Vào ngày 31/3/2022 Chiliz (CHZ) đã thông báo rằng ‘Scoville’ – mạng thử nghiệm công khai cho Chiliz Chain 2.0 (CC2), blockchain Layer 1 đặc biệt đầu tiên được tạo ra cho các ngành thể thao và giải trí, hiện đã hoạt động. CC2 cho phép các thương hiệu thể thao và giải trí mint NFT và Fan Token, xây dựng các sản phẩm DeFi và trò chơi Play2Earn, đồng thời tạo các chương trình sự kiện, khách hàng thân thiết và bán hàng, giúp họ mở ra tiềm năng to lớn của Web3.

Vậy CC2 có gì đặc biệt đối với Chiliz (CHZ) và ngành thể thao giải trí. Cùng XGems tìm hiểu qua bài viết sau đây nhé.

2. Tầm nhìn tương lai

CC2 là nền tảng (platform) để phát triển các giao thức của hệ sinh thái web3, nơi các bên liên quan từ các ngành thể thao và giải trí có thể xây dựng trải nghiệm web3 trong một cộng đồng được bảo vệ an toàn. Tiếp cận các thương hiệu toàn cầu, tận dụng đối tượng Fan Token hiện có và tạo ra điều gì đó đặc biệt. Và:

• Một cấu trúc quản trị cho phép truy cập quyền quản lý phát triển mạnh mẽ, đồng thời cung cấp cho các nhà phát triển trong danh sách trắng quyền tự do tạo cả nền tảng/sản phẩm tập trung và phi tập trung.
• Khả năng mở rộng tối ưu để cho phép các nền tảng lấy người dùng làm trung tâm có khả năng bùng nổ trên quy mô lớn. Sự phát triển này được hỗ trợ bởi nhà cung cấp cơ sở hạ tầng blockchain hàng đầu ANKR.
• Tiếp xúc với lợi ích của việc áp dụng xây dựng trong khuôn khổ đã được cộng đồng thể thao và giải trí toàn cầu sử dụng ở cấp độ tổ chức và người hâm mộ, cũng như tích hợp trực tiếp với các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số toàn cầu.

3. Lý do phát triển CC2

Socios.com không bao giờ được coi là sản phẩm duy nhất đứng đầu chuỗi khối Chiliz, và mã token $CHZ không bao giờ chỉ được xem là một phương tiện trao đổi. Giá trị của cả hai sâu sắc hơn nhiều.

Chiliz cần hệ sinh thái khép kín của Chiliz Chain V1 như một lợi thế để thử nghiệm và bây giờ trọng tâm trở nên gấp ba lần:

• Tạo ra một hệ sinh thái mở sẽ cho phép các nhà phát triển bên thứ 3 (đã được kiểm duyệt) xây dựng song song với Socios.com. Tạo các mục đích sử dụng bên ngoài cho mã token của người hâm mộ hiện có và thiết kế trải nghiệm mới trên các ngành dọc mới vượt ra ngoài mã token của người hâm mộ và tập trung vào các lớp tài sản kỹ thuật số khác.
• Chuyển đổi mã token $ CHZ không chỉ đơn giản là một loại tiền tệ trong ứng dụng tối ưu và đến đúng vị trí của nó với tư cách là người cung cấp mạng lưới của hệ sinh thái Chiliz Chain v2 mở, đa chiều dọc, mở khóa thêm tiện ích.
• Áp dụng mô hình PoSA (Proof of Stake Authority) trong đó tất cả các bên liên quan đã được phê duyệt, cho dù đó là đối tác của Socios.com hay những người khác, sẽ trở thành nhà khai thác nút và được hưởng lợi từ việc tiếp tục áp dụng mạng.

4. Scoville sẽ phát triển như thế nào

Chiliz (CHZ) đang có lộ trình tiến lên CHILIZ CHAIN 2.0 với 8 phase như sau:

• Phase 1 (Anaheim 31/3/2022): Faucet for CHZ, Blockexplorer, NFT smart contract, Fan Token Smart Contract, Community developer access, Fan Token Faucet.
• Phase 2 (Jalapeno 17/5/2022): DEX, Survey Smart Contract.
• Phase 3 (Serrano): Documentation on building a local node, Github repo release, Governance/voting UI.
• Phase 4 (Cayenne): Staking CHZ, Delegators, Final audits.
• Phase 5 (Pequin): CHZ cross-chain bridge.
• Phase 6 (Malagueta): Fan Token cross-chain bridge.
• Phase 7 (Habanero)
• Phase 8 (TBA)

5. Cùng nhau xây dựng CC2

Chiliz (CHZ) kêu gọi bên thứ ba cùng nhau xây dựng và phát triển các Dapp trên CC2 với các phân khúc như sau:

• Sản phẩm DeFi
• NFT
• Metaverse
• Trò chơi P&E
• Bán vé sự kiện
• Các chương trình lòng trung thành
• Chứng chỉ kinh doanh

6. Tổng kết

Chiliz đang đi đầu trong phân khúc Fan Token và hơn thế nữa việc ra mắt Scoville là bước đi đầy tham vọng của đội ngũ dự án. Các bên thứ ba sẽ cùng với Chiliz build và mở rộng hệ sinh thái này hơn nữa. Từ đó góp phần đẩy mạnh mass adoption hơn.

Cùng đón đọc các bài viết về Fan Token để theo dõi các bước đi của team Chiliz trong tương lai nhé.

Lịch sử và sự phát triển của Blockchain không chỉ dừng lại ở Ethereum và Bitcoin. Trong những năm gần đây, một số dự án đã bất ngờ phát triển được các khả năng tận dụng công nghệ blockchain. Các dự án mới đã giải quyết các khiếm khuyết của Bitcoin và Ethereum và đưa ra các tính năng mới tận dụng các khả năng của blockchain. Internet Computer Protocol (ICP) được coi là đại diện cho sự đổi mới lớn thứ ba trong blockchain sau Bitcoin và Ethereum.

Vậy Internet Computer Protocol là gì và có gì đặc biệt? Hãy cùng XGems tìm hiểu về tiềm năng của dự án Internet Computer Protocol nhé!

1. Internet Computer Protocol (ICP) là gì?

Internet Computer Protocol (ICP) được xây dựng, quảng bá và phát triển bởi DFINITY Foundation – một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Zurich, Thụy Sĩ và được thành lập vào năm 2016 bởi Dominic Williams.

Internet Computer là một giao thức lớp 1, có nhiệm vụ mở rộng chức năng của internet từ kết nối hàng tỷ người để đồng thời cung cấp cho hàng triệu nhà phát triển và doanh nhân nền tảng máy tính công cộng, tạo ra một cách mới mang tính cách mạng để xây dựng các trang web, hệ thống doanh nghiệp và dịch vụ internet trong một môi trường mở. Nền tảng phát triển phần mềm công cộng này được tạo ra bởi các trung tâm dữ liệu độc lập trên toàn thế giới kết hợp sức mạnh tính toán bằng cách sử dụng một giao thức phi tập trung tiên tiến được gọi là ICP.

2. Đội ngũ phát triển

Dominic là Người sáng lập và Nhà khoa học chính tại DFINITY, chịu trách nhiệm xây dựng Máy tính Internet.

Kể từ khi thành lập tổ chức vào năm 2016, sứ mệnh của DFINITY là biến Internet công cộng thành một đám mây phi tập trung mạnh mẽ để lưu trữ thế hệ phần mềm và dịch vụ tiếp theo. Máy tính Internet đang được xây dựng bởi đội ngũ các hệ thống phân tán và chuyên gia mật mã hàng đầu trong ngành, tại một số trung tâm nghiên cứu trên khắp thế giới và được hỗ trợ bởi các nhà đầu tư như Andreessen Horowitz và Polychain Capital.

Trong 20 năm qua, Dominic đã có một sự nghiệp nổi bật với tư cách là một nhà lý thuyết tiền điện tử và một doanh nhân nối tiếp tập trung vào Internet và các hệ thống phân tán. Gần đây, những khám phá khoa học của ông trên các chuỗi Threshold Relay và PSC, Tháp và Cây xác thực, USCID và The 3 E’s of Sybil Resistance đã đi tiên phong trong các cách tiếp cận mới đối với công nghệ mã hóa và blockchain.

3. Công nghệ

Tổng quan về kỹ thuật của ICP

Giải thích về cơ sở hạ tầng của mạng blockchain và cách các hợp đồng thông minh có thể cho phép các dịch vụ web mở rộng quy mô mà không bị ràng buộc.

Cột mốc cuối cùng trước khi ra mắt đầy đủ Internet Computer- blockchain công cộng có quy mô internet, tốc độ web đầu tiên trên thế giới – đang nhanh chóng đến gần. Tại một sự kiện ảo về việc phát hành Sodium vào ngày 30 tháng 9 , Quỹ DFINITY sẽ công bố Hệ thống thần kinh mạng, một hệ thống quản trị theo thuật toán mở điều khiển Máy tính Internet. Sự kiện cũng sẽ trình bày các tài liệu kỹ thuật chuyên sâu về mật mã nâng cao, giao thức đồng thuận và kinh tế học mã thông báo.

Trong phần tiếp theo dưới đây, XGems sẽ cung cấp cho các bạn một cái nhìn tổng quan cấp cao về cách mạng hoạt động.

Network Nervous System (Hệ thống thần kinh mạng)

Internet Computer dựa trên một giao thức máy tính chuỗi khối được gọi là Internet Computer Protocol (ICP). Bản thân mạng được xây dựng từ một hệ thống phân cấp của các khối xây dựng. Ở dưới cùng là các trung tâm dữ liệu độc lập lưu trữ các nút phần cứng chuyên biệt. Các máy nút này được kết hợp để tạo ra các mạng con. Mạng con lưu trữ các hợp đồng thông minh canister, là các đơn vị tính toán có thể tương tác được người dùng tải lên chứa cả mã và trạng thái.

Một trong những yếu tố làm cho ICP trở nên độc đáo là Hệ thống thần kinh mạng (NNS), chịu trách nhiệm kiểm tra, cấu hình và quản lý mạng.

Các trung tâm dữ liệu tham gia vào mạng bằng cách áp dụng cho NNS, tổ chức này chịu trách nhiệm tạo ra các trung tâm dữ liệu. Mặc dù bản thân NNS có một hệ thống quản trị mở, nó giám sát các quyền tham gia vào mạng. Theo một nghĩa nào đó, nó đóng một vai trò tương đương với ICANN trên internet, trong số những thứ khác, chỉ định số hệ thống tự trị cho những người muốn chạy bộ định tuyến BGP. NNS thực hiện một loạt các vai trò quản lý mạng, bao gồm giám sát các máy nút để tìm kiếm sự sai lệch thống kê trên mạng Internet Computer, điều này có thể chỉ ra hành vi hoạt động kém hiệu quả hoặc bị lỗi.

NNS cũng đóng một vai trò quan trọng trong kinh tế học mã thông báo của mạng. NNS tạo ra các mã thông báo ICP mới (trước đây được gọi là mã thông báo DFN) để thưởng cho các nút đang được điều hành bởi các trung tâm dữ liệu và tế bào thần kinh đang bỏ phiếu trong NNS, đó là cách nó quyết định các đề xuất được gửi đến nó. Khi NNS tạo ra các mã thông báo ICP mới để thưởng cho các trung tâm dữ liệu và tế bào thần kinh, thì đó là lạm phát.

Cuối cùng, chủ sở hữu trung tâm dữ liệu và chủ sở hữu nơ-ron có thể lấy mã thông báo của họ và trao đổi chúng với chủ sở hữu và người quản lý hộp. Chủ sở hữu và người quản lý hộp đựng các mã thông báo này và chuyển đổi chúng thành các chu kỳ và sử dụng các chu kỳ đó để sạc hộp của họ. Ví dụ: khi các hộp đó thực hiện tính toán hoặc lưu trữ bộ nhớ, chúng sẽ cháy theo các chu kỳ và cuối cùng chúng phải được sạc lại với nhiều chu kỳ hơn để tiếp tục chạy. Đó là giảm phát.

Subnets (Mạng con)

Để hiểu Internet Computer, bạn phải hiểu khái niệm về mạng con, là khối cơ bản của mạng tổng thể. Một mạng con chịu trách nhiệm lưu trữ một tập hợp con riêng biệt của các hộp phần mềm được lưu trữ bởi mạng Internet Computer. Mạng con được tạo ra bằng cách tập hợp các máy nút được lấy từ các trung tâm dữ liệu khác nhau theo cách thức được NNS kiểm soát. Các máy nút này cộng tác thông qua ICP để sao chép đối xứng dữ liệu và tính toán liên quan đến các hộp phần mềm mà chúng lưu trữ.

Canisters (Hộp đựng)

Mục đích của mạng con là chứa các hộp. Các thùng rác chạy trong các trình giám sát chuyên dụng và tương tác với nhau thông qua một API được chỉ định công khai. Bên trong hộp là mã bytecode của WebAssembly có thể chạy trên máy ảo WebAssembly và các trang bộ nhớ mà nó chạy bên trong. Thông thường, mã byte WebAssembly sẽ được tạo bằng cách biên dịch ngôn ngữ lập trình, chẳng hạn như Rust hoặc Motoko. Bytecode đó sẽ kết hợp thời gian chạy giúp nhà phát triển dễ dàng tương tác với API.

Trên Internet Computer, các chức năng được chia sẻ bởi các hộp phải được gọi theo một trong hai cách. Chúng có thể được gọi dưới dạng lệnh gọi cập nhật hoặc lệnh gọi truy vấn. Sự khác biệt cơ bản là khi bạn gọi một hàm dưới dạng lệnh gọi cập nhật, bất kỳ thay đổi nào mà nó thực hiện đối với dữ liệu trong bộ nhớ của hộp sẽ vẫn tồn tại, trong khi nếu một hàm được gọi dưới dạng lệnh gọi truy vấn, thì bất kỳ thay đổi nào mà nó thực hiện đối với bộ nhớ sẽ bị loại bỏ sau khi nó chạy.

Các cuộc gọi cập nhật thực hiện các thay đổi liên tục và chúng cũng chống giả mạo vì các giao thức máy tính blockchain ICP chạy chúng trên mọi nút trong mạng con. Như bạn mong đợi, các cuộc gọi chạy trong một trật tự toàn cầu nhất quán của các cuộc gọi, sử dụng các cơ chế cho phép thực hiện đồng thời trong một môi trường thực thi hoàn toàn xác định. Cập nhật cuộc gọi hoàn tất chỉ sau hai giây.

Trong ví dụ này, người dùng gửi lệnh mua tới một cửa sổ chính của giao dịch được lưu trữ trong hộp.

Orthogonal persistence (Tính bền trực giao)

Một trong những điều thú vị nhất về Internet Computer là cách mà các nhà phát triển lưu giữ dữ liệu. Các nhà phát triển không cần phải suy nghĩ về sự bền bỉ, họ chỉ cần viết mã của mình và sự kiên trì sẽ tự động xảy ra. Nó được gọi là độ bền trực giao. Đó là bởi vì Máy tính Internet duy trì các trang bộ nhớ mà mã chạy trong đó.

Mặc dù chỉ có một luồng thực thi duy nhất bên trong hộp, nhưng các lệnh gọi cập nhật xuyên hộp có thể được xen kẽ theo mặc định. Điều đó xảy ra khi các lệnh gọi cập nhật thực hiện các lệnh gọi cập nhật xuyên hộp, khối này sẽ chặn, cho phép chuỗi thực thi được chuyển sang một lệnh gọi cập nhật mới.

Ngược lại, các cuộc gọi truy vấn không thực hiện các thay đổi liên tục đối với bộ nhớ. Và điều này cho phép có bất kỳ số lượng các chuỗi đồng thời xử lý các lệnh gọi truy vấn bên trong một hộp tại bất kỳ thời điểm nào. Các lệnh gọi truy vấn này chạy dựa trên ảnh chụp nhanh của bộ nhớ được ghi trong gốc trạng thái cuối cùng được hoàn thiện cuối cùng.

Scalability (Khả năng mở rộng)

Internet Computer cung cấp một số tính năng thú vị để kết nối người dùng cuối với các thùng chứa đầu cuối. Một trong số này cho phép các tên miền được ánh xạ tới nhiều thùng chứa front-end thông qua NNS. Khi người dùng cuối muốn phân giải một tên miền như vậy, Internet Computer sẽ xem xét tổng số các nút sao trong tất cả các mạng con lưu trữ các hộp giao diện người dùng và trả về địa chỉ IP của các nút sao ở gần nhất. Điều này dẫn đến việc người dùng cuối thực hiện lệnh gọi truy vấn trên các bản sao gần đó, giảm độ trễ mạng vốn có và cải thiện trải nghiệm người dùng, mang lại lợi ích của tính toán biên mà không cần mạng phân phối nội dung.

