Thanh khoản là yếu tố cốt lõi của bất cứ thị trường tài chính nào, với tư cách là nhóm dự án cốt lõi xây dựng thanh khoản cho DeFi, DEX đã phát triển rất mạnh trong bull market qua. Trong bài viết “State of DEX” này, chúng ta sẽ tìm hiểu tổng quan tình hình hoạt động và hướng phát triển của nhóm dự án AMM DEX.

1. Tổng quan về DEX

Tầm quan trọng của DEX trong DeFi

Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là các hợp đồng thông minh (smart contract) được xây dựng trên blockchain, kết nối người mua và người bán tài sản crypto với nhau. Nó cho phép người dùng kiểm soát hoàn toàn tài sản của mình (non-custodial), tạo lập các thị trường để mua bán tài sản crypto mà không cần bên thứ ba quản lý và can thiệp (permissionless).

DEX là nền tảng của tài chính phi tập trung (DeFi) vì nó là nơi tạo ra thanh khoản – khía cạnh quan trọng hàng đầu trong bất kỳ hệ thống tài chính nào trên thế giới.

Bên cạnh đó, DEX đóng vai trò như một lớp cơ sở, trên đó, các sản phẩm tài chính phức tạp hơn có thể được tạo ra nhờ khả năng kết hợp không được phép (permissionless composability).

Phân loại DEX

Hiện nay, thị trường có một số thiết kế DEX, mỗi thiết kế cung cấp những lợi ích khác nhau, chúng đánh đổi một số tính năng để lấy khả năng mở rộng và phân cấp. Hai loại DEX phổ biến nhất là order book và automated market makers (AMM).

Order book DEX

Order book DEX có thiết kế tương đối giống các sàn dịch truyền thống. Trong đó, người mua và người bán đặt giá và số lượng trên một sổ lệnh (order book), khi giá và số lượng này khớp với nhau, giao dịch sẽ được thực thi.

AMM DEX

Automated Market Maker là phương thức sử dụng thuật toán để tạo thị trường và xác định giá token dựa trên số lượng token trong Pool.

Cơ chế AMM không có khái niệm người bán, thay vào đó, các smart contract sẽ đóng vai trò trung gian, cho phép người dùng hoán đổi (swap) tài sản thông qua pool thanh khoản (LP) do những người dùng khác đóng góp. Giá cả của các tài sản trong pool được xác định bằng một thuật toán xác định trước.

2. Tổng quan tình hình hoạt động của DEX

TVL và khối lượng giao dịch suy giảm

Sau khi đạt đỉnh vào 2021, DEX TVL có xu hướng đi ngang và giảm nhẹ trong Q1/2022, sau đó sụt giảm mạnh trong tháng 5 và tháng 6. Hình dưới là tổng TVL của top 20 DEX trên thị trường, dữ liệu do DefilLama cung cấp.

Nguyên nhân chính dẫn tới sự sụt giảm trên là do:

• Ảnh hưởng tiêu cực từ thị trường chung (sự sụp đổ của hệ sinh thái Terra và một số tổ chức CeFi & hedge fund hàng đầu trong thị trường crypto, tình hình kinh tế vĩ mô tiêu cực và địa chính trị căng thẳng).
• Mặt trái của chương trình khai thác thanh khoản.

Bên cạnh đó, trong năm 2022, khối lượng giao dịch của DEX cũng có xu hướng giảm mạnh. Nếu trong Q1/2022, khối lượng giao dịch của tất cả các DEX dao động từ 115 – 160 tỷ USD thì sang Q2/2022 nó đã giảm xuống còn 66 – 85 tỷ USD (trừ sự kiện UST mất peg, khiến khối lượng giao dịch trên cả thị trường tăng đột ngột).

Thanh khoản trên Alt-L1 suy giảm nghiêm trọng

Trong Q2/2021, DeFi bắt đầu mở rộng và phát triển bên ngoài Ethereum. Cách DeFi phát triển trên các Alt-L1 tương đối giống nhau, nhóm dự án DEX sẽ phát triển đầu tiên để tạo thanh khoản cho cả blockchain đó.

