Sau mainnet, mạng lưới Aptos chưa có nhiều cập nhật mới. AUX đang dẫn đầu cuộc đua TVL, tuy nhiên không có nhiều lợi thế lâu dài so với các đối thủ. NFT trên Aptos có dấu hiệu hạ nhiệt. Topaz đang là NFT Marketplace dẫn đầu với nhiều BST NFT nổi bật.

1. Các cập nhật nổi bật hệ sinh thái Aptos W44/2022

Aptos sau vài tuần hậu mainnet

Nhìn chung sau khi mainnet và sự kiện airdrop, Aptos chưa có thêm cập nhật lớn nào về mạng lưới hay các chương trình dành cho nhà phát triển/người dùng. Chủ yếu là thông tin hợp tác và tích hợp với các bên cung cấp dịch vụ Web3. Các cập nhật quan trọng đến từ các dự án nằm trong hệ sinh thái.

Aptos Bridge ra mắt

Introducing The Aptos Bridge, powered by LayerZero pic.twitter.com/4gHcYXsvmd

— LayerZero Labs (@LayerZero_Labs) October 19, 2022

Aptos là hệ sinh thái mới, do đó sẽ cần những bridge để làm cầu nối dẫn dòng tiền từ hệ sinh thái khác. Song song với việc LayerZero triển khai trên Aptos, Aptos Bridge cũng được đội ngũ dự án cho ra mắt cộng đồng.

Với bridge này, người dùng có thể chuyển tài sản USDC, USDT, và ETH sang Aptos từ Ethereum, Arbitrum, Optimism, Avalanche, Polygon, BNB Chain. Ngoài ra, LayerZero hợp tác với Pontem Network để tích hợp của mình vào Liquidswap, AMM của Pontem Network.

Ngoài LayerZero, trên Aptos cũng có nhiều bridge khác để người dùng lựa chọn như Mover, Wormhole, Celer Network, OmniBTC… Tuy vậy, với tin đồn airdrop, người dùng chủ yếu lựa chọn sử dụng các sản phẩm của LayerZero.

Tích hợp thêm nhiều ví multi-chain

Sau ra mắt ví native Petra do chính đội ngũ Aptos Labs phát triển, Aptos tiếp tục mở rộng sang mảng ví multi-chain. Mạng Aptos được nhiều ví multi-chain lớn đón nhận, trong đó hai ví nổi bật được tích hợp gần đây là Trust Wallet và Math Wallet.

Trước đó, Coin98 Super App cũng là một trong những ví multi-chain đã sớm hỗ trợ mạng Aptos. Aptos thời gian qua cũng đã có sự xuất hiện đầu tiên của ví multisig mang tên Momentum Safe với cách hoạt động khá tương đồng với Gnosis Safe trên Ethereum. Các con số liên quan tới các ví trên Aptos sẽ được trình bày ở phần tiếp theo.

BlocktoApp (một ví multi-chain) còn tung ra gói Ecosystem Fund trị giá 3 triệu USD để thúc đẩy các dự án xây dựng trên Aptos. Các dự án tham gia sẽ được nhận token BLT là phần thưởng với điều kiện dapp đó phải tích hợp ví Blocto.

Dự án tên miền chính thức

Khác với một số blockchain khác, Aptos đã công bố Aptos Names Service là dự án tên miền chính thức của mạng Aptos. Đây cũng là một trong những dự án mainnet sớm nhất toàn hệ, ANS cho phép người dùng đặt tên địa chỉ ví theo định dạng “tên.apt”.

Tích hợp các dự án cơ sở hạ tầng

Thời gian qua Aptos đã tích hợp với các dự án thuộc mảng cơ sở hạ tầng để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho các dev, một vài dự án đáng chú ý:

• Switchboard, Pyth: 2 dự án thuộc mảng oracle, giúp các dự án khác trên Aptos tiếp cận và sử dụng data feed.
• Crust Network: Cho phép người dùng ví Petra và Martian tiếp cận dịch vụ lưu trữ dữ liệu phi tập trung trên Aptos.
• DefiLlama: Dự án phân tích dữ liệu DeFi nổi tiếng cũng đã bắt đầu theo dõi các số liệu trên Aptos.

→ Nhìn chung sau khi mainnet Aptos chưa có quá nhiều cập nhật đáng chú ý, chủ yếu là các cập nhật nhỏ với các dự án khác. Mảng Wallet trên Aptos có sự cạnh tranh khốc liệt khi số lượng ví hiện tại trên Aptos đã khá hùng hậu.

Các con số nổi bật hệ sinh thái Aptos W44/2022

Do đã chính thức bước vào phiên bản mainnet, hiện đã có thể quan sát các con số liên quan tới mạng lưới.

Về TVL

Có thể thấy ngay khi lên mainnet, TVL của Aptos chỉ trong đà tăng, đạt mức 44 triệu USD sau khoảng hơn 2 tuần triển khai. Dù trong đà tăng, con số này chỉ mới ở mức chấp nhận được. Trên Aptos có nhiều dự án, nhưng số dự án mainnet còn khá ít, chưa có quá nhiều dự án DeFi để người dùng sẵn sàng bỏ tiền vào hệ sinh thái.

Các dự án có TVL cao nhất đều thuộc mảng DEX, lần lượt là những cái tên AUX Exchange, Liquidswap, Pancakeswap. Trong đó AUX Exchange chiếm 50% tổng TVL toàn hệ (22 triệu USD).

Về thông số mạng lưới

Tính tới thời điểm viết bài, có thể theo dõi một số thông số trên mạng Aptos sau:

• Tổng số lượng giao dịch: 23.4 triệu giao dịch, trung bình có khoảng 1.2 triệu giao dịch mỗi ngày. Đây là mức giao dịch trung bình ngang ngửa với Ethereum (tất nhiên giao dịch trên Ethereum đắt đỏ hơn, người dùng ít spam hơn).
• TPS (Transaction per Second): Trung bình đạt 16 TPS, thời điểm cao nhất đạt 2,107 giao dịch. Cho thấy số lượng người dùng đồng thời chưa quá cao, chưa thể kiểm chứng TPS dự án quảng cáo (120,000 TPS).
• Hơn 30 dự án chính thức lên mainnet thuộc các mảng wallet, toolings, NFT, DeFi.
• Hơn 225,000 NFT khác nhau đã được bán.
• Các ví trong hệ sinh thái Aptos đạt hơn 1 triệu lượt tải. Trong đó Martian có hơn 600,000 người dùng, Petra có hơn 300,000 người dùng.
• Tổng số ví trên Aptos: 2,150,121.
• 11 triệu USD số tiền các dự án mới mainnet trên Aptos công bố gọi vốn thành công.

Ngoài ra, trong 1 tuần (từ 10/21-10/28), có nhiều thông số đáng chú ý:

• Thực hiện khoảng 10 triệu giao dịch.
• Trong số 10 triệu giao dịch, có thể thấy các giao dịch liên quan tới gửi token qua lại và các hoạt động NFT đang chiếm ưu thế, chưa có nhiều hoạt động DeFi:
  • 32% là chuyển token (APT…)
  • 3% là tạo ví mới
  • 25% là giao dịch trong hệ thống
  • 20% là các giao dịch liên quan tới NFT (mint, mua bán, đấu giá…)
  • 20% là các hoạt động khác (swaps, domains, oracles, tuỳ chỉnh hợp đồng thông minh…)
• Ghi nhận hơn 1.5 triệu ví hoạt động (trên tổng số 2.1 triệu ví). Mức tiêu thụ gas trung bình trên mỗi giao dịch cũng tăng dần (từ 1,900 lên 3,900).

→ Trong tuần qua, các dữ liệu về mạng lưới Aptos bắt đầu ấm dần lên, các dự án bắt đầu công bố thương vụ gọi vốn, hai mảng đáng chú ý nhất là DEX và NFT. Chi tiết các thương vụ gọi vốn và các dự án đã lên mainnet được trình bày ở phần tiếp theo.

3. Các mảnh ghép trong hệ sinh thái Aptos W44/2022

AMM DEX

Sau khi mainnet, AMM/DEX dĩ nhiên là mảng nhận được nhiều sự quan tâm nhất. Hiện tại tham gia cuộc đua chiếm lĩnh thị phần TVL trên Aptos có 3 cái tên chính: AUX Exchange, Liquidswap, PancakeSwap. Trong đó:

1. AUX Exchange

Dự án có đội ngũ dự án ít tiếng tăm hơn cả 2 dự án còn lại, cũng ít được cộng đồng chú ý trên các trang mạng xã hội lại đang là dự án dẫn đầu toàn hệ với 22 triệu USD TVL. Một phần lí do dẫn tới điều này là các pool của AUX Exchange hỗ trợ nhiều tài sản và stablecoin hơn.

Điểm trừ là dự án không thật sự chú trọng tới việc làm marketing trên các trang mạng xã hội.

1. Liquidswap

Là dự án thuộc Pontem Network, đội ngũ Liquidswap được đồn đoán là có quan hệ thân thiết với Aptos Labs. Trước đó đã gọi thành công 4.5 triệu USD từ Mechanism Capital, Kenetic Capital, Alameda Research, Aptos và nhiều nhà đầu tư khác.

Cho tới thời điểm hiện tại, Pontem Network đang phát triển sản phẩm khá bài bản, ngoài Liquidswap, dự án đã ra mắt Pontem Walllet, Pontem Bridge, và mới nhất là sự kiện Mint to Earn với bộ sưu tập NFT dành cho cộng đồng.

Những người dùng sớm sử dụng Liquidswap để trade, thêm thanh khoản, vay crypto… sẽ được tham gia whitelist. Trong số hàng chục ngàn ví đăng kí, dự án đã chọn ra 1,000 ví may mắn được mint NFT và được tặng thêm 1 APT. Sau khi được mint, hiện bộ sưu tập này có giá sàn là khoảng 20 APT.

Liquidswap hiện là AMM có TVL cao thứ 2 hệ với khoảng 12 triệu USD TVL, tổng khối lượng giao dịch đạt 42 triệu USD đến từ 79,000 người dùng. Tuy nhiên, trong tuần qua khối lượng giao dịch hằng ngày của Liquidswap có xu hướng giảm.

1. PancakeSwap

PancakeSwap là ông lớn trong mảng AMM/DEX của BNB Chain, có thể coi là con cưng của CZ và Binance. Gần đây, dự án liên tục mở rộng tầm hoạt động ra các chain khác, đầu tiên là Ethereum, sau đó là Aptos.

Khi thị phần trên Ethereum đã sớm bị chiếm, cạnh tranh trên Aptos cho thấy nhiều cơ hội hơn, do đó PancakeSwap đang tập trung vào Aptos hơn. Dự án đang liên tục hỗ trợ các cặp giao dịch mới trên Aptos, đồng thời sử dụng chương trình incentive với phần thưởng CAKE cho các cặp giao dịch Aptos hot trên PancakeSwap.

Điều này đã đem lại kết quả khá khả quan, mới triển khai từ 28/10/2022, hiện Pancake đã có 9 triệu USD TVL, áp sát Liquidswap và chính thức tham gia cuộc đua giành vị trí số 1 với 2 dự án native AMM còn lại.

