Vào ngày 1/7, một thành viên của Baller Ape Club đã bị Bộ tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc đánh cắp 2.6 triệu USD từ nhà đầu tư trong một âm mưu gian lận bán NFT. Những thành viên của dự án này đã huy động được hơn 130 triệu USD từ các nhà đầu tư, và ngay sau khi những NFT đầu tiên được mở bán, họ đã đóng cửa dự án và “cao chạy xa bay” cùng toàn bộ số tiền. Theo tờ Bloomberg, đây là vụ rug-pull NFT lớn nhất từng bị chính quyền sờ gáy, nhưng Baller Ape Club chỉ là một trong vô vàn những vụ “kéo thảm” trong thế giới crypto.

1. Rug-pull: Trò chơi kéo thảm và những cú ngã đau điếng

Kể từ khi tiền tệ xuất hiện, con người đã luôn ôm giấc mộng làm giàu sau một đêm. Trong lịch sử tài chính, vàng, hoa tulip và chứng khoán có thế chấp đều đã trở thành những phương tiện được các nhà đầu tư vội vàng lựa chọn. Và bây giờ đến lượt tiền điện tử với các đồng coin và NFT.

Điểm qua những dự án crypto tiêu biểu, người ta có cảm giác rằng thị trường chỉ có vài chục đồng coin, nhưng theo trang web Token Sniffer, con số thực tế là gần 70,000. Có khoảng 100 đồng coin được tạo ra mỗi ngày, và kết cục hầu hết những đồng tiền này đều trở thành con rối trong các vở kịch rug-pull được diễn đi diễn lại kể từ lúc crypto mới ra đời.

Rug-pull là một trò lừa đảo phổ biến trong không gian tiền điện tử, nói đến việc nhà phát triển hoặc người sáng tạo quảng bá một dự án phát hành đồng coin mới hay NFT và sau đó biến mất cùng với tiền của nhà đầu tư. Thuật ngữ “rug pull” xuất phát từ cụm từ “pulling the rug out from underneath” (kéo thảm từ bên dưới), và đúng như hình ảnh gợi ra từ nghĩa đen của từ này, nhà đầu tư khi bị rug-pull chỉ biết ngã chỏng vó trong ngơ ngác. Việt Nam cũng có một phiên bản kéo thảm khá tương tự là “qua cầu rút ván”.

“Rug pull phổ biến trong DeFi vì chỉ cần biết chút ít kỹ thuật, bất kì ai cũng có thể tạo ra các token mới trên blockchain Ethereum một cách dễ dàng với chi phí rẻ, sau đó niêm yết chúng trên các sàn DEX mà không cần phải qua bước audit mã,” đại diện Chainalysis cho biết

2. Nữ hoàng bị truy nã

Dù không gian tiền điện tử ngày càng xuất hiện những tay lừa bịp đại tài nhưng vẫn chưa có ai có thể soán ngôi người sáng lập OneCoin, Ruja Ignatova – nữ hoàng kéo thảm của crypto với cú lừa trị giá 4 tỉ USD. Tháng 7 vừa rồi, FBI đã thêm Ignatova vào danh sách 10 kẻ đào tẩu bị truy nã gắt gao nhất (Ten Most Wanted Fugitives). Đây là “danh hiệu” thường dành cho các thủ lĩnh băng đảng, những kẻ khủng bố và giết người bị tình nghi. Trùm khủng bố khét tiếng Osama bin Laden từng góp mặt trong danh sách này.

Trở về năm 2016, tại nhà thi đấu Wembley của London, Ruja Ignatova, được mệnh danh là “Cryptoqueen” bước lên sân khấu trong chiếc váy dài màu đỏ lấp lánh, hứa hẹn đồng tiền điện tử OneCoin của mình sẽ tiếp quản thế giới và trở thành một “Bitcoin killer”.

OneCoin thành công vang dội chưa từng thấy, nhưng chỉ một năm sau, Ignatova biến mất không dấu vết trong một vụ rug-pull được cho là lớn nhất lịch sử. Kể từ đó cô trở thành mục tiêu truy bắt của các nhà chức trách ở châu Âu và Hoa Kỳ.

Ignatova “khơi gợi lòng nhân đạo ở mọi người, hứa hẹn rằng OneCoin sẽ thay đổi cuộc sống của những người không thể tiếp cận với ngân hàng,” Damian Williams, một luật sư Hoa Kỳ nói. “Và cô ta đã tính đường đi nước bước cho kế hoạch của mình, tận dụng hoàn hảo tâm lý đầu cơ điên cuồng trong những ngày đầu của tiền điện tử”.