Vì vậy, khi một hệ sinh thái Alt-L1 nào đó tăng trưởng mạnh, nhóm AMM DEX thường sẽ là nhóm dự án phát triển đầu tiên trên blockchain đó, số lượng AMM và khối lượng giao dịch on-chain sẽ tăng nhanh chóng.

Mở đầu cho sự tăng trưởng của Alt-L1 là BSC vào cuối Q1/2022, tổng khối lượng giao dịch trên các DEX của BSC tăng mạnh và chiếm tỷ trọng lớn trong cả thị trường.

Khi DeFi BSC đạt đỉnh và có dấu hiệu suy thoái vào cuối Q1 và đầu Q2/2022, làn sóng DeFi bắt đầu tràn qua Polygon PoS Chain. Khối lượng giao dịch trên các DEX của Polygon PoS Chain bắt đầu tăng nhanh chóng. Xu hướng tương tự xảy ra với Avalanche vào tháng 8/2021 và Fantom vào tháng 12/2021.

Tuy nhiên, trong năm 2022, những cách triển khai và bootstrapping không bền vững của các Alt-L1 khiến hệ sinh thái DeFi của chúng nhanh chóng suy tàn, thanh khoản suy giảm nghiêm trọng trên diện rộng và chúng có xu hướng tập trung trở lại Ethereum.

3 DEX nổi bật: Uniswap, Curve Finance và Pancakeswap

Xét ở khía cạnh TVL, Uniswap và Curve Finance là hai giao thức nổi bật nhất. Xét ở khía cạnh khối lượng giao dịch, lợi thế thuộc về Uniswap v3 và PancakeSwap, khi hai AMM này đang chiếm trung bình 75% khối lượng giao dịch của DEX.

Nhìn chung cả ba dự án đều có những điểm mạnh riêng để duy trì vị thế của mình:

• Curve Finance là AMM thiết kế tối ưu cho việc giao dịch stablecoin và các cặp tài sản có tỷ giá tương đương một. Nếu đổi mới của Uniswap nằm ở khía cạnh kỹ thuật thì Curve Finance cung cấp đổi mới ở khía cạnh tokenomic với mô hình veTokens.
• Pancakeswap là dự án tiên phong trong lĩnh vực AMM trên BSC, điểm mạnh của nó nằm ở tốc độ đổi mới và việc phát triển nhanh các sản phẩm bổ sung.
• Uniswap là giao thức tiên phong trong lĩnh vực AMM, cung cấp các tính năng đổi mới cho cả AMM thông qua các phiên bản Uniswap v2 và Uniswap v3

Uniswap là một trong những DEX hàng đầu và một trong những giao thức DeFi mạnh mẽ nhất. Kể từ khi ra đời với tư cách là AMM đầu tiên, giao thức đã và đang tạo ra các thị trường giao dịch hiệu quả hàng đầu trên Ethereum, Polygon và một số L2 nổi bật như Optimism và Arbirum.

Điểm mạnh nhất của Uniswap nằm ở khía cạnh sản phẩm khi cả hai phiên bản của nó đều mang tính cách mạng cho cả ngành AMM.

Khối lượng giao dịch của Uniswap đến từ hai phiên bản chính là Uniswap v2 và v3. Trong đó, phần lớn khối lượng giao dịch đến từ V3. Mức độ sử dụng “tương đối” của Uniswap v3 cũng cao hơn hẳn những AMM khác, cứ 1 USD TVL khóa trong giao thức, Uniswap sẽ tạo ra 1 USD khối lượng giao dịch trong 1 tuần. Con số này cao hơn hẳn các top AMM khác.

Bảng dưới là khối lượng giao dịch của 4 AMM hàng đầu trên thị trường, số liệu được thu thập từ 5 – 11/8/2022:

Ở khía cạnh tích cực, Uniswap v3 cung cấp cho những nhà cung cấp thanh khoản tính linh hoạt cao. Nó cho phép họ có nhiều quyền chi phối hơn đối với việc thiết lập và quản lý các vị trí LP, cụ thể người dùng có thể có ba mức phí để lựa chọn và tự do thiết lập phạm vi cho LP. Các thiết lập của Uniswap v3 giúp nguồn vốn chủ yếu tập trung xung quanh các mức giá hiện tại, làm giảm đáng kể độ trượt giá giao dịch.

