý này thường bao gồm cảm giác lo lắng, phủ nhận và hoảng sợ.

Trong bối cảnh này, các nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi tại sao giá lại giảm, điều này sẽ sớm dẫn đến giai đoạn phủ nhận. Giai đoạn phủ nhận được thể hiện qua cảm giác không chấp nhận được. Nhiều nhà đầu tư khăng khăng giữ vị thế thua lỗ hoặc hold luôn vì “đã quá muộn để bán” hoặc vì họ muốn tin rằng “thị trường sẽ sớm tăng trở lại.”

Nhưng khi giá càng giảm, làn sóng “panic sell” càng mạnh. Tại thời điểm này, sự sợ hãi và hoảng loạn thường dẫn đến việc từ bỏ thị trường (bán đáy).

Cuối cùng, xu hướng giảm sẽ dừng lại khi biến động giảm và thị trường bình ổn. Thông thường, thị trường trải qua giai đoạn đi ngang trước khi cảm giác hy vọng và lạc quan bắt đầu xuất hiện trở lại. Giai đoạn đi ngang như vậy còn được gọi là giai đoạn tích lũy.

3. Cách phân tích Tâm lý thị trường

Tâm lý thị trường tại một thời điểm là tâm lý chung của đại đa số nhà đầu tư trong thị trường. Để cảm nhận được nó, bạn sẽ cần thu thập quan điểm, ý tưởng và ý kiến của những người tham gia thị trường. Mặc dù có thể hữu ích, nhưng bạn không nên chỉ dựa vào phân tích tâm lý thị trường để đưa ra quyết định đầu tư.

Để có cảm nhận cơ bản về thị trường Cryptocurrency, Bạn có thể sử dụng nhiều phương pháp như theo dõi cái KOL nổi tiếng trên Twitter.

Ngoài ra, bạn có thể xem các trang và kênh truyền thông xã hội có liên quan, để hiểu cộng đồng và nhà đầu tư đang cảm thấy gì về từng dự án cụ thể.

Bạn cũng có thể tham gia các cộng đồng của họ, nhóm Telegram để nói chuyện trực tiếp với nhóm dự án và các thành viên cộng đồng,…

Ngoài việc theo dõi các kênh xã hội, bạn có thể cân nhắc việc cập nhật những tin tức mới nhất về ngành thông qua các cổng truyền thông

4. Sử dụng nhận định về Market Sentiment để đầu tư hiệu quả

Phân tích Market Sentiment nên là một phần thiết yếu của nhiều chiến lược giao dịch. Thông thường bạn nên đưa ra quyết định bằng cách sử dụng tổng hợp tất cả các thông tin có sẵn từ phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản, phân tích Market Sentiment.

Nhìn chung, việc kết hợp phân tích kỹ thuật, cơ bản với các phân tích về Market Sentiment cho phép các nhà đầu tư:

• Hiểu rõ hơn về hành động giá ngắn trung và dài hạn.
• Phát triển khả năng kiểm soát cảm xúc của mình tốt hơn.
• Tìm kiếm các cơ hội đầu tư có khả năng sinh lời cao.

Ví dụ: Thị trường Crypto Bullish vào năm 2017 là một ví dụ rõ ràng về cách tâm lý thị trường ảnh hưởng đến giá và ngược lại. Từ tháng 1 đến tháng 12, Bitcoin đã tăng từ mức xấp xỉ 900 USD lên mức cao kỷ lục là 20,000 USD.

Trong quá trình tăng giá, tâm lý thị trường ngày càng trở nên tích cực hơn. Hàng nghìn nhà đầu tư mới đã tham gia, bắt kịp sự phấn khích của thị trường bull. FOMO, sự lạc quan quá mức và lòng tham đã nhanh chóng đẩy giá lên cao, đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ.

Xu hướng bắt đầu đảo ngược vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018. Động thái điều chỉnh sau đó khiến nhiều người tham gia muộn bị thiệt hại đáng kể. Ngay cả khi xu hướng giảm đã diễn ra, sự tự tin và tự mãn giả tạo đã khiến nhiều người khăng khăng giữ vị thế.

Vài tháng sau, tâm lý thị trường trở nên cực kỳ tiêu cực khi niềm tin của các nhà đầu tư xuống mức thấp kỷ lục. FUD và sự hoảng loạn đã khiến nhiều người mua gần đỉnh bán gần đáy, dẫn đến thua lỗ lớn. Một số người trở nên mất niềm tin vào Bitcoin. Mặc dù thực tế là công nghệ Bitcoin đang được cải tiến liên tục.

5. Tổng kết

Xu hướng bắt đầu đảo ngược vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018. Động thái điều chỉnh sau đó khiến nhiều người tham gia muộn bị thiệt hại đáng kể. Ngay cả khi xu hướng giảm đã diễn ra, sự tự tin và tự mãn giả tạo đã khiến nhiều người khăng khăng giữ vị thế.

Vài tháng sau, tâm lý thị trường trở nên cực kỳ tiêu cực khi niềm tin của các nhà đầu tư xuống mức thấp kỷ lục. FUD và sự hoảng loạn đã khiến nhiều người mua gần đỉnh bán gần đáy, dẫn đến thua lỗ lớn. Một số người trở nên mất niềm tin vào Bitcoin. Mặc dù thực tế là công nghệ Bitcoin đang được cải tiến liên tục.

Tháng 09/2020, Uniswap lần đầu tiên giới thiệu một khái niệm airdrop mới và độc đáo đến với thị trường tiền điện tử. Đó là Retroactive. Từ đó đến nay, đã có rất nhiều dự án thực hiện hình thức airdrop này nhằm khuyến khích, thu hút người dùng đóng góp cho sự phát triển của dự án.

1. Retroactive là gì?

Retroactive là một sự kiện phân bổ token của dự án cho những người dùng đã ủng hộ, sử dụng và hỗ trợ cho sự phát triển của dự án từ những ngày đầu tiên. Sự kiện này hoàn toàn miễn phí và góp phần vào việc gia tăng độ phổ biến của dự án, tăng số lượng người dùng, tìm ra lỗ hổng hệ thống, lỗi code,…

Thông thường, một đợt Retroactive coin trong crypto xảy ra khi một giao thức hiện có thông báo rằng nó đang triển khai token gốc. Những người tham gia phải đáp ứng các tiêu chí nhất định. Chủ yếu thông qua các hình thức thực hiện giao dịch, cung cấp thanh khoản, tương tác và sử dụng các chức năng chính của dự án,… để được thưởng một lượng token – thường là token của chính dự án đó.

Thuật ngữ Retroactive đã trở nên phổ biến sau đợt airdrop token UNI của Uniswap. Sàn giao dịch này đã thông báo sẽ tặng miễn phí token UNI của họ cho những người dùng đã tương tác với giao thức thông qua hình thức giao dịch hoặc cung cấp thanh khoản trước khi có snapshot (trước ngày 01/09/2020). Mỗi người dùng đáp ứng điều kiện trên có thể nhận được 400 UNI. Một số người dùng đã kiếm được hàng triệu USD miễn phí từ sự kiện này của Uniswap.

2. Những lần Retroactive khủng trong thị trường Crypto

Uniswap

Uniswap là giao thức AMM và sàn giao dịch phi tập trung (DEX) phổ biến nhất hiện nay. Vào ngày 17/09/2020, sàn giao dịch này bất ngờ công bố sẽ phân phối token UNI (tương đương 15% tổng nguồn cung token) thông qua một đợt Retroactive Airdrop miễn phí cho những người từng dùng Uniswap trước đây.

Mỗi tài khoản thông thường sẽ được tặng miễn phí 400 token UNI, với giá trị tại thời điểm đó là khoảng gần $2,000. Ngay sau đó vài giờ, hàng loạt sàn giao dịch lớn như Binance, OKEx, Coinbase,… thông báo niêm yết và giao dịch token UNI, đẩy giá của nó tăng lên 100%. Sự kiện này đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm của tháng.

1INCH

Nhằm cạnh tranh với Uniswap, 1inch Exchange đã thông báo chương trình Retroactive Airdrop kéo dài từ cuối năm 2020 đến đầu năm 2021. Cụ thể:

• 4.8 triệu token 1INCH sẽ được airdrop cho 9.094 người dùng Moonswap, đồng nghĩa với việc mỗi người sẽ nhận được khoảng 527 token – trị giá khoảng $3,000 tại thời điểm đó.
• 3.57 triệu token cho 1,308 người dùng đã tham qua liquidity mining trên sàn từ đầu tháng 11/2020.
• 685,000 token token cho những người dùng sử dụng các ví hợp đồng thông minh như Argent, Authereum, Gnosis và Pillar.

Bên cạnh đó, nhằm mục đích tri ân người dùng, 1inch Exchange còn airdrop 6 triệu token cho người dùng Uniswap. Để đủ điều kiện nhận thưởng, người dùng phải sử dụng Uniswap trong ít nhất 20 ngày và đã thực hiện ít nhất 3 giao dịch trong năm 2021. Đồng thời chưa từng sử dụng 1inch Exchange và Mooniswap trước đó.

Theo 1inch Exchange, có khoảng 25,000 địa chỉ ví Uniswap thỏa mãn các điều kiện trên, tức mỗi địa chỉ ví sẽ nhận được 240 token 1INCH, trị giá khoảng $1,350 tại thời điểm đó. Tổng cộng số lượng token 1INCH được airdrop là 15,055 triệu token.

dYdX

dYdX là đợt Retroactive khủng mới nhất thời gian qua. Sàn giao dịch phái sinh phi tập trung này đã gây ngạc nhiên cho cộng đồng của mình khi thông báo sẽ dành ra 7.5% tổng nguồn cung (tương đương 75,000,000 token DYDX) để airdrop miễn phí cho những người dùng đã sử dụng dYdX trước đó.

Số lượng token mà mỗi người dùng nhận được sẽ dựa trên mức độ hoạt động tích cực của họ trước đó trên nền tảng. Cụ thể, những người dùng hoạt động ít tích cực nhất có thể nhận được 310 token khi giao dịch ít nhất $1 trên sàn và người dùng hoạt động tích cực nhất (có khối lượng giao dịch vượt trên $1 triệu) sẽ nhận được 9,529 token.

Theo ước tính, có hơn 64,000 địa chỉ ví đủ điều kiện nhận token trong đợt Retroactive này, biến nó trở thành một trong những đợt airdrop lớn nhất trong lịch sử DeFi.

3. Tại sao lại có Retroactive?

Dùng để thưởng cho những người ủng hộ dự án

Có một thực tế là rất nhiều nhà đầu tư tiền điện tử chỉ quan tâm đến lợi tức đầu tư (ROI) trong ngắn hạn mà không hề quan tâm đến tính bền vững lâu dài của dự án. Họ thường mua bán token rất nhanh, thậm chí bán tháo ngay khi giá vừa biến động nhỏ. Tất nhiên những người chủ sở hữu dự án luôn mong muốn có nhiều holder, mua coin/token của họ và nắm giữ lâu dài.

Do vậy, để khích lệ cũng như giữ chân những người ủng hộ lâu dài này, các nhà đầu tư ban đầu và tạo động lực cho họ gắn bó với dự án trong thời gian dài hơn, nhiều dự án tiền điện tử sẽ tổ chức Retroactive. Tất nhiên, không phải dự án nào cũng làm điều này cũng như việc chụp số dư nắm giữ token trong ví cũng diễn ra bất ngờ không ai biết trước. Nhiều nhà đầu tư vừa mua và sở hữu token trong ví đúng thời điểm có chương trình airdrop cũng rất cao.