Open internet services (Mở dịch vụ internet)

BigMap có thể lưu trữ exabyte dữ liệu và bạn có thể ghi các đối tượng vào đó chỉ bằng một dòng mã. Kiến trúc này sẽ mở rộng quy mô một cách minh bạch và năng động bằng cách có các hộp giao diện người dùng và hộp chứa thùng dữ liệu được phân chia để phân chia trách nhiệm cho các đối tượng được giao cho một hộp giữa hai hộp.

4. Tài chính

DFINITY đã nâng tổng số $166,9 triệu trong tài trợ hơn 7 vòng gọi vốn. Nguồn tài trợ mới nhất của họ đã được huy động vào ngày 28 tháng 8 năm 2018 từ 12 nhà đầu tư lớn với tổng số tiền $102 triệu.

Đối tác hỗ trợ và đầu tư bởi các tổ chức hàng đầu bao gồm a16z, Polychain, SV Angel, Aspect Ventures, Village Global, Multicoin Capital, Scalar Capital, và Amino Capital, KR1….

5. Hệ sinh thái Internet Computer

Quỹ Dfinity đã công bố kế hoạch khuyến khích sinh thái dành cho nhà phát triển. Lần này, tổng số tiền của kế hoạch khuyến khích lên tới 200 triệu franc Thụy Sĩ, tương đương với khoảng 224 triệu đô la Mỹ. Kế hoạch này là hỗ trợ sự phát triển của dapp và hệ sinh thái dịch vụ mới trên Web mở. , Một phần quan trọng của kế hoạch sẽ bao gồm tài chính không suy yếu dưới hình thức tài trợ của nhà phát triển. Quỹ đầu tư mạo hiểm Beacon Fund cũng đang đầu tư vào hệ sinh thái khởi nghiệp của máy tính Internet.

Hơn 100 dự án đang được xây dựng trên Internet Computer . Hệ sinh thái đang ngày càng được phát triển mạnh mẽ.

6. Lộ trình phát triển

Quỹ DFINITY cam kết cung cấp các nguồn lực R&D cho hệ sinh thái Internet Computer dưới hình thức đóng góp kỹ thuật được đề xuất. Ở mỗi giai đoạn trong vòng đời của chúng, các mục lộ trình này sẽ được bỏ phiếu thông qua đề xuất với NNS, nơi những người nắm giữ nơ-ron sẽ có khả năng chỉ đạo nỗ lực của Tổ chức trong việc làm cho Internet Computer hiệu quả hơn, nhanh hơn và dễ sử dụng hơn cho các nhà phát triển.

Đã triển khai:

• Hỗ trợ nhận dạng Internet mở rộng: Tiếp tục mở rộng các thiết bị được hỗ trợ cho Internet Identity để bao gồm nhiều trình duyệt và thiết bị hơn hỗ trợ WebAuthn – cụ thể là Windows Hello.

Đã hoàn thành bỏ phiếu:

• Tăng khả năng lưu trữ trong hộp: Hiện tại, bộ nhớ lưu trữ ổn định của hợp đồng thông minh Canister bị giới hạn do giới hạn của Wasm ở mức 4 GB cho mỗi Canister. Để cải thiện khả năng mở rộng, một API hệ thống mới sẽ được cung cấp cho Canisters cho phép họ sử dụng nhiều bộ nhớ nhất có sẵn trên mạng con của họ (hiện tại là 300 GB).

Thảo luận bỏ phiếu:

• Tích hợp trực tiếp với Bitcoin: Internet Computer sẽ thêm các hợp đồng thông minh vào Bitcoin thông qua một ứng dụng mật mã Chain Key sẽ tích hợp trực tiếp các mạng. Các hợp đồng thông minh trên Internet Computer sẽ có thể giữ, gửi và nhận Bitcoin.
• Cập nhật Rosetta API | Giám sát nơron: Mở rộng đến nút Rosetta của Máy tính Internet để cho phép các sàn giao dịch và những người tham gia hệ sinh thái khác tạo và quản lý các nơ-ron để đặt cược và bỏ phiếu phần thưởng.
• Hệ thần kinh dịch vụ | Quản trị cho Dapps: Thêm một tính năng vào NNS cho phép các doanh nhân và nhà phát triển tạo một hệ thống quản trị mã hóa không được phép giống như NNS với sổ cái mã thông báo của riêng nó cho các dapp và dịch vụ của họ.
• Ký ECDSA theo ngưỡng: Chữ ký ECDSA được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp blockchain. Tính năng này sẽ cho phép Canisters có khóa công khai ECDSA và ký liên quan đến khóa đó. Khóa bí mật tương ứng được chia sẻ theo ngưỡng giữa các nút của mạng con giữ Canister. Đây là điều kiện tiên quyết cho sự tích hợp trực tiếp giữa Internet Computer với Bitcoin và Ethereum.
• Tài liệu và Hướng dẫn sử dụng cho Nhận dạng Internet: Cung cấp mô tả về các giao thức liên quan và hướng dẫn của nhà phát triển để sử dụng và triển khai hệ thống xác thực chuỗi khối Internet Identity.
• Bật Canisters để kiểm soát ICP: Cho phép tất cả các loại Canister tương tác với sổ cái ICP để kiểm soát mã thông báo ICP. Hiện tại, vì lý do bảo mật, chỉ NNS Canisters và người dùng mới có thể tương tác với sổ cái ICP trên mạng con NNS.
• Big Map: BigMap là một giải pháp mở rộng quy mô tiên tiến để liên kết một số lượng không giới hạn các Thùng rác với nhau. Tuy nhiên, trước tiên, Tổ chức đang ưu tiên tăng cường lưu trữ hợp đồng thông minh Canister, điều này sẽ giải quyết các điểm khó khăn ngay lập tức của nhà phát triển.
• Hỗ trợ máy ảo AMD SEV: Cho phép các hình ảnh nút chạy như máy ảo, cải thiện việc sử dụng trung tâm dữ liệu trong khi tiếp tục hỗ trợ các mạng con bảo vệ quyền riêng tư.
• Tích hợp trực tiếp với Ethereum: Các hợp đồng thông minh trên Internet Computer và Ethereum sẽ có thể tương tác, nhờ tích hợp trực tiếp được kích hoạt bởi mật mã Chain Key. Trong một bước mang tính cách mạng, mật mã Chain Key sẽ cho phép các hợp đồng thông minh trên Internet Computer có thể gửi các giao dịch tới Ethereum.

7. Đối thủ cạnh tranh

Các đối thủ cạnh tranh đối với hệ sinh thái Internet Computer là Solana, Ethereum, Avalanche, Binance Smart Chain….

8. Đối tác hiện tại

Hiện tại, dự án chưa công bố các thông tin về đối tác dự án. Các thông tin sẽ được đội ngũ XGems update sau.

9. Tokenomics

ICP Token Use Case

ICP là token của Internet Computer. Được sử dụng đối với 3 mục đích

• NNS sẽ đúc ICP mới để thưởng cho những người chạy node hoặc trở thành các neuron, để họ stake ICP biểu quyết cho thay đổi của dự án
• Các nhà phát triển cần chuyển ICP thành Cycles, vì Cycles là nguồn nguyên liệu hỗ trợ tính toán hợp đồng thông minh, giúp các website và ứng dụng chạy trên mạng lưới. Một khi được sử dụng, các Cycles sẽ bị đốt đi
• Thưởng cho các nỗ lực phát triển dự án.

ICP Key metrics

• Token Name: Internet Computer Protocol Token
• Ticker: ICP
• Blockchain: Dfinity.
• Token Standard: Updating…
• Token type: ERC20
• Total Supply: 472,875,521 ICP
• Circulating Supply: 158,871,516 ICP

ICP Token Allocation

ICP sẽ được phân phối như sau:

• Foundation Grants, Team & Partners: 52.93%
• Seed Round Investors: 24.72%
• Early Contributors: 9.5%
• Strategic Investors: 6.85%
• Pre-sale Fundraising Donors: 4.75%
• Community Airdrop: 1.25%

10. ICP Token Sale

Seed Sale

• Chiếm 24,72% tương đương 115,986,694 token
• Giá bán: $0,0362
• Thu được tổng cộng 4,2 triệu đô

Strategic Sale

• Chiếm 6,85% tương đương 32,094,218 token
• Giá bán: $1,9007
• Thu được tổng cộng 61 triệu đô

Public Sale

• Chiếm 10% tương đương 46,921,371 token
• Giá bán: $7,4593
• Thu được tổng cộng 350 triệu đô

11. Cộng đồng

• Web: https://dfinity.org/
• Github: https://github.com/dfinity
• Phương tiện: https://medium.com/dfinity-network-blog
• Twitter: https://twitter.com/dfinity
• Diễn đàn: https://forum.dfinity.org/
• Youtube: https://www.youtube.com/dfinity
• Telegram: https://t.me/dfinity/
• Linkedin: https://www.linkedin.com/company/dfinity
• Reddit: https://www.reddit.com/r/dfinity/
• Facebook: https://www.facebook.com/dfinity.org
• Thereboot: https://thereboot.com/

12. Mua ICP ở đâu?

Tại thời điểm viết bài, ICP đã được niêm yết trên các sàn giao dịch như Coinbase, Binance, Houbi Global, Gate.io, Kucoin…

13. Tổng kết

Internet Computer ICP là một nền tảng Blockchain thế hệ mới. Nó ra đời nhằm khắc phục những tồn tại của các Blockchain trước đó. Hệ sinh thái DFINITY đang trên lộ trình xây dựng với mục tiêu đa dạng hoá lĩnh vực Defi, Cộng đồng, Xã hội, Dapp… Nhờ vào ưu điểm hiệu suất cao, network DFINITY giúp giảm đáng kể chi phí sử dụng mạng và trải nghiệm sử dụng thân thiện hơn, cung cấp môi trường triển khai tốt hơn cho các ứng dụng Web3.0.

Với đội ngũ phát triển hùng hậu, vòng gọi vốn siêu khủng cùng ý tưởng táo bạo có thể thay thế được mạng internet truyền thống. Hệ sinh thái DFINITY sẽ là một tiêu điểm đáng chú ý trong thời gian tới.

Thanh khoản là một vấn đề quan trọng với NFT, gần đây đã bắt đầu xuất hiện những dự án tìm cách giải quyết vấn đề này. BendDAO là một trong những dự án như vậy, cùng tìm hiểu về BendDAO và token BEND trong bài viết này.

1. BendDAO là gì?

BendDAO là giao thức thanh khoản dành riêng cho NFT, nền tảng này cho phép tạo ra các khoản vay được hỗ trợ bằng NFT, tức là sử dụng NFT làm tài sản thế chấp. Bằng việc kết hợp các tính năng liên quan, BendDAO tạo ra trải nghiệm vay, listing, thanh toán liền mạch, hướng đến trở thành giải pháp thanh khoản cho NFT toàn diện.

Thay vì hướng tới việc phân mảnh NFT như vài dự án khác, BendDAO là dự án đầu tiên hướng tới việc mở ra nguồn thanh khoản cho NFT bằng cách sử dụng làm tài sản thế chấp đi vay. BendDAO chủ yếu hỗ trợ các bộ sưu tập NFT được coi là bluechip như BAYC, MAYC, Azuki, CryptoPunks… để đảm bảo giá trị và tính thanh khoản.

2. Điểm nổi bật của BendDAO

BendDAO cung cấp các sản phẩm để giúp các NFT holder tăng tính thanh khoản thay vì chỉ hold NFT, kết hợp các sản phẩm của BendDAO có thể tạo thành một vòng lặp khép kín giúp người dùng tối ưu lợi nhuận. Hiện tại BendDAO có 3 sản phẩm chính:

• NFT-backed Loan: Chủ sở hữu NFT có thể vay ETH thông qua lending pool bằng cách sử dụng NFT làm tài sản thế chấp ngay lập tức, trong depositor cung cấp thanh khoản của ETH nhận về lãi suất. Đây là sản phẩm chủ đạo của giao thức, với công cụ này có thể giúp người dùng trading NFT với đòn bẩy.
• Colleteral Listing: Chủ sở hữu hoặc người bán NFT có thể chọn nhận ngay 40% giá trị sàn của tài sản được listing ngay cả khi nó chưa thực sự được bán. Tính thanh khoản tức thời này được hỗ trợ bởi tính năng Instant NFT-backed Loan. Người mua sẽ trả hết khoản vay bao gồm cả lãi suất sau khi thỏa thuận.
• Down Payment (mua trả trước): Người mua có thể mua các loại bluechip NFT từ các NFT Marketplace lớn, mà chỉ cần trả khoản thanh toán trước tối thiểu 60% tùy thuộc vào giá thực tế của NFT.

Điều này được thực hiện bằng cách cùng lúc bắt đầu khoản vay flashloan từ AAVE để trả nốt phần còn lại. Số tiền đã vay của khoản vay flashloan sẽ được hoàn trả thông qua khoản vay NFT-backed trên BendDAO. Người mua khi đó sẽ tự động trở thành người đi vay.

BendDAO đem lại một số quyền lợi cho cộng đồng NFT:

• Quyền lợi nhận airdrop cho người đi vay (borrower): Những chủ sở hữu của các bộ sưu tập NFT bluechip sẽ thường xuyên được nhận các quyền lợi airdrop, BendDAO sẽ thu thập và phân phối lại airdrop cho borrower khi NFT có nằm trong danh sách.
• Không thể bị đánh cắp: NFT sẽ được chuyển đổi thành các ERC-721 boundNFT đại diện cho các khoản vay NFT. boundNFT mang các đặc tính của Soulbound token (SBTs), boundNFT không thể chuyển nhượng để tránh trường hợp bị đánh cắp. Mặt khác, boundNFT cũng có thể được sử dụng trên các nền tảng social Web2 hỗ trợ avatar NFT.
• Bảo vệ thanh lý trong 48 giờ: Thị trường NFT thường xuyên gặp vấn đề về thanh khoản dẫn đến giá biến động mạnh, vì vậy BendDAO có cơ chế cho phép người dùng trả lại khoản vay trong vòng 48 giờ sau khi chạm mức thanh lý.

3. Lợi ích khi nắm giữ BEND token

BEND là token quản trị của BendDAO, người dùng có thể stake BEND để nhận veBEND. veBEND holder có các quyền lợi sau:

• Vote và quyết định các loại NFT có thể trở thành tài sản thế chấp. Hiện tại đã có 7 pool blue chip NFT là Mutant Ape YC, Cool Cats, Doodles, CLONE X, Azuki, World of Women và CyberKongz.
• Chia sẻ 100% lợi nhuận từ nền tảng.
• Tham gia vào các quyết định quản trị khác sau này của protocol

4. Đội ngũ dự án, nhà đầu tư, đối tác

Đội ngũ dự án

Đội ngũ dự án hiện tại vẫn đang hoạt động ẩn danh.

Nhà đầu tư

Dự án mở bán token qua fairlaunch và không có nhà đầu tư.

Đối tác

BendDAO chưa công bố hợp tác với nhiều bên, gần đây dự án có hợp tác với Chainlink Keeper để giúp phân bổ phí cho BEND stakers.