Tuy nhiên, các thay đổi của Uniswap yêu cầu các nhà cung cấp thanh khoản phải quản lý rủi ro của chính mình để có được mức lợi nhuận tiềm năng tối đa. Vì khi giá thị trường di chuyển ra ngoài phạm vi giá được chỉ định của LP, thanh khoản của chúng sẽ bị loại bỏ khỏi nhóm và không còn thu phí được nữa.

Sự thống trị của AMM DEX

Hình dưới thể hiện sự thống trị của các DEX sử dụng mô hình AMM. Trong Q1/2022, khối lượng của order book DEX chiếm từ 4 – 9% tổng khống lượng giao dịch. Trong Q2/2022, khối giao dịch của các order book DEX giảm mạnh, trung binh chỉ chiếm 1 – 2% tổng khối lượng giao dịch.

Sự sụt giảm thị phần của order book DEX bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân:

• Bối cảnh và tình hình phát triển hiện tại của công nghệ blockchain không ủng hộ sự phát triển của các order book DEX.
• AMM phù hợp hơn với blockchain trong giai đoạn phát triển vừa rồi.

Dưới đây là một vài hạn chế chính của order book DEX khi so sánh với AMM DEX trong môi trường blockchain, và giải thích tại sao AMM lại phát triển trong crypto circle vừa qua.

1. Chi phí vận hành bổ sung của các order book DEX cao hơn các AMM DEX

Vấn đề đầu tiên đối với các order book DEX là phí giao dịch. Cấu trúc của đa số blockchain hiện nay không thích hợp cho các order book DEX phát triển.

Trong các CEX, việc liên tục điều chỉnh lệnh là điều bình thường. Tuy nhiên, trong môi trường on-chain, việc liên tục điều chỉnh và đặt lệnh đơn giản là không thể thực hiện được, bởi vì bạn sẽ bị tính phí gas trên mỗi giao dịch on-chain, phí giao dịch bạn phải trả đôi khi sẽ rất lớn, đặc biệt trên các blockchain đắt đỏ như Ethereum.

1. Các order book DEX phức tạp trong việc vận hành

Nếu bạn là nhà phát triển ứng dụng, khi muốn tạo thanh khoản cho người dùng trên một sàn giao dịch tập trung, bạn sẽ phải liên hệ những tổ chức giao dịch chuyên nghiệp (market maker), tiến hành thỏa thuận, so sánh, giải quyết những vấn đề phát sinh, đàm phán giá cả… Những vấn đề trên tốn nhiều thời gian, tiền bạc và công sức để giải quyết.

Trong khi đó trên các AMM, quá trình vận hành đơn giản, tập trung vào nhóm người dùng chính:

• Người giao dịch (swap A qua B): Approve A & swap A qua B, cả quá trình tối đa bao gồm 2 tx.
• Liquidity provider (LP): Approve token A và token B và “add liquidity”, cả quá trình tối đa 3 tx.

1. Khả năng mở rộng kém trong môi trường on-chain

Đa phần các market maker hoạt động vì lợi nhuận. Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc trở thành nhà tạo lập và cung cấp thanh khoản cho bất cứ thị trường nào, các market maker chuyên nghiệp cũng cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng tới lợi nhuận tiềm năng của các thị trường.

Trong thị trường crypto, đa phần các tài sản long-tail không có nhiều thanh khoản, vì thế, nếu không có các lợi ích bổ sung lợi nhuận tiềm năng của việc cung cấp thanh khoản cho chúng không hấp dẫn..

1. Khả năng kết hợp của các order book DEX kém hơn các AMM DEX

Một trong những điểm yếu cố hữu của các order book DEX là sự hạn chế trong các kết hợp. Các dự án on-chain có cùng ngôn ngữ, có mã nguồn mở và không cần cấp phép (permissionless), do đó các nhà phát triển có thể kết hợp chúng để xây dựng một tổng thể tuyệt vời chứ không chỉ những phần nhỏ rời rạc.

Ví dụ, nếu như bạn muốn cung cấp thanh khoản với đòn bẩy x2.5 để kiếm nhiều lợi nhuận, bạn có thể kết hợp khả năng borrow/lending trên một lending procol với AMM DEX – điều mà Alpha Homora làm.

