Với những người dùng thường xuyên giao dịch hợp đồng vĩnh cửu, funding rate là một khái niệm cực kì quan trọng. Funding rate có thể là công cụ giúp nhà đầu tư kiếm thêm lợi nhuận hoặc làm giảm lợi nhuận của nhà đầu tư. Cùng tìm hiểu funding rate là gì trong bài viết hôm nay.

1. Funding rate là gì?

Funding rate (hay còn gọi là funding fee) là khoản thanh toán định kì giữa các trader 2 phe long & short, con số này sẽ được tính dựa theo sự chênh lệnh giữa giá tài sản ở thị trường giao ngay (spot) và giá tài sản tại thị trường không kỳ hạn (futures). Funding rate thường được biểu diễn dưới dạng phần trăm.

Dựa vào định nghĩa, trader có thể phải trả tiền hoặc được trả tiền tuỳ thuộc vào vị thế và tỉ lệ funding rate.

• Nếu funding rate dương: Giá futures của tài sản đang cao hơn so với giá spot. Trader đặt lệnh long sẽ là những người trả tiền cho trader đặt lệnh short.
• Nếu funding rate âm: Giá futures của tài sản đang thấp hơn so với giá spot. Trader đặt lệnh short sẽ là những người trả tiền cho trader đặt lệnh long.

Funding rate thể hiện tâm lý trader nói riêng và tâm lý thị trường nói chung. Trong các giai đoạn bull market, funding rate thường là con số dương thể hiện tâm lý lạc quan của trader. Ngược lại, trong các đợt điều chỉnh gần đây, funding rate thường là số âm, thể hiện tâm lý bi quan của trader.

Tuy vậy, trong các trường hợp sự kiện đặc biệt, funding rate có thể tăng hoặc giảm mạnh mà không hoàn toàn thể hiện tâm lý thị trường.

2. Tại sao cần có funding rate?

Ở thị trường tài chính truyền thống, các hợp đồng tương lai sẽ luôn có thời gian đáo hạn, thời điểm thanh toán có thể là 1 tháng, 3 tháng hoặc thậm chí một năm tuỳ vào điều khoản của hợp đồng. Tại thời điểm thanh toán, dù lời hay lỗ vị thế đó bắt buộc phải đóng lại, khi đó giá giao dịch hợp đồng tương lai sẽ hội tụ với giá giao dịch spot.

Khác với thị trường truyền thống, các sàn phái sinh crypto thường sử dụng hợp đồng thông minh không kỳ hạn, nghĩa là về lý thuyết nhà đầu tư có thể duy trì vị thế của mình vĩnh viễn, không lo về kỳ hạn và cũng không có thời điểm thanh toán định kỳ. Điều này dẫn tới giá cả trên thị trường future mãi bị chênh lệch với giá trên thị trường spot.

Trên lý thuyết, một nhà đầu tư có thể mở lệnh và giữ vị thế mãi mãi nếu giữ mức đòn bẩy hợp lý. Do đó, funding rate được ra đời với mục đích ngăn chặn việc giá cả ở 2 thị trường này chênh lệch nhau quá xa và đảm bảo lợi ích cho các trader.

3. Công thức tính funding rate

Công thức tính funding fee như sau:

Funding fee = Tổng khối lượng vị thế đang mở x funding rate

Ví dụ: Trường hợp người dùng có 20 USD, mở vị thế short với đòn bẩy x25, tổng vị thế là 500 USD, giả sử funding rate là -0.005%, người dùng đó sẽ phải trả khoản tiền là 500 x -(0.005)% = -0.025. Nghĩa là người phải trả cho phe short 0.025 USD tiền funding fee.

Lưu ý:

• Thông thường mỗi 8h các sàn giao dịch sẽ tính funding rate một lần, FTX và dYdX tính mỗi giờ một lần.
• Đối với sàn Binance, mức funding rate cao nhất là 0.5%, 3 lần tính funding rate diễn ra vào 7h, 15h, 23h. Sẽ có một đồng hồ đếm ngược giúp trader nhận biết thời gian tính funding rate.
• Nếu các lệnh được đóng trước thời điểm tính funding rate, trader sẽ không phải trả phí funding cho lệnh đó.