→ Cuộc đua ở giai đoạn đầu khá căng thẳng, tuy AUX đang dẫn đầu nhưng dự án này không có quá nhiều lợi thế khi so sánh với 2 dự án còn lại. Liquidswap có đội ngũ mạnh, hỗ trợ bởi Aptos Labs, có hệ sinh thái nhiều sản phẩm; PancakeSwap là dự án đã danh tiếng, có lợi thế sử dụng token CAKE làm incentive.

→ Do số lượng TVL còn nhỏ, các dự án mới ở giai đoạn đầu nên chênh lệch TVL giữa các dự án có thể dễ dàng thay đổi trong thời gian tới.

Ngoài ra, nếu người dùng muốn tìm kiếm tỉ lệ swap tốt nhất, có thể sử dụng DEX Aggregator Hippo Labs, đây cũng là dự án nổi bật triển khai mainnet từ sớm và nhiều lần được Aptos Labs hỗ trợ truyền thông.

Liquid Staking

Khác với các blockchain khác khi mảng liquid staking xuất hiện khá muộn, thời gian qua Aptos đã có 2 dự án thuộc mảng này triển khai mainnet. Tortuga Finance và Ditto Finance là 2 dự án lần lượt xếp vị trí thứ 4 và thứ 5 trên BXH TVL toàn hệ.

Tuy nhiên, chênh lệch giữa 2 dự án này là rất lớn (5.2 triệu USD và 900,000 USD), điều này là do tAPT của Tortuga Finance đã được tích hợp ở nhiều dự án DeFi khác như trade trên Hippo, thêm thanh khoản tAPT-APT trên AUX, mint stablecoin trên Argo… trong khi đó stAPT của Ditto chưa có công dụng cụ thể.

Ngoài ra, Tortuga Finance còn nhận được đầu tư từ FTX và Jump Crypto, không lâu sau khi mainnet, tAPT đã được list trên sàn FTX.

Upcoming listing on FTX: Tortuga Staked Aptos $tAPT spot market!

Live on November 4, 2022 at 2pm (UTC)@TortugaFinance
Listing details: https://t.co/COHA5DjfIn pic.twitter.com/g243MPoEac

— FTX (@FTX_Official) November 3, 2022

NFT

NFT là mảng nổi bật trên Aptos trong thời gian qua, với hơn 225,000 NFT đã được bán trên Aptos và khá nhiều NFT Marketplace mainnet. Các NFT Marketplace này cũng tạo ra cuộc đua giành thị phần trên Aptos, marketplace nào có nhiều dự án chất lượng listing hơn, nhiều người dùng hơn sẽ có lợi thế lớn trong chặng đường tiếp theo.

Hiện tại trên Aptos có 3 sàn giao dịch NFT chính là Topaz, Souffl3 và BlueMove. Trong đó Souffl3 vừa công bố vòng gọi vốn hạt giống 2 triệu USD có sự tham gia của Crypto.com Capital, Huobi Incubator,… BlueMove cũng hé lộ những thông tin có thể tổ chức IDO trong thời gian tới.

Excited to announce Souffl3's completion of $2 million USD seed round. Thank you @Cryptocom_Cap, @Synergiscap , @huobi_incubator, @VenturesM77, @J17Capital for your trust and support. #LFM https://t.co/Ohnaz9xGQg

— Souffl3 Aptos NFT (@nft_souffl3) October 28, 2022

Trong số 3 NFT Marketplace trên, Topaz đang là dự án dẫn đầu, sàn giao dịch có khối lượng giao dịch vượt trội (vài trăm ngàn APT) do nhiều bộ sưu tập NFT được coi là “blue chip” của hệ đều tập trung ở marketplace này. Một vài cái tên nổi bật bao gồm Bruh Bear, Aptos Mokeys, Pontemite Space Pirates, Aptomingo… chỉ riêng những BST này đã có khối lượng giao dịch hằng trăm ngàn APT.

Theo quan sát cá nhân, hiện tại các bộ sưu tập NFT trên Aptos đang đi vào giai đoạn giảm nhiệt. Có nhiều bộ sưu tập đang giảm giá sàn từ hàng chục APT xuống chỉ còn 1 APT, nhiều dự án mở bán trên NFT Marketplace không bán hết số lượng ban đầu. Các sàn giao dịch nhỏ rất dễ gặp phải trường hợp thiếu thanh khoản.

Không chỉ vậy, có nhiều dự án NFT mọc lên với mục đích scam. Những dự án đó sẽ mở bán tại các trang web lừa đảo (có tên miền gần giống với các sàn lớn) hoặc website tự tạo và cho người dùng free mint. Khi người dùng Approve ví, họ có thể mất hết tiền trong tài khoản. Do đó, hãy luôn cẩn thận khi mint NFT free!

Stablecoin

Thala Labs, dự án phát triển stablecoin phi tập trung MOD vừa công bố vòng gọi vốn 6 triệu USD với các nhà đầu tư Shima Capital, Parafi Capital, Beco Capital… Tuy nhiên dự án chưa ra mắt sản phẩm.

We're thrilled to announce our $6M seed round, co-led by @shimacapital, @paraficapital and @WhiteStarCap to build on @AptosFoundation and beyond! pic.twitter.com/fKBvgqGRWu

— Thala (@ThalaLabs) October 25, 2022

Argo, một stablecoin phi tập trung khác trên Aptos là Argo USD (USDA) đã ra mắt và triển khai mainnet. Hiện người dùng đã có thể sử dụng một số tài sản như APT, SOL, WETH… để thế chấp vay ra USDA. Tuy nhiên do ứng dụng của stablecoin này là chưa nhiều nên TVL của dự án vẫn ở mức thấp (222,000 USD).

Lending

Aries Market là dự án duy nhất thuộc mảng Lending cho tới thời điểm hiện tại có mặt trên mạng mainnet của Aptos, và dự án cũng chỉ mới lên mainnet trong thời gian gần đây. Dự án mới chỉ hỗ trợ tài sản đảm bảo là APT, SOL, USDC, do đó mức độ sử dụng cũng như TVL đều không cao (368,000 USD).

Lending là một trong những mảng quan trọng nhất của DeFi, nhưng mảng này lại đang phát triển khá chậm trên Aptos.

Wallet

Theo những thống kê kể trên, có thể thấy ví Martian vẫn đang dẫn đầu, xếp tiếp theo là ví Petra. Để củng cố vị thế, ví Martian vừa qua đã công bố vòng gọi vốn 3 triệu USD với sự tham gia của các quỹ lớn như Race Capital, FTX, Jump, và chính Aptos Labs.

1/4 We are excited to announce our $3M pre-seed round led by @RaceCapital with participation from @FTX_Official, @jump_, @superscrypt & @AptosLabs to empower our long term vision of building a safe, futuristic, and friendly wallet to onboard the next billion users onto web3! pic.twitter.com/2gWM80THM0

— Martian (@martian_wallet) October 27, 2022

Ngoài ra, tuần qua chứng kiến chiếc ví tiếp theo gia nhập hệ sinh thái Aptos mang tên Rise Wallet. Điều này cho thấy sự cạnh tranh rất khốc liệt trong thị trường ví trên hệ sinh thái mới này.

RISE IS FINALLY LIVE

Meet the most advanced @AptosFoundation wallet designed for ease of use while being superbly secure!

Download now on https://t.co/rHMt0RIKJW or update your Chrome Extension and see all the new features… pic.twitter.com/WdJM9Bcif0

— Rise Wallet (@rise_wallet) October 23, 2022

→ Mảng đáng chú ý nhất trong thời gian vừa qua là AMM/DEX với cuộc đua chưa rõ hồi kết. Các bộ sưu tập NFT đang cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt. Trong thời gian tới có thể sẽ vẫn là cuộc đua TVL của các DEX lớn, cùng với đó là sự vươn lên của các lending protocol hay các dự án CDP (stablecoin).

4. Tổng kết

Hệ sinh thái Aptos gần đây chứng kiến khá nhiều thương vụ gọi vốn, cho thấy niềm tin của các đầu tư tổ chức vào sự phát triển của hệ sinh thái mới nổi này. Các dự án DeFi vẫn chưa hoàn thiện, đa phần các dự án trụ cột cũng đều chưa có token, đừng quên trải nghiệm và trở thành người dùng sớm của các dự án đó.

Aptos là dự án blockchain thế hệ mới, tập trung phát triển mạng lưới an toàn và luôn sẵn sang cho lượng người dùng trên toàn thế giới. Aptos hứa hẹn tiềm năng trở thành blockchain layer-1 vượt qua 2 đàn anh là Ethereum và Solana.

Hiện Coin98 đang hỗ trợ tạo, khôi phục ví Aptos phiên bản testnet và để tương tác với mạng lưới này, tất nhiên bạn cần có ví Aptos.

1. Ví Aptos là gì?

Ví Aptos là nơi lưu trữ APT và các token tiêu chuẩn AIT-3 trong nền tảng blockchain Aptos. Người dùng có thể gửi, nhận APT và token tiêu chuẩn AIT-3 cũng như tương tác với các ứng dụng trên nền tảng Aptos.

Đặc biệt, ví này do người dùng làm chủ, không bất kỳ ai có quyền tác động hay sử dụng ví.

2. Địa chỉ ví Aptos gồm những gì?

Ví Aptos có 3 thông tin cực kỳ quan trọng bạn phải lưu ý:

• Địa chỉ ví: Là dãy gồm số và ký tự dùng để gửi tài sản vào ví Aptos. Người khác có thể chuyển coin cho bạn thông qua địa chỉ ví được cung cấp. Địa chỉ ví Aptos (APT) sẽ có định dạng như sau: 0x4184CED912A14E6AD2Ad4F4Cb3026aC866153c4d
• Passphrase: Là khoá bảo mật có thể hiểu như là dạng mật khẩu bao gồm 12 từ khoá tiếng anh bất kỳ. Khi muốn thực hiện thao tác khôi phục ví thì phải thông qua bước đăng nhập Passphrase. Định dạng của Passphrase như sau: deny pumpkin elephant sorry sample viable giraffe come wrist genre globe floor
• Private Key: Private Key là định dạng chuỗi ký tự để kết nối với tài khoản, khá giống với mật khẩu của tài khoản ngân hang. Định dạng của Private Key như sau: 0x1ce3e4f70ad7c1d4e4e3ee26b48e7b9cd4e7bbec557a170c408064248f294032

Sau khi tạo ví, các bạn sẽ nhận được địa chỉ ví, passphrase và private key tương tự như ví dụ trên.

Để dễ hình dung, bạn có thể tưởng tượng ví Aptos là tài khoản ngân hàng, địa chỉ ví là số tài khoản và passphrase hay private key là mật khẩu.

Sự khác nhau ở đây là với tài khoản ngân hàng người khác sẽ biết được thông tin cá nhân của bạn. Còn với ví Aptos, người dùng trở nên ẩn danh, mọi người không ai biết ai mà chỉ giao dịch qua địa chỉ được mã hoá thành dãy số và ký tự.

3. Hướng dẫn tạo ví Aptos trên Mobile

Hiện, ví Aptos mới có trên phiên bản Coin98 Super App. Bản dành cho Extension sẽ được cập nhật trong tương lai.