Tóm lại, những mặt hạn chế của order book DEX lại là ưu điểm của AMM DEX, những yếu tố này giúp giải thích lý do AMM DEX lại thành công như vậy. Tuy nhiên, AMM vẫn tồn tại những hạn chế và chúng ta chỉ đang ở giai đoạn đầu DeFi, sự phát triển của lớp cơ sở sẽ tạo điều kiện cho các thị trường phức tạp hơn phát triển.

3. Xu hướng phát triển Multi-chain & Cross-chain

Hệ sinh thái multi-chain bùng nổ thể hiện qua sự tăng trưởng liên tục của tổng TVL trong category bridge một năm vừa qua. Nhu cầu di chuyển nguồn vốn giữa các blockchain ngày càng rõ ràng hơn. Hệ quả của quá trình đó là sự phát triển của các DEX trên môi trường multi-chain.

Các DEX hàng đầu đã bắt đầu mở rộng giao thức trên các blockchain khác nhau để xây thanh khoản multi-chain. Phiên bản Uniswap v3 đã được triển khai trên Ethereum, cũng như các giải pháp mở rộng L2 và sidechain hàng đầu như Polygon, Arbitrum và Optimism. Tương tự, Curve Finance cũng đã hỗ trợ 7 blockchain, Balancer hỗ trợ 3 blockchain.

Tận dụng thanh khoản tồn tại ở các chain có sẵn trên multi-chain, các cross-chain DEX & Aggregator bắt đầu tổng hợp thanh khoản xuyên chuỗi.

Ví dụ: Khi người dùng có nhu cầu swap 1,000 USDT (BSC) sang ETH (Arbitrum), các cross-chain DEX hoặc Aggregator sẽ giúp họ làm điều đó trong 2 – 5 cú nhấp chuột.

Người dùng có thể thực hiện việc này trên cùng một front-end bằng cách sử dụng các nguồn thanh khoản và cơ sở hạ tầng cross-chain trên các chain liên quan. Điều người dùng quan tâm là độ trễ và phí giao dịch. Quy trình được mô phỏng như hình bên dưới.

Nhìn chung, chỉ cần hệ sinh thái multi-chain luôn tồn tại thì nhu cầu chuyển giao giá trị giữa các chain sẽ ngày càng rõ ràng hơn. Tuy nhiên, khi giao dịch không còn tồn tại trong một môi trường cô lập nữa, các rủi ro liên quan đến sự phân cấp, bảo mật và khả năng mở rộng sẽ tăng lên rất nhiều.

4. Tổng kết

Thị trường đang có xu hướng chuyển từ môi trường single-chain sang multi-chain. Với tư cách là nhóm dự án chính xây dựng thanh khoản cho thị trường, các DEX đang phát triển theo hướng này để tổng hợp thanh khoản tốt hơn giữa các blockchain.

Lần đầu tiên ra mắt cộng đồng AMM DEX – Công cụ tạo lập thị trường tự động vào năm 2018. Kể từ đó, Uniswap trở nên thành công và được cộng đánh giá rất cao khi giải quyết được rất nhiều vấn đề xung quanh việc thiếu thanh khoản của các DEX. Kể từ đó AMM DEX trở nên phổ biến và được rất nhiều nhà phát triển áp dụng nó trên nhiều hệ sinh thái khác nhau.

1. AMM – Automated Market Maker là gì ?

AMM – Automated Market Maker hay còn gọi là Công cụ tạo lập thị trường tự động

AMM là giao thức cơ bản cung cấp năng lượng cho tất cả các sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Nói một cách đơn giản, chúng là các cơ chế giao dịch tự trị loại bỏ nhu cầu trao đổi tập trung và các kỹ thuật tạo lập thị trường liên quan.