4. Cơ hội kiếm tiền với funding rate

Với những người hiểu về funding rate cũng như funding fee, đây có thể là cơ hội trading với tỉ lệ lợi nhuận không nhỏ. Ngoài việc sử dụng funding rate để đánh giá tâm lý thị trường từ đó góp phần đi đến quyết định giao dịch, trader cũng có thể kiếm lợi nhuận trực tiếp từ funding fee với chiến lược sau:

• Tìm tài sản có tỉ lệ funding rate dương: nghĩa là trader phe long sẽ phải trả tiền cho các trader phe short.
• Tiếp theo chia vốn để mua spot tài sản và mở vị thế short với khối lượng tương đương.

Ví dụ, trader A mua 20,000 USD giá trị BTC đồng thời mở vị thế short cũng với size 20,000 USD.

Giả sử funding rate đang là 0.01%. Khi đó, funding fee nhận được trong 1 ngày sẽ bằng: 20,000 x 0.01% x 3 = 6 USD/ngày. Tương đương 2190 USD/năm và mức APR khoảng 10.95%/năm với mức rủi ro thấp.

Tuy nhiên, có vài điều cần phải lưu ý:

• Chiến lược này chỉ có thể thực hiện với funding rate dương.
• Tỉ lệ funding thường xuyên biến đổi nên có thể sẽ không thực hiện được liên tục.
• Sử dụng đòn bẩy rất nhỏ để tránh rủi ro giá biến động mạnh làm thanh lý vị thế.
• Đây nên được coi là phương pháp phòng ngừa rủi ro và bảo toàn danh mục đầu tư hơn.
• Có thể sử dụng khi tài sản có tỉ lệ funding cao đột biến.

5. Công cụ theo dõi funding rate

Như vậy, việc nắm rõ tỉ lệ funding của một tài sản vừa giúp trader có thêm thông tin về tâm lý thị trường, vừa giúp trader có cơ hội gia tăng lợi nhuận. Vậy làm thế nào để theo dõi funding rate? Người dùng có thể theo dõi funding rate qua các kênh sau.

Binance

Binance là một trong những sàn giao dịch được sử dụng phổ thông nhất, nếu người dùng muốn theo dõi funding rate trên sàn giao dịch này chỉ cần truy cập vào Binance Futures, sau đó ở mục “Thông tin” chọn “Lịch sử funding rate” là có thể xem lịch sử funding rate của toàn bộ các tài sản có giao dịch hợp đồng vĩnh cửu.

FTX

FTX được biết tới là sàn chuyên dụng cho các trader, người dùng cũng có thể theo dõi funding rate trên sàn giao dịch này bằng cách truy cập đường link: https://ftx.com/funding.

FTX cho phép người dùng truy vấn dữ liệu funding rate của các loại tài sản theo từng mốc thời gian. Sàn này tính funding rate theo mỗi giờ, do đó, con số này thoạt nhìn sẽ nhỏ hơn so với các sàn khác như Binance, OKX…

Coinglass

Ngoài các sàn giao dịch, Coinglass là ứng dụng nổi tiếng nhất trong việc cung cấp dữ liệu của các sàn giao dịch phái sinh. Không chỉ có đầy đủ các loại tài sản trên nhiều sàn giao dịch khác nhau, Coinglass còn cho phép người dùng ranking cũng như tính toán funding rate theo mốc ngày, tháng, năm.

Tra cứu funding rate trên Coinglass: https://www.coinglass.com/vi/FundingRate

Coinalyze

Một trang web nữa cho phép tra cứu funding rate là Coinalyze, trang web này biểu thị lịch sử funding rate qua các chart, tuy nhiên so với Coinglass lại không được trực quan và dễ theo dõi bằng.

Website Coinalyze: https://coinalyze.net/futures-data/

6. Tổng kết

Kiến thức về funding rate là không thể thiếu với một nhà đầu tư thường xuyên giao dịch hợp đồng thông minh không kỳ hạn. Nắm vững cách hoạt động của funding rate cũng giúp các nhà đầu tư tránh những trường hợp mất tiền khi trading cũng như có thể tối ưu lợi nhuận bằng chiến lược hợp lý. Funding rate cũng đóng vai trò quan trọng với thị trường phái sinh, giảm bớt sự thao túng giá của cá mập.

Chắc hẳn rất nhiều các anh em giao dịch Hợp đồng tương lai (Futures) không hiểu funding rate là gì và tại sao phí Funding lại cao đến thế. Bài viết này mình sẽ giới thiệu và giải thích một cách đơn giản về Funding rate cho những người mới bắt đầu trade hiểu được bản chất của nó.

1. Funding rate là gì ?

Funding rate là tỷ lệ số tiền phải trả khi giá cả giữa thị trường Futures và thị trường Spot khác nhau.

