Mặc dù gần đây, phí giao dịch đã có phần dễ chịu hơn, nhưng MEV vẫn tồn tại ở đó, gây ra nhiều thiệt hại cho người dùng. Một trong những giải pháp ưa chuộng nhất, đó là Flashbots. Vậy Flashbots là gì, và cách giải quyết MEV của Flashbot như thế nào, đó là nội dung của bài viết này.

Đã có một khoảng thời gian, gas fee gần như luôn trong trạng thái rất cao, người dùng nhỏ lẻ gần như không thể mua bán trên các AMM vì phí bỏ ra là không thể chấp nhận được. Một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng trên là MEV (Miner Extractable Value). MEV có thể hiểu nôm na là lợi nhuận thợ đào có được thông qua việc sử dụng quyền hạn của mình trong việc đưa các giao dịch vào block của Blockchain.

Mặc dù gần đây, phí giao dịch đã có phần dễ chịu hơn, nhưng MEV vẫn tồn tại ở đó, gây ra nhiều thiệt hại cho người dùng. Một trong những giải pháp ưa chuộng nhất, đó là Flashbots. Vậy Flashbots là gì, và cách giải quyết MEV của Flashbot như thế nào, đó là nội dung của bài viết này.

1. Flashbots là gì?

Flashbots là một tổ chức nghiên cứu và phát triển làm việc để giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực của MEV hiện tại, đồng thời tránh những rủi ro tồn tại mà MEV có thể gây ra cho các blockchain, điển hình là Ethereum.

2. Mục tiêu của Flashbots

Mục tiêu của Flashbots là tạo ra một hệ sinh thái permissionless, minh bạch và công bằng để khai thác MEV thông qua ba mục tiêu:

• Mang lại sự minh bạch cho Hoạt động MEV.
• Dân chủ hóa Quyền truy cập vào Doanh thu MEV.
• Cho phép Phân phối công bằng Doanh thu MEV.

Mang lại sự minh bạch

Quả thật, chủ đề MEV không phải dành cho người mới, khi nó đã bắt đầu đi sâu hơn vào cấu trúc của giao dịch, cách làm việc của thợ đào,… Hơn nữa, việc DeFi ngày càng phát triển, cơ sở hạ tầng, và các hoạt động của MEV cũng ngày càng phức tạp hơn, khiến người dùng thông thường rất khó để nắm bắt.

Ở phần này, Flashbots sẽ khám phá các tác động tiêu cực đến từ MEV, định lượng được tác hại của người dùng được gây ra bởi MEV và cung cấp công cụ cho các nhà xây dựng để giảm bề mặt dApp của họ để khai thác MEV. Cuối cùng là làm cho cộng đồng được minh bạch hơn trong việc khai thác MEV.

Nghe có vẻ khá khó hiểu, nhưng nói tóm lại, đó là Flashbots sẽ giúp chúng ta biết được tất cả dữ liệu của MEV, giống như việc người dùng tra tất cả thông tin Ethereum trên Etherscan.

Giải pháp: Flashbots đã xây dựng MEV-Inspect để quét các block của Ethereum và hiện các chỉ số của MEV theo thời gian.

Dân chủ hóa khai thác

MEV chỉ được sử dụng ở một số ít người, những người này có thể là trader lớn giao dịch off-chain với các miners, hoặc những người thật sự rất rành về kỹ thuật. Flashbots sẽ tạo điều kiện cho tất cả mọi người kết nối với miners.

Giải pháp: MEV-Geth chính là câu trả lời của Flashbots. MEV-Geth tạo ra một kênh giao tiếp hiệu quả hơn cho các miners và người dùng trong việc đấu giá để đưa giao dịch vào block.

Phân phối lợi ích

MEV hiện đang tạo ra một nguồn doanh thu rất lớn, và điều này đang làm mất đi sự cân bằng về lợi ích giữa các bên, bao gồm miners, người dùng, DeFi dev, trader. Mục tiêu của Flashbots là phân phối lại nguồn lợi nhuận này, để tạo ra liên kết về mặt lợi ích bền vững giữa các bên.

3. Các sản phẩm của Flashbots

Tính đến hiện tại, Flashbots đã cho ra mắt hai sản phẩm:

Flashbots Alpha

Trước khi tìm hiểu về Flashbots Alpha, chúng ta cần biết một khác niệm về Searcher. Thay vì tự tìm giao dịch trong Mempool, miners sẽ ủy quyền tìm các giao dịch này cho một bên khác, được gọi là Searcher. Những Searchers này cạnh tranh với nhau để tìm ra các transactions có lợi nhất và gói lại thành Transaction bundle.