Không giống như các sàn giao dịch tập trung, DEX tìm cách xóa bỏ tất cả các quy trình trung gian liên quan đến giao dịch tiền điện tử. Họ không hỗ trợ hệ thống khớp lệnh hoặc cơ sở hạ tầng lưu ký (nơi sàn giao dịch giữ tất cả các khóa cá nhân của ví.) Do đó, DEX thúc đẩy quyền tự chủ để người dùng có thể bắt đầu giao dịch trực tiếp từ ví không lưu ký ( ví mà cá nhân kiểm soát khóa cá nhân )

Ngoài ra, DEX thay thế hệ thống khớp lệnh và sổ đặt hàng bằng các giao thức tự quản được gọi là AMM. Các giao thức này sử dụng hợp đồng thông minh – các chương trình máy tính tự thực hiện – để xác định giá của tài sản kỹ thuật số và cung cấp tính thanh khoản. Tại đây, giao thức gộp thanh khoản vào các hợp đồng thông minh. Về bản chất, về mặt kỹ thuật, người dùng không giao dịch chống lại các đối tác – thay vào đó, họ đang giao dịch chống lại tính thanh khoản bị khóa bên trong các hợp đồng thông minh. Các hợp đồng thông minh này thường được gọi là bể thanh khoản.

Đáng chú ý, chỉ những cá nhân hoặc công ty có giá trị ròng cao mới có thể đảm nhận vai trò nhà cung cấp thanh khoản trong các sàn giao dịch truyền thống. Đối với AMM, bất kỳ thực thể nào cũng có thể trở thành nhà cung cấp thanh khoản miễn là nó đáp ứng các yêu cầu được mã hóa cứng trong hợp đồng thông minh. Ví dụ về AMM bao gồm Uniswap, Cân bằng và Đường cong

2. Automated Market là gì ?

Một sàn giao dịch tập trung giám sát hoạt động của các nhà giao dịch và cung cấp một hệ thống tự động đảm bảo các lệnh giao dịch được khớp tương ứng. Nói cách khác, khi Nhà giao dịch A quyết định mua 1 BTC với giá 34.000 đô la, sàn giao dịch đảm bảo rằng họ tìm thấy Nhà giao dịch B sẵn sàng bán 1 BTC theo tỷ giá hối đoái ưa thích của Nhà giao dịch A. Do đó, sàn giao dịch tập trung là người trung gian giữa Nhà giao dịch A và Nhà giao dịch B. Công việc của nó là làm cho quá trình diễn ra liền mạch nhất có thể và khớp lệnh mua và bán của người dùng trong thời gian kỷ lục.

Vì vậy, điều gì sẽ xảy ra nếu sàn giao dịch không thể tìm thấy các đối sánh phù hợp cho các lệnh mua và bán ngay lập tức ?

Trong một kịch bản như vậy, chúng tôi cho rằng tính thanh khoản của các tài sản được đề cập là thấp.

• Tính thanh khoản về mặt giao dịch là đề cập đến việc một tài sản có thể được mua và bán dễ dàng như thế nào. Bạn có thể tìm hiểu thêm về tính thanh khoản cũng như cách hoạt động của nó.

Khi thanh khoản thấp, trượt giá có xu hướng xảy ra. Nói cách khác, giá của tài sản tại thời điểm thực hiện giao dịch thay đổi đáng kể trước khi giao dịch hoàn tất. Điều này thường xảy ra ở những địa hình dễ bay hơi như thị trường tiền điện tử. Do đó, các sàn giao dịch phải đảm bảo rằng các giao dịch được thực hiện ngay lập tức để giảm trượt giá.

Để đạt được một hệ thống giao dịch linh hoạt, các sàn giao dịch tập trung dựa vào các nhà giao dịch chuyên nghiệp hoặc các tổ chức tài chính để cung cấp tính thanh khoản cho các cặp giao dịch. Các thực thể này tạo nhiều lệnh đặt mua để khớp với đơn đặt hàng của các thương nhân bán lẻ. Với điều này, sàn giao dịch có thể đảm bảo rằng các đối tác luôn sẵn sàng cho tất cả các giao dịch. Trong hệ thống này, các nhà cung cấp thanh khoản đảm nhận vai trò của các nhà tạo lập thị trường. Nói cách khác, việc tạo lập thị trường thể hiện các quy trình cần thiết để cung cấp tính thanh khoản cho các cặp giao dịch.

3. AMM hoạt động như thế nào ?

Có hai điều quan trọng cần biết đầu tiên về AMM:

• Các cặp giao dịch thường tồn tại riêng lẻ trong một pool thanh khoản riêng lẻ
• Thay vì sử dụng các nhà tạo lập thị trường chuyên dụng, bất kỳ ai cũng có thể cung cấp tính thanh khoản cho các nhóm này bằng cách ký gửi cả hai tài sản được đại diện trong nhóm. Ví dụ: nếu bạn muốn trở thành nhà cung cấp thanh khoản cho nhóm BNB / BUSD, bạn cần phải gửi một tỷ lệ BNB được xác định trước nhất định và BUSD.