Khi giá ở thị trường Futures cao hơn so với giá ở thị trường Spot thì tức là Funding Rate dương, bên đặt lệnh long sẽ phải trả tiền cho bên đặt lệnh short.

Ngược lại khi giá coin ở thị trường Futures thấp hơn thị trường Spot là Funding Rate âm do đó bên đặt lệnh short sẽ phải trả tiền cho bên đặt lệnh long.

Điều này để đảm bảo cho giá của thị trường Futures và Spot không chênh lệch nhau quá xa. Rất nhiều trader mới hiểu nhầm thị trường Futures và Spot là giống nhau, nhưng chúng thực ra là khác biệt, còn giao dịch margin mặc dù cũng sử dụng cơ chế đòn bẩy như Futures nhưng thực chất vẫn chung thị trường với giao dịch Spot.

Thông thường với sàn Binance sẽ tính funding rate 8h/1 lần vào các khung giờ Việt Nam: 7:00, 15:00 và 23:00.

Và điều quan trọng là bạn chỉ phải chi trả khoản phí này nếu nắm giữ vị thế đúng lúc tính funding rate vào các khung giờ trên. Nói cách khác, nếu mở và đóng lệnh trong khung giờ giữa các lần tính funding rate thì chúng ta sẽ không cần trả khoản phí này.

2. Tại sao Funding rate lại tồn tại ?

Giao dịch Futures có nghĩa là giao dịch kỳ hạn tương lai, đây là loại giao dịch cho phép bạn mua một loại tài sản với đòn bẩy ở một giá xác định đã biết trước, thường thì giao dịch kỳ hạn tương lai có thời gian khoảng 1 tháng, 6 tháng hay một năm và bạn buộc phải thanh lý vị thế bất chấp bạn đang lời hay lỗ.

Tuy nhiên với giao dịch futures kỳ hạn vĩnh cửu thì bạn có thể mãi mãi không chốt lệnh, điều này sẽ dẫn đến giá cả giao dịch futures sẽ biến động khác với giá thực tế. Funding rate sẽ tạo ra động lực thúc đẩy giá ở thị trường Futures biến động sát với giá của thị trường Spot để đảm bảo lợi ích của các trader.

Hình trên đây là so sánh giữa biểu đồ giá cả của Bitcoin ở thị trường Spot và thị trường Futures ở thời điểm mình viết bài. Bạn có thể thấy chúng khá giống nhau nhưng vẫn có một chút chênh lệch nhất định. Giá của Bitcoin Spot là 34363,35 trong khi giá của Bitcoin Futures là 34334,80. Việc giá ở thị trường Futures thấp hơn giá ở thị trường Spot khiến cho funding rate là -0.01%. Điều đó có nghĩa là phe short phải trả cho phe long với tỷ lệ 0.01% trên tổng số tiền mà vị thế của mình đang mở

Nói tóm lại, Với hợp đồng tương lai truyền thống, việc thanh toán sẽ được thực hiện tùy vào điều kiện của từng hợp đồng. Khi thanh toán, giá của hợp đồng tương lai sẽ được dựa trên giá của tài sản cơ sở ở thị trường giao ngay và các vị thế mở đáo hạn.

• Các sàn liên tiếp cung cấp hợp đồng tương lai vĩnh viễn => Không có ngày đáo hạn tương tự như hợp đồng bình thường
• Nhưng biến động giá khác nhau do kỳ vọng của nhà đầu tư vào thời điểm trong tương lai thường diễn biến khác với tâm lý thị trường giao ngay => Chênh lệch giá so với thị trường giao ngay

=> Funding rate ra đời nhằm cân bằng giá ở 2 thị trường và tối ưu hoá lợi ích của Trader.

3. Cách tính toán funding rate khi giao dịch Futures

Cách tính funding fee khá đơn giản. Mỗi 8 giờ thì sàn giao dịch sẽ tính funding fee một lần, tùy theo vị thế bạn đang có mà bạn sẽ được quyết định nhận tiền hay mất tiền, nếu bạn đóng lệnh trước khi funding fee được tính thì bạn sẽ không phải trả khoản phí này (ngược lại bạn cũng sẽ không được nhận). Công thức tính funding fee là:

Giá trị vị thế bạn đang mở x funding rate = funding fee

Ví dụ bạn có 10 USD, bạn mở một vị thế giao dịch với đòn bẩy là 10 thì vị thế của bạn là 100 USD, nếu funding rate là -0,035% thì bạn sẽ phải trả khoản tiền là 100 * -0,035% = – 0.035 USD. Nghĩa là bạn sẽ được nhận 0,035$ từ phe short.