Trở lại với chủ đề chính, Flashbots được tạo ra bởi 2 thành phần: MEV-Geth và MEV-Relay với cách hoạt động như sau:

1. Searchers thu thâp Transaction.
2. Searchers gửi Transaction bundle đến MEV-Relay.
3. Transaction bundle sẽ được gửi từ MEV-Relay đến minners của MEV-Geth.
4. Minners nhận Transaction bundle và xử lý trong MEV-Geth.
5. Minners chọn ra những bundle có lợi nhuận cao nhất.
6. Sau đó MEV-Geth so sánh block bao gồm bundle này với một block thông thường không bao gồm bất kỳ bundle nào. Nếu việc có bundle giúp có lợi hơn, minners sẽ xử lý giao dịch.

Chỉ khi bundle của Searchers được bao gồm trong một block thì phí giao dịch (tip) mới được thanh toán. Nếu không, Searchers không mất bất kỳ chi phí nào (tức là không phải trả phí gas cho các giao dịch không thành công).

Flashbot Alpha sẽ tạo ra các lợi ích sau:

• Searchers sẽ vượt qua Mempool, tránh bị front-run.
• Searchers sẽ không mất phí khi giao dịch không thành công.
• Miners sẽ nhận thêm doanh thu từ tiền tip để đưa bundle vào block.
• Người dùng có thể thực hiện được giao dịch mà không cần ETH trong ví.

MEV-Explore

Đây là một dashboard về tất cả dữ liệu liên quan đến giao dịch MEV. Các câu hỏi như tổng doanh thu MEV, giao thức DeFi nào chứa nhiều MEV nhất, DeFi traders và bot thu được bao nhiêu lợi nhuận từ MEV,… đều có thể được tìm thấy ở MEV-Explore.

Vậy sự khác nhau giữa MEV-Explore và MEV-Inspect là gì?

MEV-Explore sử dụng dữ liệu do MEV-Inspect thu thập được. MEV-Inspect hiện nay bao gồm: Curve, Balancer, Uniswap (& clones), Aave, Compound, 0x, DyDx. Sau khi thu thập dữ liệu, MEV-Inspect sẽ giải mã và thể hiện lên MEV-Explore.

4. Người dùng có sử dụng Flashbots nhiều không?

Chắc hẳn anh em cũng ít nhiều có suy nghĩ liệu có ai xài giải pháp của Flashbots không. Theo report tháng 1/2021, có tổng cộng 19 Searcher bots đã đưa vào block thành công. Nhưng đến tháng 4/2021, số lượng Searcher bots đã tăng lên 600. Ngoài ra, dưới đây là biểu đồ thể hiện số Transaction bundle được Searcher bots đưa vào block, cho thấy nhu cầu sử dụng dịch vụ của Flashbots rất nhiều.

5. Những giải pháp ngoài Flashbots

KeeperDAO

KeeperDAO sử dụng một Mempool ẩn gọi là Hiding Book. Giao dịch, lệnh vay sẽ được đưa qua đó, nơi Keeper bot sẽ lấy lợi nhuận thông qua MEV thông qua giao dịch lệch giá hoặc thanh lý tài sản. Lợi nhuận MEV được gửi vào ROOK treasury, người dùng nhận được một phần lợi nhuận dưới dạng token ROOK. Các giao dịch này sẽ được miễn phí giao dịch, tránh được trược giá do front-run.

SecretSwap

SecretSwap là một AMM trên Secret Network. Secret Swap sử dụng các secret contract (SNIP-20) để bảo vệ người dùng khỏi các bot MEV front-run. Các contract SNIP-20s được mã hóa khi chúng ở trong mempool, ngăn chặn việc trích xuất MEV.

Archer DAO

Archer Swap của Archer DAO sử dụng Archer Relay để vượt qua Mempool và gửi các giao dịch của người dùng trực tiếp đến các miners và Flashbots MEV-Geth của riêng dự án. ArcherSwap ngăn chặn việc front-run, trượt giá và không mất phí giao dịch đối với các trường hợp giao dịch bị thất bại.

Alchemist

mistX.io là AMM của Alchemist, hoạt động trên mạng lưới của Flashbots, giúp người dùng gửi giao dịch tương tự như Transaction bundle của Flashbots. Ngoài việc miễn phí giao dịch, người dùng cũng không cần trả phí khi cancel lệnh order.

TaiChi Network

TaiChi Network là một Private transaction service do SparkPool điều hành. Các giao dịch của người dùng chỉ hiển thị với Sparkpool và không hiện ở các node của Ethereum khác, ngăn chặn bot MEV không thể tìm các giao dịch trên Mempool.

6. Tổng kết

Flashbots có lẽ là một trong những cách thức hiệu quả để người dùng có thể tiếp cận được với MEV, và một phần khác là tạo mã nguồn mở cho nhiều người, dự án có thể tạo nên bot riêng của họ, giúp cuộc chơi MEV trở nên công bằng hơn.