5. Roadmaps & Updates

Dự án đã công bố roadmap cho năm 2022, theo đó:

Q1/2022 (đã hoàn thành):

• BEND Token Airdrop
• Ra mắt Mainnet
• Security Audit
• Quản trị DAO & voting

Q2/2022 (đã hoàn thành):

• Cải thiện chức năng quản trị DAO
• Thêm tính năng Down Payment
• Phát triển trở thành nền tảng NFT levarage trading

Q3/2022:

• Tiếp tục tích hợp bluechip NFT mới
• P2P NFT Lending

Q4/2022:

• Renting NFT (cho thuê)
• Đưa các pool trở thành permissionless

6. Thông tin chi tiết về BEND token

Key Metrics BEND token

• Token Name: BendDAO Token
• Ticker: BEND
• Blockchain: Ethereum
• Token Standard: ERC-20
• Token Type: Governance
• Total Supply: 10,000,000,000 BEND
• Circulating Supply: Updating

BEND Token Allocation

BEND token được phân bổ theo tỉ lệ như sau:

• Developer Team: 21%
• Initial Fair-launch Offering: 10%
• Treasury Reserve: 21%
• Airdrop: 5%
• Uniswap LP Incentive: 3%
• Lend/Borrow Incentive: 40%

BEND Token Sale

Dự án có mở bán token qua Initial Fair-launch Offering vào thời điểm giữa T3/2022. Theo đó:

• 1,000,000,000 (10%) BEND sẽ được bán ra cộng đồng theo hình thức fair-launch
• Ai trong cộng đồng cũng có thể tham gia
• 1 ETH = 333,333 BEND

BEND Token Release Schedule

Lịch trả token kể từ thời điểm IFO diễn ra như sau:

7. Cách kiếm và sở hữu BEND Token

Có các cách sau để sở hữu BEND Token:

1. Tham gia IFO (đã kết thúc)

2. Airdrop: Dự án airdrop cho cộng đồng NFT với các tiêu chí

• Giao dịch trên OpenSea từ 5/9/2021 đến 5/3/2022
• Là holder Bluechip NFTs ở thời điểm snapshot 5/3/2022
• Những người tham gia P2P NFT lending trước 5/3/20222
• Thành viên Discord có role OG

1. Mua trên các sàn giao dịch

2. Tham gia lending & trên nền tảng BendDAO để nhận incentive

3. Farming trên pool của Uniswap

8. Ví lưu trữ & sàn giao dịch BEND Token

Ví lưu trữ

BEND là token thuộc ERC-20, nên sẽ được lưu trữ trên Coin98 Wallet theo các bước sau:

Bước 1: Tại giao diện chính, chọn Receive (Nhận).

Bước 2: Nhập BEND vào ô tìm kiếm.

Bước 3: Sao chép địa chỉ ví BEND ERC-20 và gửi BEND token vào địa chỉ này.

Sàn giao dịch

BEND có thể được giao dịch trên cả sàn DEX và CEX như Uniswap V2 và V3, MEXC, BKEX, Hotbit…

9. Các kênh thông tin của BendDAO

• Website: https://www.benddao.xyz/
• Twitter: https://twitter.com/benddao
• Medium: https://medium.com/@BendDAO
• Discord: https://discord.com/invite/benddao
• Github: https://github.com/BendDAO
• Governance forum: https://governance.benddao.xyz/

Các mô hình kinh doanh phát triển dần theo sự tiến bộ của xã hội, kinh doanh truyền thống ngày một thích nghi dần, các mô hình có thể kể đến như: thương mại điện tử, kinh tế chia sẻ… Và đến thời đại công nghệ blockchain sự tiến bộ đó lại được phát huy mạnh mẽ hơn nữa. Origin Protocol (OGN) hỗ trợ các cửa hàng thương mại điện tử phi tập trung, thị trường ngang hàng và các ứng dụng thương mại khác với mục tiêu giảm hoặc loại bỏ phí giao dịch, thúc đẩy thương mại tự do và cởi mở hơn, đồng thời trao cho tất cả những người tham gia hệ sinh thái cổ phần trong mạng lưới.

Origin Protocol (OGN) nhằm mục đích tạo ra các thị trường kinh tế chia sẻ, với sứ mạng trở thành tương lai của thương mại điện tử “the future of internet commerce”, và kích hoạt thương mại ngang hàng thực sự “enable true peer-to-peer commerce”.

1. Origin Protocol (OGN) là gì?

Origin Protocol (OGN) tìm cách tạo ra một thị trường kinh tế chia sẻ cung cấp cho người mua và người bán quyền kiểm soát dữ liệu của họ, giảm đáng kể phí giao dịch cũng như xác minh danh tính và “Điểm danh tiếng”(Reputation scores). Những “Điểm danh tiếng” này có nghĩa là có thể di động qua nhiều ngành dọc của nền kinh tế chia sẻ để người bán có thể dễ dàng cung cấp dịch vụ dưới nhiều hình thức khác nhau khi biết rằng họ sẽ được tin cậy để hoàn thành nhiệm vụ.

Origin DApp là một ứng dụng JavaScript và HTML mã nguồn mở cho phép người mua và người bán gặp gỡ, giao tiếp và giao dịch với nhau. Nó cũng cho phép người bán một phương tiện để tạo, quản lý, xác thực và publish listings. Có thể sẽ có nhiều ứng dụng front-end sẽ xây dựng dựa trên Origin protocol.

Origin token được sử dụng để quản lý nền tảng nhằm tác động đến định hướng phát triển phần mềm và các chính sách kinh doanh. Nó cũng được sử dụng để “thúc đẩy” danh sách nhằm cung cấp cho chúng vị trí và khả năng hiển thị cao hơn trong kết quả tìm kiếm. Các nhà khai thác thị trường có thể kiếm được token từ các boosted listings được cung cấp một cách sáng tạo để làm nổi bật và quảng bá chúng.

Origin Protocol cung cấp một nền tảng để xây dựng các thị trường ngang hàng và các ứng dụng thương mại điện tử. Người dùng có thể mua hoặc bán hàng hóa và dịch vụ trên các thị trường này và các nhà phát triển có thể tạo các ứng dụng của riêng họ được hỗ trợ bởi chuỗi khối Origin. để kích hoạt thương mại ngang hàng thực sự.

Theo đề xuất cốt lõi, các tính năng của Origin:

• Phí thấp hơn: người mua và người bán có thể tiết kiệm nhiều hơn khi loại bỏ khâu trung gian.
• Khuyến khích tốt hơn: bất kỳ ai cũng có thể sở hữu cổ phần trong network bằng cách đóng góp vào sự phát triển của network bằng cách giới thiệu người dùng mới, thúc đẩy giao dịch, quảng bá listings và xây dựng ứng dụng.
• Tăng khả năng tiếp cận: thị trường có thể tiếp cận được với tất cả mọi người.
• Khả năng phục hồi kiểm duyệt: thị trường ngang hàng rất khó bị cấm hoặc đóng cửa.

Một số yếu tố chính của Origin:

• Đã huy động được 38,1 triệu USD thông qua việc bán private & public token từ tháng 11 năm 2017 đến tháng 7 năm 2018.
• Xây dựng thị trường ngang hàng trên nền tảng Ethereum.
• Các giao dịch meta được triển khai để người dùng không cần phải trả phí gas Ethereum nữa.

Một số điểm nổi bật chính của Origin:

• Cải thiện trải nghiệm người dùng: Origin là một trong những dự án đầu tiên triển khai các giao dịch meta trên Ethereum, nhằm mục đích giúp người dùng không phải trả phí gas Ethereum cho tất cả các giao dịch và do đó đơn giản hóa trải nghiệm người dùng.
• Thu hút người dùng & nhà phát triển: Hơn 30.000 ví Ethereum đã đăng ký trên nền tảng thị trường với khoảng 2.000 giao dịch hàng hóa và dịch vụ (ví dụ: cho thuê nhà, bán thương mại điện tử). Hơn 170 nhà phát triển đã đóng góp cho dự án trên GitHub và nhóm cũng đã tập hợp hơn 50 dịch giả tình nguyện đã cung cấp dApp Origin bằng 20 ngôn ngữ.
• Nền tảng nhà phát triển: Origin cung cấp các giao thức mã nguồn mở, thư viện nhà phát triển, công cụ tạo thị trường và ứng dụng người dùng cuối để cải thiện trải nghiệm người dùng của tất cả những người tham gia nền tảng.
• Nhóm và nhà đầu tư: dự án được dẫn dắt bởi các doanh nhân nối tiếp và các thành viên trong nhóm dày dạn kinh nghiệm từ PayPal, YouTube, Google, DropBox, v.v. và đã nhận được sự ủng hộ từ các nhà đầu tư hàng đầu như Pantera Capital và Foundation Capital, cũng như từ các cá nhân như Steve Chen , người sáng lập YouTube.

2. Đội ngũ phát triển

Origin OGN được thành lập bởi Josh Fraser và Matthew Liu, hai doanh nhân thành công đã xây dựng nhiều công ty được hỗ trợ bởi liên doanh đã chứng kiến ​​những bước đi thành công và những người đã làm việc cùng nhau trên nhiều lĩnh vực kinh doanh trong quá khứ. Họ đã được tham gia bởi kỹ sư sáng lập Yu Pan. Yu Pan là một trong những người đồng sáng lập PayPal cùng với Elon Musk, Peter Thiel, Max Levchin, Ken Howery và Luke Nosek. Yu Pan cũng là nhân viên đầu tiên của YouTube và giữ các vị trí cấp cao tại Google và Affirm.

Josh bắt đầu viết mã từ năm 10 tuổi và tham gia vào lĩnh vực tiền điện tử từ năm 2011. Anh thành lập công ty tối ưu hóa web Torbit được Walmart Labs mua lại. Matt nhận bằng cử nhân và thạc sĩ kỹ thuật từ Stanford và là giám đốc sản phẩm thứ ba tại YouTube. Matt đã tham gia vào Ethereum crowdsale và đã tham gia vào tiền điện tử từ năm 2014.

3. Công nghệ

Origin Platform được xây dựng trên Ethereum và lưu trữ tất cả các dữ liệu quan trọng như giá cả và tính khả dụng trên chuỗi. Các siêu dữ liệu khác như mô tả, hình ảnh, danh tiếng và đánh giá được lưu trữ trên Hệ thống tệp liên hành tinh (IPFS) và được liên kết bằng mật mã với hợp đồng.

Tài khoản người dùng gốc là ví có các hợp đồng nhận dạng tùy chọn được liên kết với chúng tuân theo tiêu chuẩn ERC-725. Danh sách được tạo bằng cách sử dụng DApp giao diện người dùng để xuất bản đối tượng dữ liệu JSON lên cổng IPFS có thể ghi công khai. Đối tượng dữ liệu JSON này tuân theo một tập hợp các tiêu chuẩn và quy tắc xác thực để được coi là hợp lệ trên mạng. Nút IPFS xuất bản danh sách lên mạng IPFS làm cho danh sách có sẵn thông qua các máy tính phân tán trên khắp thế giới cho bất kỳ ai biết hàm băm nội dung. Sau đó, băm nội dung của danh sách sẽ được gửi đến một hợp đồng thông minh chính thức xuất bản danh sách và cũng tham khảo thông tin về giá cả và tình trạng còn hàng cùng với bất kỳ quy tắc và chính sách đặt phòng cụ thể nào.

Danh sách có thể được tìm kiếm, duyệt và đặt trước thông qua Giao diện người dùng Origin hoặc DApp của bên thứ ba kết nối với máy chủ lập chỉ mục hợp đồng mã nguồn mở, giúp bạn có thể tìm kiếm và lọc tất cả các danh sách công khai. Khi một danh sách đã được chọn, người dùng có thể đặt chỗ bằng cách gửi thanh toán cho hợp đồng thông minh đặt chỗ cùng với mã băm IPFS của danh sách đã chọn và khoảng thời gian mong muốn để đặt chỗ. Hợp đồng thông minh sẽ xác minh rằng đặt chỗ hợp lệ và xử lý việc chuyển tiền giữa người mua và người bán, bao gồm cả việc ký quỹ khi có thể áp dụng. Khi giao dịch hoàn tất, người dùng được khuyến khích để lại xếp hạng và đánh giá. Một lần nữa, nội dung được lưu trữ trên IPFS và chỉ hàm băm nội dung được lưu trữ trên Ethereum. Người dùng có thể thiết lập danh tiếng của họ theo thời gian với các giao dịch đã xác minh, xây dựng danh tiếng thống nhất trên nhiều ngành dọc danh sách.

4. Tài chính

Nhà đầu tư chính của Origin là Pantera Capital, quỹ tiền điện tử lâu đời nhất thế giới. Các nhà đầu tư đáng chú ý khác bao gồm Foundation Capital, Blocktower, Blockchain.com, KBW Ventures, Spartan Capital, PreAngel Fund, Hashed, Kenetic Capital, FBG, QCP Capital và Smart Contract Japan. Các nhà đầu tư thiên thần nổi tiếng bao gồm Steve Chen, người sáng lập YouTube, Alexis Ohanian, người sáng lập Reddit, Garry Tan, đối tác tại Y Combinator và Randall Kaplan, người sáng lập Akamai.

5. Sản phẩm

Origin Protocol đang đưa NFT và DeFi đến với đại chúng

• Origin Commerce Platform
• NFT LAUNCHPAD

Origin Platform Architecture

Nền tảng Origin cho phép người mua và người bán kết nối trên nhiều ứng dụng khác nhau và giao dịch trực tiếp mà không cần trung gian. Người bán đăng danh sách và trả tiền hoa hồng OGN cho ứng dụng di động hàng đầu của Origin hoặc các ứng dụng của bên thứ ba.

Tất cả dữ liệu có liên quan sẽ được ghi vào lớp dữ liệu được chia sẻ trên Ethereum blockchain và IPFS network. Lớp dữ liệu được chia sẻ cho phép nhiều ứng dụng hiển thị danh sách người bán trên mạng phân tán. Các ứng dụng và các đơn vị liên kết khác (ví dụ: những người có ảnh hưởng, người viết blog, nhà xuất bản trong tương lai) quảng bá danh sách người bán để thu hoa hồng OGN.

Nền tảng này cũng sử dụng nhiều dịch vụ cơ sở hạ tầng và phần mềm trung gian, bao gồm Origin Node (một lớp tìm kiếm và lưu vào bộ nhớ đệm), trình chuyển tiếp meta-transactions (để trợ cấp phí gas và thúc đẩy sự chấp nhận của người dùng) và các dịch vụ trọng tài. Người dùng cuối được khuyến khích quảng bá và thúc đẩy các giao dịch trên Origin network thông qua Origin Rewards (từ Quỹ Ecosystem Growth).

Origin Product Offerings

Origin đã xây dựng một bộ sản phẩm để phục vụ thị trường ngang hàng và thị trường thương mại điện tử.

Các sản phẩm của Origin bao gồm, nhưng không giới hạn ở những điều sau:

• Ứng dụng thị trường Origin flagship (ứng dụng di động và ứng dụng web)
• Nền tảng cửa hàng thương mại điện tử phi tập trung Origin
• Origin peer-to-peer marketplace creator
• Origin vertical marketplaces, bao gồm thẻ quà tặng, phát trực tiếp video, nghệ thuật tiền điện tử và trao đổi hàng hóa tiền điện tử
• Origin Node (bộ nhớ đệm và lớp tìm kiếm của mạng)
• Các hợp đồng thông minh Origin bao gồm hợp đồng Marketplace, hợp đồng token ERC-20, hợp đồng danh tính, v.v.

Future Products

• Venmo đáp ứng tiết kiệm năng suất cao và thẻ ghi nợ
• Thanh toán OUSD trên các traditional platforms
• Cross-chain OUSD

6. Lộ trình phát triển

Đang cập nhật thêm…

7. Đối thủ cạnh tranh

Đang cập nhật…

8. Đối tác hiện tại

• Trips Community: Trips Community là một công ty chia sẻ nhà của Ý được thành lập vào năm 2011. Trips đang xây dựng ứng dụng thị trường của mình trên nền tảng Origin.
• ZoidPay: ZoidPay là một nền tảng thanh toán tiền điện tử có thị trường hàng đầu, ZoidShop, được cung cấp bởi nền tảng Origin.
• Hubris One: Hubris One là một ví tiền điện tử đã xây dựng cửa hàng thương mại điện tử của mình bằng cách sử dụng công cụ tạo thị trường của Origin.
• TrustToken: TrustToken là nhà phát hành stablecoin. TrueUSD và các stablecoin khác từ TrustToken sẽ được hỗ trợ bởi nền tảng của Origin và các thị trường được xây dựng trên đó. Ngoài ra, cửa hàng thương mại điện tử của TrustToken sẽ được cung cấp bởi Origin.
• MakerDAO: MakerDAO là một nền tảng cho vay DeFi và là nhà phát hành stablecoin DAI. DAI được hỗ trợ bởi nền tảng của Origin và các thị trường.
• Circle: Circle là nhà phát hành stablecoin USDC. USDC sẽ được hỗ trợ bởi nền tảng của Origin và các thị trường.
• imToken: imToken là một nhà cung cấp ví Ethereum. Token OGN được hỗ trợ bởi imToken; imtoken cũng đã thực hiện một chiến dịch hợp tác Chinese Singles Day trên ứng dụng thị trường hàng đầu Origin.
• SLife: SLife là một công ty thị trường Trung Quốc; Slife đã thực hiện một chiến dịch hợp tác trong Chinese Singles Day trên ứng dụng thị trường hàng đầu Origin.
• GitCoin: GitCoin là một nền tảng dành cho nhà phát triển tự do và huy động vốn từ cộng đồng. GitCoin đang điều hành cửa hàng thương mại điện tử của mình trên nền tảng Origin.
• CryptoMerch: CryptoMerch là một cửa hàng bán hàng và hàng hóa tiền điện tử được xây dựng bằng công cụ tạo thị trường của Origin.
• PeerArt: PeerArt là một thị trường nghệ thuật P2P được xây dựng bằng công cụ tạo thị trường của Origin.
• Bitberry: Bitberry là một dịch vụ ví tiền điện tử đa năng có trụ sở tại Hàn Quốc do RootOne điều hành. Token OGN được hỗ trợ bởi Bitberry.
• Paktor: Paktor là ứng dụng hẹn hò tập trung vào thị trường châu Á. Paktor đã tiến hành một sự kiện hẹn hò theo chủ đề mật mã với Origin tại Singapore.