Tuy nhiên, kế hoạch của Ignatova là “cuỗm tiền bỏ trốn và đổ thừa cho người khác,” cô viết cho một người đồng sáng lập vào năm 2014, theo các tài liệu của tòa án.

Các vết nứt xung quanh OneCoin bắt đầu xuất hiện vào khoảng năm 2016, khi Thụy Điển, Latvia, Na Uy, Croatia, Ý và Bulgaria – nơi OneCoin đặt trụ sở chính – bắt đầu thêm dự án vào danh sách cảnh báo về các hoạt động gian lận. Các vụ kiện bắt đầu đổ về nhanh chóng.

Ignatova lo sợ rằng lực lượng thực thi pháp luật sẽ tóm gáy cô và thậm chí đặt máy nghe trộm trong căn hộ của anh bạn trai người Mỹ của cô. Sau khi phát hiện ra anh ta thật sự đang hợp tác với FBI, cô bắt đầu lên kế hoạch bỏ trốn.

“Cô ta ngay lập tức đáp chuyến bay từ Bulgaria đến Hy Lạp với một vệ sĩ, và không đem theo bất kì hành lý nào. Người vệ sĩ quay lại, nhưng Ignatova thì không. Không ai biết tin tức cô ta kể từ đó,” Williams nói.

Ignatova biến mất vào tháng 10/2017, và chính trong tháng đó cô bị bồi thẩm đoàn liên bang Hoa Kỳ truy tố và lệnh bắt giữ cô được ban hành. Người sáng lập OneCoin bị buộc tội thực hiện hành vi gian lận điện tử và gian lận chứng khoán. Cộng tất cả các tội danh, nếu bị bắt, Ignatova sẽ phải ngồi “bóc lịch” vài chục năm trong tù.

Số phận của OneCoin cũng không sáng sủa hơn người sáng lập nó là bao. Sau khi Ignatova trốn thoát, công ty được để lại cho anh trai cô, Konstantin Ignatov, và nó nhanh chóng lụn bại sau khi anh bị FBI bắt giữ vào năm 2019.

“Cô ta ngay lập tức đáp chuyến bay từ Bulgaria đến Hy Lạp với một vệ sĩ, và không đem theo bất kì hành lý nào. Người vệ sĩ quay lại, nhưng Ignatova thì không. Không ai biết tin tức cô ta kể từ đó,” Williams nói.

Ignatova biến mất vào tháng 10/2017, và chính trong tháng đó cô bị bồi thẩm đoàn liên bang Hoa Kỳ truy tố và lệnh bắt giữ cô được ban hành. Người sáng lập OneCoin bị buộc tội thực hiện hành vi gian lận điện tử và gian lận chứng khoán. Cộng tất cả các tội danh, nếu bị bắt, Ignatova sẽ phải ngồi “bóc lịch” vài chục năm trong tù.

Số phận của OneCoin cũng không sáng sủa hơn người sáng lập nó là bao. Sau khi Ignatova trốn thoát, công ty được để lại cho anh trai cô, Konstantin Ignatov, và nó nhanh chóng lụn bại sau khi anh bị FBI bắt giữ vào năm 2019.

Tìm hiểu về cú Rug Pull của Balloonsville thông qua NFT Marketplace của Magic Eden, với nhiều lùm xùm trái chiều về cách giải quyết của Marketplace này!

Magic Eden là một giao thức NFT Marketplace đã xảy ra khá nhiều vụ rug pull trong khoảng thời gian vừa qua bao gồm Dape Society, The Solana Swamp và gần nhất là Balloonsville với pha rug pull khá lùm xùm cùng cách giải quyết mang lại cho Magic Eden khá nhiều ý kiến trái chiều!

1. Balloonsville, Magic Eden và những vấn đề xoay quanh Rug Pull

Balloonsville là gì?

Balloonsville là một dự án NFT phát triển dựa trên định hướng thị trường (community-driven), mang lại quyền kiểm soát sản phẩm của dự án cho người dùng trên mạng lưới Solana.

Mỗi balloon (quả bóng) sẽ có một nét đặc trưng riêng và được tạo ra bởi hàng trăm đặc điểm mang lại sự khác biệt cho người dùng. Bên cạnh đó giao thức sẽ mang lại cho các hodler lợi ích từ việc kiểm soát Balloonbank.