MEV có lẽ sẽ không thể nào xóa bỏ hoàn toàn được, mà chỉ có thể ngăn chặn những tổn thất như front-run, back-run thông qua Flashbots, cũng như các phương án trên.

MEV (Miner Extractable Value) có thể hiểu là lợi nhuận mà thợ đào kiếm được nhờ việc lợi dụng quyền hạn của mình. Thợ đào không cần xử lý giao dịch theo thời gian người dùng đưa lệnh on-chain mà họ có thể ưu tiên những giao dịch trả mức phí cao hơn.

1. Quick take

• Cấu trúc mạng lưới blockchain hiện tại tồn tại những hạn chế ảnh hưởng lớn đến quyền lợi người dùng và một trong số chúng là MEV.
• MEV là minh chứng về quyền hạn của miners và những tác động xấu của nó đến mạng lưới blockchain nói chung và DeFi users nói riêng.
• Những giải pháp cho Mev hiện tại bao gồm: Đề xuất EIP 11559, Flash bots và Chainlink FSS.
• Dòng tiền có thể quay trở lại Ethereum trong thời gian tới.

2. Tổng quan về cấu trúc blockchain và vấn đề liên quan

Các mạng lưới như Bitcoin và Ethereum là những sổ cái (ledgers) được đảm bảo bởi một mạng lưới máy tính phi tập trung (hay còn gọi là miners). Miners chịu trách nhiệm tổng hợp và đưa giao dịch lên block, sau đó block được xác thực bởi toàn bộ mạng lưới. Với cấu trúc này, mạng lưới đảm bảo các giao dịch đều valid khi đưa lên blockchain.

Tuy cấu trúc đó đảm bảo tính minh bạch cho mạng lưới, nhưng hạn chế của nó là không có thứ tự cho giao dịch được submit on-chain.

Vì mỗi block chỉ có thể chứa một lượng giao dịch nhất định, miners có toàn bộ quyền để chọn các giao dịch pending trong mempool (pool chứa các giao dịch chờ xử lý). Do đó lẽ dĩ nhiên miners sẽ chọn những giao dịch trả phí gas cao nhất để tối đa lợi nhuận cho mình.

3. MEV là gì?

MEV (Miner Extractable Value) có thể hiểu là lợi nhuận mà thợ đào kiếm được nhờ việc lợi dụng quyền hạn của mình. Thợ đào không cần xử lý giao dịch theo thời gian người dùng đưa lệnh on-chain mà họ có thể ưu tiên những giao dịch trả mức phí cao hơn.

Điều này vô hình chung đã tạo điều kiện để thợ đào bòn rút người dùng thông qua việc sắp xếp thứ tự giao dịch để kiếm lời nhất cho bản thân. Hậu quả là phí giao dịch trong mạng lưới và độ trượt giá tăng cao.

4. Những loại hình MEV

Tuy nói MEV mang lại lợi ích cho miners, nhưng thực tế hầu hết các loại hình MEV hiện tại đến từ các bots của bên thứ ba. Miners với vai trò là người xác nhận giao dịch cuối cùng sẽ có quyền chọn giao dịch để thêm vào block.

Đặc điểm của MEV là người dùng thường không thấy những tác động của chúng cho đến khi giao dịch được thực hiện xong. Những tác động có thể kể đến như phí gas tăng hoặc độ trượt giá lớn hơn thông thường.

Có 2 loại MEV phổ biến nhất:

Exchange Arbitrage

Loại MEV cơ bản và được thấy nhiều nhất đến từ các bots giao dịch chênh lệch giá của những bên thứ ba. Các bots đó sẽ tìm kiếm cơ hội chênh lệch giá giữa 2 hay nhiều sàn giao dịch sau đó thực hiện việc mua thấp ở sàn này và bán cao ở sàn kia.

Với việc DeFi ngày càng phát triển cùng với sự xuất hiện của hàng loạt sàn giao dịch mới, các cơ hội giao dịch chênh lệch giá cũng nhiều hơn từ đó làm tăng sự cạnh tranh giữa các bots. Vì miners ưu tiên những giao dịch trả phí cao, điều này dẫn đến việc các bots đẩy mức phí lên cao.

Mặc dù điều này có có mặt tốt là giúp giá token cân bằng giữa các sàn nhưng mặt trái, chúng khiến mạng lưới tắc nghẽn vì có một lượng lớn giao dịch từ bots và đẩy phí gas lên cao.

Exchange Front-running

Một loại hình khác tác động trực tiếp đến người dùng là exchange front-running bot, các bot này có thể giám sát những giao dịch lớn đang chờ được xử lý trên mempool và tận dụng chúng để kiếm lời.

Ví dụ:

Một lệnh giao dịch 1 triệu đô đang được đặt trong mempool, bot phát hiện ra và đưa một giao dịch khác với phí gas cao hơn, giao dịch của bot được thực hiện trước và gây trượt giá dẫn đến việc người swap nhận lại được ít tài sản hơn. Sau cùng bot được mức giá hời hơn để bán tài sản của mình.