Tải và truy cập ứng dụng Coin98 Super App

Trước tiên, tải app Coin98 Super App về máy.

• iOS: http://ios.coin98.com
• Android: https://android.coin98.com

Sau khi tải app, các bạn mở ứng dụng Coin98 Super App và chọn ngôn ngữ muốn sử dụng là có thể truy cập trực tiếp vào giao diện ví.

Tại giao diện này, bạn có thể tạo ví mới hoặc khôi phục ví có sẵn từ các ứng dụng ví khác vào Coin98 Super App.

Kích hoạt Aptos blockchain

Bước 1: Tại trang chủ, chọn More (Thêm) → Active Blockchain

Bước 2: Chọn blockchain cần kích hoạt, ở đây mình sẽ kích hoạt mạng lưới Aptos và chọn Confirm.

Tạo ví Aptos

Bước 1: Tại trang chủ click chọn Manage (Quản lý)

Bước 2: Chọn Add Wallet (Thêm ví) và click vào icon Aptos (APT AIT-3) để tạo ví Aptos hoặc người dùng có thể chọn tạo ví Multi-chain để sở hữu thêm các ví khác với cùng 1 passphrase (khuyến khích) → Create (Tạo ví).

Bước 3: Đặt tên ví (đặt tên nào mà bạn có thể nhớ hoặc tiện lợi cho việc sử dụng sau này). Chọn Next.

Bước 4: Sao lưu Passphrase/Private Key ở nơi an toàn. (Lưu ý: Đây là thông tin cực kỳ quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản của bạn).

• Sao chép và dán Passphrase/ Private Key vào ô Confirm (Xác nhận).
• Tick vào ô Sao lưu khoá khôi phục của bạn và click vào icon copy để xác nhận đã lưu lại Passphrase/ Private Key. Bạn phải lưu lại 12 từ khoá bảo mật ở nơi an toàn và tuyệt đối không tiết lộ cho bất kỳ ai. Nếu không, tài khoản có nguy cơ bị đánh cắp khi ai đó biết được những dãy ký tự này.
• Tick vào hai ô còn lại để xác nhận bạn đã hiểu về các rủi ro nếu làm mất Passphrase/ Private Key.

Chọn Create Wallet (Tạo ví).

Sau khi hoàn tất, bạn cũng có thể truy cập Manage (Quản lý) → Manage All Wallets (Quản lý tất cả ví) để kiểm tra ví Aptos vừa được tạo.

4. Hướng dẫn tạo ví Aptos trên Desktop

Cài đặt Coin98 Extension Wallet

Bạn truy cập chrome.coin98.com để cài đặt Coin98 Extension Wallet.

Tạo ví Aptos

Update soon…

5. Hướng dẫn sử dụng ví Aptos

Nhận token

Thao tác này thực hiện tương tự nhau cả trên cả phiên bản mobile và wallet, nên bạn tham khảo các cách dưới đây và thực hiện theo.

Bước 1: Nhấp vào ví Aptos trên màn hình chính.

Bước 2: Chọn Receive (Nhận).

Bước 3: Sao chép địa chỉ ví hoặc sử dụng địa chỉ QR code.

Chuyển token

Thao tác này thực hiện tương tự nhau cả Coin98 Super App và Coin98 Extension Wallet. Sau đây, mình sẽ lấy ví dụ cách nhận APT lưu trữ vào ví mobile.

Bước 1: Nhấp vào ví Aptos

Bước 2: Chọn Send (Gửi).

Bước 3: Chọn token và nhập số lượng token bạn muốn gửi & địa chỉ ví gửi đến. Điều chỉnh thanh trượt phí Gas phù hợp với nhu cầu của bạn. → Trượt thanh Send để xác nhận gửi.

Ngoài ra, bạn cũng có thể vào mục Send ở giao diện chính, chọn ví chứa token muốn gửi.

Lưu ý: Phí gas trên Aptos blockchain được tính bằng APT, bạn sẽ mất lượng nhỏ APT cho mỗi giao dịch.

6. Aptos Explorer cần biết để kiểm tra lịch sử giao dịch

Aptos Explorer là các trình khám phá dành riêng cho Aptos, giúp người dùng có thể truy xuất các thông tin như địa chỉ ví, các giao dịch tiền điện tử, smart contract (hợp đồng thông minh),…từ các dữ liệu phức tạp trở nên dễ nắm bắt hơn bao giờ hết.

Hiện trình khám phá trên Aptos được nhiều người tin dùng là: explorer.devnet.aptos.dev

7. Một số lưu ý khi sử dụng ví Aptos

Lưu trữ APT và token chuẩn AIT-3 trên ví Aptos có an toàn không?

Coin98 Wallet là ví non-custodial, tức là toàn quyền kiểm soát tài sản thuộc về bạn, không có ai có quyền truy cập vào ví của bạn ngoại trừ bạn trừ phi bạn tiết lộ mã khoá cho người khác.

Gửi APT, AIT-3 token và chuyển APT, AIT-3 token có tốn phí không?

Việc gửi APT và AIT-3 token từ ví Aptos sẽ tốn phí nền tảng blockchain được tính bằng APT để xác nhận giao dịch.

Tạo nhiều ví Aptos được không?

Chắc chắn rồi! Bạn có thể tạo bao nhiêu ví Aptos tùy thích, mỗi ví sẽ có địa chỉ và passphrase khác nhau nên bạn nhớ lưu lại. Nên đặt tên nào để bạn dễ dàng quản lý nếu tạo nhiều ví Aptos.

Ví Aptos lưu trữ coin khác được không?

Ví Aptos có thể lưu trữ đồng APT và các token theo chuẩn AIT-3 được hỗ trợ bởi nền tảng blockchain Aptos. Ngoài ra tuyệt đối không chuyển bất kỳ đồng coin nào ở nền tảng blockchain khác vào ví Aptos nếu không muốn mất tài sản một cách đáng tiếc.

8. Tổng kết

Hi vọng bài viết đã giúp bạn có thể dễ dàng tạo và sử dụng ví Aptos trên Coin98

Aptos và Sui là 2 blockchain thế hệ mới, liệu đâu sẽ là dự án có thể vươn lên trở thành nền tảng Layer 1 hàng đầu thị trường?

Sau Solana, thời gian gần đây đã bắt đầu xuất hiện các dự án Layer 1 thế hệ mới mang đến nhiều kì vọng hiện thực hoá “bộ ba bất khả thi của blockchain”. Cùng tìm hiểu về Sui và Aptos, những dự án được kì vọng trở thành đối thủ của Solana hay thậm chí Ethereum.

1. Bối cảnh Layer 1 hiện tại

Từ đầu năm 2022, các blockchain Layer 1 lần lượt cho thấy dấu hiệu “bất ổn”:

• “Người anh cả” Ethereum sau khi công bố ETH 2.0 gặp phải tranh cãi nổ ra từ 2 phía, một bên ủng hộ trường phái Proof of Stake, một bên giữ vững quan điểm về Proof of Work.
• Solana gặp phải một ví hack liên quan tới ví Slope với quy mô lên tới 8000 người và thiệt hại chưa được xác định cụ thể.
• Tron hiện tại đang tồn tại chủ yếu dựa trên hơi thở của USDD.
• Fantom không còn thu hút người dùng sau khi Andre Cronje rời đi.
• Cardano chưa hình thành hệ sinh thái DeFi trong khi đã ra mắt từ 2017…

Trong bối cảnh các L1 chain đang cạnh tranh rất gay gắt, các non-EVM chain đang có phần yếu thế, những dự án mới đã bắt đầu lộ diện, 2 cái tên đang được cả thị trường chú ý Aptos và Sui sẽ mang trách nhiệm trở thành đối thủ của Solana và xa hơn nữa là Ethereum.

2. So sánh Aptos vs Sui: 2 blockchain thế hệ mới

Aptos và Sui là gì?

Cả Aptos và Sui đều là những blockchain L1 thế hệ mới, được phát triển với mục tiêu cuối cùng là tạo ra một blockchain toàn diện, phi tập trung, tốc độ giao dịch cao và độ trễ thấp, từ đó mang Web3 tới gần hơn với những người dùng phổ thông.

Aptos và Sui là 2 nhánh dự án phát triển từ Diem blockchain của Facebook (Meta ngày nay). Sau khi, đồng sáng lập Diem blockchain là David Marcus rời Facebook, dự án này sau đó đã bị huỷ bỏ. Đội ngũ làm việc cho dự án Diem sau đó dần tách ra làm phát triển các dự án khác, trong đó Aptos và Sui là 2 dự án được chú ý nhất.

Đây cũng là 2 dự án sử dụng ngôn ngữ lập trình Move, ngôn ngữ lập trình được nghiên cứu và phát triển phục vụ Diem.

Team & quá trình hình thành

Aptos

Đứng sau dự án Aptos là Aptos Labs, được thành lập bởi 2 co-founder Mo Shaikh (CEO) và Avery Ching (CTO). Cả 2 người, cùng với một số thành viên khác trong nhóm đã làm việc cùng nhau tại Meta trong dự án blockchain Diem, sau đó cùng nhau thành lập Aptos Labs để tiếp tục phát triển công nghệ mà họ xây dựng cho Diem.

Những thành viên khác trong Aptos Labs cũng là những người có nhiều kinh nghiệm chuyên môn, đã từng làm việc ở các công ty lớn trong ngành blockchain cũng như tài chính truyền thống như KPMG, Blackrock, Robinhood, Huobi, JP Morgan…

Gần đây Aptos còn thu hút một vài thành viên đến từ Solana Labs, trong đó nổi bật nhất là Austin Virts, cựu Head of Marketing của Solana.

Xem thêm thông tin về toàn bộ team Aptos Labs tại đây.

Aptos vẫn còn khá mới, lộ trình phát triển lại khá ổn định. Vào đầu T3/2022 ra mắt devnet, Q2/2022 ra mắt incentive testnet, dự kiến Q3/2022 sẽ ra mắt mainnet và Q4/2022 sẽ phát triển thêm mạng lưới với cập nhật mới.

Sui

Đội ngũ xây dựng Sui blockchain là Mysten Labs. Mysten Labs được đồng sáng lập bởi các thành viên Evan Cheng (CEO), Sam Blackshear (CTO), Adeniyi Abiodun (CPO), và George Danezis (Chief Scientist).

Trong đó, Evan Cheng là R&D Leader của Novi Financial (nhánh xây dựng sản phẩm crypto của Meta), Adeniyi Abiodun là Product Leader của Novi Financial… và nhiều thành viên khác nắm giữ vai trò chủ chốt trong nhánh blockchain của Meta.

Sui ra mắt chậm hơn một chút so với Aptos. T3/2022 Sui mới được giới thiệu ra cộng đồng, T5/2022 mới ra mắt devnet và dự kiến phải đến cuối năm 2022 mới có thể hoàn thiện và ra mắt mainnet.

→ Có thể thấy cả 2 dự án đều có đội ngũ tài năng, đều là những người có kinh nghiệm lâu năm và đã từng làm việc ở các công ty lớn. Trong đó, Mysten Labs có nhiều thành viên trước đó là thành viên chủ chốt về engineering và phát triển sản phẩm của Meta (Facebook) hơn, Aptos Labs lại có phần đa dạng hơn về con người.