8. Tokenomics

Token supply distribution

• Advisor Sale tokens chiếm 4.38% tổng nguồn cung.
• Strategic Sale tokens chiếm 23.75% tổng nguồn cung.
• CoinList Sale tokens chiếm 4.84% tổng nguồn cung.
• Team tokens chiếm 20.24% tổng nguồn cung.
• Advisor Grants tokens chiếm 1.69% tổng nguồn cung.
• Foundation Reserves tokens chiếm 31.37% tổng nguồn cung.
• Ecosystem Growth Funds tokens chiếm 12.99% tổng nguồn cung.
• Long-term Partnerships tokens chiếm 0.73% tổng nguồn cung.

Sale overview

• Advisor Sale overview: Advisor Sale được thực hiện vào ngày 10 tháng 11 năm 2017 với tỷ giá 0,0685 USD / OGN và đã huy động được tổng cộng 3,00 triệu USD, bán 4,38% tổng nguồn cung token. Advisor Sale chỉ được thực hiện bằng USD.
• Strategic Sale overview: Bán chiến lược được thực hiện từ ngày 12 tháng 1 năm 2018 đến ngày 9 tháng 4 năm 2018 với giá 0,1200 USD / OGN với tỷ giá trung bình là 1.002 USD = 1 ETH và 10.926 USD = 1 BTC và huy động được tổng cộng 25,51 triệu USD, cho 23,75 % tổng nguồn cung token. Bán chiến lược đã được thực hiện bằng ETH, BTC và USD và huy động được tổng cộng 16.895 ETH, 167 BTC và 9.752.331 USD.
• CoinList Sale overview: CoinList Sale được tiến hành từ ngày 18 tháng 6 năm 2018 đến ngày 31 tháng 7 năm 2018 với giá 0,1364 USD / OGN với tỷ lệ trung bình là 426 USD = 1 ETH và 5,890 USD = 1 BTC và huy động được tổng cộng 6,60 triệu USD, cho 4,84% trong tổng nguồn cung token. CoinList Sale đã huy động được tổng cộng 10.261 ETH, 89 BTC và 1.704.604 USD.

Token governance and use of funds

Origin đã sử dụng khoảng 7,50 triệu USD (21,70%) quỹ bán token theo phân bổ bên dưới:

• 50% Partnerships.
• 00% Marketing.
• 00% Team.
• 00% Development.
• 00% Professional Services & Legal.
• 00% Office Rent.
• 50% Other.

Origin sử dụng ví Gnosis multisig để lưu trữ an toàn tài sản tiền điện tử, cũng như chia sẻ quyền sở hữu các hợp đồng thông minh khác nhau. Dự trữ Fiat được lưu trữ trong tài khoản ngân hàng USD.

OGN token release schedule

Biểu đồ sau thể hiện số lượng và bảng phân tích của tất cả các token OGN sẽ được phát hành lưu hành hàng tháng. Các token Dự trữ của Quỹ sẽ tiếp tục được phát hành sau tháng 7 năm 2024.

Tổng quan về token OGN và các trường hợp sử dụng

OGN là native utility token được sử dụng để cung cấp năng lượng cho nền tảng Origin, kích hoạt các hệ thống khuyến khích, thanh toán và cơ chế quản trị trong tương lai.

• Rewards: người dùng được thưởng OGN khi hoàn tiền khi mua hàng, xác minh danh tính, quảng cáo Origin trên phương tiện truyền thông xã hội và giới thiệu người dùng mới đến nền tảng.
• Commissions/Advertising: người bán trả hoa hồng OGN cho các nhà phát triển ứng dụng để quảng bá listings của họ và có được khả năng hiển thị cao hơn trên thị trường và các ứng dụng thương mại điện tử để tạo ra nhiều doanh số hơn.
• Payments: người mua có thể thanh toán cho người bán bằng OGN để đổi lấy hàng hóa và dịch vụ.
• Staking: Origin team hiện đang nghiên cứu và phát triển các mô hình staking mới sẽ tạo ra lợi nhuận cho chủ sở hữu token để đổi lấy năng lượng và hỗ trợ các phần khác của mạng lưới.
• Governance: token OGN cũng sẽ có các chức năng quản trị trong tương lai.

9. Cộng đồng

Các kênh thông tin và cộng đồng hiện nay của Origin Protocol (OGN):

• Website
• Telegram
• Twitter
• Discord
• Reddit

10. Mua Origin Protocol (OGN) ở đâu?

Thời điểm viết bài, OGN token đang được niêm yết trên trên hầu hết các sàn giao dịch lớn như: Coinbase Exchange , Binance, Gate.io, VCC Exchange, Uniswap (v2), Kraken, BKEX, MEXC Global, CoinBene, Hoo.com, AAX, Bittrex, Upbit, XT.COM, BitZ, Bitget, LATOKEN, KuCoin, ZB, Balancer (v1), CoinEx, GoPax, WazirX, Indodax, Bitforex, Bitcoin.com Exchange, HitBTC, Nami.Exchange, Omgfin, ProBit Global, Coinone, Huobi Global, LCX Exchange, Upbit Indonesia, Flybit, 1inch, Huobi Korea, FatBTC, Blockchain.com, Probit (Korea) … với đầy đủ các cặp giao dịch hỗ trợ: OGN/USDT, OGN/USD, OGN/WETH, OGN/BTC, OGN/EUR, OGN/BUSD, OGN/BNB, OGN/ETH, OGN/QC, OGN/KRW, OGN/IDR, OGN/VNDC, OGN/KRW, OGN/LCX, OGN/ETH, OGN/INR, OGN/USDC…

11. Tổng kết

Với trọng tâm và sứ mệnh đổi mới là mang thương mại ngang hàng với NFT và tài chính phi tập trung đến với đại chúng, Origin Protocol (OGN) đang ở vị trí tốt hơn bao giờ hết để mở ra nhiều cơ hội hàng tỷ đô la theo xu thế chủ đạo. Origin Protocol (OGN) đang bắt đầu với những người dùng đã có những hiểu biết cơ bản về tiền điện tử đã lên đến hàng triệu người, nhưng Origin Protocol (OGN) đang tích cực bắt đầu nhắm mục tiêu đến những người dùng phổ thông trong năm nay. Trong vài năm tới, các sản phẩm của Origin Protocol (OGN) sẽ vượt qua thử thách và tham vọng của Origin Protocol (OGN) là thu hút hàng trăm triệu người dùng sử dụng các sản phẩm Origin được hỗ trợ bởi các giao thức cơ bản.

Dopamine (DOPE) là một nền tảng lấy người dùng làm trung tâm, nó quản lý tin tức, dữ liệu xã hội và dữ liệu giao dịch, tất cả đều trong một. Ở thời điểm khởi tạo dự án vào năm 2015, Dopamine chỉ có chức năng chính là cung cấp tên, biểu tượng và giá của các loại tiền điện tử khác nhau tồn tại trên thị trường

Trong những năm gần đây, thị trường tiền mã hóa đã và đang phát triển ngoạn mục với những con số đầy ấn tượng. Theo Crypto, ước tính là có tới 203 triệu người nắm giữ ít nhất một vài đồng tiền mã hóa. Và hai ngàn tỷ đô la Mỹ là giá trị của toàn bộ tài sản kỹ thuật số toàn cầu thời điểm hiện tại. Người ta cũng dự kiến rằng 100% ngân hàng cũng như các tổ chức tài chính trên thế giới sẽ được số hóa trước năm 2030. Các tài sản kỹ thuật số đang thay thế tiền mặt với vốn hóa thị trường nhiều nghìn tỷ.

Do vậy, nhu cầu có được các công cụ hay thông tin để quản lý danh mục tài sản kỹ thuật số từ cả những người mới lẫn những người dày dặn kinh nghiệm trên thị trường crypto đang gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên vấn đề là, các nền tảng trên thị trường hiện nay chưa cung cấp được 3 thành tố chính – đó là thông tin, sự tương tác và giao dịch để phục vụ người dùng như là một giải pháp trọn bộ. Dopamine đã ra đời để giải quyết các vấn đề đó

Vậy Dopamine (DOPE) là gì? Và nó hoạt động như thế nào? Hãy cùng XGems phân tích, cắt lớp qua bài viết dưới đây nhé.

1. Dopamine (DOPE) là gì?

Dopamine (DOPE) là một nền tảng lấy người dùng làm trung tâm, nó quản lý tin tức, dữ liệu xã hội và dữ liệu giao dịch, tất cả đều trong một. Ở thời điểm khởi tạo dự án vào năm 2015, Dopamine chỉ có chức năng chính là cung cấp tên, biểu tượng và giá của các loại tiền điện tử khác nhau tồn tại trên thị trường. Chính vì vậy mà trong giai đoạn này, Dopamine được ít người biết tới. Cho đến năm 2017, khi thị trường crypto bắt đầu nóng lên, thì số lượng người dùng biết và sử dụng Dopamine ngày càng nhiều, có những thời điểm tăng theo cấp số nhân. Nắm bắt cơ hội thị trường, Dopamine đã bắt đầu hình thành quan hệ đối tác và hợp tác với các bên liên quan, nhằm mục đích giúp dự án mở rộng phạm vi trên quy mô toàn cầu và tạo dựng được tên tuổi cho chính mình. Tại thời điểm hiện tại, Dopamine khiến cho không ít người không khỏi ngạc nhiên khi có tới hơn một triệu lượt tải xuống trên Play Store và App Store; cùng hàng nghìn người dùng trung thành luôn tích cực đồng hành cùng dự án.

Vậy Dopamine đã giải quyết vấn đề gì?

Dopamine đã giải quyết được 06 vấn đề sau, đó là việc tập hợp lại các dịch vụ rải rác, là một kho chứa thông tin, loại bỏ các rủi ro giám sát, thay thế thiết kế phức tạp, giải quyết vấn đề về giáo dục và cuối cùng là loại trừ các lệnh cấm bóng tối.

Các dịch vụ rải rác

Chúng ta đều biết rằng, thế giới ngày nay và đặc biệt thế giới tiền mã hóa ngày càng tràn ngập thông tin. Và để những người dùng sử dụng đầy đủ các không gian, thì họ cần phải chuyển từ dApp này sang dApp khác để có thể trao đổi, stake, cho vay hoặc mượn các tài sản mã hóa. Với Dopamine, bạn không cần phải lo lắng quá nhiều khi các dịch vụ phi tập trung được tập hợp thống nhất, và người dùng sẽ tiết kiệm được khá nhiều thông tin khi chỉ cần tìm kiếm thông tin ở một nơi duy nhất.

Kho chứa thông tin

Ai cũng phải thừa nhận rằng, thông tin đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong thij trường tiền mã hóa. Và người dùng cũng sẽ rất mất thời gian để nắm bắt thông tin giữa các nguồn tài liệu khác nhau, chưa kể tới vấn đề đó là thông tin fake (giả). Bằng cách thu thập và tích hợp tất cả các trang thông tin lớn trên ứng dụng của mình, Dopamine đảm bảo rằng tính hợp lệ của các thông tin mà dự án cung cấp là 100%, do sự cẩn trọng trong lựa chọn các đối tác hợp tác cũng như các dữ liệu mà các nhà phát triển dự án tổng hợp. Một lần nữa, do là nhà tích hợp dịch vụ trong nền tảng, Dopamine có thể chia nhỏ các kho chứa thông tin và cung cấp chính xác và cập nhật thông tin cho người dùng.

Các rủi ro giám sát

Hiện nay, có rất nhiều vụ việc liên quan tới việc ứng dụng thanh toán chiếm đoạt tiền của người dùng mà không có lý do. Trong thời gian khiếu nại lên các cơ quan giám sát có thẩm quyền, người dùng không có quyền truy cập vào tài sản của họ, việc này có thể diễn ra trong thời gian nhiều tháng, thậm chí là vĩnh viễn. Một số vụ tấn công trên các sàn giao dịch tập trung có thể gây ra thiệt hại không thể phục hồi đối với tài sản người dùng.

Thiết kế phức tạp

Nhiều sàn giao dịch hiện nay với giao diện khó hiểu và gây khó khăn cho người dùng nhất là người mới. Chính điều này đã dẫn tới việc nhiều người dùng từ bỏ hành trình tiền mã hóa của họ trước khi họ bắt đầu do bị thua lỗ hay nhầm lẫn các khái niệm..

Thiếu giáo dục

Công nghệ đã và đang làm thay đổi cuộc sống của chúng ta hàng ngày, hàng giờ. Việc nắm bắt các công nghệ, nhất là các công nghệ mới nổi như Blockchain quả thực là một điều khó khăn cho những con người thuộc thế hệ xưa cũ. Việc nắm bắt được một số khái niệm cơ bản là yếu tố cần thiết trong thị trường tiền mã hóa này. Dopamine đảm bảo rằng các nội dung và công cụ giáo dục được thiết kế phù hợp để giúp mọi người ở bất kỳ trạng thái nào trong hành trình của họ đến với crypto.

Shadow Banning (Lệnh cấm bóng tối)

Như chúng ta đều biết, trong thế giới tương tác mạng xã hội ngày nay, các mạng xã hội tập trung như Facebook hay Twitter đã thống trị thế giớ mạng ảo với quyền lực tối cao, nhờ các quy tắc hướng dẫn nền tảng của họ dẫn tới việc người dùng bị kiểm duyệt và bị vi phạm dữ liệu một cách trắng trợn. Nhiều youtubers đã báo cáo rằng, lệnh cấm bóng tối và các lỗi sai khác khiến những người theo dõi tiền mã hóa khó nhận được những nội dung truyền thông của họ kịp thời. Điều này là một mối nguy hại rất lớn trong một lĩnh vực mà tất cả thông tin đều nhạy cảm về thời gian như crypto.

Mô hình kinh doanh của Dopamine là gì?

Dự án có tới 04 nguồn đa dạng có thể giúp bạn dễ dàng kiếm tiền. Đó là phí giao dịch và phí DeFi, doanh thu từ hoạt động quảng cáo, phí trên nhánh chuyển đổi Fiat-Crypto, việc đăng ký các tính năng cao cấp.

2. Đội ngũ phát triển

Đội ngũ đằng sau Dopamine đến từ nhiều ngành công nghiệp khác nhau, mỗi thanh viên đều là người đứng đầu trong lĩnh vực của họ. Họ là những chuyên gia không chỉ có kinh nghiệm dày dặn trong các lĩnh vực như tài chính truyền thống, kinh tế và phát triển ứng dụng di động, mà còn có trải nghiệm sâu sắc trên thị trường crypto.

Karim Chaib – Founder & CEO

Anh là người chiến thắng The Banque & Innovation – một giải thưởng về blockchain và tài chính vào năm 2018 tại Paris. Anh đã từng làm việc trong các ngân hàng cao cấp nhất như: UBS, Credit Suisse, Societe Generale. Anh cũng từng là giám đốc sản phẩm Blockchain Avaloq với 4 nghìn tỷ AUM.

Kyriakos Alexandrou – Co-Founder & CTO

Anh là người tạo lập nền tảng định giá CMA với hơn một triệu lượt tải xuống, trong không gian blockchain kể từ năm 2013. Anh cũng từng là Giám đốc điều hành Programonk trước đây.

Cyril Chade – Co-Founder & COO

Anh đã từng thành lập và bán một đại lý và trang web tiếp thị quốc tế với khoảng 20 nhân viên. Ngoài là cố vấn của nhiều công ty công nghệ nổi tiếng như Google, Facebook, Lime, MedTech; anh còn từng là cố vấn của các chính phủ, bộ trưởng, nhà làm luật và tổ chức của châu Âu.