Là phương pháp marketing hiệu quả

Một trong những lý do chính cho các dự án thực hiện Retroactive là để khơi dậy sự chú ý và gia tăng nhận thức của người dùng. Đặc biệt là đối với một loại tiền điện tử mới. Thế giới tiền điện tử chủ yếu dựa vào sự “hype – cường điệu hóa”.

Mọi người liên tục theo dõi điều thú vị tiếp theo và do đó, các token miễn phí cung cấp động lực để thu hút nhiều người hơn vào một dự án, gia tăng cộng đồng xung quanh dự án đó. Thông báo về một đợt airdrop sắp tới sẽ tạo ra tiếng vang cần thiết trên cả các phương tiện truyền thông và trong thị trường tiền điện tử.

Thu hút/kéo người dùng từ các dự án khác

Nhiều dự án mới có cùng mảng cạnh tranh hoặc là đối tác của các dự án cũ. Nhưng vì là dự án ra đời sau vì vậy người dùng sẽ rất ít. Airdrop là hình thức hiệu quả kéo người dùng từ dự án cũ tiếp cận, biết đến và sử dụng sản phẩm của họ.

Ví dụ: Gần đây dự án Pods tiến hành retroactive NFT cho những người dùng đủ điều kiện sau:

• Tham gia testnet bản beta.
• Đã từng sử dụng: Opyn, Hegic v888, Ribbon, StakeDAO, Lien và Whiteheart.
• 1000 ví active nhất mạng Polygon.

=> Khi bạn sử dụng sản phẩm của các dự án khác, rất có thể sau này cũng được airdrop đúng không.

4. Cách tìm dự án có khả năng Retroactive

Để nhận biết được các dự án có khả năng Retroactive cao, trước tiên bạn cần đặt ra câu hỏi: Những dự án nào thường sẽ Retroactive/ Airdrop Coin?

Tìm kiếm dự án chưa có token

Mỗi hệ sinh thái đều bao gồm nhiều mảnh ghép khác nhau như Lending, Payment, Derivative, AMM Dex,… Bạn có thể phân loại các dự án theo từng mảng và kiểm tra xem dự án nào chưa có token. Sau đó tiến hành so sánh với các đối thủ cạnh tranh, các dự án tương tự trước đó để nhận biết tiềm năng Retroactive trong thời gian tới.

Ví dụ: Uniswap, Sushiswap, PancakeSwap,… đều là các AMM đã có token riêng và những dự án như Uniswap, 1inch trước đó có retroactive. Vậy khả năng cao các dự án AMM đối thủ khác chưa có token cũng sẽ sớm đi theo hướng này.

Perpetual Protocol và dYdX đều là các sàn giao dịch phi tập trung hỗ trợ hợp đồng không kỳ hạn (Perpetuals). Perpetual Protocol đã có token, dYdX cũng vừa có một đợt Retroactive đình đám. Việc của chúng ta là tìm kiếm các sàn phi tập trung cũng hỗ trợ hợp đồng không kỳ hạn chưa có token và thực hiện một vài giao dịch thôi.

Sau khi đã lọc được danh sách các dự án chưa có token tiềm năng, bạn có thể kiểm tra cơ chế và cách thức hoạt động của các dự án này.

Ví dụ: Các dự án cũ đã hoạt động lâu mà chưa có token, nguyên nhân là gì? Liệu họ có cộng đồng lớn, doanh thủ ổn định và lượng user trung thành ủng hộ đằng sau hay không? Nếu có, có thể đây là một dự án có giá trị nội tại và thu hút các nhà đầu tư không vì token của họ. Lúc này, việc phát hành token có lẽ chỉ là vấn đề thời gian để chứng minh tính nghiêm túc và cam kết về sự phát triển của dự án.

Dự án có doanh thu

Một dự án có doanh thu rất lớn mà chưa có token thì khả năng rất cao sớm hay muộn cũng sẽ có các chương trình retroactive cho người dùng cũ.

Những dự án có doanh thu mà đã có token thì cũng có thể có chương trình retroactive để kích thích người dùng tiếp cận hơn nữa với dự án.

Ví dụ: 1inch nổi đình đám sau khi kết thúc chương trình airdrop lần 1. Nhưng 17/2/2021 họ lại công bố rằng sẽ tiếp tục airdrop cho những người dùng Uniswap.

Việc những dự án có doanh thu nhưng chưa có đợt airdrop nào cũng khiến nhiều người dùng ở lại chờ đợi và sử dụng các sản phẩm của họ bởi giá trị mỗi lần airdrop của những dự án có doanh thu thường rất cao: DYDX, 1Inch, Uniswap…

Các dự án testnet/ cần tiếp cận người dùng & feedback về sản phẩm

Các dự án hiện mới ra mắt bản testnet thường cũng sẽ thực hiện các đợt Retroactive/Airdrop nhằm khuyến khích người dùng tương tác với giao thức để tìm ra các lỗ hổng hệ thống, lỗi bảo mật, lỗi code,…

Hãy thường xuyên để mắt đến các trang mạng xã hội của những dự án này như twitter, Telegram, Facebook, Discord.. để không bỏ lỡ bất kỳ đợt airdrop nào.

Ngoài ra, sự quan tâm của cộng đồng với các đợt airdrop này cũng giúp các nhà phát triển đo lường triển vọng tăng trưởng và phát triển lượng người dùng biết đến nhiều hơn của dự án trong tương lai khi mainnet chính thức ra mắt.

Hệ sinh thái/dự án đang có dòng tiền đổ vào

Việc xác định dòng tiền đang đổ về đâu cũng là một cách giúp bạn dự phóng các cơ hội airdrop tiềm năng. Đặc biệt, hãy chú ý đến các hệ sinh thái mới, chưa có quá nhiều sự kiện để thu hút cộng đồng. Nguyên nhân là bởi khi cả hệ sinh thái đang phát triển nóng, các dự án cũng sẽ đẩy nhanh tiến độ ra mắt sản phẩm của mình để thu hút người dùng mới, tạo cộng đồng xung quanh dự án, lấy danh tiếng,… Và một trong những cách tốt nhất để thực hiện điều đó chính là thông qua một đợt airdrop.

Hãy nhìn vào sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của hệ sinh thái Solana thời gian qua. Khi dòng tiền đổ về và hàng loạt dự án mới ra mắt, có rất nhiều dự án đã thực hiện airdrop để thu hút người dùng như Orca, Port Finance,…

Ví dụ: Orca airdrop hơn 5 triệu token ORCA (5% tổng cung)

Và kết quả là Orca hay Port Finance đều được rất nhiều người biết đến.

Theo dõi và cập nhật thông tin về các airdrop sắp diễn ra

Ngoài việc tự lọc, phân loại so sánh với các dự án tương tự, theo dõi các trang mạng xã hội của các dự án tiềm năng,… có một số dịch vụ và trang web mà qua đó bạn có thể nhận được thông tin cập nhật thường xuyên về airdrop như:

• Etherscan Airdrop: Tại đây, bạn sẽ tìm thấy tất cả các airdrop, bao gồm cả Retroactive Airdrop phổ biến hiện đang diễn ra.
• AirdropAlert.com: Trang web này cho phép bạn tìm thấy các thông báo về airdrop trên trang Twitter và trang diễn đàn Bitcoin của một dự án cụ thể mà bạn có thể đang theo dõi.
• Coinairdrops.com: Cung cấp cho bạn tất cả thông tin về những đợt airdrop hot nhất hiện nay.
• Defillama: Tại đây cung cấp thông tin các dự án DeFi với các biến động cụ thể và anh em có thể tham khảo.
• Darren Lau (Lau, Lau): Đây là channel trên twitter thường xuyên chia sẻ các kèo được dự đoán sẽ có retroactive và hướng dẫn tham gia cụ thể.

Tuy nhiên, không phải tất cả các airdrop đều đáng tham gia và đôi khi cũng có thể có gian lận. Hãy đến với phần tiếp theo để biết được cách kiểm tra các dự án Retroactive/ Airdrop tiềm năng nhé.

5. Săn Retroactive cần chuẩn bị gì?

Chuẩn bị tâm lý

Chuẩn bị tâm lý là một việc rất quan trọng mà nhiều người không để tâm tới. Retroactive/ Airdrop vốn là một kèo rất hời lại không yêu cầu phải tốn quá nhiều chi phí, do vậy rất nhiều bạn lao đầu vào làm để rồi dự án không retroactive, hoặc nếu có thì cũng rất lâu, sinh ra tâm lý chán nản và bực bội.

Hãy nhớ rằng dự án có Retroactive hay không không phụ thuộc vào bạn. Đó là do dự án quyết định. Không có gì đảm bảo chắc chắn rằng một dự án sẽ Retroactive/ Airdrop trong tương lai. Do đó điều đầu tiên bạn cần làm là chuẩn bị một tâm lý thoải mái, không quá đặt nặng vấn đề phải săn được airdrop ở 1 dự án nhất định nào. Có airdrop thì tất nhiên là rất tốt nhưng không có thì cũng chẳng sao.

Tiếp theo, hãy luôn sẵn sàng để đối mặt với những rủi ro có thể xảy ra, đặc biệt là đối với các dự án yêu cầu bạn phải ký gửi tài sản vào. Theo mình, với mỗi dự án tiềm năng, bạn chỉ nên bỏ một phần vốn nhỏ vào để tránh trường hợp dự án không airdrop, bị tấn công hoặc rug-pull, bạn cũng sẽ không bị chôn vốn và có thể thoải mái tìm kiếm những cơ hội khác.

Điều cuối cùng bạn cần là tâm lý biết đủ. Hãy cứ yên tâm là số lượng kèo airdrop rất nhiều, không có kèo này thì có kèo khác. Do đó bạn nên phân bổ thời gian, công sức và tiền bạc một cách hợp lý. Đừng all-in và chỉ thực hiện 1 dự án duy nhất, đừng tiếc nuối “giá mà mình ăn được nhiều hơn” hay “biết thế đã không làm cái này”. Có ngồi tiếc thì cũng có giải quyết được gì nữa đâu đúng không?

Đánh giá nhanh dự án Retroactive

Đánh giá nhanh các dự án trước khi nhảy vào tham gia retroactive rất quan trọng vì nó quyết định đến 80% khả năng thành công của airdrop đó, dù bạn là người mới hay đã có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

Dưới đây là một vài lưu ý bạn cần quan tâm khi đánh giá nhanh các dự án Retroactive:

Dự án càng mới thì càng nên làm/càng ít người dùng càng nên làm

Cộng đồng của dự án càng nhỏ thì mức độ cạnh tranh trong các đợt airdrop cũng càng thấp. Để biết cộng đồng quan tâm đến dự án có lớn hay không, bạn có thể nhìn vào số lượng follow của họ trên Facebook, Twitter, Telegram,… và số lượt tương tác với bài đăng về kế hoạch airdrop. Ít thì càng nên làm, chưa có tên tuổi cũng vẫn nên làm.

Càng khó càng làm

Các điều kiện nhận airdrop ngày càng khó hơn, yêu cầu người dùng phải thực hiện nhiều bước và nhiều thao tác khác nhau. Cái mà Retroactive hướng tới là người dùng thật sự, những người sẽ đồng hành và ủng hộ dự án trong thời gian dài chứ không phải những người chỉ tham gia cho vui hay đầu cơ airdrop.

Ví dụ: Như Retroactive của dYdX yêu cầu người dùng phải deposit tài sản lên layer 2 của Starkware, sau đó trade đủ volume trên sàn, được phân theo cấp bậc. Số lượng token phân bổ qua airdrop cũng sẽ dựa theo cấp bậc volume giao dịch này.