Balloonbank là ví giao dịch chính thức thuộc quyền sở hữu của treasury dự án, đóng vai trò như một ví cộng đồng quyết định đa số phần tiền thuộc quỹ sẽ sử dụng và chi tiêu cho vấn đề gì.

Đôi nét về độ “hype” hiện tại của Balloonsville

Balloonsville thực hiện mint NFT trên nền tảng Magic Eden – một giao thức NFT Marketplace trên mạng lưới Solana.

Trước khi rug pull xảy ra, Balloonsville được phát triển khá “ổn áp” với lượng người dùng theo dõi trên twitter lên đến 24,000 và có một cộng đồng người dùng Discord đông đảo.

Và đúng như kì vọng, đợt bán NFT đầu tiên của dự án diễn ra khá thành công với 5,000 NFT balloon đã được bán thành công, tổng giá trị lên đến $2M tính theo mức giá SOL tại thời điểm giao dịch.

Balloonsville và vấn đề Rug Pull

Đối với các dự án khi gặp những vấn đề về việc rug pull hay các vấn đề có ảnh hưởng xấu thường sẽ xóa các tài khoản Twitter hay Discord. Và không ngoại lệ, Balloonsville đưa ra một series tweet với những cáo buộc liên quan đến Magic Eden và sau đó nhanh chóng xóa luôn tài khoản twitter khi nhận được thông báo derug của Magic Eden.

Balloonsville đưa ra cáo buộc cho Magic Eden vì đã gây ra những vấn đề liên quan đến lòng tham và trách nhiệm. Balloon cho biết rằng nền tảng NFT Marketplace này thậm chí không quan tâm đến việc xác minh ID người dùng hay thậm chí không có nhu cầu về việc yêu cầu người dùng cung cấp bằng chứng liên quan đến roadmap dự án.

Tuy nhiên, dự án từ chối công bố roadmap phát triển và sau đó đã xóa hết tài khoản Twitter cùng những tweet có liên quan đến vấn đề rug mà đội ngũ đăng tải.

2. Magic Eden và “lời hồi đáp” cho vấn đề của Balloonsville

Magic Eden là một giao thức đang đón nhận khá nhiều sự chú ý của người dùng với khối lượng giao dịch tăng cao từng ngày, tăng trưởng 9x kể từ tháng 11.

Và một phần sự đột phá của Solana đi kèm với sự mở rộng khá nhanh luôn đi kèm với những rủi ro nhất định. Magic Eden nhận được độ “hype” của Solana nhưng chưa có những giải pháp đi kèm hiệu quả, tuy nhiên giao thức này đã đưa ra giải pháp thay vì chối bỏ trách nhiệm dù chưa biết thực hư câu chuyện giữa Magic Eden và Balloonsville tồn tại vấn đề tại đâu.

Magic Eden sẽ chịu trách nhiệm cho vấn đề này với những hành động sau:

• Ngừng ra mắt dự án: Nhằm loại trừ các khả năng ảnh hưởng đến người dùng, Magic Eden trước hết sẽ ngừng ra mắt các dự án có đội ngũ phát triển ẩn danh nhằm loại bỏ vấn nạn rug pull.
• Derug dự án Balloons/NFTs: Magic Eden mặc dù chưa đưa ra lời đáp trả hay bất cứ lí do gì để biện hộ cho giao thức của mình. Tuy nhiên, dự án vẫn đưa ra quyết định đền bù với 5,000 SOL đến từ treasury để hỗ trợ và đồng hành cùng roadmap của Balloonsville.
• Refund cho các minter: Các minter đã bán thấp hơn giá sàn sẽ được nhận lại một khoản refund từ giao thức. Tra cứu lịch sử các giao dịch, đã có 85% balloon đã được bán với giá cao hơn giá tại thời điểm mint, nên đối với 15% còn lại sẽ được Magic Eden mua lại với mức giá mint để đảm bảo công bằng cho người dùng thông qua hình thức airdrop khoảng giá chênh lệch trong 24 giờ tới.
• Đối với các hodler đang nắm giữ sản phẩm của Balloonsville: Nếu như các hodler không muốn tiếp tục sử dụng sản phẩm của Balloons, nền tảng marketplace này sẽ đưa một lựa chọn về việc đốt và refund lại tại mức giá mint tầm khoảng 1 SOL. Tất cả các thông tin về việc refund sẽ được cung cấp trong discord của Balloonsville 2.0.