3. Công nghệ

Mobile App

Dopamine là một ứng dụng di động có sẵn trên cả thiết bị Android và iOS và được thiết kế để trở nên liền mạch với các tương tác hàng ngày. Người dùng có thể dễ dàng sử dụng các chức năng của nền tảng mà không cần kiến thức chuyên môn trong công nghệ blockchain. Người dùng có thể làm mọi thứ với tiền điện tử chỉ trong ứng dụng Dopamine. Nó được chứng minh là rất thân thiện với người dùng khi có thể tích hợp với rất nhiều chuỗi khối khác nhau, chẳng hạn như Ethereum, cộng đồng Fusion, Binance Chain, Fantom, ..

Dopamine: A Meta-App

Các nhà phát triển của dự án luôn tâm niệm rằng, mặc dù họ đang ở giai đoạn cạnh tranh đầy khốc liệt của thị trường, nhưng họ không thực sự coi các sản phẩm khác là đối thủ cạnh tranh, mà Dopamine coi đối thủ là đối tác thì đúng hơn.Ứng dụng của Dopamine được tích hợp sẵn theo cách mà ứng dụng này có thể dễ dàng tích hợp dịch vụ của bên thứ ba trực tiếp vào trong ứng dụng. Ví dụ điển hình là Dopamine tích hợp cả 03 nhà cung cấp là Coinmarketcap, Coingecko, và Coinpaprika giúp người dùng tự quyết định lựa chọn thông tin giá cả của mình.Hơn thế nữa, Dopamine còn kêu gọi các nhà phát triển liên hệ với mình và thảo luận về các cơ hội mà họ có thể khởi chạy ứng dụng trên nền tảng của Dopamine.

4. Tài chính

Đang cập nhật…

5. Sản phẩm

Như đã đề cập từ trước, Dopamine là một tập hợp dữ liệu và dịch vụ có thể được tìm thấy trong một nền tảng. Và dưới đây là các tính năng mà Dopamine cung cấp:

Thông tin

Đó là thông tin về giá cả – chìa khóa quan trọng trong việc tạo ra hoặc phá vỡ danh mục đầu tư của người chơi. Nắm được thông tin về giá cả giúp người chơi đưa ra các quyết định hợp lý về các vị thế giao dịch của họ.

Đó là tài liệu giáo dục – một công cụ cực kỳ hữu ích trong việc giúp người dùng, đặc biệt là người mới tiếp cận, nắm bắt và thực hiện các giao dịch tốt hơn.

Đó là tin tức – một trong những tính năng đầu tiên được triển khai trong ứng dụng. Giờ đây, tin tức đã trở thành một trong những màn hình phổ biến nhất của ứng dụng và được hàng nghìn người sử dụng mỗi ngày.

Đó là TV&Video có ảnh hưởng nhiều nhất về tiền mã hóa. Người dùng có thể nhanh chóng điều hướng qua nội dung và cập nhật tin tức gần đây,và họ không bao giờ bỏ lỡ luồng thông tin từ các youtuber yêu thích.

Đó là các chỉ báo sợ hãi và tham lam. Do giao dịch tiền mã hóa là một trò chơi rất cảm xúc và vì thị trường có quy mô tương đối nhỏ nên sẽ rất có lợi nếu người dùng có thể nhìn thấy tâm lý của thị trường thay đổi như thế nào từng ngày. Bằng cách tích hợp chỉ báo trực tiếp vào Dopamine, người dùng có thể cập nhật thị trường và hưởng lợi khi có thể thực hiện các giao dịch một cách có hiểu biết hơn.

Đó là việc khám phá dự án. Ngành công nghiệp blockchain còn rất non trẻ, việc nắm bắt các dự án “đá quý” trước khi IDO mang lại cơ hội cực lớn cho các nhà đầu tư. Với Dopamine, bạn có thể theo dõi các dự án như vậy và không bao giờ bỏ lỡ cơ hội đầu tư vào chúng.

Giao dịch

Mua, Bán, Giao dịch

Việc mua được tích hợp trực tiếp trong ứng dụng, nơi người dùng có thể chỉ cần sử dụng thẻ tín dụng của họ và mua tiền điện tử mà họ đang tìm kiếm. Giao dịch cũng có thể khá dễ dàng bằng cách tận dụng giao diện người dùng đơn giản của ứng dụng và các dịch vụ DeFi tích hợp.

Quản lý danh mục đầu tư

Quản lý danh mục đầu tư cực kỳ quan trọng với một nhà đầu tư trong lĩnh vực tiền mã hóa. Người dùng cần thông tin chính xác giúp họ theo dõi các thay đổi về lãi và lỗ một cách hiệu quả. Nắm bắt được nhu cầu này, Dopamine đã cung cấp các dịch vụ sau:

• Đầu vào giao dịch thủ công: người dùng có thể nhập các giao dịch danh mục đầu tư của họ theo cách thủ công và xây dựng danh mục đầu tư của họ. Nhà đầu tư chọn từ nhiều sàn giao dịch, cặp và tiền tệ.
• Theo dõi ví: người dùng có thể nhập khóa công khai của ví và Dopamine sẽ cung cấp bản tóm tắt tất cả các giao dịch. Người dùng cũng có tùy chọn được thông báo bất cứ khi nào bạn gửi hoặc nhận một giao dịch.
• Tích hợp Exchange: kết nối danh mục đầu tư từ sàn giao dịch của bạn trực tiếp với ứng dụng Dopamine. Tất cả các giao dịch diễn ra trong sàn giao dịch sẽ tự động được liệt kê trong tính năng danh mục đầu tư của ứng dụng. Tính năng này hiện đang được phát triển.
• Đồ thị: biểu diễn đồ họa của tất cả các tài sản để dễ hiểu hơn về các khoản nắm giữ.

Gửi, Nhận, Hoán đổi, Cầu nối bằng Ví

Đây được coi là một trong những tính năng hữu dụng nhất của Dopamine khi nó cung cấp cho người dùng một lượng lớn số lượng ví có thể hỗ trợ hàng nghìn đồng tiền và việc hoán đổi có thể được thực hiện dễ dàng. Các ứng dụng DeFi sáng tạo rất phổ biến trên Dopamine, và chỉ tốn vài giây truy cập của người dùng. Quan trọng nhất là những chiếc ví này không bị quản lý, có nghĩa là luôn luôn bảo mật và kiểm soát hoàn toàn cho người dùng.

Dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số và truyền thống

Người dùng có thể sử dụng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ một cách an toàn thông qua ứng dụng để mua tiền điện tử. Ngoài ra, trong tương lai, Dopamine cũng dự kiến sẽ triển khai các dịch vụ ngân hàng truyền thống của bên thứ 3 hợp pháp để có thể phục vụ được nhiều người hơn bằng cách mang thế giới người dùng tài chính truyền thống đến thế giới phi tập trung của tiền mã hóa.

Sự tương tác

Làm Tổng biên tập

Một trong những tính năng độc đáo nhất mà Dopamine cung cấp cho người dùng là khả năng tùy chỉnh ứng dụng khi người dùng thấy phù hợp. Dopamine cung cấp một loạt các dịch vụ theo ý muốn và người dùng có thể chọn những dịch vụ mà họ thấy thích nhất.

Tiền điện tử không cần phải mã hóa

Ngoài các dịch vụ tiền mã hóa “cổ điển” về tin tức và giao dịch, Dopamine tích hợp sự kết hợp của các nội dung giảng dạy, vui nhộn và giải trí mà người dùng lựa chọn. Họ có thể xem một nhà giao dịch hoạt động trực tiếp trên youtube, đồng thời kiểm tra thông tin về các tài sản mà anh ta giao dịch và thậm chí theo dõi giao dịch với anh ta đồng thời, tất cả cùng nhau trong ứng dụng .

Youtube, Chuyên gia, Người có ảnh hưởng

Trong Dopamine, bằng khả năng chọn lựa tin tức và nguồn dữ liệu, bạn có thể tùy chỉnh trang tổng quan theo ý của mình. Do vậy, Dopamine thực sự rất thuận tiện và có lợi cho người dùng.

Chia sẻ với bạn bè

Hầu hết mọi người trong thế giới của chúng ta đều có nhu cầu kết nối, giao lưu với bạn bè. Hiểu được điều này, Dopamine đã giúp người dùng tạo danh sách của riêng mình và chia sẻ chúng trực tiếp với bạn bè hoặc toàn thế giới bằng cách đăng danh sách phân tích và mã thông báo cụ thể dưới dạng nhận xét. Thảo luận với đồng nghiệp, bạn bè về các giao dịch của bạn, tài sản của bạn, chiến lược của bạn sẽ giúp bạn học hỏi và trở thành một nhà đầu tư thông thái hơn.

Tham gia các kênh của Dopamine và giúp Dopamine cải thiện

Cộng đồng phát triển và tạo động lực giúp mọi người cùng học hỏi, phê bình lẫn nhau, từ đó cũng giúp Dopamine mang đến dịch vụ tốt hơn mỗi ngày. Người dùng cũng có thể kiếm DOPE bằng cách theo dõi, chia sẻ, mời người dùng, làm cho cộng đồng phát triển và bằng cách thực hiện các hành động hữu ích.

6. Lộ trình phát triển

Dự án dài hạn của Dopamine

Là một trong những người tin tưởng lớn vào sự phát triển của tiền điện tử và công nghệ blockchain, tầm nhìn của các nhà phát triển Dopamine là biến dự án thành tập hợp các sản phẩm và dịch vụ lớn nhất trong không gian tiền điện tử. Người dùng sẽ có thể quản lý tiền, giao dịch an toàn và giao tiếp cùng lúc với toàn ngành.

Các tính năng sắp ra mắt tiềm năng

AI-Based Trading (Giao dịch dựa trên AI)

Bằng cách kết hợp việc khai thác sức mạnh của AI và dữ liệu lịch sử, Dopamine sẽ có thể phân tích thị trường tốt hơn và cung cấp cho người dùng các tín hiệu giao dịch, từ đó họ sẽ có thể nâng cao chiến lược giao dịch và đạt được hiệu quả lợi nhuận tốt hơn.

Wallet Insurance (Bảo hiểm ví người dùng)

Bảo mật luôn là yếu tố then chốt và mang tính quyết định đến sự tín nhiệm của người dùng. Chính vì vậy, tầm nhìn của Dopamine là mang tới giải pháp bảo mật ví của người dùng trực tiếp ngay trong ứng dụng. Thật tuyệt vời khi bạn vừa có thể trải nghiệm, cập nhật tin tức thị trường, lại không cần lo lắng về bất cứ điều gì bất trắc có thể xảy ra với các tài sản của mình.

Shop (Cửa hàng)

Nền kinh tế truyền thống dựa trên các nền tảng online đang phát triển ngày càng mạnh mẽ. Tương tự như vậy, người dùng trong thị trường crypto cũng không nằm ngoài xu hướng trên. Khi ví được tích hợp trong ứng dụng Dopamine, người dùng rất dễ dàng duyệt và mua sắm. Người dùng có thể thanh toán cả bằng tiền điện tử và tiền pháp định mà không gặp bất cứ trở ngại nào.

Neo-Bank License (Giấy phép Neo-Bank)

So với thị trường tài chính truyền thống, thị trường crypto mặc dù rất tiềm năng nhưng nó vẫn còn chiếm tỷ trọng khá nhỏ với thị trường này. Để thị trường crypto phát triển mạnh mẽ hơn nữa thì việc có một cầu nối tài chính truyền thống với thế giới tài chính phi tập trung là rất quan trọng. Nhưng để làm được điều đó thì nhất thiết phải có giấy phép ngân hàng. Đây cũng chính là mục tiêu tương lai của các nhà phát triển dự án.

Một trong những điều chúng tôi hình dung là làm cầu nối tài chính truyền thống với thế giới tài chính phi tập trung. Để làm được điều đó, chúng tôi sẽ cần phải có giấy phép ngân hàng. Khi chúng tôi di chuyển dọc theo phổ tính năng mới, chúng tôi cũng sẽ nghiên cứu tùy chọn này.

7. Đối thủ cạnh tranh

Đang cập nhật…

8. Nhà đầu tư

Đang cập nhật…

9. Đối tác hiện tại

Hệ sinh thái tích hợp của Dopamine có sự góp mặt của các ông lớn như Binance Smart Chain, HoubiEco, Anyswap, Cardano,…

10. Tokenomics

Thông tin về token

• Token Name: DOPAMINE
• Ticker: DOPE
• Smart contract:
• Ethereum:0x067edE5097574b387ff30999e3a1775f3D7D569d
• BSC: 0x067edE5097574b387ff30999e3a1775f3D7D569d
• Token type: Utility and Security Token
• Total Supply:500,000,000 DOPE
• Circulating Supply: 29,750,000 DOPE

Token Allocation

• Private sale: 75M (15%)
• Staking rewards: 100M (20%)
• Users engagement rewards: 100M (20%)
• Partnerships fund: 25M (5%)
• Development fund: 75M (15%)
• Team: 75M (15%)
• Advisors: 10M (2%)
• Liquidity fund: 40M (8%)

11. Cộng đồng và Kênh liên lạc

Cộng đồng

• Telegram
• Telegram Support
• Telegram Annoucements
• Twitter
• Facebook
• Blog
• Website

12. Dopamine (DOPE) giao dịch ở đâu?

Đang cập nhật…

13. Tổng kết

Như vậy, có thể nói rằng Dopamine là một ứng dụng tập hợp các dịch vụ tốt nhất xung quanh mình và luôn luôn phát triển để tích hợp thêm những dịch vụ và phương pháp hay nhất. Mục đích của Dopamine là cấp quyền truy cập cho tất cả người dùng vào tất cả các dịch vụ của ứng dụng. Dopamine tổng hợp và tích hợp các đối tác của mình để người dùng có thể dễ dàng tìm thấy họ, sử dụng họ và hưởng lợi từ chuyên môn của họ, trong khi đối tác của Dopamine có quyền truy cập vào cộng đồng đầy tiềm năng của dự án. Song hành cùng sự phát triển theo dòng chảy của thị trường crypto, Dopamine tích hợp ngày càng nhiều công cụ tiền điện tử và dịch vụ Defi để luôn làm mới mình. Sử dụng Dopamine, sử dụng DOPE, đồng nghĩa với bạn xây dựng tương lai!

Với việc tồn tại một số hạn chế trải nghiệm người dùng trong thị trường phái sinh DeFi như thanh khoản thấp, đòn bẩy thấp, thực thi chậm, phí gas cao với việc hỗ trợ ký quỹ chéo và bảo mật tài sản, Kine Protocol (KINE) ra đời để giải quyết các vấn đề trên. Mục tiêu của đội ngũ Kine Protocol là tăng trải nghiệm người dùng tương tích với các sản phẩm, lợi ích của DeFi. Và bây giờ, cùng XGems tìm hiểu Kine Protocol là gì, giải quyết các vấn đề trên như thế nào nhé!

1. Kine Protocol là gì?

Kine Protocol (KINE) là một sàn DEX với staking on-chain, giao dịch phái sinh không phí gas, không trượt giá.

Kine Protocol thiết lập liquidity pools (nhóm thanh khoản) có chung mục đích được hỗ trợ bởi danh mục các tài sản số có thể tùy chỉnh. Liquidity pool cho phép các traders mở hoặc đóng vị thế phái sinh (derivatives) theo nguồn cung cấp giá tin cậy. Kine dỡ bỏ hạn chế các giao thức giao dịch peer-to-pool (peer-to-contract) hiện có bằng cách mở rộng không gian tài sản ký quỹ cho bất kỳ tài sản trên Ethereum và cho phép bên thứ ba thanh lý tài sản.

2. Đội ngũ phát triển

Lei Wang – Founder & CEO Kine Protocol: Từng phụ trách mảng kinh doanh tổ chức ở Huobi, ngoài ra cũng có nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại các ngân hàng đầu tư về công nghệ giao dịch phái sinh ở London và Singapore.

Đội ngũ: bao gồm các kỹ sư có nhiều năm kinh nghiệm trong thị trường phái sinh và cũng yêu thích việc giao dịch. Nhiều người cũng từng làm việc tại các ngân hàng đầu tư lớn như Merrill Lynch, HSBC và Citi.

3. Kine Protocol giải quyết vấn đề như thế nào?

Kine là một giao thức DeFi cho phép bạn giao dịch các sản phẩm phái sinh một cách nhanh chóng, minh bạch và dễ dàng trên Ethereum và Binance Smart Chain. Nó cung cấp thanh khoản không giới hạn, đòn bẩy lên đến 100 lần, khớp lệnh ngay lập tức, không trượt giá, không phí gas với hỗ trợ ký quỹ chéo và độ trễ cực thấp với thông lượng cao có thể so sánh với bất kỳ thị trường phái sinh DeFi nào.