Hay Reef Finance chỉ airdrop cho những người dùng swap từ 7 lần trở lên hoặc đã tham gia cung cấp thanh khoản cho ít nhất 3 pool của nền tảng.

Chính vì những yêu cầu khắt khe đó, nhiều người dùng sẽ ngại không làm/không tham gia airdrop nữa. Điều này giúp bạn loại được kha khá đối thủ khó chịu.

Bên cạnh đó, việc tham gia trải nghiệm sản phẩm còn là cơ hội giúp bạn tăng thêm kiến thức và kinh nghiệm trong thị trường hơn. Hiểu được sản phẩm/cơ chế thật sự thì dù không được airdrop thì bạn cũng có thể đánh giá tiềm năng thật sự của dự án mà xem xét tiềm năng đầu tư.

Càng tập trung càng tốt

Như mình đã nói ở trên rồi, hãy “biết đủ”. Phân bổ vốn cho nhiều dự án tiềm năng chắc chắn là tốt vì nó giảm thiểu rủi ro, nhưng cũng đừng ôm đồm mà làm quá nhiều kèo cùng một lúc.

Hãy nhớ, mục đích cuối của Retroactive là thu hút cộng đồng tương tác với nền tảng, thưởng cho những người dùng trung thành – những người đã ủng hộ và đóng góp cho sự phát triển của dự án. Nếu bạn ôm quá nhiều kèo airdrop, bạn sẽ không có cơ hội dùng thử tất cả các tính năng hay trải nghiệm trọn vẹn sản phẩm. Biết đâu đây có thể là một trong những yêu cầu cho các đợt airdrop tiếp theo của dự án.

Ngoài ra, tương tác với nền tảng cũng mang lại cho bạn những kinh nghiệm quý báu có thể sẽ hữu ích trong tương lai. Những người tạo ra sản phẩm rất thích người dùng sau khi trải nghiệm sản phẩm sẽ phản hồi/góp ý trực tiếp cho họ thông qua nhiều hình thức khác nhau thông qua nhiều nền tảng.

Ví dụ: Bạn có thể tương tác với dự án qua các kênh social như Telegram/Discord hoặc cẩn thận hơn có thể soạn thành 1 bản tóm tắt, tổng hợp các vấn đề gửi trực tiếp cho dự án. 100% các dev đều chào đón nhiệt tình góp ý của bạn và rất có thể bạn sẽ có phần thưởng kể cả không có đợt retroactive nào của dự án.

Do vậy, theo mình, tập trung cho khoảng dưới 10 dự án là một con số hợp lý.

6. Những dự án có thể sẽ Retroactive trong thời gian tới

OpenSea

OpenSea là một trong những nền tảng giao dịch NFT phổ biến nhất với các bộ sưu tập NFT và nhiều tính năng phong phú. Một trong những đặc điểm của OpenSea là cộng đồng mạnh mẽ của họ. Tính đến nay, OpenSea đã có hơn 25.000 người dùng trên toàn thế giới.

Ngoài ra, hiện OpenSea không có native token. Có nhiều suy đoán rằng người dùng của nền tảng này có thể nhận được airdrop trong tương lai, nếu dự án chọn thúc đẩy quyền sở hữu công khai và phân quyền quản trị.

Metamask

MetaMask là một ứng dụng di động và tiện ích mở rộng Web 3.0 cho phép người dùng kết nối ví của họ với web hoặc ứng dụng phi tập trung trên nhiều blockchain. Nó có hai chức năng chính: Một là cầu nối giữa các ứng dụng phi tập trung. Hai là ví tiền điện tử.

Sau các đợt airdrop token của các nền tảng phổ biến như Uniswap và 1inch, Metamask là một trong những dự án được cộng đồng mong chờ airdrop nhất. Nhóm phát triển Metamask cũng đã thông tin rằng họ đang cân nhắc đến một đợt airdrop trong tương lai gần sau khi đạt 10 triệu người dùng hồi đầu tháng 9.

Opyn

Các giao dịch quyền chọn phi tập trung là một lĩnh vực DeFi mới nổi đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng đáng kể trong thời gian qua. Và Opyn là một trong dự án tiên phong trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, kể từ khi ra mắt mainnet vào tháng 06/2020 và ngay cả khi ra mắt V2, Opyn vẫn chưa nói nhiều về khả năng phát hành token riêng của họ. Có một số gợi ý nhỏ trong bài đăng thông báo phiên bản V2, như là các tùy chọn mới sẽ được đưa vào whitelist và họ sẽ thiết lập các ưu đãi cho người dùng trong tương lai. Tuy nhiên, không có gì quá cụ thể.

Bất chấp điều đó, các đối thủ cạnh tranh chính của Opyn là Hegic, Opium, Hedget,… đều đã phát hành token. Do vậy chúng ta hoàn toàn có thể tin rằng Opyn sẽ đi theo con đường tương tự trong tương lai.

Zapper

Nếu tài sản tiền điện tử của bạn được lưu trữ trên nhiều địa chỉ, thì Zapper là một trong những cách tốt nhất để theo dõi chúng.

Zapper cung cấp cho người dùng một cái nhìn tổng quát về danh mục đầu tư của họ thông qua một bảng điều khiển dễ đọc, cho phép kết nối ví và cung cấp thanh khoản cho các giao thức tích hợp như SushiSwap, Curve, Balancer,… hoặc hoán đổi token với mức phí phải chăng.

Zapper đã hoàn thành đợt airdrop các NFT lần 1 và đang tiến hành airdrop NFT đợt 2. Một số người đã suy đoán rằng Zapper có thể sẽ có kế hoạch tung ra token của riêng mình. Vì vậy việc sử dụng một trong các tính năng tích hợp của nó có thể là một chiến lược tốt để bạn sẵn sàng cho bất kỳ đợt Retroactive nào.

Matcha

Ra mắt từ năm 2020, Matcha là một DEX aggregator chạy trên 0x Protocol. Nó có thể được kết hợp với các DEX như Uniswap, Kyber và Oasis để sử dụng định tuyến orderbook thông minh và với 0X Mesh để cung cấp tính lưu động tốt nhất trên thị trường. Ngoài ra, Matcha sử dụng “meta transactions” để giúp người dùng giảm chi phí trao đổi token trên chuỗi.

Hiện Matcha nằm trong top các sàn DEX có khối lượng giao dịch thuộc hàng đầu.

Nhìn chung, các giao thức DeFi theo chủ đề thực phẩm phổ biến như SushiSwap, PancakeSwap,… đều có các token của riêng họ. Ngoài ra, đối thủ của Matcha là 1inch cũng đã có 1 đợt Retroactive thành công. Vậy tại sao tiếp theo không phải là Matcha?

Tuy nhiên, hãy cẩn thận đừng để nhận nhầm. Hiện tại, một số dự án đã có token cùng tên Matcha nhưng không có bất kỳ liên kết nào với nền tảng DEX này.

7. Một vài lưu ý khi tham gia Retroactive Airdrop

Tham gia Retroactive Airdrop có chắc chắn nhận được airdrop hay không?

Câu trả lời là không. Một số dự án yêu cầu bạn phải tương tác với nền tảng theo một mức độ nhất định trong một khoảng thời gian nào đó.

Ví dụ: 1INCH yêu cầu người dùng phải sử dụng Uniswap trong ít nhất 20 ngày và đã thực hiện ít nhất 3 giao dịch trong năm 2021. Đồng thời chưa từng sử dụng 1inch Exchange và Mooniswap trước đó mới đủ điều kiện nhận airdrop.

Có thể bạn đã sử dụng Uniswap vài tháng, chưa từng sử dụng 1inch Exchange và Mooniswap, nhưng trong năm 2021 bạn chưa thực hiện giao dịch nào thì cũng không đủ điều kiện nhận airdrop.

Bạn không thể biết trước được điều kiện nhận Airdrop cụ thể của từng dự án là gì mà thực hiện hết chỉ chờ ngày công bố airdrop. Do vậy, việc bạn có nhận được airdrop thông qua một đợt Airdrop hay không là điều không ai có thể nói chắc chắn được.

Tham gia Retroactive Airdrop sẽ nhận được bao nhiêu token?

Tương tự như việc bạn không thể chắc chắn có nhận được token thông qua một đợt Airdrop hay không. Việc bạn sẽ nhận được bao nhiêu token airdrop cũng hoàn toàn phụ thuộc vào chính sách của từng dự án cụ thể. Chỉ đến khi nào dự án công bố thì chúng ta mới biết chính xác được.

Tham gia Retroactive Airdrop có rủi ro gì?

• Mất thời gian: Đặc trưng của Retroactive là người dùng phải bỏ thời gian trải nghiệm và tương tác với giao thức/sản phẩm của dự án. Điều này có thể sẽ không thú vị gì mấy đối với những bạn bận rộn hoặc muốn nhận token miễn phí bằng những cách đơn giản hơn như chia sẻ tweet, theo dõi group Telegram, testnet các bản beta hay tham gia trading competition của dự án,…
• Ngoài ra, có đôi khi bạn nghĩ rằng một dự án nào đó sẽ có airdrop trong tương lai gần, nhưng thực chất lại phải chờ quá lâu cho tới lúc đó.
• Ví dụ: Metamask đã được đồn đoán sẽ retroactive từ rất lâu nhưng đến nay hơn 1 năm sau khi Uniswap retroactive thì dự án vẫn chưa thực hiện đợt nào.
• Dự án không có tiềm năng lâu dài: Một số dự án có thể chưa phát hành token, nhưng nếu đó là nó không có giá trị nội tại, không có tiềm năng phát triển tương lai, dự án đó có thể sẽ không bao giờ phát hành token, không có airdrop. Mà dù nếu có thì tiềm năng lợi nhuận của token đó cũng không cao.
• Lượng token nhận được ít: Một số dự án công bố các đợt Airdrop từ khá sớm nên sẽ có một lượng lớn người dùng tham gia, chưa kể mỗi người có thể sẽ dùng nhiều ví. Điều này dẫn đến số lượng token airdrop nhận được của mỗi ví bị chia nhỏ hoặc chỉ là 1 đợt marketing của họ nhằm câu kéo người dùng.
• Lừa đảo: Vì đây là các đợt phân bổ token miễn phí, nên sẽ không tránh khỏi việc một số dự án lợi dụng hình thức này để lừa người dùng tham gia. Hãy luôn cẩn thận và tìm hiểu thông tin thật kỹ trước khi tham gia bất kỳ đợt Airdrop nào. Hoạt động tham gia nhận retroactive rất phong phú thậm chí bao gồm cả cung cấp thanh khoản cho họ vì vậy nếu bạn không biết kiểm soát rủi ro rất có thể gặp dự án rug-pull và bạn mất cả tiền lẫn cơ hội.

Nên tham gia airdrop bằng ví chính hay ví phụ? Có thể làm bao nhiêu ví?

Việc tham gia bằng ví chính hay ví phụ hoàn toàn tùy thuộc vào bạn. Ví nào đáp ứng được điều kiện của đợt Retroactive thì bạn tham gia bằng ví đó. Nhưng lời khuyên là bạn nên tạo những ví riêng chuyên dùng để cày airdrop bởi thao tác trong lúc thực hiện sẽ cấp quyền rất nhiều. Những dự án scam có thể sẽ cài mã độc hoặc cố tình thực hiện vài thao tác cấp phép rồi hack tài khoản của bạn. An toàn nhất chúng ta nên tách biệt ví giữ coin lâu dài, dòng tiền chính với ví airdrop.