Tương tự, các exchange front-running bots cũng cạnh tranh với nhau và đưa ra mức gas cao mà vẫn mang về lợi nhuận (bidding war) ⇒ ảnh hưởng trực tiếp đến mạng lưới.

Hai loại hình trên đại diện cho các loại MEV phổ biến nhất hiện nay, thực tế vẫn còn nhiều loại hình khác có ảnh hưởng khác nhau cho người dùng. Miners chỉ cần lựa chọn những cơ hội tạo cho họ lợi nhuận lớn nhất.

Ở vị thế của một DeFi users, việc phải giao dịch với chi phí quá đắt đỏ ảnh hưởng rất lớn đến trải nghiệm người dùng và các chiến lược tìm kiếm cơ hội trên hệ sinh thái Ethereum.

Một lưu ý khác là trong khi bots chỉ có thể thay đổi thứ tự giao dịch bằng cách trả phí gas thật cao, miners có thể điều chỉnh và thêm giao dịch của chính họ vào block hoàn toàn miễn phí.

5. Giải pháp

Để khắc phục những nhược điểm của mạng lưới Ethereum, ta cần những giải pháp giải quyết trực tiếp cốt lõi vấn đề, đó là khả năng lựa chọn giao dịch được thêm vào block của miners.

Một số giải pháp nổi bật hiện nay bao gồm: (1) Đề xuất EIP-1559, (2) Flash bots, (3) Chainlink FSS.

Đề xuất EIP-1559

EIP-1559 là đề xuất cải tiến Ethereum được đề xuất vào năm 2019. Nó giới thiệu một khái niệm mới là Base Fee.

Base Fee đại diện cho khoản phí tối thiểu phải trả cho một giao dịch, Base Fee được trả cho mỗi khối và nó có thể được điều chỉnh lên hoặc xuống tùy thuộc vào mức độ tắc nghẽn mạng Ethereum. Base Fee là phần phí giao dịch bị đốt cháy.

Ngoài ra, trong mỗi giao dịch, người dùng có thể thêm tips vào Base Fee để khuyến khích các thợ đào thực hiện giao dịch của họ trước.

EIP-1559 cũng đề xuất tăng dung lượng mạng gấp đôi, bằng cách thay đổi max gas limit cho mỗi Block từ 12.5M lên 25M.

EIP-1559 giải quyết vấn đề gì?

EIP-1559 giúp:

• Làm cho phí giao dịch dễ dự đoán hơn.
• Giảm sự chậm trễ trong việc xác nhận giao dịch.
• Cải thiện trải nghiệm người dùng bằng cách tự động hóa hệ thống đặt giá thầu.

Flashbots

Thay vì để các bots cạnh tranh phí gas, Flashbots lợi dụng việc miners có thể thêm giao dịch của mình vào block một cách miễn phí, dự án tạo ra một cánh cổng kết nối trực tiếp với miners. Các bots sẽ trả giá trực tiếp với miners để thêm giao dịch của mình vào block.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến phí gas giảm dạo gần đây, ở biểu đồ dưới ta thấy lượng giao dịch với 0 Gas đang tăng lên đáng kể. Với việc tạo ra lợi ích cho cả phía người dùng và miners, ta hoàn toàn có thể kỳ vọng phí gas sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới.

Mặc dù đây là một cách hay và hiệu quả để giảm phí gas, nhưng việc thỏa hiệp với và trả giá trực tiếp với miners không phải là cách làm hay về lâu dài.

Chainlink FSS

Chainlink FSS là giải pháp áp dụng oracle để xác định thứ tự giao dịch được submit on-chain từ đó làm giảm ảnh hưởng của MEV tới mạng lưới nhờ chiến lược “first come first serve”.

Giải pháp FSS có thể áp dụng mà không cần thay đổi cấu trúc base layer của blockchain và hoàn toàn tương thích với ví của người dùng.

Closing Thoughts

MEV là một trong những vấn đề nan giải nhất của blockchain và hiện tại vẫn chưa được giải quyết, tuy nhiên trong ngắn hạn những dự án như Flash bots đang thực sự hiệu quả tới việc giảm phí gas.

Bản thân blockchain Ethereum là blockchain có nhiều đột phá, lượng dapps và user base lớn nhất ở thời điểm hiện tại. Với những đặc điểm mà mạng lưới mang lại, nếu phí gas giảm xuống dưới 40 hay thậm chí 30 thì khả năng dòng tiền đang tìm kiếm yield ở các chain khác sẽ quay lại Ethereum.

7. Tổng kết

Phía trên là những thông tin về MEV và những giải pháp hiện tại, hy vọng đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin cần thiết về sự thay đổi đang diễn ra trên Ethereum.