Giống như bất kỳ giao thức DeFi nào khác, tài sản của người dùng được staking on-chain, không được lưu giữ ở bất kỳ bên thứ ba nào, có nghĩa là người dùng có thể trải nghiệm các mức độ bảo mật, minh bạch và ẩn danh của tài sản DeFi.

Và vì AMM không phù hợp với giao dịch phái sinh do giá thấp hơn thị trường, Kine đã điều chỉnh mô hình thanh khoản peer-to-pool như một giải pháp. Giải pháp này cho phép cung cấp thanh khoản không giới hạn, không trượt giá và khớp lệnh ngay lập tức cho các nhà giao dịch mà không có giới hạn của nhà tạo lập thị trường hoặc sổ lệnh.

Vấn đề lớn thứ hai cần giải quyết là độ trễ và phí gas. Giải pháp của Kine là một cơ sở hạ tầng kết hợp để đưa động cơ thực thi off-chain (ra khỏi chuỗi) và giữ cho việc staking và thanh toán tài sản on-chain để đảm bảo người dùng nhận được phí gas bằng 0 và trải nghiệm không có độ trễ. Kine giải quyết front-run (chạy trước) bằng cách triển khai oracle hiệu suất cao và sự mất cân bằng long/ short bằng cách áp dụng phí tài trợ, v.v.

4. Điểm nổi bật của Kine Protocol

• Kine chấp nhận nhiều loại tài sản cầm cố, hầu hết tất cả các tài sản tiền mã hóa chính đều có thể được sử dụng để cầm cố, giúp mở rộng nhóm người dùng của Kine
• Kine có thể hỗ trợ đòn bẩy cao hơn và giao dịch phái sinh tần suất cao hơn
• Quan trọng nhất là giải quyết được vấn đề lớn nhất trong thị trường phái sinh DeFi hiện tại là phí gas cao và độ trễ bằng cách kết hợp staking, thanh toán bù trừ và thanh toán on-chain và một công cụ giao dịch off-chain
• Kine đã phát triển oracle hiệu suất cao để nhận ra nguồn cấp dữ liệu định giá theo thời gian thực nhằm giải quyết việc người dùng bị thiệt hại do vấn đề chạy trước gây ra

5. Tài chính, nhà đầu tư

Kine Protocol đã huy động được 7 triệu đô la qua một vòng seed round vào ngày 3/3/2021.

Các nhà đầu tư chính của Kine Protocol là Naval Ravikant và Alex Pack.

• Ravikant là cựu giám đốc điều hành của Anglist và người sáng lập Coinlist, đồng thời là nhà đầu tư ban đầu của Uber, Twitter và Clubhouse
• Pack là người đồng sáng lập Dragonfly và là nhà đầu tư ban đầu vào Uni và Compound

Ngoài ra còn các Ventures Capital có tiếng khác

5. Lộ trình phát triển

Kine Protocol đã khởi chạy mainnet chính thức vào ngày 24/3/2021. HIện tại có thể giao dịch nhiều chain như Ethereum, Binance Smart Chain, Polygon,…

6. Đối thủ cạnh tranh

Một số đối thủ cạnh tranh có thể kể đến như dydx, Synthetix, Perpetual,..

7. Tokenomics

Token Metrics

• Ticker: KINE
• Token type: Utility token
• Token uses case: Governance
• Initial Supply: 100.000.000 KINE

Token Uses Case

• Governance: Khi đã phát triển vững chắc, Kine sẽ dần chuyển đổi sang quản trị cộng đồng, cho phép cộng đồng quyết định tương lai của giao thức. Chủ sở hữu token KINE có thể staking KINE của họ để bỏ phiếu hoặc đề xuất các ý tưởng mới để cải thiện Kine Protocol.
• Staking & rewards: KINE được chấp nhận như một tài sản stake của các liquidity pools, những người staking KINE sẽ nhận được một cổ phần riêng của phí pools, ngoài ra còn nhận doanh thu phí giao dịch từ Kine và có quyền biểu quyết hơn cho việc quản trị.

Token Allocation

Token KINE được phân bổ như sau:

• Seed Round: 13.000.000 (13%)
• Private-sale Round: 12.000.000 (12%)
• Liquidity Partnership: 10.000.000 (10%)
• Public Offering: 5.000.000 (5%)
• Ecosystem Grant: 40.000.000 (40%)
• Team and Advisors: 20.000.000 (20%)

8. Mua KINE ở đâu?

Ngay thời điểm viết bài, có thể giao dịch KINE ở các sàn như Uniswap, Okex, Gateio, Mexc Global,…

9. Cộng đồng

Các kênh và thông tin cộng đồng của Kine Protocol

• Website
• Medium
• Twitter
• Telegram

10. Tổng kết

Với giải pháp đặc biệt, Kine Protocol đã giải quyết các vấn đề hạn chế của thị trường phái sinh DeFi. Đây là sự phát triển khởi đầu nổi bật trong thị trường phái sinh DeFi tiềm năng này.

Trong thị trường Cryptocurrency, tiền mã hóa như Bitcoin và Ethereum là tài sản kỹ thuật số mà bạn có thể mua hoặc bán mà không cần phải sử dụng trung gian như ngân hàng hoặc nhà môi giới. Thay vào đó, bạn hoàn thành các giao dịch thông qua một mạng lưới blockchain được tạo thành từ những người khai thác tiền mã hóa từ khắp nơi trên thế giới. Mạng này được bảo mật bằng cách thêm một lớp mật mã vào mọi giao dịch. Các thợ mỏ phải giải các câu đố toán học phức tạp để thêm chúng vào blockchain và khi họ làm như vậy, một hàm băm/tỷ lệ băm hay được gọi là “Hashrate” sẽ được tạo ra.

1. Hashrate là gì?

Hash là một mã chữ và số có độ dài cố định được sử dụng để biểu thị các từ, thông điệp và dữ liệu có độ dài bất kỳ. Các dự án tiền mã hóa sử dụng nhiều thuật toán băm khác nhau để tạo ra các loại mã băm khác nhau. Chúng ta hãy nghĩ về chúng giống như trình tạo từ ngẫu nhiên trong đó mỗi thuật toán là một hệ thống khác nhau để tạo ra các từ ngẫu nhiên.

Hashrate hay còn được gọi là “Tỷ lệ băm” là thước đo sức mạnh tính toán được sử dụng để xác minh các giao dịch và thêm các khối trong chuỗi khối Proof-of-work (PoW). Hai mạng blockchain lớn nhất trên toàn cầu, Ethereum và bitcoin, là các blockchain PoW sử dụng khai thác để đúc các đồng tiền mới và xác minh các giao dịch. Nó cũng có thể là thước đo về tốc độ máy của thợ đào tiền mã hóa hoàn thành các tính toán này.

Hàm băm là một thuật toán toán học lấy dữ liệu kỹ thuật số làm đầu vào và tách nó ra dưới dạng một chuỗi các chữ cái và số được mã hóa. Công cụ khai thác tiền mã hóa sử dụng hàm băm để giải các câu đố toán học cần thiết để xây dựng một đơn vị tiền tệ. Tốc độ tìm ra giải pháp là tốc độ băm.

Bên cạnh đó, ngày nay chúng ta không còn có thể sử dụng máy tính để bàn hoặc thậm chí là máy tính xách tay, máy tính để khai thác tiền mã hóa. Đơn vị xử lý trung tâm (CPU) đơn giản là quá chậm. Nếu bạn cố gắng sử dụng một máy tính xách tay có bộ xử lý đồ họa (GPU), ngay cả điều đó cũng không đủ năng lượng. Sẽ mất nhiều năm hơn bạn có thể tưởng tượng để khai thác một Bitcoin, một ví dụ về một loại tiền mã hóa. Thay vào đó, bạn cần một công cụ khai thác tiền mã hóa chuyên dụng làm phần cứng của mình.

Các thợ mỏ sử dụng máy tính để chạy tính toán trên các câu đố toán học phức tạp dựa trên dữ liệu giao dịch. Các hệ thống này tạo ra hàng triệu hoặc hàng nghìn tỷ lần đoán mỗi giây về giải pháp cho những câu đố này có thể là gì. Đây là các mã băm, mã chữ và số được ngẫu nhiên hóa để xác định một phần dữ liệu duy nhất, duy nhất.

Mục tiêu là trở thành người khai thác đầu tiên đưa ra một khối dữ liệu giao dịch có chứa giải pháp chính xác và đáp ứng tất cả các tiêu chí để được coi là hợp lệ. Các hàm băm hợp lệ trong PoW phải được xác thực bởi những người khai thác khác bằng cách đo lường xem lượng sức mạnh tính toán thích hợp đã được sử dụng để tạo ra hàm băm hay chưa. Khi khối đã được xác thực, nó được thêm vào chuỗi và người khai thác nhận được phần thưởng bằng tiền mã hóa mới được khai thác.

Hashrate có thể đại diện cho số lượng cá nhân hoặc thực thể trên thế giới tham gia vào quá trình khai thác. Do đó, càng nhiều người khai thác (Bitcoin, Ethereum hoặc các tiền mã hóa khác) thì hashrate càng cao.

2. Đơn vị Tỷ lệ băm (Hashrate) được tính như thế nào?

Tỷ lệ băm là thước đo số lượng phép tính có thể được thực hiện mỗi giây, có thể tính bằng tỷ, nghìn tỷ, triệu tỷ và tỷ tỷ được biểu thị bằng các ký hiệu sau:

• KH / s (kilo): số băm mỗi giây tính bằng hàng nghìn.
• MH / s (mega): số băm mỗi giây tính bằng hàng triệu.
• GH / s (giga): số băm mỗi giây tính bằng tỷ.
• TH / s (tera): số băm mỗi giây trong hàng nghìn tỷ.
• PH / s (peta): số băm mỗi giây trong triệu tỷ.
• EH / s (exa): số băm mỗi giây trong tỷ tỷ.

Tỷ lệ băm có thể khác nhau giữa các mạng và thậm chí cả người khai thác với nhau. Bởi vì nó phụ thuộc vào tốc độ của máy tính đang được sử dụng và số lượng người khai thác trong mạng.

Ví dụ: Bitcoin sử dụng thuật toán mã hóa SHA-256 để tính toán số băm và đo lường tốc độ băm bằng exahashes mỗi giây (EH / s). Một exahash tương đương với 1 tỷ tỷ băm. Ethereum hiện được đo bằng terahashes mỗi giây (TH / s). Một terahash tương đương với 1 nghìn tỷ băm.

Bên cạnh đó, tổng tỷ lệ băm của mạng được ước tính bằng cách so sánh thời gian trung bình giữa các khối được khai thác với độ khó của mạng tại một thời điểm. Hơn nữa, mạng Bitcoin ngày nay có tốc độ băm xấp xỉ 190 EH / s, vì vậy tất cả các thợ đào trên toàn mạng đang tính toán sản lượng của hàm băm mật mã SHA-256 trung bình khoảng 190 tạ tỷ lần mỗi giây.

3. Hashrate của Bitcoin được tính như thế nào?

Không có cách nào để biết chắc chắn tỷ lệ băm Bitcoin chính xác, mặc dù nó có thể được ước tính. Theo truyền thống, Hashrate được ước tính dựa trên dữ liệu công khai về Bitcoin, bao gồm cả chỉ số độ khó được mô tả ở trên.

Mặc dù phương pháp ước lượng truyền thống này là đúng đắn, nhưng phương pháp này từ lâu đã bị chỉ trích là không chính xác. Sàn giao dịch tiền mã hóa Kraken đã đề xuất một cách khác để ước tính hashrate, sử dụng số liệu thống kê để hiển thị với độ tin cậy 95% rằng hashrate nằm trong một số phạm vi.

4. Mối quan hệ giữa Hashrate và Bitcoin

Đối với một loại tiền mã hóa bằng chứng công việc như Bitcoin, hashrate được sử dụng để đo lường tổng sức mạnh tính toán được sử dụng để xử lý các giao dịch và khai thác các đồng tiền mới. Mỗi giao dịch trong mạng tiền mã hóa cần phải được thêm vào sổ cái kỹ thuật số hoặc blockchain.

Do đó, trước khi dữ liệu về một giao dịch được ghi lại trên blockchain, các thợ đào (các máy tính mạnh mẽ được sử dụng để quản lý mạng) cần phải đoán một mã chữ và số (được gọi là băm) đại diện cho dữ liệu từ giao dịch. Mỗi băm là ngẫu nhiên và phức tạp, vì vậy cần năng lượng đáng kể để cung cấp năng lượng cho các máy tính này. Sau khi người khai thác giải quyết được hàm băm, một khối mới sẽ được thêm vào chuỗi khối và một đơn vị tiền tệ kỹ thuật số mới sẽ được thưởng cho người khai thác thành công.

Đối với những tiền mã hóa sử dụng thuật toán băm, tại sao hashrate lại quan trọng như vậy? Đó là thước đo số lượng thợ đào tham gia vào việc quản lý mạng. Và vì Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác được phân cấp, nên càng có nhiều thợ đào tham gia thì mạng lưới blockchain càng có tính bảo mật cao. Do đó, hashrate nói chung sẽ tuân theo giá của một loại tiền mã hóa. Giá càng cao, phần thưởng tiền mã hóa càng có giá trị. Điều này thu hút nhiều người khai thác hơn vào công việc quản lý chuỗi khối.

Đặc biệt, đối với Bitcoin, độ khó của thuật toán băm sẽ điều chỉnh lên và xuống tùy thuộc vào tốc độ băm cao như thế nào. Điều này là do việc tạo ra Bitcoin mới được thiết kế để kiểm soát theo thời gian. Càng nhiều thợ mỏ đóng góp sức mạnh cho mạng, thì khả năng các khối mới được thêm vào blockchain càng cao. Do đó, độ khó khai thác tăng lên khi tốc độ băm tăng lên để giữ cho việc tạo Bitcoin mới ổn định.

Có nên tiếp tục khai thác Bitcoin khi Hashrate tăng mạnh còn giá Bitcoin giảm

Tỷ lệ băm tăng lên cho Bitcoin và các loại tiền mã hóa là bằng chứng công việc này có mức tiêu thụ năng lượng đáng kể và các tác động môi trường. Không giống như tiền tệ truyền thống, tiền tệ kỹ thuật số yêu cầu sức mạnh tính toán, tiêu thụ năng lượng (như từ lưới năng lượng địa phương do một công ty tiện ích quản lý) để quản lý mạng và tạo các khối mới trong chuỗi khối. Khi ngày càng có nhiều thợ đào tham gia vào cuộc chiến và tỷ lệ băm tăng lên, mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu của Bitcoin cũng tăng lên. Người ta ước tính rằng việc quản lý và tạo ra Bitcoin hiện tiêu thụ nhiều điện hơn so với một số quốc gia nhỏ, dẫn đến việc một số người chê bai tác động của tiền kỹ thuật số đối với môi trường nếu nó không điều chỉnh quy trình tính toán của thuật toán hoặc những người khai thác không chuyển sang nhiều nguồn năng lượng tái tạo hơn.

Hãy nhìn qua năm 2021, tỷ lệ băm đã chứng kiến ​​rất nhiều biến động trong năm. Có một tác động đáng kể đến ‘hashrate’ hoặc sức mạnh máy tính toàn cầu của mạng bitcoin do lệnh cấm hoạt động khai thác của Trung Quốc — trung tâm khai thác lớn nhất thế giới cho đến thời điểm đó. Lệnh cấm đã dẫn đến sự sụt giảm hơn 50% trong hashrate vào tháng 7 năm 2021 xuống còn khoảng 85 exa hash mỗi giây (EH / s) trung bình trong bảy ngày.

Tuy nhiên, kể từ đó, hashrate đã phục hồi. Vào tháng 12, tỷ giá chạm mức cao kỷ lục mới 182 EH / s khi các hoạt động khai thác chuyển sang Bắc Mỹ (Canada và Mỹ) và Kazakhstan.

Khai thác bitcoin có thể là một hoạt động có lợi nhuận giảm dần. Khi tỷ lệ băm tăng lên trong khi bitcoin đang giảm, sức mạnh tính toán cần thiết để khai thác các khối mới sẽ tăng lên đối với các thợ đào, dẫn đến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Điều này có thể gây ảnh hưởng đặc biệt đến những người mới tham gia vào lĩnh vực khai thác, vì họ sẽ yêu cầu phần cứng khai thác mạnh để cạnh tranh với các công ty khai thác đã thành lập. Việc đầu tư ban đầu cho phần cứng máy tính, GPU (đơn vị xử lý đồ họa), có thể rất đáng kể vì chúng có thể tốn kém. Do đó, đây sẽ là rào cản gia nhập đối với nhiều thợ đào tiềm năng trên toàn thế giới.