Nhìn từ góc độ của một số người dùng, Magic Eden có vẻ đã khá công bằng đối với cả người dùng và dự án mint trên giao thức, một ví dụ điển hình như sau:

Theo như tweet của @Dorian349: “The winners are the guys who bought ours for 0.4. They can now sell them for 3 SOL easily and get the SOL we lost back. I still don’t understand why they decided to derug the project after they know most of us sold at a loss”.

Tạm dịch: Kẻ chiến thắng sẽ là những người đã bán ở mức giá 0.4 SOL và bây giờ có thể nhận lại khoảng 3 SOL một cách khá dễ dàng. Tôi vẫn không thể hiểu được lí do tại sao Magic Eden lại derug dự án sau khi biết rằng có khá nhiều người dùng về bản chất trước khi vụ rug xảy ra thì cũng chỉ bán được ở mức giá “khá lỗ”.

Có thể hiểu rằng, nhìn về góc độ tích cực, không phải chỉ có người dùng bán lỗ sau khi vụ rug pool xảy ra mà kể cả những người dùng đã bán lỗ trước khi có vụ rug pool cũng được nhận lại một khoản refund mà đáng lẽ đã phải tự chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận rằng, mặc dù có những cáo buộc về việc Magic Eden đang khá “cẩu thả” trong khâu kiểm duyệt dự án và đem lại một phần ảnh hưởng tiêu cực cho cả nền tảng, nhưng cách giải quyết nhận sai và đưa ra đề xuất giải quyết thiệt hại trước khi có những đáp trả cho các cáo buộc “đơn phương độc mã” từ Balloonsville cũng đang làm dịu lại dư luận khá nhiều.

Một tweet đến từ @bhammers như sau:“Man, this community pushes me further and further away almost daily now. Jeez! They sat in a Space for over two hours listening, getting cussed at, owning up to the mistake. THEN they took that advice and attempted to help and STILL, everyone is shitting them”.

Tạm dịch: Cộng đồng này thúc đẩy tôi ngày càng đi xa hơn. Jeez! Họ ngồi ở vị trí ở Space và lắng nghe sự chỉ trích cho khoảng hơn 2 tiếng đồng hồ cho lỗi lầm của mình. Sau đó họ nhận lấy lời khuyên và cố gắng giúp đỡ tất cả mọi người, nhưng “búa rìu dư luận” vẫn bủa vây.

Và dĩ nhiên sự ảnh hưởng này cũng sẽ phần nào có sự tác động đến toàn bộ mảnh ghép NFT hay các Marketplace trên mạng lưới của Solana. Hiện tại trên Solana đã tồn tại một số dự án bị rug bao gồm Dape Society và The Solana Swamp.

Để tránh việc này xảy ra tiếp trong khoảng thời gian tới, các giao thức trong khâu kiểm duyệt và quá trình xác thực cũng cần có những yêu cầu hay những quy tắc riêng biệt hoặc rõ ràng hơn để có thể tránh được những vụ rug pull không đáng có.

Tích cực hơn thì người dùng từ môt số dự án NFT như solDOOGLES, MetaHeaven hay SolClones cũng đang cố gắng refund cho người dùng bị thiệt hại trong vụ rug của Balloonsville.

3. Nhìn lại vụ rug pull của Frosties và cách giải quyết của OpenSea

Frosties là một giao thức NFT ice-cream được mint trên OpenSea. Dự án sau đó đã có cú rug pull để đời với hơn $1.3 triệu đô đã “bay màu trong đêm” trên OpenSea – một nền tảng NFT Marketplace lớn nhất trên thị trường Crypto tính đến thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên dự án sau đó đã thay đổi hình thức phát triển thành “Wrapped Frosties” mà không nhận được bất cứ phản hồi hay một phương án giải quyết vấn đề nào đến từ Open Sea.

4. Bài học gì cho các giao thức từ vụ của Magic Eden

Vụ rug pull để lại khá nhiều nuối tiếc cho người dùng khi tham gia vào việc giao dịch NFT trên Solana, tuy nhiên việc phía đội ngũ rời bỏ dự án đã có một phần “sai” về bản chất chứ chưa nói đến sự kiểm duyệt đến từ nền tảng NFT Marketplace nào.