Còn việc có thể tham gia bằng bao nhiêu ví thì là sự lựa chọn của bạn, bạn có thể dùng bao nhiêu tài khoản tuỳ thích miễn rằng hãy thao tác đảm bảo cơ hội trúng cao nhất.

Có nên cheat không?

Điều kiện để nhận được Retroactive/Airdrop của các dự án ngày càng khắt khe và khó khăn hơn. Rất nhiều dự án sử dụng cơ chế kiểm tra chặt chẽ để đảm bảo token phân bổ trong các đợt airdrop đều công bằng, tránh gian lận. Do vậy nếu bạn cheat và bị phát hiện, dự án loại bỏ các ví trùng địa chỉ IP, volume tương tác quá bé $1 – $2 thì bao nhiêu công sức bạn đã bỏ ra trước đây để săn Retroactive Airdrop này sẽ tan thành mây khói.

Nhưng không có nghĩa rằng khuyên bạn chỉ dùng 1 ví, bạn nên cân nhắc việc đáp ứng các yêu cầu sao cho cơ hội trúng retroactive cao và làm ví nào hiệu quả ví ấy, tương tác thật sự thì dự án vẫn có thể airdrop như bình thường.

8. Tổng kết

Retroactive, Airdrop đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết bởi khả năng mở rộng cộng đồng, thu hút người dùng và khuyến khích họ đóng góp cho sự phát triển của dự án. Đừng ngạc nhiên nếu sắp tới bạn thấy nhiều dự án thực hiện Retroactive, Airdrop miễn phí cho người dùng.

Như vậy mình đã cung cấp cho bạn một vài thông tin cơ bản về Retroactive, những điều bạn cần chuẩn bị khi tham gia Retroactive, cách săn những dự án có thể airdrop trong tương lai và một vài dự án tiềm năng cao bạn nên để mắt tới.

Tuy nhiên, không có gì đảm bảo chắc chắn rằng các dự án này sẽ thực hiện Airdrop. Vậy nên bạn hãy luôn nhớ một điều quan trọng rằng airdrop chỉ là một trong nhiều cách, không phải là cách duy nhất để kiếm tiền với tiền điện tử. Giữ một tâm lý thoải mái và đừng đặt nặng vấn đề phải săn được airdrop nhé!

Trong đầu tư, chúng ta thường sử dụng các phương pháp phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật để dự đoán hành vi thị trường mà quên rằng một yếu tố không kém phần quan trọng, tác động trực tiếp đến sự dịch chuyển của giá, đó là yếu tố “tâm lý thị trường”

Ở bài viết hôm nay, mình muốn chia sẻ tới bạn đọc về cách nhận biết tâm lý thị trường là gì và một vài insight liên quan đến tâm lý thị trường, cũng như cách mà nó tác động đến hành vi đầu tư của hầu hết các nhà đầu tư trong crypto là như thế nào. Chúng ta cùng bắt đầu nhé!

1. Tâm lý thị trường là gì?

Tâm lý thị trường là khái niệm chỉ sự chuyển động của thị trường phản ánh (hoặc bị ảnh hưởng bởi) trạng thái cảm xúc của những người tham gia. Đây là một trong những chủ đề chính của kinh tế học hành vi – một lĩnh vực nghiên cứu các yếu tố khác nhau trước các quyết định kinh tế.

Nhiều người tin rằng cảm xúc là động lực chính thúc đẩy sự thay đổi của thị trường tài chính. Và tâm lý nhà đầu tư bị giao động bởi cảm xúc này chính là thứ tạo ra cái gọi là chu kỳ tâm lý thị trường.

Nói tóm lại, tâm lý thị trường là yếu tố cảm xúc của các nhà đầu tư có liên quan đến hành động giá của một tài sản.

• Khi niềm tin thị trường tích cực, giá tăng liên tục thì lúc này giá được cho là đang trong một xu hướng tăng, thường gọi là bull market.
• Ngược lại khi niềm tin trở nên tiêu cực, thị trường sụt giảm liên tục sẽ được gọi là bear market.

Cho nên, tâm lý được tạo thành từ những quan điểm và cảm nhận cá nhân của các nhà đầu tư và nhà giao dịch trong tổng thể thị trường tài chính.

Tuy nhiên, dù với bất kỳ nhóm nào, không có ý kiến nào là hoàn toàn thống trị. Dựa trên lý thuyết tâm lý thị trường, giá của tài sản có xu hướng thay đổi liên tục để đáp ứng với tâm lý chung của thị trường vốn đã rất năng động. Nếu không, sẽ rất khó để các giao dịch diễn ra suôn sẻ và thành công.

Trong thực tế, khi thị trường đi lên có thể là minh chứng cho thái độ và niềm tin của các nhà giao dịch được cải thiện.

• Tâm lý tích cực sẽ giúp cầu tăng, cung giảm.
• Đổi lại, khi nhu cầu gia tăng cũng đồng thời khiến cho tâm lý trở nên mạnh mẽ hơn.

2. Làm thế nào để nắm bắt tâm lý thị trường trong đầu tư Crypto?

Thông qua các phần phân tích tâm lý thị trường dưới đây, mình sẽ giúp bạn hiểu được làm thế nào để có thể nắm bắt tâm lý thị trường trong đầu tư crypto nói riêng và đầu tư tài chính nói chung!

Cách cảm xúc thay đổi trong tâm lý thị trường

1. Trong Uptrend

Tất cả các thị trường đều sẽ trải qua chu kỳ mở rộng và thu hẹp. Khi thị trường đang trong giai đoạn mở rộng (thị trường tăng giá), mọi tín hiệu đều rất lạc quan, lúc này xuất hiện niềm tin và lòng tham. Thông thường, đây là những cảm xúc chính dẫn đến hoạt động mua vào mạnh mẽ.

Những hiệu ứng diễn ra theo chu kỳ hoặc hồi tố thường khá phổ biến trong các chu kỳ thị trường.

Ví dụ: Tâm lý các nhà đầu tư sẽ tích cực hơn sau khi giá tăng, cũng chính vì giá tăng nên tâm lý lại được đẩy lên mức tích cực cao hơn, thúc đẩy thị trường tăng giá cao hơn nữa.

Đôi khi, chính lòng tham và niềm tin mạnh mẽ xuất hiện quá nhiều sẽ dẫn tới bong bóng tài chính mà mọi người vẫn nói. Trong một kịch bản như vậy, nhiều nhà đầu tư trở nên phi lý trí, đánh mất giá trị thực tế và mua vào tài sản đó chỉ vì họ tin thị trường sẽ tiếp tục tăng.

Họ tham lam và lạm dụng quá mức đà tăng trưởng với hy vọng kiếm được lợi nhuận. Khi giá tăng quá mức, lúc này sẽ tạo ra đỉnh khiến người vào sau dễ dàng “đu đỉnh” không biết ngày nào trở về. Đây chính là những rủi ro tài chính quá mức.

Trong một số trường hợp, có thể các nhà đầu tư nắm giữ tài sản sẽ bán dần khiến giá đi ngang (sideway), cũng có thể xem là một giai đoạn tích lũy. Nhưng cũng có nhiều chu kỳ lại không có sự sideway tích lũy mà nó sẽ giảm thẳng 1 cây ngay khi đạt đến đỉnh.

2. Trong Downtrend

Trong thị trường giảm giá, nếu giá đang giảm mà có xu hướng vận động để dịch chuyển sang hướng khác sẽ khiến nhà đầu tư trở nên hưng phấn. Đôi khi là lên đến cảm giác tự mãn vì họ tin rằng xu hướng tăng giá vẫn chưa kết thúc. Sau đó giá tiếp tục giảm, tâm lý thị trường nhanh chóng chuyển sang mặt tiêu cực. Tâm lý này thường bao gồm cảm giác lo lắng, phủ nhận và hoảng sợ.

Trong bối cảnh này, sự lo lắng của các nhà đầu tư sẽ bắt đầu từ câu hỏi tại sao giá lại giảm, sau đó họ sẽ từ chối sự thật rằng giá giảm, bắt đầu bằng cảm giác không chấp nhận được. Nhiều nhà đầu tư khăng khăng giữ vị thế thua lỗ của họ, hoặc vì “đã quá muộn để bán” hoặc vì họ muốn tin rằng “thị trường sẽ sớm quay trở lại.”

Nhưng khi giá càng giảm, làn sóng bán ra càng mạnh. Tại thời điểm này, cảm giác hoảng sợ lại dẫn họ đến thị trường đầu cơ (lúc các nhà đầu tư từ bỏ vị thế và bán các khoản nắm giữ càng nhanh càng tốt), khiến người nắm giữ từ bỏ và bán tài sản của họ gần với mức đáy cục bộ.

Cuối cùng, xu hướng giảm sẽ dừng lại khi trải qua được biến động và thị trường ổn định. Thông thường, thị trường cũng sẽ trải qua những chuyển động sideway hay còn gọi là giai đoạn tích lũy trước khi cảm giác hy vọng và lạc quan bắt đầu xuất hiện một lần nữa.

Nhà đầu tư vận dụng tâm lý thị trường như thế nào?

Giả sử lý thuyết tâm lý thị trường là đúng và có giá trị, thì việc hiểu nó sẽ giúp nhà đầu tư có thể vào và thoát vị thế tại những điểm phù hợp hơn. Từ đó tối đa hóa được lợi nhuận và tối thiểu hóa các rủi ro.

Thái độ chung của thị trường thường đi ngược lại với cơ hội:

• Thời điểm vàng mà có cơ hội tài chính cao nhất cho người mua, thường là lúc hầu hết những người khác đều vô vọng và giá đang ở mức rất thấp.
• Ngược lại, thời điểm rủi ro nhiều nhất thường xuất hiện khi phần lớn những người khác lại đang quá hưng phấn và tự tin.

Đó là lý do trong thị trường, người người thường bảo nhau rằng: Hãy tham lam khi người khác sợ hãi, hãy sợ hãi khi người khác tham lam. Liệu mấy ai có thể trải qua những rào cản tâm lý này trong đầu tư?

Do đó, một số nhà giao dịch và nhà đầu tư cố gắng đọc tâm lý thị trường để phát hiện các giai đoạn khác nhau trong chu kỳ tâm lý của nó. Họ sẽ tận dụng các thông tin này để mua khi có hoảng loạn khiến giá thấp hơn và bán khi có lòng tham khiến giá cao hơn. Tuy nhiên, trong thực tế, việc nhận ra điều đó không phải là điều dễ dàng. Vì nhiều khi theo họ giá đã ở mức đáy nhưng nó vẫn còn tiếp tục đi xuống, hoặc nghĩ rằng giá đã ở mức đỉnh mà nó lại tiếp tục lên cao nữa.

Phân tích kỹ thuật và tâm lý thị trường

Sẽ không khó để quan sát lại các chu kỳ thị trường và nhận ra tâm lý tổng thể đã thay đổi như thế nào. Phân tích dữ liệu trước đó giúp bạn thấy rõ những hành động và quyết định nào sẽ mang lại lợi nhuận cao nhất. Đây là sự tương quan giữa phân tích kỹ thuật và tâm lý thị trường.

Tuy nhiên, để biết thị trường đang thay đổi thế nào và dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo là một việc rất khó. Nhiều nhà đầu tư đã sử dụng phân tích kỹ thuật (TA) để cố gắng dự đoán thị trường có khả năng đi đến đâu.

Các chỉ báo trong TA ở một khía cạnh nào đó có thể vận dụng để đo lường trạng thái tâm lý của thị trường.