Ngày càng có nhiều thợ đào tham gia vào cuộc chiến trong lịch sử ngắn hạn của Bitcoin, đẩy hashrate lên. Lý do có khả năng nhất khiến các thợ đào mới tham gia vào không gian cạnh tranh cao là vì tiềm năng giá cực cao của bitcoin. Sự gia tăng nhu cầu đối với bitcoin (vốn là một tài sản khan hiếm) đã đẩy giá lên trên 33.000 đô la mỗi đồng xu, thu hút nhiều nhà khai thác coi khai thác là cơ hội để kiếm lợi nhuận đáng kể. Bất kỳ sự gia tăng nào về số lượng thợ đào đều đẩy độ khó của Bitcoin lên cao, điều này sau đó sẽ thúc đẩy tốc độ băm tăng lên.

Những mặt trái trong việc khai thác PoW

Rủi ro của việc khai thác thường là về tài chính và các quy định, quy chế tại các nước. Như đã đề cập ở trên, khai thác Bitcoin chung và khai thác đồng tiền khác là rủi ro tài chính bởi vì người ta có thể cố gắng mua hàng trăm hoặc hàng nghìn đô la thiết bị khai thác chỉ để không hoàn vốn đầu tư. Điều đó nói rằng, rủi ro này có thể được giảm thiểu bằng cách tham gia các nhóm khai thác. Nếu bạn đang cân nhắc việc khai thác và sống trong khu vực bị cấm, bạn nên xem xét lại. Cũng có thể là một ý kiến ​​hay khi nghiên cứu quy định của quốc gia bạn và tình cảm tổng thể đối với tiền mã hóa trước khi đầu tư vào thiết bị khai thác.

Một rủi ro tiềm ẩn khác từ sự phát triển của khai thác Bitcoin (và các hệ thống PoW khác) là việc sử dụng năng lượng ngày càng tăng do các hệ thống máy tính chạy các thuật toán khai thác yêu cầu. Mặc dù hiệu suất vi mạch đã tăng lên đáng kể đối với các chip ASIC, nhưng sự phát triển của mạng đang vượt xa tiến bộ công nghệ. Do đó, có những lo ngại về tác động môi trường của hoạt động khai thác Bitcoin và lượng khí thải carbon.

Tuy nhiên, có những nỗ lực để giảm thiểu tác động bên ngoài tiêu cực này bằng cách tìm kiếm các nguồn năng lượng xanh và sạch hơn cho các hoạt động khai thác (chẳng hạn như nguồn địa nhiệt hoặc năng lượng mặt trời), cũng như sử dụng các khoản tín dụng bù đắp carbon. Chuyển sang các cơ chế đồng thuận tiêu tốn ít năng lượng hơn như bằng chứng cổ phần (PoS), mà Ethereum đã chuyển sang, là một chiến lược khác. Tuy nhiên, PoS đi kèm với một số nhược điểm và tính kém hiệu quả của riêng nó, chẳng hạn như khuyến khích tích trữ thay vì sử dụng tiền xu và rủi ro tập trung vào kiểm soát đồng thuận.

5. Tầm quan trọng của Hashrate trong thị trường Crypto

Đối với các nhà đầu tư tiền mã hóa, hashrate là một thước đo quan trọng để đánh giá mức độ phi tập trung của mạng bằng chứng hoạt động của tiền mã hóa có thể chống lại tin tặc. Đó là bởi vì hashrate càng cao thì ai đó càng khó tấn công mạng hơn. Tỷ lệ băm giảm đột ngột có thể dẫn đến việc các nền tảng tiền mã hóa tạm dừng giao dịch hoặc hủy niêm yết một đồng tiền để bảo vệ khách hàng của họ.

Đối với thợ đào, tỷ lệ băm cực kỳ quan trọng đối với những người khai thác tiền mã hóa. Vì họ luôn cạnh tranh với các thợ đào khác để trở thành người đầu tiên tạo ra một hàm băm hợp lệ, họ muốn máy của mình giải các câu đố càng nhanh càng tốt. Nếu họ đang sử dụng thiết bị có tỷ lệ băm thấp hơn đối thủ, họ sẽ không giành chiến thắng trong cuộc đua để trở thành người đầu tiên thường xuyên. Nếu họ làm việc trong một mạng có tỷ lệ băm cao, họ cũng đang cạnh tranh với một số lượng lớn các thợ đào khác. Cả hai đều ảnh hưởng đến lợi nhuận của thợ đào. Tỷ lệ băm là một cách để đo lường khả năng khai thác một khối của người khai thác. Nó cũng là một thước đo để đánh giá mức độ tốn kém của việc khai thác một khối, khiến nó trở thành một trong những biến số quan trọng xác định lợi nhuận của việc khai thác Bitcoin.

Đối với bản thân loại tiền mã hóa được khai thác, tính bảo mật và sức khỏe của mạng tiền mã hóa có thể được đo lường bằng tỷ lệ băm của nó. Điều này đề cập đến số lượng thợ đào đang làm việc để xác minh các giao dịch và tốc độ mà họ có thể tạo hàm băm trong mạng bằng chứng công việc (PoW).

6. Tổng kết

Qua đó, cho thấy Hashrate là một số liệu quan trọng cho tiền mã hóa dựa trên bằng chứng công việc (PoW). Nó dựa trên số lượng thợ đào tham gia vào việc quản lý tiền mã hóa, do đó có tương quan với giá tiền mã hóa (giá trị cao hơn có nghĩa là phần thưởng lớn hơn cho việc khai thác) nhưng cũng có những tác động khác như tác động đến môi trường. Đối với những người quan tâm đến ngành công nghiệp tiền mã hóa, hashrate là một số liệu cần thiết để học hỏi và theo dõi.

Ngành công nghiệp thể thao giải trí thế giới được định giá lên đến hàng tỷ tỷ USD, một ngành công nghiệp mà kéo theo hàng hà vô số các công ty dịch vụ và sản xuất ăn theo. Trọng tâm của ngành thể thao giải trí đó là xây dựng, duy trì và mở rộng người hâm mộ trung thành. Bởi đây chính là sức mạnh mềm của bất kỳ câu lạc bộ thể thao, ngôi sao… Do vậy, việc sử dụng Fan Token có lẽ là một trong những cách giúp các câu lạc bộ thể thao, các giải đấu các ngôi sao kết nối với người hâm mộ toàn cầu và tăng thêm nguồn thu nhập từ nguồn này.

Cùng XGems tìm hiểu sâu hơn về Fan Token và mô hình kinh doanh mới trong ngành công nghiệp thể thao giải trí.

1. Lòng trung thành

Ngày nay, lòng trung thành của người tiêu dùng là một thước đo kinh doanh quan trọng của các doanh nghiệp, người ta chi rất nhiều tiền chỉ để xây dựng lòng trung thành cho khách hàng. Nhưng trong thể thao, có một thứ không tốn tiền, đó là lòng trung thành của cổ động viên, người hâm mộ.

Tại Việt Nam, giải bóng đá Ngoại hạng Anh được chiếu từ những năm 1992, lúc đấy những cậu bé 7 tuổi, 8 tuổi đến những chàng trai đôi mươi, hầu như ai cũng yêu mến, hâm mộ câu lạc bộ Manchester United. Fan hâm mộ của MU chiếm tỷ lệ rất đông hầu như lấn át các đội bóng khác.

Những cậu bé 7 tuổi ngày xưa, giờ đã thành người cha và có thể con cũng đã tầm độ tuổi ấy. Những chàng trai đôi mươi lúc ấy giờ đã là ông nội, ông ngoại.

Và tại Việt Nam, khi xem bóng đá, có gia đình cả bố và con đều là fan của MU, có gia đình cả ông, con và cháu đều fan của MU. Dù trải qua vô số vinh quang cũng như thất bại, suy thoái, nhưng các Fan Mu tại Việt Nam hiện tại vẫn cực đông đảo.

Đấy là lòng trung thành, tình yêu của người hâm mộ đội bóng, đó là đam mê, mà MU không tốn đồng nào để xây dựng, nhưng lại có khả năng giữ gìn một thời gian rất dài, điều mà bất kỳ doanh nghiệp kinh doanh nào cũng đều thèm khát.

Nhìn ra bức tranh rộng hơn, các đội bóng lớn như MU có một lượng khách hàng trung thành, và điều này thu hút được các lợi ích thương mại cực kỳ lớn và đối tác thương mại nào cũng thèm muốn.

Câu hỏi bây giờ là: làm sao có thể kết nối người hâm mộ toàn cầu, làm sao để người hâm mộ toàn cầu có thể thể hiện tình yêu, lòng trung thành của họ với các đội thể thao và làm sao có thể khai thác lượng Fan toàn cầu một các dễ dàng nhất?

Rõ ràng, với công nghệ blockchain, Fan Token trở nên cực kỳ hiệu quả để các đội thể thao có thể kết nối với người hâm mộ và để người hâm mộ có thể thể hiện tình yêu của mình.

Giờ đây, chỉ cần sở hữu lượng Fan Token của đội bóng ở mức yêu cầu, bạn có thể đến sân với lối vào VIP, ghế ngồi VIP, hay được vào phòng thay đồ để gặp gỡ các cầu thủ, được đến sân tập xem các cầu thủ tập luyện…điều quá tuyệt vời mà bất kỳ Fan hâm mộ trung thành của một câu lạc bộ thể thao đều hãnh diện, ước mơ.

Trước đây, điều này thật sự khó khăn với người hâm mộ toàn thế giới thì giờ hoàn toàn đã trở thành hiện thực khi chỉ cần sở hữu Fan Token và đến sân để tận hưởng cảm giác là thành viên VIP của câu lạc bộ.

=> Điều khó nhất của bất kỳ doanh nghiệp nào đó là xây dựng lòng trung thành cho khách hàng, và với các câu lạc bộ thể thao, giờ đây Fan Token là công cụ đơn giản nhất để xây dựng lòng trung thành của các Fan hâm mộ, không những thế, họ có thể phát triển toàn cầu, mở rộng Fan hâm mộ thông qua Fan Token.

2. Mô hình kinh doanh Fan Token

Các cầu thủ ngôi sao, các đội bóng lớn là những ông hoàng thực sự trên mạng xã hội, họ có hàng trăm triệu người follow trên khắp toàn cầu. Mỗi post trên Facebook hay mỗi Tweet trên Twitter đều được hàng triệu Fan hâm mộ chú ý và có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa kinh ngạc.

Và với Fan Token, các ngôi sao và các câu lạc bộ thể thao lại có thêm nhiều cách kiếm tiền từ hình ảnh của họ.

Chúng ta cùng xem xét các mô hình kinh doanh Fan Token hiện tại và trong tương lai.

Phát hành Fan Token của câu lạc bộ thể thao và các ngôi sao thể thao

Với các ngôi sao danh tiếng như Messi hay Ronaldo… họ có thể phát hành Fan Token cho người hâm mộ của riêng họ và kiếm được thu nhập từ điều này, còn với người hâm mộ các Fan Token có thể đem lại các lợi ích:

• Người hâm mộ sở hữu lượng Fan Token với số lượng nhất định sẽ được các đặc quyền như: được gặp mặt vận động viên thể thao ngôi sao mình hâm mộ, được ký tặng áo đấu của cầu thủ, được đặc quyền nhận quà tặng của ngôi sao mình hâm mộ các kỷ vật có chữ ký ngôi sao vào các dịp đặc biệt như sinh nhật, dịp đặc biệt của ngôi sao thể thao…
• Sở hữu Fan Token của ngôi sao được mua hàng giảm giá các vật kỷ niệm (như quần áo đấu có chữ ký lưu niệm) ưu tiên tham gia mua các bộ sưu tập NFT giới hạn của ngôi sao phát hành, các vé mời tham dự đặc biệt của ngôi sao
• Khi tham gia vào Fan Club của ngôi sao thể thao và sở hữu Fan Token, sẽ được tham gia các cuộc bình chọn, tham gia các cuộc thi.. để tích lũy bảng thành tích XP để nhận được quà tặng, được chụp ảnh chung, được nói chuyện… với ngôi sao thể thao mình hâm mộ.

=> Các ngôi sao sẽ có thêm nguồn thu nhập từ phát hành các bộ sưu tập, các vật phẩm… từ người hâm mộ, mặt khác xây dựng và mở rộng lượng Fan trung thành. Chính điều này sẽ giúp các cầu thủ đẩy mạnh thương hiệu, khả năng nhận diện thương hiệu các nhân và hiệu ứng lan tỏa cao hơn, từ đó sẽ thu hút các hãng đến ký hợp đồng quảng cáo nhiều hơn, giá trị hơn.

Qua 2 năm đại dịch Covid, kinh tế của các câu lạc bộ gặp rất nhiều khó khăn, hoạt động thương mại bị ảnh hưởng nặng nề. Fan Token sẽ mở ra những giải pháp kinh doanh mới tăng thêm doanh thu cho các câu lạc bộ.

Việc phát hành Fan Token của các câu lạc bộ đem lại thêm 1 nguồn thu nhập đáng kể mà chi phí bỏ ra lại rất thấp. Ngoài ra, cả câu lạc bộ và người hâm mộ có thể đạt được lợi ích cho cả 2 bên, như là use case cho Fan Token của mình như:

• Fan hâm mộ sở hữu Fan Token có thể có vị trí ngồi khu vực VIP riêng, có lối vào riêng, được chụp hình, nói chuyện và nhận chữ ký của các ngôi sao yêu thích của câu lạc bộ.
• Fan Token tăng lòng trung thành của các cổ động viên, bằng việc được tham gia sâu hơn vào hoạt động của câu lạc bộ như: hoạt động bình chọn các mẫu áo đấu cho mùa giải mới, bình chọn các khẩu hiệu xuất hiên trên dụng cụ thi đấu của câu lạc bộ, được tham gia các cuộc họp thường niên giữa người hâm mộ với ban lãnh đạo câu lạc bộ, cũng như các ngôi sao câu lạc bộ…
• Các fan hâm mộ sẽ tham gia các cuộc thi của câu lạc bộ để kiếm điểm XP từ đó có thể kiếm phần thưởng đặc biệt từ câu lạc bộ.
• Các câu lạc bộ có thể tăng thu nhập từ việc phát hành các bộ sưu tập NFT của câu lạc bộ, các bộ sưu tập giới hạn chỉ dành bán cho Fan hâm mộ sở hữu Fan Token hoặc quyền ưu tiên mua.

• Người hâm mộ có thể dùng Fan Token để đặt cược vào câu lạc bộ mình sở hữu Fan Token khi đội thi đấu, điều này sẽ kích thích người hâm mộ mua và sở hữu Fan Token, tăng thêm giá trị cho Fan Token
• Fan Token là công cụ dễ dàng mà người hâm mộ toàn cầu có thể thể hiện tình yêu của mình với câu lạc bộ, rõ ràng câu lạc bộ có thể kết nối người hâm mộ toàn cầu, tăng lòng trung thành từ đó có thể khai thác rất nhiều lợi thế thương mại từ lượng user khổng lồ trên toàn cầu. Chúng ta còn xem các bình luận bên dưới của các cổ động viên, họ phấn khích như thế nào khi trở thành một phần của câu lạc bộ yêu quý của họ.

=> Các câu lạc bộ thông qua Fan Token giúp mình tăng thêm các nguồn thu nhập để hỗ trợ tài chính cho hoạt động của mình, đồng thời kết nối mở rộng được người hâm mộ. Và tất nhiên, các lợi ích thương mại như hợp đồng quảng cáo, bản quyền hình ảnh, truyền hình sẽ ngày càng tăng, cùng với vô số use case có thể tăng doanh thu cho câu lạc bộ.

3. Hướng tới Mass Adoption

Fan Token đang ở bước đầu áp dụng vào thực tế, tuy chặng đường phía trước còn rất dài để cải tiến, tuy nhiên, chúng ta cùng đánh giá khả năng áp dụng vào thực tế của nó.

Khả năng tiếp cận của người dùng cuối, người dùng non-crypto, người dùng web 2

Nền tảng phát hành Fan Token lớn nhất hiện nay là Socios.com, được xây dựng bởi nền tảng Chilliz.

Người dùng sử dụng Socios.com trên web, trên ứng dụng di động Android và cả IOS. Nếu bạn đã trải nghiệm ứng dụng của Socios.com, không khác gì trên web 2 cả, vô cùng đơn giản và dễ dàng. Người dùng hầu như không thể nhận ra Socios.com được xây dựng trên công nghệ blockchain. Và đây cũng là xu hướng mà các dự án Web 3 đang hướng tới, sử dụng Web 3 đơn giản như Web 2.