Từ phía Magic Eden, giao thức đã chính thức đưa ra:

• Công bố về việc sẽ có những biện pháp tối ưu hơn để lọc và kiểm duyệt các dự án có thể thực hiện mint đi kèm giao dịch trên nền tảng. Ragrug NFT đang là một giải pháp được Magic Eden bắt đầu sử dụng cùng với những mong muốn về việc chống rug cho toàn bộ hệ sinh thái Solana.

• Yêu cầu cung cấp IDs để có thể nâng cao bảo mật cho người dùng:

Từ phía người dùng, có thể nhận thấy việc phát triển và đi quá nhanh luôn đi kèm những hậu quả không đáng có, người dùng nên sáng suốt hơn trong việc lựa chọn và đánh giá dự án thay vì quá phụ thuộc vào các giao thức.

Rug Pull xảy ra khi một nhóm lừa đảo tạo ra một token cho dự án tiền điện tử mới với nhiều lời giới thiệu hấp dẫn tạo sự FOMO, sau đó pumps giả tạo hiệu ứng và sau đó bán phá giá token đó trên thị trường khiến giá trị token trở 0 và gây thiệt hại nhà đầu tư. Rug pull là một loại hình thức lừa đảo thoát khỏi các dự án tiền điện tử và rút cạn thanh khoản trong các pool thanh khoản của tài chính phi tập trung (Decentralized Finance – DeFi).

1. Rug Pull trong thế giới Crypto là gì ?

Rug Pull xảy ra khi một nhóm lừa đảo tạo ra một token cho dự án tiền điện tử mới với nhiều lời giới thiệu hấp dẫn tạo sự FOMO, sau đó pumps giả tạo hiệu ứng và sau đó bán phá giá token đó trên thị trường khiến giá trị token trở 0 và gây thiệt hại nhà đầu tư

Rug Pull xảy ra khi một nhóm lừa đảo tạo ra một token cho dự án tiền điện tử mới, pumps giả tạo hiệu ứng và sau đó bán phá giá token đó trên thị trường khiến giá trị token trở 0 và gây thiệt hại nhà đầu tư

Rug pull là một loại hình thức lừa đảo thoát khỏi các dự án tiền điện tử và rút cạn thanh khoản trong các pool thanh khoản của tài chính phi tập trung (Decentralized Finance – DeFi).

2. Phân loại Rug Pull

Có ba loại Rug Pull chính trong tiền điện tử: liquidity stealing (ăn cắp thanh khoản), limiting sell orders (hạn chế lệnh bán) và dumping (bán phá giá).

Liquidity stealing xảy ra khi người tạo token rút tất cả thanh khoản từ các nhóm Liquidity Pool khiến nhà đầu tư không thể mua/bán token của token vì thiếu thanh khoản. Làm như vậy sẽ khiến tất cả giá trị được các nhà đầu tư mua vào bị thiệt hại nặng, đẩy giá của token đó trở về 0.

Những hình thức “liquidity pulls” này thường xảy ra trong môi trường DeFi. Rug Pull DeFi này là thủ đoạn lừa đảo thoát phổ biến nhất.

Limiting sell orders là một cách tinh vi để một nhà phát triển độc hại lừa gạt các nhà đầu tư, như trường hợp này đội ngũ dự án thêm một số mã code vào smartcontrac để giới hạn việc bán token, và chỉ họ mới có thể bán được token

Sau đó, các nhà phát triển đợi các nhà đầu tư bán lẻ mua vào tiền điện tử mới của họ bằng cách sử dụng các loại tiền tệ được ghép nối. Tiền tệ được ghép nối là hai loại tiền tệ đã được ghép nối để giao dịch, với một loại tiền tệ này với một loại tiền tệ khác. Một khi có đủ hành động giá tích cực, họ bán tháo các vị thế của mình và để lại một mã thông báo vô giá trị sau khi đánh thức.

Dumping xảy ra khi đội ngũ dự án đó bán đi một lượng lớn token của họ đang nắm giữ ra ngoài thị trường. Làm như vậy tạo ra một làn sóng làm giảm giá của các token này và khiến các nhà đầu tư còn lại nắm giữ các token trở nên vô giá trị.

“Dumping” thường xảy ra sau khi dự án làm marketing rầm rộ tạo sự FOMO quá mức đến các nhà đầu tư. Sự FOMO sẽ khiến họ mua vào bất chấp dẫn sự tăng vọt giá của token và sau đó đội ngũ đằng sau dự án đó sẽ bán tháo token của họ, điều thường được gọi là Kế hoạch Pump-and-Dump.