Các AMM DEX được lập trình các thuật toán phương trình toán học trong các Smart Contract như X * Y = K đơn giản để thiết lập mối quan hệ toán học giữa các tài sản cụ thể được giữ trong các nhóm thanh khoản một cách tự động để đảm bảo tỷ lệ tài sản trong các nhóm thanh khoản vẫn cân bằng nhất có thể và để loại bỏ sự khác biệt trong việc định giá các tài sản được gộp chung,

Ở đây, X đại diện cho giá trị của Tài sản A, Y biểu thị giá trị của Tài sản B, trong khi K là một hằng số.

Về bản chất, các pool thanh khoản của Uniswap thì Tài sản A x Price của Tài Sản B = Giá trị nhất định để duy trình tính ổn định của pool thanh khoản, giảm sự trượt giá

Để hiểu cách hoạt động của điều này, hãy để chúng tôi sử dụng nhóm thanh khoản ETH / USDT làm nghiên cứu điển hình. Khi ETH được các nhà giao dịch mua, họ thêm USDT vào nhóm và xóa ETH khỏi nó. Điều này làm cho số lượng ETH trong nhóm giảm xuống, do đó, làm cho giá ETH tăng lên để thực hiện hiệu ứng cân bằng của x * y = k. Ngược lại, vì nhiều USDT đã được thêm vào nhóm, giá của USDT giảm. Khi USDT được mua, trường hợp ngược lại sẽ xảy ra – giá ETH giảm trong khi giá USDT tăng.

Khi các đơn đặt hàng lớn được đặt trong AMM và một lượng lớn mã thông báo bị xóa hoặc thêm vào một nhóm, nó có thể gây ra sự khác biệt đáng chú ý xuất hiện giữa giá của tài sản trong nhóm và giá thị trường của nó (giá mà nó giao dịch trên nhiều sàn giao dịch tập trung .) Ví dụ: giá thị trường của ETH có thể là 3.000 đô la nhưng trong một nhóm, nó có thể là 2,850 đô la vì ai đó đã thêm rất nhiều ETH vào một nhóm để loại bỏ một mã thông báo khác.

Điều này có nghĩa là ETH sẽ được giao dịch với mức chiết khấu trong nhóm, tạo ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá. Giao dịch chênh lệch giá là chiến lược tìm kiếm sự khác biệt giữa giá của một tài sản trên nhiều sàn giao dịch, mua nó trên nền tảng có giá rẻ hơn một chút và bán trên nền tảng có giá cao hơn một chút.

Trong AMM, các nhà tạo lập thị trường chênh lệch giá được sẽ nhận các phần thưởng để tìm các tài sản đang giao dịch giảm giá và độ trượt giá cao trong các pool thanh khoản kém sau đó họ sẽ thực hiện giao dịch để cân bằng là giá trị của tài sản đó

Ví dụ: Trong một pool thanh khoản, giá của ETH bị trượt giá và chênh lệch khá cao so với các sàn giao dịch khác, lúc này các nhà tạo lập thị trường chênh lệch giá có thể tận dụng lợi thế bằng cách mua ETH trong nhóm với tỷ giá thấp hơn và bán nó với giá cao hơn trên các sàn giao dịch bên ngoài. Với mỗi giao dịch, giá của ETH tổng hợp sẽ dần dần phục hồi cho đến khi nó khớp với tỷ giá thị trường tiêu chuẩn.

Lưu ý rằng x * y = k của Uniswap chỉ là một trong những công thức toán học được sử dụng bởi các AMM ngày nay. Ví dụ: Balancer sử dụng một dạng quan hệ toán học phức tạp hơn nhiều cho phép người dùng kết hợp tối đa 8 tài sản kỹ thuật số trong một nhóm thanh khoản duy nhất. Mặt khác, Curve áp dụng một công thức toán học phù hợp để ghép nối các stablecoin hoặc các tài sản tương tự.