Về roadmap và quá trình phát triển, Aptos đang có lợi thế đi trước một chút so với Sui. Việc hoàn thiện mainnet trước có thể đem lại lợi thế first mover và thu hút được nhiều người dùng hơn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là roadmap dự kiến, phải đợi thời điểm mainnet chính thức mới có thể kết luận.

→ Có thể thấy cả 2 dự án đều có đội ngũ tài năng, đều là những người có kinh nghiệm lâu năm và đã từng làm việc ở các công ty lớn. Trong đó, Mysten Labs có nhiều thành viên trước đó là thành viên chủ chốt về engineering và phát triển sản phẩm của Meta (Facebook) hơn, Aptos Labs lại có phần đa dạng hơn về con người.

Về roadmap và quá trình phát triển, Aptos đang có lợi thế đi trước một chút so với Sui. Việc hoàn thiện mainnet trước có thể đem lại lợi thế first mover và thu hút được nhiều người dùng hơn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là roadmap dự kiến, phải đợi thời điểm mainnet chính thức mới có thể kết luận.

3. Công nghệ

Ngôn ngữ lập trình

Cả Aptos và Sui đều sử dụng ngôn ngữ lập trình Move được sử dụng từ dự án Diem. Move là ngôn ngữ lập trình được phát triển dựa trên Rust của Solana, Move tập trung vào tính an toàn với bộ nhớ, có thể cung cấp tính minh bạch cho các giá trị bất biến và ngăn cản rò rỉ dữ liệu bộ nhớ.

Move được đội ngũ Diem phát triển vào năm 2019 – 2020, thời điểm đó NFT chưa trở nên thịnh hành, ngôn ngữ lập trình mới này chưa tối ưu cho NFT hay các thể loại GameFi. Hình thành vào cuối năm 2021 đầu 2022, Sui đã cải thiện và thêm thắt một chút, tạo ra phiên bản Sui Move của riêng mình.

Cơ chế này được gọi là Object-centric model, Sui Move chia các loại tài sản thành object trong đó có 3 loại chính:

• Owned object: Được sở hữu bởi một chủ sở hữu cụ thể và chỉ có thể được sửa đổi bởi chủ sở đó.
• Shared object: Có thể thay đổi, không có chủ sở hữu cụ thể và có thể được đưa vào giao dịch của các bên khác nhau mà không cần bất kỳ sự cho phép nào.
• Read-only object: Không có chủ sở hữu độc quyền, không thể bị thay đổi bởi bất kỳ ai sau khi được publish và có thể được sử dụng trong các giao dịch bởi tất cả người dùng.

Việc chia các loại tài sản thành nhiều loại giúp Sui có thể tối ưu tốc độ xử lý, thời gian giao dịch cho các loại NFT, vật phẩm game… Điều này phù hợp với định hướng phát triển NFT/Game chủ đạo trên Sui.

Cơ chế đồng thuận

Cả Aptos và Sui đều sử dụng cơ chế đồng thuận Proof of Stake với các validator stake native token và thực hiện việc vận hành mạng lưới. Tuy nhiên, 2 dự án có sự khác nhau về thuật toán đồng thuận phía sau.

Aptos sử dụng công nghệ BlockSTM và giao thức đồng thuận Byzantine Fault Tolerance (BFT).

• Giao thức đồng thuận Byzantine Fault Tolerance (BFT): Phân tích các trạng thái trên chuỗi và tự động cập nhật các trình xác thực để điều chỉnh các trình xác thực không đáp ứng điều kiện mà không cần sự can thiệp của con người, duy trì sự phân quyền của mạng… Hệ thống BFT có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi một số node bị lỗi.
• BlockSTM: lLà một cơ chế đồng thuận phát triển từ Hotstuff, một công cụ thực thi giao dịch song song cho các hợp đồng thông minh, từ đó có thể tăng thêm thông lượng cho Aptos.

Sui sử dụng thuật toán đồng thuận Narhal & Tusk, sử dụng DAG-based (directed acyclic graph) mempool để tách biệt quá trình truyền dữ liệu với quá trình đồng thuận giao dịch, xử lý giao dịch song song. Giao thức không đồng bộ có nghĩa là nó có thể chịu được các cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DoS).

Việc đặt tên song song cho cơ chế đồng thuận cũng cho thấy 2 nhiệm vụ khác nhau:

• Narwhal: Đảm bảo tính khả dụng của dữ liệu khi được đệ trình dẫn đến sự đồng thuận.
• Tusk: Xác định thứ tự cụ thể của dữ liệu.

Điều này được thực hiện trong mô hình 2 module phân lớp, vì vậy Narwhal cũng có thể được sử dụng cùng với thuật toán đồng thuật khác bên ngoài như HotStuff, BFT hoặc Tendermint… Narwhal cũng đã từng được sử dụng bởi các blockchain khác như Celo, Sommelier.

→ Về công nghệ, Sui được cộng đồng đánh giá có phần nhỉn hơn một chút do có ngôn ngữ lập trình tối ưu hơn và cơ chế đồng thuận có phần bảo mật hơn. Cả 2 dự án mở rộng theo cách xử lý giao dịch song song, tối đa hoá dung lượng mạng.

Cả dự án cũng có thể thực hiện 120,000 – 130,000 TPS trong điều kiện thử nghiệm, tuy nhiên để đánh giá chính xác cần phải chờ đến giai đoạn đưa vào sử dụng thực tế.

Tokenomics

Aptos

Aptos chưa công bố chính thức token cũng như chưa có thông tin về token, mô hình nền kinh tế của hệ sinh thái. Nhưng cũng có thể chắc chắn sẽ có APTOS token được sử dụng làm phí gas và bảo mật mạng lưới.

Sui

Về phía Sui, thông tin về token SUI được tiết lộ chi tiết hơn. Theo đó, SUI – native coin của mạng sẽ có các công dụng chính sau:

• Phí gas: tất cả các hoạt động mạng trên nền tảng đều yêu cầu phí gas. Phí gas được thưởng cho những người tham gia vào cơ chế Proof of Stake. Nó cũng có thể được sử dụng để ngăn chặn spam và các cuộc tấn công từ chối dịch vụ.
• Quỹ lưu trữ: Để trả công cho những validator trong tương lai phải chịu chi phí lưu trữ của dữ liệu on-chain, quỹ lưu trữ của Sui được sử dụng để phân phối phần thưởng stake cho validator theo thời gian.
• Cơ chế Proof-of-stake: Được sử dụng để chọn, khuyến khích và thưởng cho các nhà điều hành nền tảng, hay còn được biết tới là validators và delegators.
• Bỏ phiếu on-chain: Để bỏ phiếu quyết định về quản trị và nâng cấp giao thức.

Ngoài ra, Sui cũng có cơ chế gas pricing để giữ phí gas thấp và có thể dự đoán trước.

Fundraising

Aptos

Gần đây Aptos đã gây tiếng vang lớn khi gọi vốn từ các nhà đầu tư lớn ngay trong giai đoạn thị trường ảm đạm. Tới thời điểm hiện tại, Aptos đã hoàn thành 2 vòng gọi vốn Seed Round và Series A với tổng số tiền 350 triệu USD.

Seed Round:

• Ngày công bố: 15/3/2022
• Số tiền huy động: 200 triệu USD
• Nhà đầu tư chính: Andreessen Horowitz (a16z)
• Nhà đầu tư khác: Multicoin Capital, Three Arrows Capital (thời điểm này vẫn chưa sụp đổ), Hashed, Tiger Global, FTX Ventures, Coinbase Ventures, Parafi Capital…
• Định giá: Hơn 1 tỉ USD

Series A:

• Ngày công bố: 25/7/2022
• Số tiền huy động: 150 triệu USD
• Nhà đầu tư chính: FTX Ventures và Jump Crypto
• Nhà đầu tư khác: Apollo, Griffin Gaming Partners, Franklin Templeton, Circle Ventures, Superscrypt, và sự tiếp tục ủng hộ của a16z, Multicoin Capital…
• Định giá: 2 tỉ USD

Sui

Về phía Sui, dự án này cũng đang nhận được sự chú ý của rất nhiều quỹ đầu tư lớn trên thị trường. Sui đã hoàn thành vòng gọi vốn Series A và được cho là đang thực hiện vòng gọi vốn Series B. Cụ thể:

Series A:

• Ngày công bố: 6/12/2021
• Số tiền huy động: 36 triệu USD
• Nhà đầu tư chính: a16z
• Nhà đầu tư khác: NFX, Scribble Ventures, Redpoint, Lightspeed Venture Partners, Electric Capital, Samsung NEXT, Slow Ventures, Standard Crypto, Coinbase Ventures…

Series B (đang diễn ra):

• Ngày công bố: Chưa chính thức
• Số tiền huy động: 200 triệu USD (ước tính)
• Nhà đầu tư (đã biết): FTX Ventures với ít nhất 140 triệu USD
• Ở vòng gọi vốn này Mysten Labs được cho là đang gọi vốn ở mức định giá 2-3 tỉ USD. Tổng cộng 236 triệu USD dự kiến sẽ được huy động.

→ Cả 2 dự án đều có backer thuộc hàng khủng nhất thị trường cho thấy tiềm năng của 2 dự án. Aptos đang có phần nổi bật hơn về số tiền gọi vốn cũng như mức định giá khi trên thực tế Sui mới chỉ ghi nhận gọi vốn được 36 triệu USD. Điều này cũng có nghĩa Aptos Labs đang có tiềm lực tài chính mạnh hơn Mysten Labs, số tiền này sẽ được dùng để phát triển hệ sinh thái trong tương lai.

Ecosystem

Aptos

Nhìn chung, hệ sinh thái Aptos đã có sự hoàn thiện nhất định về các dự án trong các mảng khác nhau, hệ sinh thái DeFi cũng đã hoàn thành khá đầy đủ dù mới ở giai đoạn devnet, các dự án trải dài các mảng từ AMM, Yield Optimizer, Derivative, Aggregator….

Ngoài các dự án kể trên, còn có các dự án Tsunami Exchange, Laminar, Mariana Exchange, AptoSwap, Umi Protocol, Econia thuộc mảng DEX đã xác nhận sẽ xây dựng trên Aptos nhưng chưa ra mắt sản phẩm.

Có thể thấy ngay trong các sector quan trọng như AMM hay wallet, NFT Marketplace cũng đã xuất hiện sự cạnh tranh của nhiều dự án khác nhau, điều này sẽ tạo động lực để các dự án phát triển hơn nữa. Dù các dự án đều còn mới, tuy nhiên đây là dấu hiệu tích cực cho toàn hệ sinh thái.

Sui

Hệ sinh thái của Sui vẫn còn rất mới, mạng lưới chỉ mới ở giai đoạn DevNet, chưa có nhiều dự án công bố triển khai trên mạng lưới này. Tuy nhiên, cũng không phải là chưa có gì, đã có những dự án đầu tiên xuất hiện ở các mảng khác nhau như AMM, NFT, Wallet, Infrastructure.