Ví dụ:

• Chỉ báo Chỉ số Sức mạnh Tương đối (RSI) sẽ cho bạn biết khi nào một tài sản bị mua quá mức do tâm lý thị trường đang rất tích cực, hay gọi là sự tham lam quá mức.
• Các đường MACD là một chỉ số có thể được sử dụng để phát hiện các giai đoạn tâm lý khác nhau trong một chu kỳ thị trường. Mối quan hệ giữa các đường này có thể chỉ ra rằng động lực thị trường đang thay đổi. (ví dụ: lực mua đang yếu đi).

Bitcoin và tâm lý thị trường

Thị trường tăng giá Bitcoin năm 2017 là một ví dụ rõ ràng về cách tâm lý thị trường ảnh hưởng đến giá cả và ngược lại. Từ tháng 12, Bitcoin đã tăng từ khoảng $900 lên mức cao nhất mọi thời đại là $20,000. Trong quá trình tăng, tâm lý thị trường ngày càng trở nên tích cực hơn. Hàng ngàn nhà đầu tư mới đã tham gia, bắt kịp sự phấn khích của thị trường tăng giá. FOMO, sự lạc quan quá mức và lòng tham đã nhanh chóng đẩy giá lên – cho đến khi giá không tăng nữa.

Sau đó, sự đảo ngược xu hướng bắt đầu diễn ra vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018. Sự điều chỉnh sau đó khiến nhiều người tham gia muộn bị thiệt hại đáng kể. Ngay cả khi xu hướng giảm đã được thiết lập, sự tự tin sai lầm và sự tự mãn đã khiến nhiều người nhắc đến HODLing (tiếp tục giữ tài sản mặc dù giá đã giảm sâu và thị trường biến động mạnh).

Vài tháng sau, tâm lý thị trường trở nên rất tiêu cực khi niềm tin của các nhà đầu tư xuống mức thấp nhất mọi thời đại (all-time-low). FUD (các tâm lý tiêu cực) và sự hoảng loạn khiến nhiều người mua gần đỉnh bán gần đáy, chịu lỗ lớn. Một số người trở nên mất niềm tin vào Bitcoin, mặc dù về cơ bản công nghệ này vẫn tồn tại và thậm chí vẫn đang được cải tiến liên tục.

Phương pháp nắm bắt tâm lý thị trường Crypto

Là một nhà giao dịch, công việc của bạn là phải đánh giá được những gì thị trường đang nghĩ. Như là các chỉ số đều đang thể hiện thị trường sắp tăng? Nền kinh tế sắp đi vào suy thoái? Rõ ràng chúng ta không thể bắt thị trường làm theo những gì mình nghĩ, những gì chúng ta có thể làm chỉ là ứng phó với sự thay đổi của thị trường.

Vì vậy biết cách nắm bắt tâm lý thị trường sẽ giúp bạn tự tin, bình tĩnh hơn khi thị trường biến động. Lưu ý rằng cách sử dụng tâm lý thị trường để giao dịch sẽ không đi tới đâu nếu bạn không biết khi nào thì đạt được mục đích và khi nào thì nên dừng lại.

Nhưng đừng tuyệt vọng! Có nhiều phương pháp tiếp cận có thể giúp bạn quyết định xem bạn nên đi theo dòng chảy thị trường hay không, các phương pháp đó có thể kể tới là đo lường khối lượng giao dịch trên các sàn, phân tích các chỉ số on-chain, cộng đồng đang vận động như thế nào với token, dự án đang có những hoạt động nào, Bitcoin đang dịch chuyển ra sao, xu hướng (trend) hiện tại là gì,…

Vậy làm sao tiếp cận với từng mắt xích đó?

Các trader có thể nhìn vào khối lượng giao dịch như là một chỉ số của tâm lý. Nếu giá token đã tăng, nhưng khối lượng đang giảm, nó có thể báo hiệu rằng thị trường là quá mua. Hoặc nếu một token giảm đột ngột đảo chiều với khối lượng cao, nó có nghĩa là tâm lý thị trường có thể đã thay đổi từ giảm sang tăng.

Thời điểm này là lúc các trader cần vận dụng dữ liệu on-chain để phân tích khối lượng và nhiều chỉ số khác để dự đoán hành vi của các nhà đầu tư.

Ví dụ: Trên các sàn giao dịch thường có chỉ số Feer & Greed Index, gọi là chỉ số sợ hãi và tham lam (FGI). Người dùng có thể vận dụng chỉ số này để biết được các trader trên thị trường của từng token đang sợ hãi hay sợ hãi tột độ, tham lam hay tham lam cực độ. Ngoài ra, còn thêm nhiều trang web đo lường on-chain khác mà mình có chia sẻ ở bài top các website về đầu tư crypto, bạn đọc có thể tìm hiểu thêm tại đây.

Yếu tố cộng đồng cũng là yếu tố có ảnh hưởng đến tâm lý thị trường. Các dự án muốn tồn tại cần có một cộng đồng mạnh và tin tưởng vào họ. Vì vậy theo dõi cộng đồng dự án đang làm gì và các động thái mua bán của họ như thế nào cũng giúp ta biết lúc nào nên thoát và lúc nào thì nên vào. Bên cạnh đó, ở trong cộng đồng của dự án chúng ta cũng nhanh chóng bắt kịp thông tin về hoạt động của họ, để biết dự án đang đi đến đâu và lúc nào là thời điểm tốt để bắt đầu, lúc nào là thời điểm hợp lý để kết thúc.

Yếu tố quan trọng không kém tác động đến tâm lý thị trường là xu hướng dịch chuyển của Bitcoin. Bitcoin là tiền điện tử nền tảng của cả thị trường crypto tính tới thời điểm hiện tại, vì vậy hoạt động của đồng tiền này ảnh hưởng lớn đến tâm lý của các nhà đầu tư. Nên việc quan sát hành động giá và các chỉ số liên quan Bitcoin sẽ giúp nhà đầu tư không trở thành nạn nhân của dòng chảy tâm lý.

Tại thời điểm mình viết bài, Bitcoin đang trong một quá trình điều chỉnh dài ngày sau cú sập 10,000 giá. Đã không ít nhà đầu tư sợ hãi và rời khỏi thị trường vì nghĩ rằng đã downtrend tạo ra một áp lực bán lớn trên thị trường. Điều đó kéo theo cả các Altcoin sụt giảm vì dòng tiền đã bị rút ra khá nhiều. Tuy nhiên với những nhà đầu tư đã ở lâu trong thị trường, họ có thể đã biết trước được tâm lý sẽ diễn biến như vậy vì đây không chỉ là lần đầu thị trường điều chỉnh.

Một yếu tố không thể không nhắc tới, đó là yếu tố xu hướng (trend). Thường các nhà đầu tư sẽ giao dịch dựa trên xu hướng đang có của thị trường vì cho rằng dòng tiền sẽ đổ vào đó nhiều.

Ví dụ: Hiện tại, đang là trend NFT, nhà đầu tư sẽ tìm các dự án làm về NFT để đầu tư vào nên hầu như những dự án này đều có sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Tóm lại, để có thể nắm bắt tốt tâm lý thị trường bạn cần vận dụng kết hợp nhiều phương pháp tiếp cận thị trường khác nhau. Khi bạn ở càng lâu, kinh nghiệm quan sát thị trường sẽ giúp bạn chọn ra những phương pháp thích hợp nhất cho riêng mình và đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn.

Những thành kiến trong nhận thức và tâm lý thị trường

Những thành kiến tồn tại trong nhận thức là những kiểu suy nghĩ phổ biến khiến con người đưa ra những quyết định phi lý trí. Những thành kiến này có thể ảnh hưởng đến cả nhà đầu tư cá nhân và toàn bộ thị trường nói chung.

Một vài ví dụ phổ biến là:

• Thành kiến ​​xác nhận: Đây là cách gọi của sự đánh giá quá cao những thông tin xác nhận niềm tin của chúng ta, đồng thời loại bỏ những thông tin trái ngược với chúng. Ví dụ: Các nhà đầu tư trong bull market có thể sẽ quan tâm nhiều hơn vào các tin tức tích cực ảnh hưởng giá tăng, trong khi bỏ qua các tin xấu hoặc các dấu hiệu cho thấy xu hướng thị trường sắp đảo ngược.
• Không thích mất mát: Tâm lý phổ biến của con người là sợ mất mát hơn là khi họ được hưởng lợi nhuận, ngay cả khi mức lợi nhuận ngang hoặc lớn hơn mức mất đi. Nói cách khác, nỗi đau mất mát thường đau đớn hơn niềm vui thu được. Điều này có thể khiến các nhà giao dịch bỏ lỡ cơ hội tốt hoặc hoảng sợ bán ra khi thị trường đang trong trạng thái đầu cơ.
• Hiệu ứng thiên phú: Là lúc mà mọi người đánh giá quá cao những thứ mà họ sở hữu, đơn giản chỉ vì họ sở hữu nó. Ví dụ: Một nhà đầu tư sở hữu một “túi tiền điện tử” sẽ tin rằng nó có giá trị hơn so với người không sở hữu bất kỳ đồng coin nào.

3. Tổng kết

Hầu hết các nhà giao dịch và nhà đầu tư đều đồng ý rằng tâm lý có tác động đến giá và chu kỳ thị trường. Mặc dù đôi khi các chu kỳ thị trường và tâm lý đã được xác định rõ, nhưng chúng ta không phải lúc nào cũng đối phó được một cách dễ dàng. Ngay cả những nhà đầu tư có kinh nghiệm lâu năm cũng phải vật lộn để tách chính họ ra khỏi tâm lý thị trường nói chung.

Các nhà đầu tư cũng phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn l à phải hiểu rằng: không chỉ tâm lý thị trường mà tâm lý của chính họ cũng ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định như thế nào.

Vì vậy, trong quá trình đầu tư, ngoài những phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật mà XGems đưa tới bạn tham khảo mỗi ngày, thì việc quan sát để học cách nắm bắt tâm lý thị trường cũng là điều cần thiết để đưa ra quyết định đầu tư đúng nơi và đúng thời điểm nhất. Chúc các nhà đầu tư của MarginATM sẽ luôn tỉnh táo và có những quyết định đầu tư crypto đúng đắn!

Kiểm soát tâm lý giao dịch là một trong những kỹ năng quan trọng nhất trong đầu tư tài chính nói chung và đầu tư Forex nói riêng. Những trader càng lâu năm càng thấm nhuần sự quan trọng của kiểm soát tâm lý giao dịch. Hãy cùng mình tìm hiểu Tâm lý Trader khi giao dịch và làm sao kiểm soát tâm lý giao dịch tốt hơn qua bài viết này nhé!

1. Tâm lý giao dịch là gì?

Tâm lý giao dịch là một thuật ngữ chỉ tất cả những cảm xúc hay cảm giác của một trader khi tham gia giao dịch trên thị trường. Những cảm xúc mà các trader gặp phải có thể là cảm xúc tiêu cực hay cảm xúc tích cực.

Thực tế cho thấy rằng các trader thường gặp gặp cảm xúc theo chiều hướng tiêu cực hơn là tích cực. Mỗi loại cảm giác đều sẽ chi phối đến hành động giao dịch của trader đó.

2. Tại sao nên kiểm soát tâm lý giao dịch?

Hầu như ai tham gia vào thị trường cũng biết rằng “mình cần kiểm soát tâm lý giao dịch” và tầm quan trọng của nó. Nhưng biết là một chuyện, làm được hay không lại là chuyện khác.

Thời gian đầu Zac tham gia vào thị trường margin, 2 lệnh đầu tiên Zac đánh Zac đã ăn được $2,000 với chỉ vỏn vẹn trong 10 phút xuất hiện quét râu. Và cả $2,000 lẫn số vốn 500,000,000 triệu của Zac đã bay trong vòng chưa đầy 1 tháng.