Nói chung, việc đội ngũ một dự án tự mua/bán token của chính họ không hẳn gọi là phi đạo đức. “Dumping” khi nói đến rug pull trong thế giới tiền điện tử DeFi, là một câu hỏi về số lượng và tốc độ bán một loại token.

3. Hard pulls vs soft pulls

Rug pulls được chia làm 2 dạng đó là: hard và soft.

Hard pulls là các thức thêm các mã độc vào các smart contract của dự án DeFi và đánh cắp tính thanh khoản ngay sau đó, trong khi soft pulls ám chỉ việc bán phá giá một tài sản gây thiệt hại về giá trị đến các nhà đầu tư

Rug pull có thể là “Hard” hoặc “Soft”. Việc Hard rug pulls xảy ra khi các nhà phát triển dự án mã hóa đưa các mã độc hại vào smart contract khởi tạo token của họ. Mục đích lừa đảo rõ ràng ngay từ đầu. Liquidity stealing cũng được coi là một Hard pulls.

Soft rug pulls đề cập đến các nhà phát triển dự án bán phá giá tài sản tiền điện tử của họ một cách nhanh chóng. Làm như vậy khiến token của dự án bị mất giá nghiêm trọng trong tay của các nhà đầu tư tiền điện tử còn lại. Mặc dù bán phá giá là phi đạo đức, nhưng nó có thể không phải là một hành động tội phạm giống như cách mà các hard pulls đã làm.

4. Rug pull trong thế giới Crypto có bất hợp pháp không ?

Việc Rug pull trong thế giới Crypto không phải lúc nào cũng là bất hợp pháp, nhưng chúng luôn phi đạo đức.

Ví dụ: nếu một dự án tiền điện tử hứa sẽ quyên góp tiền nhưng thay vào đó lại chọn giữ tiền, điều đó là phi đạo đức nhưng không phải là bất hợp pháp.

Sự sụp đổ của sàn giao dịch tiền điện tử Thổ Nhĩ Kỳ Thodex là một ví dụ điển hình về rug pull trong crypto. Vụ trộm trị giá $2B là một trong những vụ rug pull tiền điện tử lớn nhất năm 2021. Đây cũng là một trong những vụ exit scams tài chính tập trung (Centralized Finance – CeFi) lớn nhất trong lịch sử.

Mặc dù cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt giữ 62 người trong quá trình điều tra vụ lừa đảo lớn, nhưng vẫn chưa rõ tung tích của hung thủ.

Các ví dụ gần đây khác về các giao thức đã phải chịu đựng kiểu kéo tấm thảm tiền điện tử này bao gồm Meerkat Finance, AnubisDAO, Compounder Finance và Uranium Finance,v.v.

5. Làm thế nào để tránh bị Rug pull trong thế giới Crypto ?

Có số cách dễ dàng nhận thấy thấy một dự án Rug pull mà các nhà đầu tư có thể chú ý để bảo vệ mình khỏi những tác động xấu như thanh khoản không bị khóa và không có cuộc kiểm toán bên ngoài nào được thực hiện.

Sau đây là sáu dấu hiệu mà người dùng nên chú ý để bảo vệ tài sản của họ khỏi các đợt Rug pull trong thế giới Crypto:

Đội ngũ đằng sau dự án chưa được xác minh

Các nhà đầu tư nên xem xét độ tin cậy của những người đứng sau các dự án tiền điện tử mới. Các nhà phát triển và nhà quảng bá có được biết đến trong cộng đồng tiền điện tử không? Hồ sơ theo dõi của họ là gì? Nếu nhóm phát triển đã bị lừa nhưng không được nhiều người biết đến, liệu họ có còn hợp pháp và có thể thực hiện những lời hứa của họ không?

Các nhà đầu tư nên nghi ngờ về các tài khoản và hồ sơ trên mạng xã hội mới và dễ bị làm giả. Chất lượng của sách trắng, trang web và các phương tiện truyền thông khác của dự án phải cung cấp manh mối về tính hợp pháp tổng thể của dự án.