Hãy chú ý thời gian đếm ngược (Countdown) cạnh Funding, đó là thời gian đếm ngược tới giờ tính funding fee tiếp theo.

Đối với sàn giao dịch Binance thì funding rate tối đa là 0,5% bất kể chênh lệch thị trường thế nào. Funding rate cơ bản là 0,01% và sẽ tăng lên hoặc giảm đi nếu thị trường Futures và Spot chênh nhau đáng kể. Một ngày bạn phải trả funding fee 3 lần (8 giờ một lần)

4. Tác động của funding fee đối với trader

Do sự tồn tại của funding fee mà giá cả ở thị trường Futures sẽ đi sát với giá Spot chứ không chênh lệch quá xa. Điều này khiến cho dự đoán của trader không bị sai lệch do khác biệt thị trường.

Nhiều người không thích funding fee nhưng sự tồn tại của nó là cần thiết cho thị trường Futures.

Tuy nhiên khi thị trường hưng phấn hoặc sợ hãi quá độ sẽ khiến cho áp lực trả funding fee khá cao nên bạn cần cân nhắc khi tạo vị thế của mình. Sự tồn tại của Funding fee cũng sẽ tạo ra một số chiến lược trade quanh funding fee giúp thu lãi đáng kể.

Trước hết cần hiểu rằng, Funding fee tính bằng công thức như ở phần đầu:

Nếu bạn nghĩ Funding fee là một con số thấp và ít ảnh hưởng đến lợi nhuận/thua lỗ của bạn thì bạn không cần quan tâm đến nó.

Thực tế thì sao?

• Funding fee bị tính theo chu kỳ (thường là mỗi 8h) và một ngày sẽ có nhiều lần bạn bị thu số phí này.
• Thiệt hại của bạn có thể lên đến 20% giá trị vị thế ban đầu khi thị trường biến động theo chiều hướng hưng phấn hoặc sợ hãi quá mức.
• Đòn bẩy càng cao thì funding fee phải trả càng cao.

⇨ Funding rate sẽ tác động trực tiếp đến mức lợi nhuận hoặc thua lỗ của mỗi trader.

Giải pháp là gì?

=> Xây dựng chiến lược giao dịch phù hợp để có thể tận dụng lợi thế của funding rate và giảm thiểu rủi ro khi giữ vị thế quá lâu

Tác động gián tiếp: Thể hiện tâm lý thị trường => Rõ ràng là tâm lý đám đông đang hưng phấn hay sợ hãi thì đều thể hiện lên tỷ lệ funding rate.

Khi thị trường lạc quan thì funding rate thường dương, và funding rate càng cao thì chứng tỏ thị trường càng đang hưng phấn. Ngược lại, khi funding rate bắt đầu chuyển sang âm thì đa số trader nhận định rằng thị trường sẽ giảm giá.

Cần lưu ý rằng đám đông không phải lúc nào cũng đúng. Nhưng khi funding rate quá cao thì sẵn sàng có 1 cú điều chỉnh thị trường để cân bằng lại. Do đó việc quan sát funding rate cũng quan trọng chẳng kém việc nhìn chart. Sau đây mình sẽ chia sẻ tới các bạn một số cách theo dõi funding rate.

Funding rate nói lên điều gì ?

Funding rate có mối tương quan rất lớn với tâm lý của các trader. Khi thị trường lạc quan thì funding rate thường dương, và rate càng cao thì càng chứng tỏ thị trường đang rất hưng phấn. Ngược lại cũng đúng, khi funding rate bắt đầu chuyển sang âm thì đồng nghĩa với đa số trader nhận định rằng thị trường sẽ giảm giá. Tuy nhiên đây chỉ là một chỉ số để tham khảo, đám đông không phải luôn luôn đúng.

5. Tổng kết

Funding Rate đóng một vai trò quan trọng trong giao dịch hợp đồng tương lai không kỳ hạn nói chung và bản thân các trader nói riêng. Bên cạnh đó, funding rate cũng khác nhau tuỳ vào từng sàn giao dịch.

Mong rằng sau bài viết này bạn sẽ hiểu về funding rate để có chiến lược giao dịch phù hợp cho mình và không còn ghét Funding fee nữa. Vì suy cho cùng đây là một loại phí để bảo vệ thị trường tiền điện tử không bị cá mập thao túng giá quá mức. Hẹn gặp các bạn đọc trong bài viết khác.