Sự thất bại này khiến mọi thứ trong cuộc sống Zac hỗn loạn hoàn toàn, khoảng thời gian đó cực kỳ mệt mỏi và gần như Zac đánh mất bản thân mình. Nên bài viết này cần được viết ra để con đường Zac đi hi vọng không có dấu chân của bất cứ anh em nào dẫm lên.

Hầu như anh em đều bị chi phối bởi cảm xúc và đánh mất đi lý trí trong từng thao tác lệnh. Anh em thường nghĩ là mình không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và tâm lý nhưng thử kiểm tra vài đặc điểm sau thì anh em có bao nhiêu dưới đây nhé:

1. Stoploss (SL) 50%, giá sắp chạm SL thì dời thành 75%.
2. Vào lệnh âm lâu, đến lúc lệnh xanh thì lo cắt và giá chạy đến điểm Take Profit (TP).
3. Canh entry vào lệnh, giá tới entry thì không dám vào, đến khi giá chạy gần đến TP thì vào lệnh fomo.

Đây chỉ là một trong nhiều hành động bị cảm xúc chi phối của anh em khiến anh em quyết định sai lầm trong giao dịch.

Vậy hôm nay Zac sẽ đưa ra những cách để anh em kiểm soát tâm lý thật tốt trước khi giao dịch. Và nếu cần, hãy ghi những điều dưới đây vào giấy note và dán thẳng vào màn hình nhé!

3. 10 cách để kiểm soát tâm lý giao dịch trong thị trường Crypto

Không nhìn vào ví tiền của người khác!

Nhìn vào ví tiền của người khác là một hành động ngu xuẩn! Vì sao?

Anh em đang có vốn 1 đồng, nhưng lại nhìn vào những trader đang có số vốn đến 100 đồng ~ 10,000 đồng. Rồi lại thèm thuồng vào số lợi nhuận mà họ kiếm được để rồi “tự nhục”?

Nhưng anh em không hiểu rằng, với số vốn mà họ có được đang gấp trăm lần chúng ta thì việc để có được số lãi như họ thì anh em phải đánh thắng gấp trăm lần họ. Rồi lại tự tạo 1 áp lực vô hình ảnh hưởng đến tâm lý trade của anh em, thế thì có ngu xuẩn không?

⇒ Kết luận: Không bao giờ nhìn vào ví tiền của người khác!

Nguồn vốn ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận

Hãy xác định rõ vốn hiện tại chúng ta đang là bao nhiêu. Với số vốn đó anh em hãy xác định tiếp rủi ro mà anh em không bị ảnh hưởng gì nếu THUA hết.

Tại sao Zac lại cần anh em xác định như vậy? Tâm lý trader là 1 trong những yếu điểm ảnh hưởng rất lớn vào giao dịch của anh em.

Anh em hãy tưởng tượng và so sánh ví dụ sau:

• A trade trong hoàn cảnh đang nợ nần và PHẢI kiếm ra tiền từ trade để trả nợ.
• B trade bằng vốn hiện có và phải kiếm tiền từ trade để chi trả các chi phí sinh hoạt.
• C trade bằng vốn hiện có và có thêm một công việc chính, lương công việc này đủ chi trả chi phí sinh hoạt.

Anh em xem xét 3 trường A B C thì cũng thừa sức biết được rằng áp lực của C là nhỏ nhất và áp lực của A là cực kỳ lớn khi trade.

Áp lực sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của anh em, làm cho anh em có những quyết định rất sai lầm. Và “Mọi sai lầm đều phải trả giá bằng tiền” trong thị trường này.

Vậy tại sao anh em không chủ động giảm tối đa áp lực để củng cố tâm lý trade thật ổn định và không để nó ảnh hưởng đến việc trade của chúng ta?

⇒ Kết luận: Nguồn vốn ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận của anh em!

Xác định số vốn dùng để trade

Phải dùng vốn TỰ CÓ và NHÀN RỖI của bản thân để dùng vào việc trade, KHÔNG BAO GIỜ được vay tiền để trade – TUYỆT ĐỐI KHÔNG!

Phải có thu nhập khác ngoài thu nhập trade margin và thu nhập khác phải chi trả được cho tất cả chi phí sinh hoạt của bạn trong một tháng.

Phải phân biệt riêng vốn NHÀN RỖI và VỐN DỰ PHÒNG theo tỉ lệ rõ ràng. Vốn dự phòng là vốn anh em không bao giờ được đụng vào để trade mà nó sẽ được dùng để phòng cho các tình huống bất chợt xảy ra rủi ro trong cuộc sống của anh em. Khi đó anh em sẽ không bị áp lực lên số vốn và kiểm soát được tâm lý giao dịch tốt hơn.

⇒ Kết luận: Phải xác định rõ số vốn anh em đang có!

Dưới đây sẽ ví dụ rõ ràng cách phân chia vốn cho anh em:

Đây là bước đầu tiên để chúng ta bắt đầu biết cách tính toán và quyết định đi lệnh sao cho phù hợp so với Tài khoản và Vốn hiện tại của anh em.

Vậy tại sao Zac lại muốn anh em xác định được giới hạn chịu đựng rủi ro của bản thân?

Ví dụ:

Với số tiền thu nhập còn dư lại cho mỗi tháng và số vốn dự phòng (5) thì anh em sẽ an tâm hơn khi tham gia vào giao dịch.

Vốn dự phòng dùng để phòng hờ những rủi ro bất ngờ xảy ra làm phát sinh thêm chi phí. Khi anh em dùng toàn bộ số vốn mình có trade nếu nhỡ như thu một nửa, thì anh em sẽ bắt đầu có trạng thái bất an mất hết tiền và sẽ vẫn có những quyết định sai lầm.

Với số vốn (6) dùng để trade thì anh em nên làm gì? Hãy chia tiếp cho Zac làm 2 hoặc 3 phần. Khi phần vốn đầu tiên anh em đánh bị thua, anh em sẽ có nguồn vốn tiếp theo để tham gia.

NHƯNG trước khi nguồn vốn 2 được sử dụng thì anh em phải có những kinh nghiệm từ số vốn đầu tiên đã mất. Có như thế thì số vốn thứ 2 và 3 không bị mất.

Vậy nếu 40,000,000 mất hết thì sao? Thì anh em nên ngưng và rời khỏi thị trường, cho đến khi anh em chuẩn bị lại thật tốt kiến thức và cuộc sống hẳn quay trở lại.

Chỉ khi anh em có một cách sử dụng vốn như thế này thì tâm lý trade của anh em mới được thoải mái và có được những quyết định đúng đắn.

⇒ Kết luận: Nguồn vốn dự phòng có sẵn sẽ giúp anh em thoải mái hơn khi bước vào giao dịch!

Không đặt mục tiêu thiếu thực tế!

NHỚ RÕ một điều: Trade Margin không bao giờ giàu được (trong triệu nhân vật mới có vài người giàu bằng nghề trade)!

Margin chỉ là công cụ cho anh em tăng thêm thu nhập hàng tháng. Chia sẻ trên đây là mình chia sẻ cho những anh em mới, cũng có rất nhiều anh em fulltime trade và kiếm tiền 100% từ Margin nhưng số lượng đó cũng cực kỳ ít anh em nhé!

Hầu hết các trader đều thua trong thị trường này. Có một lý do ảnh hưởng đến điều này là một sự kỳ vọng thiếu thực tế về lợi nhuận kiếm được. Đừng bao giờ nghĩ mình có thể biến $1,000 thành $100,000 trong vài tháng và có thể sống nhờ nghề này. Hãy tỉnh ngủ và rửa mặt trước khi quá muộn!

Suy nghĩ muốn được tự do tài chính làm cho anh em bay bổng trên mây mà lại không đánh giá được anh em đã chuẩn bị những gì cho nghề này. Bất cứ nghề nào cũng cần phải học!

Và khi anh em đã bắt đầu giao dịch bằng “nhu cầu kiếm tiền” thì anh em sẽ dễ bị ảnh hưởng tâm lý, sẽ xuất hiện những quyết định sai lầm khi giao dịch.

=> Kết luận: Hãy đặt cho mình những mục tiêu nhỏ và đạt được nó, khi đó mới đặt những mục tiêu lợi nhuận to lớn hơn!

Nghĩ thị trường này quá đơn giản và tự cao

Anh em kiếm hiệp chắc biết Mộ Dung Phục và Đoàn Dự đúng không? Mộ Dung Phục được so sánh ngang với Tiêu Phong vì tài năng thuần thục và biết hầu hết các loại võ công trong giang hồ. Nghe có vẻ ghê gớm nhưng thực tế lại không địch nổi Đoàn Dự – người chỉ cần biết một thế võ trong 1 bộ Lục mạch thần kiếm.

Đưa ví dụ thế để anh em thấy không phải người biết nhiều sẽ kiếm được tiền tốt hơn người biết ít. Nhưng Zac chắc chắn là nếu không biết gì thì sẽ mất sạch tiền nha! Thường anh em mới tham gia thị trường những ngày đầu đánh rất ghê gớm và ăn được kha khá, và đương nhiên 100% sau đó mất sạch. Anh em đã quá hưng phấn và tự cao, để rồi bị thị trường giết một cách gọn gàng.

Quá trình anh em giao dịch dẫu có ăn bao nhiêu mà chốt lại anh em vẫn lỗ thì cũng là lỗ mà thôi.

=> Kết luận: Nghề nào cũng cần phải học, nhưng học phải chọn lọc!

Hạn chế giao dịch khi có chuỗi lệnh Thắng hoặc Thua!

Tham lam

Anh em rất hay có 1 đòi ăn tiếp 2 3, đang long xanh lệnh “LINK” lại nhảy tiếp vào long “ADA” mà không hề hiểu rằng chỉ cần 1 cái râu 500 – 1000 giá BTC cũng đủ đóng sạch lệnh của anh em.

Hãy nhớ rõ câu này: “Thà lau nước miếng còn hơn lau nước mắt”. Thà tiếc vì không ăn được tiền còn hơn là tiếc vì mình đã “dại dột” như thế nào.

Những con lợn luôn được dành để làm thịt, trong thị trường này chỉ có “Bò” và “Gấu” chứ không hề tồn tại “Lợn” nha anh em. Đừng để bản thân thành buổi ăn của một ai đó.

Hưng phấn

Hầu như sự tự tin đạt đỉnh điểm khi anh em đạt được một chuỗi thắng đầy mơ ước và khiến cho anh em có những cái nhìn chủ quan, xem thường thị trường.

Với thái độ giao dịch như thế, chỉ cần 1 cái bẫy nhỏ cũng đủ cho anh em gãy. Khi đó anh em lại tự tin mình gỡ được và càng xa lầy để rồi mất sạch lợi nhuận mình khó khăn kiếm được một cách nhanh chóng.

Cay cú và “trả thù”

Với cái tôi quá lớn của anh em, anh em sẽ lại đòi ăn thua thị trường một cách mơ hồ, như trứng chọi đá. Khi anh em bị thua một lệnh, anh em lại có xu hướng tăng VOL lên để vừa gỡ được lệnh đã thua và còn tạo thêm được lợi nhuận.

Anh em nhắm vốn của anh em đủ để nhồi kiểu đó không? Mở bàn cờ lên, anh em thử bỏ gấp đôi hạt gạo ở ô trước cho ô tiếp theo, ô đầu tiên là 1 hạt, anh em sẽ trải được 1 lớp 5cm gạo trên toàn bề mặt trái đất đấy. Hãy hơn thua nhau với bản thân chứ đừng hơn thua nhau với thị trường.