Hệ sinh thái vẫn còn rất non trẻ, chưa hình thành đủ các mảng ghép cơ bản. Điều này có thể được lý giải do hình thành và phát triển muộn hơn Aptos, ngôn ngữ lập trình Sui Move có phần khác biệt so với Move nguyên bản làm cho Sui kén developers hơn.

→ Về tổng quan hệ sinh thái, Aptos đang tỏ ra áp đảo hơn so với Sui về số lượng dự án cũng như mức độ hoàn thiện của bức tranh tổng thể. Điều này cho thấy Aptos đang nhận được sự chú ý nhiều hơn từ cộng đồng, quy mộ hệ sinh thái lớn hơn sẽ thu hút được nhiều người dùng hơn và tăng tính cạnh tranh lẫn nhau trong hệ.

Mặc dù cả 2 hệ sinh thái thực tế đang ở giai đoạn devnet, chưa mainnet chưa thể nói trước điều gì, tuy nhiên hệ sinh thái hoàn chỉnh và số lượng dự án đông đảo là một điểm cộng cho Aptos.

4. Tổng kết

Về tổng quan, đây đều là 2 dự án được cộng đồng chú ý do có sự mới mẻ về công nghệ và số tiền gọi vốn khủng. Để khẳng định dự án nào tiềm năng hơn ở giai đoạn này là điều không thể do còn quá sớm. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, có thể thấy Aptos đang có một chút lợi thế so với Sui do hình thành và phát triển trước, có được lợi thế cộng đồng và tiềm lực tài chính dồi dào sau các vòng gọi vốn thành công.

Aptos là gì? Dự án này có gì nổi bật? Tìm hiểu thêm các thông tin nổi bật về dự án, team dev và Tokenomics ngay tại đây nhé!

1. Aptos là gì?

Aptos là một dự án mới và hoạt động độc lập, dự án tập trung phát triển hướng tới mục tiêu cung cấp blockchain an toàn nhất và sẵn sàng cho lượng lớn người dùng trên toàn thế giới. Aptos hứa hẹn sẽ trở thành blockchain layer-1 vượt qua 2 đàn anh là Ethereum và Solana.

2. Điểm nổi bật của Aptos

Với dàn nhân sự chất lượng và nguồn tài trợ khổng lồ đến từ các nhà đầu tư lớn, hiện Aptos đã chính thức ra mắt phiên bản Devnet và dự kiến sẽ hoàn tất bản Mainnet trong Q3 của năm 2022.

Ngôn ngữ lập trình Move của Aptos là một điểm nhấn trọng tâm của dự án. Được thiết kế để có thể quản lý an toàn các tài nguyên, và để có thể xác mình trên blockchain. Cách static-typing của Move được cho là một phiên bản cải tiến, nghiêm ngặt hơn nhiều so với ngôn ngữ smart contract của Ethereum. Các ngôn ngữ lập trình hiện đại như Rust, Golang, Typescript, Haskell, Scala, OCaml đều chọn kiểu static-typing do có ưu điểm là có thể phát hiện nhiều lỗi chương trình.

So với các ngôn ngữ lập trình khác, Move có khả năng quản lý và xác minh nguồn tài nguyên trên Blockchain để đảm bảo tính an toàn. Khi các giao dịch được thực hiện, chúng sẽ có 2 trạng thái: xác định ẩn và đo lường.

• Xác định và ẩn: Kết quả giao dịch sẽ được dự đoán được dựa trên những thông tin có sẵn và trạng thái hiện tại của sổ cái.
• Đo lường: Các giao dịch sẽ được “bảo hộ” khỏi những cuộc tấn công mạng. Trên thực tế, Aptos Token Blockchain và Move đã phát triển cùng lúc vào ba năm trước. Vì vậy, các sản phẩm trên Aptos Token Blockchain, như: phí giao dịch, tài khoản, standard library, validator node management và cấu hình đều được triển khai song hành với Move.

3. Đội ngũ dự án, nhà đầu tư & đối tác

Đội ngũ dự án

Đội ngũ sáng lập dự án Aptos chính là các cựu thành viên của công ty Meta (Facebook) – những người từng tham gia phát triển Diem. Có thể nói, Aptos chính là “đứa con cả” do nhóm sáng lập. Đứng đầu tự án là Mo Shaikh – cựu thành viên cốt cán của Meta.

Nhà đầu tư & Đối tác

Vào tháng 3 năm 2022, Aptos đã huy động được 200 triệu đô la từ một nhóm các nhà đầu tư tiền điện tử nổi tiếng. Vòng gọi vốn Aptos được dẫn dắt bởi Andreessen Horowitz, một công ty đầu tư mạo hiểm đã đầu tư vào nhiều công ty khởi nghiệp tiền điện tử. Nguồn vốn cũng bao gồm sự tham gia của Tiger Global, Three Arrows Capital, Multicoin Capital và Coinbase.

Liên tục nhận được tin vui, cuối tháng 3/2022, Binance Labs thông báo sẽ trở thành một nhà đầu tư chiến lược và Aptos sẽ gia nhập đại gia đình BNB Chain. Sự kết hợp của hai blockchain L1 sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ và kinh doanh cũng như phát triển các trường hợp sử dụng Web2 quy mô lớn mới.

4. Roadmaps & Updates

Dự án đang tăng tốc hết lực để đẩy việc testnet cũng như mainnet ra ngoài công chúng.

2022 Q1 (15/03) – Ra mắt Devnet dành cho nhà phát triển

• Làm việc với các đối tác chiến lược và cộng đồng nhà phát triển web3 để thu thập phản hồi và thực hiện các cải tiến liên quan đến trải nghiệm Move dành cho nhà phát triển và ngôn ngữ Move

2022 Q2 – Khởi động Incentivized Testnet

• Một sân chơi thử nghiệm lớn hơn và giống mạng chính cho các đối tác chiến lược và nhà phát triển web3 xây dựng.
• Làm việc với cộng đồng nhà điều hành nút để tham gia và xây dựng kiến ​​thức chuyên môn về vận hành mạng phi tập trung cùng nhau.
• Bắt đầu một phần thưởng lỗi để cải thiện trải nghiệm của nhà phát triển, hoạt động của nút và giải quyết các vấn đề về cơ sở hạ tầng.
• Cung cấp sự liên kết khuyến khích cho tất cả những người tham gia giúp bảo mật mạng.

2022 Q3

• Ra mắt Mainnet.

2022 Q4 – 2023 Q1

• Triển khai bản phát hành lớn tiếp theo cho mạng chính Aptos với tập hợp các tính năng quan trọng tiếp theo.

5. Thông tin chi tiết về Aptos Token

• Token Name: Aptos Token
• Ticker: Updating…
• Blockchain: Updating…
• Token Standard: Updating…
• Contract: Updating…
• Token Type: Updating…
• Total Supply: Updating…
• Circulating Supply: Updating…

6. Cách kiếm và sở hữu Token

Updating…

7. Ví lưu trữ & sàn giao dịch Token

Updating…

8. Các kênh thông tin của Aptos

• Twitter: twitter.com/aptoslabs – 23K followers
• Telegram: t.me/aptoslabs – 12.9K members
• Discord: discord.com/invite/aptoslabs – 38.6K members
• Medium: medium.com/@aptoslabs – 1.8k members

9. Tổng kết

Trên đây là các thông tin mới nhất về Aptos mà mình đã cập nhật, Aptos vẫn đang trong thời gian để hoàn thiện các mảnh ghép. Mình sẽ update ngay trên bài đến anh em sớm nhất.

Trong thời gian vừa qua, một hệ sinh thái mang tên Aptos đang có nhiều bước tiến vô cùng ấn tượng, và đang ngày càng phát triển không ngừng.

1. Tổng quan về Aptos

Aptos là một dự án blockchain layer-1 mới, tập trung phát triển hướng tới mục tiêu cung cấp blockchain an toàn nhất và sẵn sàng cho lượng lớn người dùng trên toàn thế giới. Aptos hứa hẹn sẽ trở thành blockchain layer-1 vượt qua 2 đàn anh là Ethereum và Solana, với đội ngũ phát triển hùng hậu từng phục vụ cho các dự án lớn như Diem và Novi.

Hiện tại, Aptos chưa ra mắt token, và cũng chưa có tài liệu nào về token của dự án. Aptos cũng chưa ra mainnet nên chưa có các thông số mainnet của blockchain này.

Điểm nổi bật về Aptos

Đặc điểm nổi bật của blockchain Aptos so với những layer-1 khác bao gồm:

• Ngôn ngữ lập trình Move: Ngôn ngữ lập trình của Aptos là một điểm nhấn trọng tâm của dự án, được thiết kế để có thể quản lý an toàn các tài nguyên, và để có thể xác minh các mệnh lệnh dễ dàng trên blockchain.
• Cơ chế Byzantine Fault Tolerant (BFT) độ trễ thấp: Team Aptos tập trung trong một thời gian dài để bổ sung cho cơ chế BFT của họ, đảm bảo độ an toàn cho mạng lưới dù các nodes có bị thao túng và có hành vi tấn công mạng lưới.
• Có khả năng thay đổi private key để gia tăng mức độ bảo mật cho người dùng.
• TPS cao: Trong điều kiện phòng thí nghiệm, nếu bỏ qua nhiều yếu tố về lưu trữ, trục trặc về cơ chế đồng thuận, mạng lưới,… TPS của Aptos có thể lên tới 125,000 – 160,000 giao dịch trong một giây.
• Khả năng nâng cấp mạng lưới: Team Aptos tin rằng để thích ứng với sự thay đổi nhanh của thị trường, mạng lưới phải có khả năng nâng cấp tuyệt vời. Bởi vậy, họ tạo ra Aptos với khả năng nâng cấp mạng lưới không downtime để phù hợp với việc nâng cấp mạng lưới liên tục trong tương lai.
• Các validator có khả năng chạy node đa dạng: Validator có thể lựa chọn chạy node ở nhiều cấp độ khác nhau, với mức độ chạy node đơn giản nhất được tinh giảm để các validator chỉ cần đạt những yêu cầu cơ bản, từ đó có thể gia tăng nhanh chóng lượng validator.

Nhà đầu tư và đối tác

Hiện tại, Aptos đã trải qua nhiều vòng gọi vốn, được đầu tư bởi nhiều quỹ đầu tư lớn.

Vào 25/7/2022, Aptos đã công bố nhận đầu tư 150 triệu đô Series A từ những quỹ lớn bao gồm FTX Ventures, Jump Crypto, Apollo, Griffin Gaming Partners, Franklin Templeton, Circle Ventures, Superscrypt, cùng 2 nhà đầu tư từ private round (a16z crypto và Multicoin).

Vòng đầu tư đầu tiên của Aptos là vào 15/3/2022, với 200 triệu được đầu tư từ a16z, Tiger Global, Katie Haun, Multicoin Capital, Three Arrows Capital, FTX Ventures và Coinbase Ventures.

Hiện tại, Aptos mới chỉ công bố một đối tác duy nhất là Google Cloud, được họ sử dụng để lưu trữ dữ liệu để hỗ trợ việc chạy node dễ dàng hơn cho các validators (chỉ tốn 15 phút để một node được cài đặt và khởi động).