Mặc dù Bitcoin là loại tiền điện tử lớn nhất thế giới được phát triển bởi Satoshi Nakamoto nhưng vẫn người vẫn là một câu hỏi bí ẩn cho đến ngày nay

Thanh khoản trong các pool thanh khoản không được khóa lại

Một trong những cách dễ nhất để phân biệt đồng tiền lừa đảo với tiền điện tử hợp pháp là kiểm tra xem đồng tiền đó có bị khóa thanh khoản hay không. Không có khóa thanh khoản đối với nguồn cung cấp mã thông báo, không có gì ngăn cản những người tạo dự án sử dụng toàn bộ thanh khoản.

Tính thanh khoản được đảm bảo thông qua các hợp đồng thông minh có khóa thời gian, lý tưởng là kéo dài từ ba đến năm năm kể từ lần chào bán đầu tiên của token. Trong khi các nhà phát triển có thể tùy chỉnh các khóa thời gian của riêng họ, các khóa thời gian của bên thứ ba có thể mang lại sự an tâm hơn.

Các nhà đầu tư cũng nên kiểm tra tỷ lệ phần trăm thanh khoản đã bị khóa. Một khóa chỉ hữu ích tương ứng với lượng thanh khoản mà nó đảm bảo. Được gọi là tổng giá trị bị khóa (Total Value Locked – TVL), con số này phải nằm trong khoảng từ 80% đến 100%.

Limits on sell orders

Một tác nhân xấu có thể mã hóa một token để hạn chế khả năng bán của một số nhà đầu tư nhất định chứ không phải người khác. Những hạn chế bán này là dấu hiệu nhận biết của một dự án lừa đảo.

Vì các hạn chế bán hàng được chôn trong mã, nên có thể khó xác định liệu có hoạt động gian lận hay không. Một trong những cách để kiểm tra điều này là mua một lượng nhỏ token mới và sau đó cố gắng bán nó ngay lập tức.

Biến động giá tăng vọt nhưng các token holders thì lại không tăng hoặc biến động ít

Sự thay đổi đột ngột về giá của một đồng tiền mới nên được xem xét một cách thận trọng có thể đó là dấu hiệu của một kế hoạch “pump” trước khi “dump” thường thấy trong thị trường crypto

Các nhà đầu tư hoài nghi về biến động giá của đồng xu có thể sử dụng các block explorer để kiểm tra số lượng các holders. Một số lượng holder ít sẽ khiến giá của token dễ bị thao túng giá. Dấu hiệu của một nhóm nhỏ người nắm giữ token cũng có thể đó là một vài con cá voi đang thao túng và có thể bán phá giá các vị thế nắm giữ token của họ và gây thiệt hại nghiêm trọng và ngay lập tức cho giá trị của token trở về 0.

Lãi suất đầu tư thụ động cao đáng ngờ

Nếu điều gì đó nghe có vẻ quá tốt để trở thành sự thật, thì nó có thể là như vậy. Nếu một pool Farm của đồng coin trong DeFi có Lãi suất đầu tư thụ động cao đáng ngờ có thể không phải là rug pull, nhưng đó cũng có thể là một kế hoạch Ponzi.

Khi các pool thanh khoản token cung cấp lợi suất phần trăm hàng năm (Annual Percentage Yield – APY) ở ba chữ số, mặc dù không nhất thiết là dấu hiệu của một trò lừa đảo, nhưng lợi nhuận cao này thường dẫn đến rủi ro cao như nhau.

Dự án không Audit Contract từ bên thứ 3

Hiện tại, các loại tiền điện tử mới đã trở thành thông lệ tiêu chuẩn để trải qua quá trình kiểm tra mã code chính thức do một bên thứ ba có uy tín thực hiện.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư tiềm năng không nên đơn giản nghe lời nhóm phát triển rằng một cuộc đánh giá đã diễn ra. Việc kiểm tra phải được xác minh bởi một bên thứ ba và cho thấy rằng không có mã độc nào được tìm thấy trong các mã hợp đồng thông minh

Phát hiện một trò lừa đảo kéo tấm thảm tiền điện tử: Phải mất một số công đoạn đào

Vào năm 2021, ước tính có khoảng 7,7 tỷ đô la đã bị đánh cắp từ các nhà đầu tư trong các vụ lừa đảo tiền điện tử kéo thảm. Những nhà đầu tư này tin tưởng rằng họ đang đầu tư vào các dự án hợp pháp, chỉ khi rug pull xảy ra họ mới biết đó là dự án lừa đảo

Trước khi đầu tư, bạn nên dành thời gian để nghiên cứu các loại tiền điện tử mới và thực hiện thẩm định trước khi đầu tư vào một dự án mới.