=> Kết luận: Cảm xúc chen lấn át sẽ dễ khiến hành động sai lầm.

Không giao dịch một cách vô kỷ luật

Anh em chúng ta rất hay có kiểu dạng ngứa tay thì rất thích ra vào lệnh với suy nghĩ là cứ vào lệnh là sẽ kiếm ra được tiền.

Chúng ta phải có setup riêng hoặc phải đánh theo chỉ dẫn của người có kinh nghiệm, đừng có suy nghĩ giá lâu quá không tới entry nên giờ vào trước một lệnh “Không chừng lại win”. Thế thì toang anh em ạ.

Chúng ta trade chứ chúng ta không đánh bạc, ranh giới giữa 2 khái niệm này khác nhau chỉ duy nhất ở chữ “tâm lý”. Kể cả đánh bạc mà có setup bài bản thì anh em cũng đang kiếm tiền chứ anh em đang không là con bạc.

=> Kết luận: Không giao dịch một cách vô kỷ luật.

Đừng dán mắt vào màn hình

Đây là một trong những hành động cực xấu của trader mới lần những trader lâu năm, nó ảnh hưởng tâm lý lớn đến tâm lý anh em trong giao dịch.

Anh em rất có thói quen nhìn mãi vào màn hình khi đã vào 1 lệnh và bị cuốn theo những cây nến xanh đỏ. Đương nhiên vẫn sẽ có quyết định sai lầm khi cứ bị hù dọa bởi chart biến thiên liên tục.

Có cả những anh em dời TP hoặc SL hợp lý giúp lệnh thắng tốt hơn vài lần nhưng thật sự xin lỗi anh em, may mắn không theo anh em mãi được.

Nếu anh em không phải là người giao dịch theo trường phái đọc nến, thì Zac nghĩ anh em nên tắt màn hình khi đã cài TP và SL. Cả khi anh em nhìn nến xanh đỏ liên tục anh em cũng chẳng phải thầy phép mà phán đoán được tương lai.

Có những trường hợp anh em dày kinh nghiệm đọc nến cũng bị thị trường vả khi xuất hiện những cây nến giả xu hướng.

=> Kết luận: 1 là TP, 2 là SL nếu anh em không phải thầy phép phán đoán tương lai!

Tối ưu kiến thức và tạo ra một setup hiệu quả

So ra vấn đề này dính đến phân tích kỹ thuật hơn so với tâm lý chứ anh em nhỉ? Nhưng không hề đúng, khi anh em có một setup trade nó sẽ giúp anh em cảm thấy được an tâm và thoải mái hơn khi vào lệnh. Hợp lý đúng không?

Cũng giống như việc anh em chạy xe ở một tốc độ bình thường, tâm lý anh em rất thoải mái và an tâm hơn việc anh em chạy hơn tốc độ bình thường mà anh em hay chạy.

Setup không bao giờ hình thành một cách đơn giản mà phải trải qua một thời gian học – hình thành – đưa vào thực tế và chỉnh sửa những khuyết điểm. Zac thiết nghĩ mỗi anh em nên có 1 quyển sổ tay ghi chép giao dịch theo SETUP để có thể tìm ra được tại sao lệnh 1 lại TP mà lệnh 2 lại SL.

=> Kết luận: Setup tốt giúp anh em có một tâm lý thoải mái khi vào lệnh!

Quản lý vốn thông minh

Anh em sẽ cảm thấy như thế nào nếu thua $50? rõ là chúng ta không thể có câu trả lời giống nhau cho câu hỏi này. Với một tài khoản $500 thì anh em sẽ áp lực hơn so với một tài khoản $2000.

Một áp lực lớn cho lệnh tiếp theo nếu anh em thua lệnh trước quá lớn so với tài khoản của bản thân. Hãy điều chỉnh Volume hợp lý và giới hạn mức thua lỗ trong phạm vi cho phép, không chừng anh em chẳng thèm quan tâm lệnh đã TP lúc nào chẳng hay.

Ở bài tiếp theo, Zac sẽ hướng dẫn chi tiết hơn về phần quản lý vốn này, anh em hãy theo dõi và hãy đọc thật kỹ nhé.

=> Kết luận: Hãy quản lý vốn chặt chẽ và logic để tâm lý giao dịch anh em được thoải mái.

4. Tổng kết

Trên đây là những cách để kiểm soát tâm lý trong giao dịch được rút ra dựa trên quá trình học hỏi và tích lũy kinh nghiệm của mình. Nó thực sự có ích với Zac, và hy vọng nó cũng giúp ích được cho anh em.

Không một nghề nghiệp nào kiếm tiền mà không cần học cả, hãy trang bị cho mình hành trang đầy đủ về kiến thức để bản thân anh em là nhà đầu tư chứ không phải là con bạc.

Như vậy, mình đã giới thiệu cho mọi người các cách để có một tâm lý giao dịch thật tốt. Anh em hãy đón chờ các bài viết tiếp theo mình sẽ chia sẻ tiếp các tính năng của sàn, cách tham gia vào thị trường hoặc các kỹ năng để kiếm tiền.

Bull & Bear Market là từ ngữ ám chỉ trạng thái của thị trường. Đối với mỗi nhà đầu tư, nhà giao dịch thì xu hướng của thị trường là động lực chính ảnh hưởng đến giá trị danh mục đầu tư của họ. Chính vì vậy, điều quan trọng là phải hiểu được hướng đi hay điều kiện của thị trường để điều chỉnh danh mục đầu tư hoặc lên kế hoạch giao dịch cho hiệu quả, đạt lợi nhuận cao hoặc giảm thiểu rủi ro.

Trong bài viết này, XGems sẽ giới thiệu đến các bạn song song 2 thuật ngữ Bull market và Bear market, để chỉ ra sự khác nhau căn bản nhất về đặc điểm và biểu hiện của từng dạng thị trường

1. Khái niệm

Bull Market – Thị trường bò

Bull market hay “thị trường bò” là thuật ngữ để mô tả trạng thái thị trường tăng trưởng giá các đồng coin sẽ liên tục tăng.

Trong trạng thái bull market, nhà đầu tư có niềm tin hoặc bị FOMO rằng xu hướng tăng sẽ tiếp tục trong dài hạn và có nhu cầu đầu tư nhiều hơn.

Bear Market – Thị trường gấu

Bear market hay “thị trường gấu” là thuật ngữ để mô tả trạng thái thị trường đang trong trạng thái suy giảm các đồng coin sẽ liên tục rớt giá.

Điều này ảnh hưởng tới tâm lý các nhà đầu tư sẽ bị FUD và cho rằng thị trường tiếp tục đi xuống, theo đó kéo theo hiệu ứng Domino, bán tháo hàng loạt.

Nguồn gốc của 2 thuật ngữ Bull, Bear

Sở dĩ sử dụng “bull” để chỉ thị trường tăng giá là nó gọi tắt của Bullish trong tiếng anh là tăng giá. Ngược lại, “bear” được sử dụng để chỉ thị trường giảm giá vì nó gọi tắt của Bearish trong tiếng anh là giảm giá

Hay chúng ta có thể ví von một cách vui nhộn như sử dụng “bull” để chỉ thị trường tăng giá vì tính chất của nó giống với xu hướng tấn công của “con bò” – tấn công đối thủ từ dưới lên bằng cặp sừng. Ngược lại, “bear” được sử dụng để chỉ thị trường giảm giá vì “con gấu” có xu hướng giáng những đòn tấn công mạnh mẽ từ trên xuống.

2. Bull & Bear Market kéo dài bao lâu ?

Xét tổng thể của một thị trường nhất định, chẳng hạn như thị trường chứng khoán (nguồn gốc của 2 khái niệm Bull market và Bear market xuất phát từ thị trường này) thì thị trường tăng giá có xu hướng kéo dài hơn thị trường giảm giá.

Bull market có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm và có xu hướng xảy ra thường xuyên hơn so với Bear market. Bull market thường kéo dài trung bình khoảng gần 3 năm trong khi Bear market chỉ kéo dài chưa đầy 1 năm. Điều này còn tùy thuộc vào thị trường chứng khoán ở mỗi nền kinh tế khác nhau.

Và trong thị crypto cũng, thông thường một xu hướng sẽ có thể sẽ kéo dài trong một năm đến vài năm nhưng không đoán trước được, nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố xung quanh như tin tức, chính trị, pháp lý, ứng dụng thực tiễn vào đời sống,v.v.

3. Đặc điểm của Bull & Bear Market

Mặc dù xu hướng của một thị trường tăng/giảm được đánh dấu bởi hướng của giá một tài sản nào đó có thể là crypto, chứng khoán, hay cổ phiếu,v.v. nhưng có một số đặc điểm đi kèm mà nhà đầu tư cần lưu ý:

Quy luật Cung & Cầu

Trong một thị trường tăng giá, có nhu cầu mạnh và nguồn cung tài sản đó yếu. Nói cách khác, nhiều nhà đầu tư muốn mua một tài nhưng ít nhà đầu tư sẵn sàng bán chúng. Kết quả là giá tài sản đó sẽ tăng

Trong thị trường gấu, điều ngược lại là đúng: nhiều người đang tìm cách bán hơn là mua. Cầu thấp hơn đáng kể so với cung và kết quả là giá tài sản đó giảm

Tâm lý nhà đầu tư

Bởi vì hành vi của thị trường bị ảnh hưởng và được xác định bởi cách các cá nhân nhận thức và phản ứng với hành vi của nó, tâm lý và tình cảm của nhà đầu tư ảnh hưởng đến việc thị trường sẽ tăng hay giảm. Hoạt động của thị trường bất cứ thị tài chính nào và tâm lý nhà đầu tư phụ thuộc lẫn nhau. Trong thị trường tăng giá, các nhà đầu tư sẵn sàng tham gia với hy vọng thu được lợi nhuận.

Trong một thị trường giá xuống, tâm lý thị trường là tiêu cực, các nhà đầu tư bắt đầu muốn rút tiền của họ ra khỏi thị trường và tìm kiếm các kênh có thu nhập an toàn và ổn định để tham gia, sau đó họ sẽ chờ đợi các động thái tích cực trên thị trường tài chính đó rồi mới quay lại tham gia.

Tóm lại, sự sụt giảm của thị trường tài chính làm lung lay niềm tin của nhà đầu tư. Điều này khiến các nhà đầu tư giữ tiền của họ ngoài thị trường, do đó, gây ra sự sụt giảm giá chung khi dòng tiền ra ngoài thị trường gia tăng.

Vì vậy việc FOMO & FUD cũng là một yếu tố quan trọng quyết định một xu hướng trên thị trường ở giai đoạn tiếp theo,

Thay đổi trong hoạt động kinh tế

Bởi có tổ chức, công ty lớn hay các market maker là những người đang nắm giữ một lượng lớn tài sản trên các sàn giao dịch và tham gia trong các nền kinh tế lớn trong các thị trường tài chính lớn, họ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

• Thị trường giá xuống đi kèm với một nền kinh tế yếu kém. Hầu hết các doanh nghiệp không thể ghi nhận lợi nhuận khổng lồ bởi vì khách hàng của họ cũng đang không có đủ tiền để chi tiêu. Sự sụt giảm lợi nhuận này ảnh hưởng trực tiếp đến cách thị trường định giá các tài sản được niêm yết công khai (có thể là cổ phiếu, coin, chứng khoán,v.v.)
• Ngược lại trong một thị trường tăng giá, mọi người có nhiều tiền hơn để chi tiêu và sẵn sàng chi tiêu nó. Điều này thúc đẩy và củng cố nền kinh tế cũng như việc thúc đẩy tăng giá trị định giá của tài sản đó (có thể là cổ phiếu, coin, chứng khoán,v.v.)