Quá trình phát triển và roadmap

Aptos đã có một quá trình phát triển dài, nhưng những sự kiện public mới chỉ xuất hiện từ đầu 2022 cho tới nay:

• Quý 1 2022 (15/3) – Testnet cho developer: Cải thiện ngôn ngữ lập trình Move để thân thiện với những nhà phát triển hơn, tạo điều kiện cho developer.
• 21/4/2022: Sử dụng Google Cloud làm ứng dụng lưu trữ dữ liệu giúp việc chạy node dễ dàng hơn. Tuy nhiên, việc này làm ảnh hưởng tới tính phi tập trung của blockchain khi Aptos quyết định sử dụng dịch vụ của Google.
• Quý 2 2022 – Incentivized testnet launch: Lần đầu testnet được public cho cộng đồng sử dụng và chạy node.
• Quý 3 2022 – Mainnet public: Đây sẽ là cột mốc lớn tiếp theo của Aptos. Sau khi gọi vốn thành công 350 triệu đô, sự kiện mainnet của Aptos đang rất được cộng đồng mong chờ.
• Quý 4 2022 – Quý 1 2023: Aptos tiếp tục phát triển mạng lưới với những cập nhật mới.

2. Phân tích hệ sinh thái Aptos

Tổng quan về các mảnh ghép trên Aptos sẽ được giới thiệu và phân tích trong phần sau đây, theo các category trong hệ sinh thái. Thông tin được tổng hợp qua việc skin hệ Aptos trên các trang mạng xã hội của dự án (28/7/2022). Tuy dự án chưa ra mainnet, nhưng đã có rất nhiều dự án chuẩn bị sẵn sàng để launch trên Aptos khi mạng lưới này đi vào hoạt động.

AMM DEXs

Các dự án làm về DEX trên hệ sinh thái Aptos bao gồm:

• Pontem: Dự án được đầu tư bởi Delphi, Alameda, Mechanism, Animoca Brands, Aptos Labs và nhiều quỹ khác, với round trị giá 4.5 triệu đô. Dự án đang ở giai đoạn testnet và đang có tổng cộng 75 ngàn tester vào thời điểm hiện tại.

• Laminar, Econia, Empo, Hanson: Các DEX trên Aptos chưa có nhiều thông tin được công bố. Dự án đang trong quá trình phát triển. Trong đó đa số các DEX hoạt động theo cơ chế AMM, ngoại trừ Econia hoạt động theo cơ chế orderbook.
• Ngoài ra, có dự án làm về trading aggregator là Hippo – giúp người dùng có thể trade trên một giao diện duy nhất và đạt được giá trade tốt nhất.

⇒ Nhận xét: Mảng AMM DEX là mảng đầu tiên cần hoàn thiện trong bất cứ hệ sinh thái nào chuẩn bị nền móng tương lai cho các mảng khác. Hệ Aptos đang trong thời gian đầu hoàn thiện mảng DEX, đang trong giai đoạn phát triển các player lớn nhất đầu tiên.

Hiện tại, player lớn nhất là Pontem và các dự án còn lại đều đang trong giai đoạn devnet, và khả năng cao họ sẽ sớm mở các chương trình liquidity mining cũng như các chương trình khác để thu hút thanh khoản trong thời gian tới.

Người dùng có thể tham gia các chương trình sử dụng sản phẩm, chương trình airdrop hay liquidity mining để kiếm lợi nhuận cho bản thân nhé!

Lending & Borrowing

Các dự án làm về Lending & Borrowing trên hệ sinh thái Aptos bao gồm:

• Vial: Hiện tại dự án đã ra mắt devnet, người dùng có thể sử dụng thử sản phẩm của dự án.
• Njord Finance: Dự án chưa có nhiều thông tin, nhưng được Twitter của Aptos Labs hỗ trợ truyền thông.
• Ultima: Dự án lending đạt giải 3 Aptos hackathon 2022. Dự án đang trong thời gian phát triển.

Hiện tại đã có ba dự án lending đang phát triển trên Aptos và có một dự án đang trong thời gian devnet, người dùng có thể tham gia và trải nghiệm beta sản phẩm dự án.

NFT Marketplace

Các dự án về NFT Marketplace trên hệ sinh thái Aptos bao gồm:

• Curiosity: Dự án đang trong giai đoạn devnet, được Aptos hỗ trợ truyền thông trên Twitter.
• Topaz: Dự án đang trong giai đoạn devnet.

Hiện tại, các NFT Market chưa đi vào hoạt động vì Aptos chưa mainnet. Sau khi mainnet vào quý 3 diễn ra, các market này sẽ là nơi tập trung của các dự án NFT, trong đó sự chú ý đang được dồn vào Curiosity nhiều hơn vì dự án này có sự hỗ trợ truyền thông của Aptos Labs.

Cơ sở hạ tầng

Các dự án về Cơ sở hạ tầng trên hệ sinh thái Aptos bao gồm:

• Wallet trên Aptos: Martian, Fewcha, Aptos Wallet, Hive – các ví này hỗ trợ hệ sinh thái Aptos, và đang phát triển sản phẩm của họ dưới dạng extension, ứng dụng trên iOS và Android. Pontem Network – dự án có AMM DEX được quan tâm nhất hệ – cũng đang phát triển wallet cho hệ Aptos của riêng họ.
• Oracle trên Aptos: Oracle đầu tiên và duy nhất công bố hoạt động trên Aptos ở thời điểm hiện tại là Switchboard. Các oracle lớn nhất thị trường như Chainlink, Band Protocol chưa có thông báo về việc hỗ trợ blockchain này.
• Explorer trên Aptos hiện tại có 1 explorer devnet, tuy nhiên explorer này hiển thị không nhiều thông tin và cũng đang trong quá trình phát triển.
• Bridge: Hiện tại chưa có thông tin về các bridge nào sẽ hỗ trợ Aptos. Đây là một mảng vô cùng quan trọng để tiền có thể chảy vào hệ sinh thái, và cần theo dõi thêm trong tương lai.

⇒ Nhận xét: Các mảnh ghép cơ sở hạ tầng trên Aptos đang trong thời gian đầu phát triển nên còn nhiều thiếu sót. Ngoài ra, bởi là một chain không hỗ trợ EVM, nên việc kết nối với tệp user của các chain EVM hiện tại sẽ gặp nhiều khó khăn. Không chỉ vậy, các tool cơ sở hạ tầng sẽ phải phát triển từ đầu với một ngôn ngữ lập trình mới (Move), nên việc xây dựng các tool sẽ tốn thời gian phát triển.

Trong thời gian chuẩn bị mainnet trong quý 3 2022, mảng cơ sở hạ tầng của Aptos sẽ cần phát triển nhiều để người dùng có thể sử dụng dễ dàng.

Các mảnh ghép khác

Các dự án về các mảng khác trên hệ sinh thái Aptos bao gồm:

• Fund Management: Solrise là dự án đầu tiên và duy nhất ở thời điểm này làm về Fund Management trên hệ Aptos. Dự án này ban đầu phát triển trên Solana, và giờ họ sẽ mở rộng sang Aptos.
• Payment: Paymagic làm về mảng payment trên Aptos, dự án này đã hoạt động trên nhiều hệ sinh thái và đang mở rộng sang hỗ trợ các DAO và dự án trên Aptos.
• Liquid Staking: Zaptos là dự án cho phép người dùng kiếm lợi nhuận từ việc farming trên Aptos, và đang trong quá trình phát triển.
• Dịch vụ tên miền: Aptos Name Service – dự án làm về Name Service với các tên miền đuôi “.aptos”.
• Dự án về Messenging: Dialect – Dự án làm về messenging trên nhiều chain và giờ họ sẽ hỗ trợ Aptos trong thời gian tới.

⇒ Nhận xét: Nhìn chung, hệ sinh thái Aptos đã có sự hoàn thiện nhất định về các dự án làm trong các mảng khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết các dự án đều đang trong giai đoạn phát triển vì Aptos đang chưa mainnet, và sẽ cần theo dõi hệ sinh thái này nhiều hơn khi họ lên mainnet vào cuối Q3 2022 này theo roadmap.

3. Đánh giá và dự phóng về hệ sinh thái Aptos

Đánh giá tổng quan về hệ sinh thái Aptos

Nhìn vào tổng quan của hệ, Aptos đã có các dự án đi đầu ở hầu hết các mảng quan trọng, trừ mảng bridge chưa có dự án nào công bố phát triển trên hệ. Các mảng cơ bản về DeFi trên hệ đã xuất hiện (bao gồm DEXs, Lending), các dự án cơ bản về cơ sở hạ tầng như explorer, oracles, wallet cũng đang trong quá trình hoàn thiện.

Aptos cũng có một lượng lớn dự án từ các chain khác mở rộng sang như Solrise, Pontem Network,… Cuối cùng, Aptos có một dàn backer lớn, từ đó có được sự chú ý lớn từ thị trường cũng như sự hỗ trợ của các VCs để phát triển hệ sinh thái.

Tuy nhiên, hệ sinh thái này vẫn tồn tại nhiều điểm yếu:

• Đầu tiên, Aptos không phải một EVM chain, và ngôn ngữ lập trình chính của họ là Move. Việc này sẽ gây nhiều khó khăn cho những developer mới muốn phát triển dự án trên blockchain mới này, nhất là khi các cơ sở hạ tầng hỗ trợ developer chưa có nhiều.
• Một yếu điểm khác của các chain không phải EVM là user của chain đó sẽ phải tiếp xúc với bộ công cụ hoàn toàn mới, cản trở họ trong quá trình tiếp xúc và sử dụng. Điểm yếu này sẽ khiến lượng user sử dụng Aptos ít hơn khi họ tung ra mainnet.
• Đối với các nhà đầu tư nhỏ lẻ, việc dự án đã gọi được nhiều vốn ở định giá cao sẽ khiến việc đầu tư token để tìm kiếm lợi nhuận khó khăn hơn.

Dự phóng tương lai về hệ sinh thái Aptos

Trong thời gian tới, hệ sinh thái Aptos có khả năng cao sẽ có những phát triển sau để tăng trưởng:

• Bởi họ sử dụng một ngôn ngữ lập trình mới, họ cần thu hút thêm nhiều developer về nền tảng. Các hackathon có thể được mở ra, kèm nhiều chương trình thu hút nhà phát triển và dự án từ các chain khác để tăng cường số lượng dự án, cũng như phát triển các tool để việc lập trình trên Aptos dễ dàng hơn.
• Mainnet được hứa hẹn sẽ ra mắt trong Q3 2022, nên khả năng cao trước tháng 10/2022, người dùng sẽ được trải nghiệm các ứng dụng của dự án, kèm theo nhiều cơ hội airdrop, farming trên Aptos.
• Các bridge sẽ hỗ trợ Aptos sau khi họ ra mainnet, để lưu thông dòng tiền ra vào hệ sinh thái. Explorer của hệ sẽ được hoàn thiện để thân thiện với người dùng hơn và có nhiều tính năng hơn.
• Sau khi mainnet, các dự án sẽ lần lượt ra mắt sản phẩm của mình, và sẽ hình thành những dự án đi đầu và trở thành trụ cột trong hệ sinh thái Aptos.