4. Vai trò của Liquidity Providers – Nhà cung cấp thanh khoản

Như đã thảo luận trước đó, AMM yêu cầu tính thanh khoản để hoạt động bình thường vì nếu thanh khoán trong một pool thanh khóa quá thấp dẫn để trượt giá khá cao.

Do đó, AMM khuyến khích người dùng gửi tài sản kỹ thuật số vào các nhóm thanh khoản để những người dùng khác có thể giao dịch với các khoản tiền này. Như một động lực, giao thức thưởng cho các Liquidity Providers (LP) phí giao dịch của các Trader được thực hiện hoán đổi token trong nhóm thanh khoản.

Nói cách khác, nếu khoản tiền gửi của bạn đại diện cho 1% thanh khoản bị khóa trong một nhóm, bạn sẽ nhận được mã thông báo LP đại diện cho 1% phí giao dịch tích lũy của nhóm đó.

Khi một Liquidity Providers muốn rút thanh khoản của họ, họ chỉ cần nạp LP token của mình vào lại pool thanh khoản để hệ thống tự hủy LP token sau đó trả lại tài sản cũng cấp thanh khoản tương đương cùng một phần phí giao dịch từ pool thanh khoản đó

Ngoài ra, AMM còn phát hành mã thông báo quản trị cho LP cũng như các nhà giao dịch. Như tên gọi của nó, mã thông báo quản trị cho phép chủ sở hữu có quyền biểu quyết về các vấn đề liên quan đến quản trị và phát triển giao thức AMM.

5. Cơ hội Yield Farming

Ngoài các ưu đãi nêu trên, LP cũng có thể tận dụng các cơ hội tạo thu nhập thụ động bằng cách cung cấp tính thanh khoản hứa hẹn tăng thu nhập của họ. Để được hưởng lợi ích này, tất cả những gì bạn cần làm là gửi tỷ lệ tài sản kỹ thuật số thích hợp vào một nhóm thanh khoản. Khi khoản tiền gửi đã được xác nhận, giao thức AMM sẽ gửi cho bạn mã thông báo LP. Trong một số trường hợp, bạn có thể gửi – hoặc “đặt cọc” – mã thông báo này vào một giao thức cho vay riêng biệt và kiếm thêm lãi suất.

Bằng cách này, bạn sẽ quản lý để tối đa hóa thu nhập của mình bằng cách tận dụng khả năng tổng hợp hoặc khả năng tương tác của các giao thức tài chính phi tập trung (DeFi). Tuy nhiên, lưu ý rằng bạn sẽ cần phải đổi mã thông báo của nhà cung cấp thanh khoản để rút tiền của bạn từ nhóm thanh khoản ban đầu.

6. Tổn thất vô thường là gì ?

Một trong những rủi ro liên quan đến bể thanh khoản là tổn thất vô thường. Điều này xảy ra khi tỷ lệ giá của tài sản gộp biến động. LP sẽ tự động chịu lỗ khi tỷ lệ giá của tài sản gộp khác với giá mà anh ta ký quỹ. Sự thay đổi giá càng cao, tổn thất phát sinh càng cao. Các khoản lỗ vĩnh viễn thường ảnh hưởng đến các nhóm chứa tài sản kỹ thuật số dễ bay hơi.

Tuy nhiên, sự mất mát này là vô thường vì có khả năng tỷ lệ giá sẽ quay trở lại. Khoản lỗ chỉ trở thành vĩnh viễn khi LP rút các khoản tiền nói trên trước khi tỷ lệ giá quay trở lại. Ngoài ra, hãy lưu ý rằng thu nhập tiềm năng từ phí giao dịch và Stake các LP token đôi khi có thể bù đắp cho những khoản lỗ như vậy.

7. Tổng kết

Mặc dù AMM sinh ra đã giải quyết rất nhiều vấn đề liên quan đến thanh khoản, nhưng bên cạnh đó vẫn tồn tại nhiều rủi ro như các tổn thất vô thường, lỗ hổng bảo mật Smart Contract,v.v.

Hiểu được AMM là gì và cách thức hoạt động cũng như các rủi ro tiềm ẩn xung quanh nó sẽ giúp các bạn tự tin trong việc đầu tư sẽ giúp các bạn tránh được nhiều điều trên,