4. Những điều cần biết trong Bull & Bear Market

Trong Bull Market, các nhà đầu tư cần làm là tìm vị thế đẹp hoặc chờ vùng giá hồi về hỗ trợ để mua và bán ra khi ở đỉnh chu kỳ tăng trưởng (Việc xác định đâu là đỉnh và đáy của chu kỳ tăng trưởng rất khó nên chúng ta thường mua ở các vùng giá hồi và bán ra khi có dấu hiệu đổi chiều). Nói chung, khi có Bull Market thì tâm lý nhà đầu tư rất vững vàng, thoải mái và tin tưởng xu hướng giá sẽ tăng mãi, cho nên khi vào vị thế xấu và lỗ thì họ cũng không quan tâm vì tin tưởng lỗ chỉ là tức thời.

Trong Bear Market, giá sẽ ngày càng và không ngừng giảm và ảnh hưởng xấu đến tâm lý nhà đầu tư từ đó đến quyết định cắt lỗ với đồng tiền họ đầu tư. Vì thế, các chuyên gia trong thị trường Crypto sẽ chốt gốc giá trị đầu tư của họ và chờ vị thế đẹp để tiếp tục đầu tư. Một nhà đầu tư thích mạo hiểm hơn thì sẽ trích một phần tài sản tìm đến future để gia tăng tài sản của mình trong khi thị trường quá nhàm chán. Nghe có vẻ vô lý nhưng các nhà đầu tư dài hạn và chuyên nghiệp rất thích Bear Market, bởi vì giá sẽ giảm mạnh và cũng là cơ hội hiếm có để tích lũy thêm tài sản.

Dù là Bull market hay Bear market sẽ đều ảnh hưởng đến các danh mục đầu tư của bạn và cũng đều mang lại cho bạn những cơ hội tìm kiếm lợi nhuận tuyệt vời, tuy nhiên các bạn phải đầu tư có quy tắc, quản lí vốn hiệu quả, cũng như không bị ảnh hưởng bởi tâm lý như FOMO & FUD, như vậy bạn mới có thể tồn tại trong bất kỳ thị trường tài chính nào.

5. Tổng Kết

Qua bài viết trên, đội ngũ XGems đã mang đến cho các bạn một cái nhìn tổng quan về Bull & Bear Market.

Và cho dù có là thị trường nào, điều quan trọng là các bạn phải xác định được thị trường đang tăng giá hay giảm giá để có những sự điều chỉnh hay ra các quyết định đầu tư/giao dịch hợp lý. Mà để làm được điều này, các bạn cần thời gian nghiên cứu tìm hiểu, học tập và tích lũy kinh nghiệm từ công việc đầu tư, giao dịch thực tế của mình.

Tâm lý là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá tiền điện tử. Trong đó, sợ hãi và tham lam là những cảm xúc mạnh mẽ nhất có thể ảnh hưởng đến hành vi của nhà đầu tư. Fear & Greed Index (Chỉ số Sợ hãi & Tham lam) được sử dụng rất phổ biến trên thị trường được sử dụng ở các thị trường tài chính khác nhau.

1. Fear & Greed Index là gì ?

Fear & Greed Index (Chỉ số Sợ hãi & Tham lam) được sử dụng rất phổ biến trên thị trường được sử dụng ở các thị trường tài chính khác nhau. Trong bài viết này, mình sẽ tập trung vào chỉ số Sợ hãi và Tham lam được sử dụng trong thị trường crypto.

Chỉ số Sợ hãi và Tham lam nằm trong khoảng từ 0 đến 100. Chỉ số này được đo dựa 5 yếu tố sau:

• Biến động – Voltality
• Động lượng thị trường / Khối lượng – Market Momentum/Volume
• Các phương tiện truyền thông xã hội – Social Media
• Bitcoin Dominance
• Google Trend – dữ liệu từ Google

Trong đó 0 đại diện cho trạng thái cực kỳ sợ hãi của các nhà đầu tư có thể gây ra áp lực bán mạnh. Giá trị 100 có ý nghĩa ngược lại: các nhà đầu tư đang cực kỳ tham lam. Có thể có một số động lực mua do FOMO gây ra.

2. Ý nghĩa của chỉ số sợ hãi và tham lam

Các nhà đầu tư thường có xu hướng tham lam khi thị trường đang tăng giá dẫn đến FOMO (Sợ bỏ lỡ). Và họ thường bán bớt tài sản của mình khi nhìn thấy thị trường sụt giảm – tâm lý sợ hãi. Có hai giả định đơn giản:

• Sự sợ hãi tột độ có thể là một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang quá lo lắng. Đó có thể là một cơ hội mua vào.
• Khi các nhà đầu tư trở nên quá tham lam, điều đó có nghĩa là thị trường sắp sửa điều chỉnh.

Chỉ số sợ hãi và tham lam phân tích tâm lý hiện tại của thị trường Bitcoin và thu thập các con số thành một đơn vị đo đơn giản từ 0 đến 100. Zero chỉ trạng thái “Sợ hãi tột độ” và 100 là sự “Tham lam tột độ”.

3. Cách hoạt động của chỉ số tham lam và sợ hãi

Fear & Greed Index có giá trị mới từ 0 đến 100. Mỗi ngày vào lúc 7 giờ sáng (theo giờ Việt Nam) chỉ số này sẽ được cập nhật.

Kể từ tháng 7/2021, chỉ số Sợ hãi và Tham lam dành cho tiền điện tử chỉ sử dụng các chỉ số, thông tin liên quan đến Bitcoin. Trong tương lai, chỉ báo này cũng có thể bao gồm các đồng top coin khác như Ether (ETH) hoặc BNB.

Chỉ số dưới đây được chia thành 4 gam màu chính, với mỗi màu sẽ thể hiện những cảm xúc khác nhau:

• 0 – 24: Sợ hãi tột độ (cam)
• 25 – 49: Sợ hãi (hổ phách / vàng)
• 50 – 74: Tham lam (xanh nhạt)
• 75 – 100: Tham lam cực độ (xanh lục)

Để tạo nên Fear & Greed Index, Alternative.me đã sử dụng 5 thông số sau:

Biến động – Voltality (25%)

• Đo lường mức độ biến động hiện tại và giá trị tối đa rút Bitcoin và so sánh nó với các giá trị trung bình tương ứng của 30 ngày và 90 ngày qua.
• Qua đó, sự gia tăng bất thường trong biến động là dấu hiệu của một thị trường sợ hãi.

Động lượng thị trường / Khối lượng – Market Momentum/Volume (25%)

• Đo lường khối lượng hiện tại và động lượng thị trường ( so với giá trị trung bình 30/90 ngày qua) và so sánh hai giá trị này.
• Nếu khối lượng mua trên một thị trường tăng cao => thị trường đang ở trạng thái tham lam tột độ / giá đang tăng cao.

Các phương tiện ruyền thông xã hội – Social Media (15%)

• Tập hợp và đếm các bài đăng trên reddit và kiểm tra tốc độ cũng như số lượng tương tác mà chúng nhận được trong các khung thời gian nhất định.
• Tỷ lệ tương tác cao bất thường dẫn đến mối quan tâm của mọi người ngày càng tăng đối với đồng tiền này. Điều này tương ứng với hành vi thị trường tham lam.

Bitcoin Dominance (10%)

• Bitcoin Dominance – Sự thống trị của Bitcoin (% vốn hoá của Bitcoin so với tổng vốn hoá thị trường) cũng là một trong những yếu tố quan trọng hình thành chỉ số này.
• Khi Dominance BTC tăng cho thấy dòng vốn đang nằm ở Bitcoin. Ngược lại, khi Dom BTC giảm, dòng vốn hiện đang nằm ở Altcoin.

Google Trend – dữ liệu từ Google (10%)

• Dữ liệu của Google Trend để truy vấn các lượt tìm kiếm liên quan đến Bitcoin khác nhau và xử lý những con số đó.
• Sự thay đổi của khối lượng tìm kiếm cũng như các tìm kiếm phổ biến cũng là một trong những yếu tố quan trọng thể hiện tâm lý của công chúng.

Khảo sát (15%) – hiện đang tạm dừng

4. Có nên sử dụng Fear & Greed Index trong phân tích dài hạn ?

Như mình đã trình bày ở trên, chỉ số này được cập nhật mỗi ngày vào lúc 7h sáng (giờ Việt Nam) nên sẽ mang tính ngắn hạn. Thường được các nhà giao dịch sử dụng để xem xét tâm lý của đám đông trong ngày.

Vì thế chỉ số này không thích hợp để phân tích dài hạn các chu kỳ thị trường. Điều này có thể hiểu đơn giản là bạn không thể phân tích chart BTC để tìm điểm vào lệnh ở khung 15 phút 1 giờ mà hold trong 1 năm thì không hợp lý.

Chỉ số này rất hữu ích cho các nhà giao dịch trong ngắn hạn, áp dụng để xoay vòng số vốn của mình. Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư muốn nắm giữ tài sản trong thời gian dài, sẽ rất khó để dự đoán sự thay đổi từ thị trường tăng giá sang thị trường giảm giá chỉ từ chỉ số. Mà cần phải phân tích các khía cạnh thị trường khác để có được góc nhìn dài hạn.

Như mọi bài viết mình đều chia sẻ, để có một chiến lược giao dịch tốt, cần phải kết hợp nhiều yếu tố khác nhau. Trên hết, bạn cần phải bỏ ra một khoản thời gian khá dài để nghiên cứu, tìm hiểu để vạch ra cho mình một chiến lược phù hợp trước khi đầu tư bất kỳ khoản tiền nào và chỉ đầu tư những gì bạn có đủ khả năng để mất.

5. Câu hỏi thường gặp về Chỉ số Sợ hãi và Tham lam

Sợ hãi và tham lam ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư như thế nào ?

Nhiều nhà đầu tư theo cảm tính mà không có bất kì phương pháp hay chiến lược đầu tư bài bản nào. Chính vì thế mà sợ hãi và tham lam là hai cảm xúc chủ yếu ảnh hưởng đến các nhà đầu tư.

Theo một số nhà nghiên cứu, lòng tham và nỗi sợ hãi có thể khiến chúng ta gạt bỏ ý thức thông thường và sự tự chủ cũng như kích động sự thay đổi. Khi đó, nỗi sợ hãi và lòng tham có thể là những động lực mạnh mẽ khiến các nhà đầu tư đưa ra các quyết định mua và bán.

Làm thế nào để bạn vượt qua nỗi sợ hãi và lòng tham trong giao dịch ?

Cách tốt nhất để vượt qua nỗi sợ hãi và lòng tham trong giao dịch là phát triển một kế hoạch giao dịch và cố gắng tuân thủ kỷ luật.

Một kế hoạch giao dịch tốt có thể ngăn chặn việc hành động theo sự bốc đồng, theo cảm tính. Các quyết định mua bán có thể không tuân theo kế hoạch ban đầu bao gồm việc nhồi lệnh, không cắt lỗ hay cố gắng nạp thêm tiền để tránh bị cháy tài khoản,…

6. Tổng kết

Tóm lại, việc đo lường nỗi sợ hãi và lòng tham của các nhà đầu tư trong thị trường có thể được thực hiện bằng cách sử dụng Chỉ số Sợ hãi và Tham lam. Tuy nhiên, bạn không nên chỉ sử dụng chỉ số này để giao dịch mua và bán. Vì để có một chiến lược phù hợp cần phải kết hợp rất nhiều yếu tố khác nhau.