4. Tổng kết

Hệ Aptos đang vô cùng được chú ý sau khi gọi vốn thành công $350 triệu trong 6 tháng vừa qua. Trong thời gian tới, sự kiện mainnet và ra token của dự án chắc chắn sẽ rất được chú ý bởi họ vừa có lượng project lớn trên hệ, vừa có nhiều backer lớn hỗ trợ phát triển hệ sinh thái.

Khi blockchain này mainnet, rất nhiều cơ hội cho những nhà đầu tư để tìm kiếm lợi nhuận bao gồm farming và săn airdrop.

Tổng hợp và phân tích toàn bộ thị trường tuần 29 thông qua các infographic để đem lại insights giá trị cho bạn đọc: Aptos mở rộng, The Merge sắp ra mắt, các AMM cạnh tranh khốc liệt.

1. Những token được thị trường chú ý nhất trong tuần 29

Tuần qua, EVMOS là token được chú ý nhất trên CoinGecko. Evmos Momentum Hackathon đã được tổ chứ vào ngày 18/07 với sự hợp tác cùng Huobi Incubator. Evmos cũng được tích hợp với AutoFarm Network, MathWallet, và CypherdWallet.

Dự án đã thông báo có lượng lớn EVMOS token airdrop chưa được claim với tổng giá trị hơn 150 triệu USD. Bất cứ ai từng sử dụng Ethereum trước năm 2021 đều đủ điều kiện nhận airdrop. Từ ngày 01/08 đến 30/09, số EVMOS token airdrop chưa được claim sẽ được thu hồi và chuyển vào community pool.

MATIC (Polygon) là token được chú ý nhiều thứ 2 trên CoinGecko. Vào ngày 20/07, Polygon đã giới thiệu Polygon zkEVM, giải pháp mở rộng layer-2 tương thích với máy ảo Ethereum (EVM) sử dụng công nghệ ZK Rollup. Các dự án xây dựng trên zkEVM sẽ được tích hợp với mạng Ethereum dễ dàng cùng chi phí thấp và tốc độ nhanh. Polygon zkEVM hiện mới chỉ công bố mã nguồn mở và sẽ sớm phát hành phiên bản Testnet cũng như Mainnet.

Optimism (OP) đứng thứ 3 trong bảng xếp hạng. Dự án đã tổ chức buổi gặp mặt cộng đồng Optimism ở Paris, Pháp từ ngày 18-23/07.

Có 6 token mới trong danh sách bao gồm TIME, CRTS, IXT, BOND, LYRA và ETC.

2. Những tin tức nổi bật trong các DeFi Category tuần 29

Những dự án NFT được nhắc đến nhiều nhất trên Twitter

Tuần trước, dự án NFT được nhắc tới nhiều nhất trên Twitter là Tezos. Đây là tuần thứ ba Tezos giành vị trí dẫn đầu liên tiếp với những hoạt động như:

• Tổ chức sự kiện Tez/Dev vào từ ngày 21-23/07 tại Paris, Pháp.
• Tài trợ và đưa NFT, Web3 vào nhiều dự án thể thao như Man of the match, Decathlon.
• Tezasia Hackathon được tổ chức bởi Tezos India.
• Hợp tác cùng ArtBasel, Feral File, Circa
• Co-Founde Tezos – Kathleen Breitman có buổi trò chuyện cùng BloombergCrypto về “The Macro Forces 2022” vào ngày 19/07.

Dự án Kiba Inu bất ngờ giành vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng, dù đứng vị trí thứ 7 vào tuần trước. Token của Kiba Inu là một loại meme coin, có thể giao dịch trên cả 2 cầu nối BSC và ETH.

Dự án được nhắc đến nhiều thứ 3 là StepN. Hiện StepN đang giveaway 5 hộp giày Ape Realm OG trên Twitter nhằm quảng bá sản phẩm và tăng số lượng người theo dõi. Khi Twitter của dự án đạt 700,000 lượt theo dõi, người chiến thắng sẽ được công bố.

Tổng quan giao dịch trên các blockchain phổ biến

Solana là blockchain có số giao dịch nhiều nhất với 85 tỷ USD nhờ khả năng thực hiện giao dịch nhanh cùng chi phí rẻ. Số giao dịch được thực hiện trên Solana nhiều gấp hơn 24 lần số giao dịch được thực hiện trên TRON blockchain ở mức 3.5 tỷ USD.

Ở vị trí thứ 3 là BNB Chain với 3.2 tỷ USD. Tuy ra mắt sau 2 năm nhưng số giao dịch được thực hiện trên BNB Chain đạt mức gần bằng TRON blockchain. Các blockchain theo sau bao gồm Polygon, Ethereum, Algorand, Harmony… cũng đang tăng tốc phát triển thời gian qua.

Tổng quan thị trường gọi vốn 6 tháng đầu năm 2022

Kể từ tháng 1/2022 đến tháng 6/2022, tổng cộng 1,120 thương vụ gọi vốn đã được công bố với tổng trị giá hơn 28.8 tỷ USD. Hầu hết các thương vụ đầu tư tập trung chủ yếu vào mảng GameFi, NFT và Metaverse. So với 6 tháng cuối năm 2021, số thương vụ gọi vốn và số vốn gọi thành công đã tăng khoảng 30%.

Trong danh mục CeFi, có 164 thương vụ gọi vốn với tổng giá trị khoảng 8.6 tỷ USD. Có 1 khoản đầu tư trị giá hơn 1 tỷ USD và 25 khoản đầu tư trị giá hơn 100 triệu USD. Hầu hết các thương vụ đều diễn ra từ sau vòng Series A hoặc IPO.

Đối với DeFi, 229 thương vụ gọi vốn đã diễn ra, thu về khoảng 2.4 tỷ USD. Hầu hết các thương vụ liên quan đến DeFi đều là thương vụ nhỏ, thể hiện sự quan tâm ngày càng ít từ các VCs và các nhà đầu tư lớn.

Các dự án Layer 1, Layer 2 và các mảnh ghép cơ sở hạ tầng cũng gọi vốn thành công 276 thương vụ với tổng giá trị gây quỹ là 11 tỷ USD. Đây là lĩnh vực nhận được nhiều sự chú ý từ các nhà đầu tư nhất. Có 33 thương vụ lớn hơn 100 triệu USD và 52 thương vụ lớn hơn 50 triệu USD. Những cái tên nổi bật trong danh sách bao gồm Near Protocol, Aptos, Optimism, Starkware…

Danh mục có số thương vụ gọi vốn cao nhất là GameFi, NFT và Metaverse với 309 thương vụ, chiếm 20% tổng giá trị thị trường gọi vốn với 5.4 tỷ USD. Trong đó, chỉ mình Epic Games đã gọi vốn thành công 2 tỷ USD trong tháng 4/2022. Đây là danh mục nhận được nhiều sự quan tâm hơn DeFi nhưng ít hơn cơ sở hạ tầng/ CeFi. Các thương vụ được gọi vốn với giá trị thấp, thường ở những giai đoạn đầu của dự án (trước Series A).

Các quỹ lớn cũng thực hiện huy động tiền nhằm mở rộng cơ hội đầu tư. Tổng cộng 27 thương vụ được thực hiện với số tiền thu được lên tới hơn 14 tỷ USD. Mỗi vòng gọi vốn trung bình có giá trị khoảng 500 triệu USD. Quỹ đầu tư a16z, Haun Ventures, J◎e McCann, Pantera Capital và Electric Capital đều gọi vốn thành công hơn 1 tỷ USD. Có 20/27 thương vụ diễn ra vào tháng 3/2022 và tháng 4/2022.

Tổng quan thị trường Crypto 6 tháng đầu năm 2022

Tình hình kinh tế vĩ mô chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử khi nguồn cung dầu giảm gây ra tình trạng giá cả hàng hóa gia tăng và tăng trưởng kinh tế suy giảm. Thị trường chứng khoán ở Mỹ chứng kiến sự suy giảm mạnh khi chỉ số S&P 500 nửa đầu năm 2022 giảm 20.6%, mức giảm mạnh nhất hơn 50 năm qua kể từ những năm 1970. Hiện FED đang thực hiện chính sách tăng lãi suất nhằm thắt chặt tiền tệ và kiểm soát lạm phát.

Thị trường crypto cũng trải qua những ngày ảm đạm khi nhiều tổ chức lớn buộc phá sản như 3AC, Celsius, Voyager… Giá Bitcoin cũng giảm 57.8%, kéo theo vốn hóa toàn thị trường giảm 70% kể từ ATH (tương đương hơn 2,000 tỷ USD).

Nhiều dự án bị hacker tấn công với tổng thiệt hại khoảng 1.6 tỷ USD. Trong đó, các dự án EVM Compatible chiếm tới 52.4% các dự án bị tấn công. Các Alt-L1 dần bộc lộ những hạn chế khi đánh đổi bảo mật và tính phi tập trung để lấy khả năng mở rộng cùng chi phí rẻ. Những câu chuyện xung quanh chủ đề “tăng hiệu suất của blockchain” vẫn sẽ là một trong những câu chuyện chính cho mùa bull run tiếp theo.

Thị trường DeFi cũng cho thấy dấu hiệu suy thoái khi TVL tổng cộng của cả thị trường đi ngang suốt Q1/2022. Vốn hóa thị trường stablecoin cũng sụt giảm gần 50 tỷ USD so với mức ATH. Hiện thị trường DeFi chỉ tập trung vào một vài chain hàng đầu như Ethereum và BSC.

Thị trường NFT chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ khi cả số lượng giao dịch và giá giao dịch đều tăng đáng kể. Nhiều dự án cũng bắt đầu tích hợp NFT vào sản phẩm của mình như Arbitrum, Zapper, Uniswap…

Tóm lại, thị trường crypto đã rơi vào tình trạng giảm sâu trong bối cảnh chung của thị trường tài chính và có khả năng sẽ tiếp tục giảm trong nửa sau của năm 2022.

3. Tổng quan AMM trên các hệ sinh thái DeFi

Sushiswap: Cross-Chain AMM

Vào ngày 21/07, Sushi ra mắt cross-chain AMM với tên gọi SushiXswap, được xây dựng trên công nghệ cầu nối của Stargate. Điều này đánh dấu một cột mốc trong quá trình phát triển AMM của Sushi.

Trước đó, vào tháng 5/2021, Sushi đã lên kế hoạch xây dựng blockchain riêng mang tên Sushichain nhằm tổng hợp thanh khoản từ nhiều chuỗi khác nhau. Dù vậy, ý tưởng này nhanh chóng bị bỏ ngỏ.

Thời gian sau, nhiều giao thức cross-chain swap được phát triển như Synapse (cross-chain thanh khoản cho stablecoin), Chainhop (cross-chain swap xây dựng trên cBridges), VarenX (cross-chain swap xây dựng trên Ren Protocol). Dù vậy, chưa có giao thức nào thống trị mảng cross-chain swap tính đến thời điểm hiện tại. Đây chính là cơ hội cho Sushi.

Tuy nhiên, việc xây dựng trên Stargate sẽ khiến Sushi khó tự chủ về công nghệ và phụ thuộc vào Stargate trong dài hạn.

Uniswap: The Fee Switch

Tuần trước, cộng đồng Uniswap đã đề nghị thử nghiệm hoạt động thu phí cho giao thức. Một cuộc tranh cãi đã diễn ra gay gắt khi một nhóm đồng ý thu phí để tăng giá trị cho người nắm giữ token UNI, nhóm khác cho rằng không nên thu phí vì nó sẽ ảnh hưởng đến các bể thanh khoản (liquidity pools).

Một thành viên XGems nhận định rằng, Uniswap Protocol không nên thu phí vì nó mang lại cơ hội cho những AMMs khác thu hút LPs. Thay vào đó, Uniswap Labs cần xây dựng sản phẩm khác giúp gia tăng lượng thanh khoản đã có của Uniswap Protocol và thu phí dịch vụ cho sản phẩm này. Điều này sẽ giải quyết được vấn đề gia tăng giá trị cho người nắm giữ token UNI.

Curve: The New Stablecoin

Ngày 21/07, Michael Egorov, nhà sáng lập của Curve đã xác nhận sẽ cho ra mắt Stablecoin cho Curve Finance trong một buổi phỏng vấn với SCB 10X. Stablecoin này sẽ hoạt động theo cơ chế thế chấp (over-collateralized) tương tự như DAI.

Như vậy, mảng stablecoin lại thêm một cái tên mới. Curve Wars sẽ thay đổi cục diện khi Curve có stablecoin riêng. Việc direct emission sẽ trở nên cạnh tranh hơn.

Những nhà phát hành stablecoin không nắm quyền biểu quyết emission sẽ khó thu hút thanh khoản. Trong khi đó, các nhà phát hành stablecoin nắm quyền biểu quyết như Frax (qua convex), MIM (mCRV), DOLA (qua Yearn) có thể có lợi thế khi trực tiếp direct emission vào pools của họ.

Ví dụ của DOLA cho thấy rõ nhất về việc tăng thanh khoản, khi nguồn cung của DOLA và thanh khoản DOLA3POOL nhanh chóng tăng trở lại từ khi Yearn Fed ra mắt.

Với việc ra mắt này, Curve có thể dùng stablecoin của mình để làm base pair thay vì 3pool (USDC-USDT-DAI). DAI sẽ cần thay đổi chiến lược và chuẩn bị sở hữu veCRV để duy trì thanh khoản của DAI trên Curve. Để sở hữu veCRV, MakerDAO có thể phát hành mkrCRV đúng như proposal 3 tháng trước của monet supply.

Trước đó, DAI cũng chịu sự cạnh tranh khi Aave, đối tác D3M của MakerDAO ra mắt stablecoin GHO và Compound cũng muốn phát hành stablecoin CASH. Bởi vậy, DeFi sắp tới sẽ có rất nhiều stablecoin khác nhau. Tình trạng này khá giống với ý tưởng “Every Company Will Be a Fintech Company” của A16Z ở thị trường fintech truyền thống. Trong tương lai, có lẽ nào mỗi giao thức DeFi sẽ phát hành stablecoin riêng của mình?

4. Những tin tức nổi bật trong các hệ sinh thái tuần 29

Hệ sinh thái Aptos

Dù mới chỉ ra mắt không lâu, Aptos đã sở hữu cộng đồng lớn mạnh với 23 dự án được phát triển, trải dài trên nhiều phân khúc khác nhau như Yield Optimizers, Aggregator, Derivative…

Đáng chú ý, Aptos cũng ra mắt nền tảng cho phép đặt tên miền Aptos Name Service, tương tự nền tảng Ethereum Name Service đã làm mưa gió trên thị trường thời gian qua.

Hệ sinh thái Cardano

Tính đến thời điểm hiện tại, Cardano đã trải qua 3 đợt hard fork từ Byron sang Shelley, Mary và Alonzo. Shelley giúp Cardano tích hợp Proof-of-Stake vào hệ sinh thái của mình. Mary cho phép Cardano trở thành một sổ cái đa tài sản (multi-asset ledger). Với Alonzo, Cardano trở thành một nền tảng nơi các nhà phát triển có thể tạo ra dApps và NFTs.

Đợt hard fork Vasil dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6/2022, nhưng vì một số lỗi kỹ thuật, Vasil đã được dời lại cuối tháng 7/2022. Vasil hỗ trợ Cardano tương tác giữa các sidechain của Cardano.

Biểu đồ bên dưới thể hiện phản ứng giá của token ADA sau mỗi đợt hard fork. Sau Shelley và Mary, giá của ADA đã có sự tăng trưởng khá rõ rệt nhưng với Alonzo, giá của ADA đã có sự suy giảm đều.

Hệ sinh thái Solana

Trong phân khúc DeFi, đã có 64 dự án phát triển trên hệ sinh thái Solana. Trong đó, lĩnh vực quản lý vốn/aggregator chiếm số lượng nhiều nhất với 13 dự án. Phân khúc AMM và Lending/Borrowing cũng nhận được nhiều sự quan tâm khi sở hữu 12 dự án mỗi phân khúc.

Những dự án nổi bật có thể kể đến trên Solana là Raydium, Saros, Phantom Wallet, USDC… Coin98 Wallet cũng là một trong những dự án phát triển trên Solana.

Hệ sinh thái Avalanche

Nhìn chung trong bear market, đa số các hệ sinh thái đều “ảm đạm”, các hoạt động của dự án trong hệ sinh thái cũng giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, đây là giai đoạn rất phù hợp để các blockchain foundation có thể chuẩn bị nền tảng tốt hơn cho đợt bull run sắp tới.

Những con số nổi bật hệ Avalanche

• TVL giữ vững ở mốc $3B, xét theo giá trị $ thì đã giảm đáng kể so với 5/2022. Tuy nhiên, nếu xét theo số lượng AVAX thì con số này có sự tăng trưởng so với đầu năm 2022.

• Avalanche là một trong số 5 blockchain L1 tạo ra nhiều doanh thu phí giao dịch nhất trong tuần qua (con số này chưa tính các subnet), tuy nhiên hiện tại phí từ subnet không đáng kể, và số phí được tạo ra vẫn còn sự cách biệt lớn với BNB Chain.

• Tổng cung USDC native trên Avalanche đạt mức 1.54 tỉ, tăng gần 8% so với thời điểm 20/6, cũng đồng nghĩa tiệm cận mức ATH cũ. Điều này thể hiện dòng vốn rút ra khỏi hệ Avalanche không quá nhiều và có thể tăng trưởng trở lại trong thời gian tới.

Avalanche Foundation ra mắt ví Core Browser

Nhìn chung trên thị trường đã có rất nhiều ví phi tập trung nổi bật như Metamask, Trust, Coin98. Tuy nhiên, thị trường ví vẫn còn thu hút rất nhiều tay chơi. Lý do lớn nhất khiến các Foundation phát triển ví có thể là để tạo nên chân kiềng vững chắc cho hệ sinh thái của họ.

Ví Core của Avalanche cũng có những tính năng cơ bản như Swap, Lưu trữ, tích hợp Web3 Dapp Browser. Tuy nhiên họ sẽ hỗ trợ các dự án trên hệ Avalanche tốt hơn, hỗ trợ tính năng thanh toán qua thẻ, tích hợp BTC Bridge,…

Dự án trên hệ Avalanche

• TraderJoe: Chuẩn bị giới thiệu Liquidity Book (Joe v2), thưởng $35 triệu cho JOE staker
• Pangolin: Ra mắt Pangolin v2 Beta trong đó chủ yếu cập nhật về giao diện, thêm tính năng Limit-Order, theo dõi Portfolio,…
• BenQi: Đánh dấu cột mốc lớn khi sAVAX (Stake AVAX được phát hành bởi BenQi) được chấp nhận làm tài sản thế chấp của Aave
• Yeti Finance: Công bố dự án Ragnar Finance, protocol mới được xây trên Yeti Finance cho phép boosted yield và các quyền lợi khác
• Chainlink trở thành oracle phủ sóng toàn diện trên Avalanche

Hệ sinh thái Ethereum

Sự kiện Merge ETH dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 9/2022. Nếu thành công, đây sẽ là một yếu tố thúc đẩy Ethereum phát triển trong bối cảnh lạm phát giảm về mức 0.22%/năm. Tại sự kiện ETHCC vừa qua, Vitalik Buterin cũng tiết lộ chi tiết các sự kiện lớn sau The Merge:

• The Merge: Chuyển đổi 100% sang POS
• The Surge: Gia tăng khả năng mở rộng cho Rollups qua Sharding
• The Verge: Optimized lưu trữ dữ liệu, giảm kích thước node
• The Purge: Giảm dung lượng ổ cứng cần thiết cho Validators.
• The Splurge: Nâng cấp cho đến khi ETH hoạt động trơn tru.

5. Đánh giá tổng quan thị trường tuần qua

Thị trường đã trải qua 8 tháng ảm đạm kể từ tháng 11/2021. Nhiều tổ chức lớn đã bị sụp đổ như Celsius, 3AC, Terra… Nhiều nhà đầu tư cũng bán lượng lớn Bitcoin của mình bao gồm:

• Luna Foundation Guard bán 80,393 Bitcoin.
• Tesla bán 75% BTC tại giá break even (khoảng 29,060 Bitcoin).
• Các quỹ Purpose BTC ETF bị thanh lý (khoảng 24,510 USD).
• Các công ty đào Bitcoin buộc phải bán BTC để duy trì hoạt động (khoảng 14,600 Bitcoin).

Hầu hết những người muốn bán hay buộc phải bán Bitcoin đều đã bán. Dự kiến trong 3 tháng tới (tháng 8-9-10) sẽ là thời điểm tích lũy cho cả thị trường. Có khả năng Bitcoin sẽ tăng giá vào cuối năm nay.

Về ngắn hạn, thị trường đã có sự phục hồi nhất định và kỳ vọng Bitcoin sẽ tiếp tục hồi về những vùng quan trọng khi FED thông báo việc thay đổi lãi suất vào ngày 27/07.

6. Những điều đáng chú ý trong tuần tới

• Ngày 25/07: TAO token sẽ được mở bán IDO trên Poolz. Fusotao Protocol là giao thức xác minh dành cho các hệ thống khớp lệnh.
• Ngày 25/07: AURA token sẽ được mở bán IDO trên Impossible Finance. Aura Network là nền tảng Layer-1 blockchain tập trung phát triển và mở rộng mảng NFT, tối đa hóa việc sử dụng NFT trên các ngành công nghiệp khác nhau.
• Ngày 27/07: WOMBAT token sẽ được mở bán IDO trên Polkastarter. Wombat là thị trường trò chơi NFT, cho phép người chơi tham gia và sở hữu NFT trong game.

7. Tổng kết

Thị trường thời gian qua khá sôi động khi các dự án liên tiếp ra mắt sản phẩm mới và đẩy mạnh hoạt động quảng bá sản phẩm của mình. Các hệ sinh thái cũng có nhiều hoạt động phát triển và nhiều stablecoin được ra mắt. Điều này cho thấy thị trường vẫn đang tích cực hoạt động để chuẩn bị cho mùa bull run tiếp theo.