Chính việc sử dụng thuận tiện và dễ dàng, do vậy, việc tham gia hoạt động của Fan Token holder của các câu lạc bộ thể thao trở nên đơn giản.

Người dùng có thể dễ dàng dùng CHZ mua Fan Token, Fan Token holder có thể vote, tham gia các hoạt động để trở thành thành viên vip, cá cược… mà không gặp bất cứ khó khăn như các ứng dụng blockchain hiện tại trên Web3.

Khả năng mở rộng hoạt động ở nhiều lĩnh vực

Đầu tiên, chúng ta cùng nói về các câu lạc bộ thể thao.

Với việc hợp tác với các nền tảng phát hành Fan Token, như Socios.com chẳng hạn, các câu lạc bộ đã giảm chi phí quản lý đáng kể để duy trì Fan Club. Mặt khác lại dễ dàng mở rộng và kết nối với Fan hâm mộ trung thành. Có hàng loạt use case thiết kế dành cho Fan Token holder để tăng tương tác.

Hiệu quả hiện tại sẽ thúc đẩy tương lai, các câu lạc bộ sẽ gắn chặt lợi ích hơn với Fan Token và nền tảng phát hành Fan Token như Socios.com. Trong tương lai, sẽ tạo ra khuynh hướng phải chạy theo để không lỡ nhịp. Khi mà rất nhiều câu lạc bộ thành công thì các câu lạc bộ khác không thể không theo được vì không có gì phức tạp và rắc rối về quản lí, mặt khác tạo ra được nguồn doanh thu béo bở, chính điều này sẽ tạo sự thèm khát bắt buộc phải gia nhập.

=> Càng nhiều câu lạc bộ thể thao, nhiều bộ môn thể thao, thì sự đa dạng của Fan Token càng tăng lên, càng lại kéo thêm nhiều người dùng và câu lạc bộ thể thao tham gia => Vòng lặp này giúp Fan Token tiến tới Mass Adoption.

Tiếp theo, ngoài lĩnh vực thể thao, có thể thấy, Fan Token dễ dàng tiếp cận đến nhiều lĩnh vực khác như điện ảnh, thời trang, âm nhạc…

Các bạn có thể hình dung như thế này, nếu ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng hay Lệ Quyên hợp tác với 1 nền tảng để phát hành Fan Token. Người hâm mộ ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng có thể sở hữu Fan Token của ca sĩ này, và được hưởng nhiều đặc quyền riêng như: được mời đến dự ra mắt Album mới của ca sĩ, được kí tặng trong Album, được mua vé xem các liveshow với giá khuyến mãi, được dự ở hàng ghế Vip… Khi các Fan hâm mộ thần tượng ai đó, họ sẵn sàng mở hầu bao chỉ để gặp gỡ, được hát cùng ca sĩ, được nhận chữ ký… những điều này, không có thước đo định lượng nào, mà hoàn toàn định tính, đó là cảm xúc. Còn đối với ca sĩ như Đàm Vĩnh Hưng, rõ ràng có quá nhiều lợi ích mang lại: từ việc tăng cường lòng trung thành của Fan, kết nối và mở rộng Fan, tăng mức độ phủ hình ảnh và dĩ nhiên cuối cùng là rất nhiều cách để tăng thu nhập. Ví dụ trên để thấy rằng ngoài thể thao, nhiều lĩnh vực nghệ thuật, điện ảnh… có thể áp dụng công nghệ blockchain vào một cách nhẹ nhàng và đơn giản, có lẽ dễ dàng hơn rất nhiều nếu so với lĩnh vực DeFi.

=> Có lẽ trong thế giới Crypto, Fan Token có lẽ là trường hợp rất khả thi để áp dụng nhanh và rộng trong thực tế.

Rào cản pháp lý

Trong thế giới blockchain, từ “Token” đã trở nên rất đỗi quen thuộc nhưng có bao nhiêu loại Token thì không phải ai cũng phân biệt được. Dựa vào chức năng và mục đích sử dụng mà người ta thường chia làm 2 loại : Tiện ích và Bảo mật (Utility and Security).

• Token “Bảo mật” đại diện cho một tài sản hoặc một quyền đối với dòng thu nhập hoặc cổ tức. Về chức năng kinh tế của chúng, các token này có thể so sánh với cổ phiếu, trái phiếu hoặc các công cụ phái sinh và được kỳ vọng sẽ tạo ra lợi nhuận.
• Token “Tiện ích” cung cấp quyền truy cập vào hàng hóa và dịch vụ mà một dự án đã khởi chạy hoặc sẽ khởi chạy trong tương lai và có thể được sử dụng như một loại quyền truy cập chiết khấu hoặc cao cấp vào các dịch vụ. Rất nhiều token có xu hướng được sử dụng đặc biệt như một cơ chế tài trợ cho các công ty.

Và với các phân loại như vậy, các Fan Token chỉ được xem như Token Tiện ích.

Vì sao chúng ta lại nói đến điều này?

Nếu chỉ là một Token “Tiện ích”, Fan Token không chịu sự quản lý bởi Ủy ban chứng khoán của các quốc gia nơi đội bóng thể thao họ thành lập ( ví dụ như SEC ở Mỹ), điều này làm giảm rào cản pháp lý khi phát hành, mặt khác các câu lạc bộ sẽ không phải chịu trách nhiệm như phát hành cổ phiếu hay trái phiếu… thông thường theo qui định. Do đó việc hợp tác với các câu lạc bộ thể thao, các ngôi sao, các hãng điện ảnh… trở nên dễ dàng hơn về pháp lý và cả hạch toán trong sổ sách kế toán. Chính lợi ích về mặt kinh tế kết hợp sự không ràng buộc về mặt pháp lý giúp việc phổ biến Fan Token trên nhiều lĩnh vực, nhiều quốc gia dễ dàng đón nhận rộng rãi.

=> Cả 3 yếu tố nêu trên : khả năng tiếp nhận của người dùng dễ dàng, khả năng mở rộng ở rất nhiều lĩnh vực, và không có nhiều rào cản pháp lý chính là điều kiện cần và đủ để Fatoken tiến đến mass adoption

5. Tổng kết

Fan Token hiện tại đang chỉ mới bắt đầu với chỉ lĩnh vực thể thao, hiện giá trị market cap còn bé so với tiềm năng khổng lồ của ngành công nghiệp thể thao giải trí.

Với những ưu điểm của việc phát hành, sử dụng Fan Token trong ngành, khả năng tiến tới mass adoption của Fan Token có lẽ là sớm nhất so với các lĩnh vực khác của Blockchain như: DeFi, Game play to earn…

Hôm nay hãy cùng XGems tìm hiểu về dự án NFTScan, 1 nền tảng dữ liệu mở và khám phá NFT cho các hệ sinh thái. NFT đang hình thành tương lai về cách tài sản thế giới được nắm giữ. Từ bán vé, vật phẩm trong trò chơi, tiền bản quyền âm nhạc, công cụ tài chính, theo dõi chuỗi cung ứng, tính xác thực của hàng hóa vật chất, nghệ thuật kỹ thuật số, đồ sưu tầm, chứng thư bất động sản, hồ sơ chăm sóc sức khỏe, v.v. hầu hết mọi thứ trong thế giới của chúng ta đều không thể thay thế được. Thông qua mã hóa trên blockchain, các ứng dụng và nền tảng có thể bắt đầu tương tác với các tài sản này theo cách thúc đẩy tiện ích, tính minh bạch và thiết lập nguồn gốc rõ ràng.

1. NFTScan là gì?

NFTScan là một nền tảng dữ liệu mở và khám phá NFT. Định hướng dự án: Cơ sở hạ tầng chuỗi khối

Tầm nhìn dự án: Trở thành một trong những cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực blockchain. Cung cấp cho các nhà phát triển các dịch vụ dữ liệu ổn định và an toàn cũng như các dịch vụ truy xuất đơn giản, hiệu quả cho người dùng.

2. Đội ngũ phát triển

NFTScan là một trình duyệt tài sản NFT chuyên nghiệp và nền tảng phân tích dữ liệu được phát triển và quản lý bởi một nhóm các nhà phát triển blockchain chuyên nghiệp (QKYD R & D Team) và cùng với phiên bản beta công khai đầu tiên được ra mắt vào ngày 10 tháng 6 năm 2021.

Đội phát triển của NFTSCAN bao gồm 16 thành viên, 2 Co-Founderlà zack và Shier. Thông tin chi tiết về các thành viên GFS đang cập nhật…

NFTScan Labs

NFTScan Labs là phòng thí nghiệm Web3 do nhóm NFTScan khởi xướng để đầu tư và ươm tạo các dự án blockchain trong lĩnh vực NFT và Web3. Dựa vào dữ liệu và công nghệ của cơ sở hạ tầng NFTScan, nó giúp nhiều nhà phát triển hơn trong việc phát triển ban đầu của dự án.

3. Công nghệ

Đang cập nhật…

4. Sản phẩm

NFTScan

NFTScan cung cấp cho các nhà phát triển và người dùng các chức năng truy vấn và tìm kiếm dữ liệu tài sản NFT chuyên nghiệp, bao gồm: Bộ sưu tập NFT, Hợp đồng NFT, Địa chỉ ví, NFT TxHash và các truy vấn tìm kiếm dữ liệu đa chiều khác.

Open API

Nền tảng Open API do NFTScan khởi chạy hỗ trợ toàn bộ dữ liệu NFT của Ethereum, BNBChain, Polygon, Moonbeam, Arbitrum, Optimism, Solana.

Các nhà phát triển có 10.000 free calls miễn phí mỗi ngày. Đồng thời, phiên bản dịch vụ trả phí chuyên nghiệp cũng được tung ra để đáp ứng các yêu cầu dữ liệu quy mô lớn hơn. Ngoài ra, NFTScan cũng hỗ trợ các giao diện API tùy chỉnh để đáp ứng nhu cầu của nhà phát triển đối với dữ liệu NFT trong các tình huống kinh doanh khác nhau.

NFT Analytics

NFT Analytics cung cấp cho các tổ chức chuyên nghiệp và người dùng chức năng phân tích trực quan miễn phí toàn cầu về dữ liệu trên chuỗi NFT, bao gồm: Xu hướng, Khám phá, Trình theo dõi, TopHolder và các phân tích dữ liệu khác có thể hỗ trợ người dùng đưa ra quyết định đầu tư.

Tài chính

NFTScan đã huy động được tổng cộng 2,050 triệu đô thông qua 2 vòng tài trợ. Các nhà đầu tư bao gồm: SNZ Holding, Antalpha, Mask Network, Cipholio Ventures, Yuanyuzhou Ventures.

5. Lộ trình phát triển

Đang cập nhật…

6. Đối thủ cạnh tranh

Đang cập nhật…

7. Đối tác hiện tại

NFTScan OPEN API hiện đang phục vụ hơn 70 dự án blockchain, bao gồm imToken, Safepal, BitKeep, CyberConnect, Relation Labs, Mask Network, Kucoin, Numbers Protocol, v.v.

NFTScan đã hỗ trợ toàn bộ dữ liệu đầy đủ về tài sản NFT của Ethereum, BNBChain, Moonbeam, Polygon, Arbitrum, Optimism, Solana. Tính đến ngày 20 tháng 8 năm 2022, nền tảng mở Open API do NFTScan tung ra đã tích lũy được hơn 1400 tài khoản đăng ký của nhà phát triển và ngày càng có nhiều nhà phát triển Web3 đang sử dụng dịch vụ dữ liệu của NFTScan.

8. Tokenomic

Tại thời điểm viết bài, dự án chưa phát hành token riêng, mình sẽ cập nhật khi có thông tin từ dự án.

9. Cộng đồng

• Website
• Medium
• Twitter

10. Tổng kết

NFTScan nhằm mục đích giải quyết vấn đề của ngành về cơ sở dữ liệu tài sản NFT bị thiếu và mục tiêu của dự án là bao gồm tất cả dữ liệu tài sản NFT trên mạng blockchain chính để quản lý thống nhất và lưu trữ phân tán. Cung cấp dịch vụ cho các nhà đầu tư, nhà sưu tập, người dùng và nhà phát triển NFT trên khắp thế giới, bao gồm tìm kiếm dữ liệu, xác minh chữ ký, quản lý tài sản.

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp mọi người có thêm thông tin về dự án NFTScan

Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao lại có những token như wBNB, wETH, wNEAR trong khi giao dịch? Chúng được gọi với cái tên là Wrapped token. Vậy Wrapped Token là gì? WETH là gì? Trong bài viết hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về những thắc mắc này nhé!

1. Wrapped Token là gì?

Wrapped Tokens – Mã thông báo được bọc – là token tiền mã hóa được gắn với giá trị của một loại tiền mã hóa khác, theo tỉ lệ 1-1. Gọi là wrapped token vì tài sản crypto được đặt trong trình bao bọc (wrapper) – một loại kho kỹ thuật số giúp tạo phiên bản crypto được “bao bọc” trên Blockchain khác.

Lợi ích của Wrapped Token

Có lẽ qua các ví dụ trên bạn đã nhận ra được lợi ích của wrapped token:

• Wrapped token cho phép các token không phải là token gốc của một blockchain này được sử dụng, trao đổi… trên một blockchain khác(như WETH trên BSC chẳng hạn)
• Wrapped token tăng tính thanh khoản và hiệu quả vốn cho cả các sàn giao dịch tập trung và phi tập trung. Khả năng bọc tài sản và sử dụng chúng trên blockchain khác tạo ra nhiều kết nối hơn giữa các blockchain với nhau, tăng tính thanh khoản.
• Một lợi ích lớn nữa là giảm phí, tăng tốc độ giao dịch. Ví dụ như tốc độ giao dịch trên Ethereum quá chậm, bạn có thể gửi tài sản ETH của mình blockchain nhanh hơn như NEAR dưới dạng WETH, thông qua Rainbow Bridge, từ đó trade, swap ETH trên mạng lưới blockchain của NEAR và ngược lại.

2. WETH là gì?

Wrapped Ethereum – còn được gọi là WETH – là mã thông báo đại diện cho Ethereum, tiền mã hóa ban đầu từ Blockchain Ethereum. WETH là phiên bản tương thích của Ethereum với các tiêu chuẩn token ERC-20.

Lý do đằng sau việc tạo ra WETH là Khả năng tương tác. Bạn cần Ethereum “bọc” để giao dịch ETH lấy các mã thông báo ERC-20 khác.

Ban đầu, Ether không thể được giao dịch trực tiếp với các tiêu chuẩn ERC-20 mà không có bên thứ ba. Nếu tất cả các mã thông báo được tạo trên mạng Ethereum sử dụng cùng một tiêu chuẩn, thì các mã thông báo đó sẽ dễ dàng giao dịch và có thể hoạt động ngay lập tức với các Dapp sử dụng tiêu chuẩn ERC-20.

Tóm lại, điểm chính của Ethereum “bao bọc” là cho phép các hoạt động tài chính phi tập trung mà không lặp lại với các bên thứ ba và khả năng tương tác cao hơn.

Ưu điểm của WETH

Có một số lợi thế khi sử dụng WETH. Một trong số đó là việc nâng cấp các hoạt động tài chính phi tập trung, vì vậy Ethereum Blockchain, là hệ sinh thái DeFi tuyệt vời nhất, không chỉ đăng ký và xác thực các giao dịch. Bạn sẽ thấy nhiều Ứng dụng phi tập trung (dApps) yêu cầu người dùng của họ chuyển đổi từ ETH sang WETH vì khả năng tương tác.

Như đã nêu trước đây, WETH cho phép khả năng tương tác với các mã thông báo được tiêu chuẩn hóa. Những gì một mã thông báo “tiêu chuẩn hóa” làm là nó sử dụng một tập hợp các chức năng để giảm thiểu sai lầm và nâng cao nền kinh tế ngang hàng. Nếu các nhà phát triển biết trước cách thức hoạt động của mã thông báo, họ có thể dễ dàng tích hợp nó vào các dự án của mình mà ít sợ mắc lỗi hơn. Nếu nhiều mã thông báo hoạt động tương tự, gọi các chức năng giống nhau theo cùng một cách, thì một dApp có thể dễ dàng tương tác với các loại tiền tệ phụ khác nhau.

Tất cả đều phụ thuộc vào việc sử dụng các tiêu chuẩn ERC-20. Như Bitcoin và Ethereum, mã thông báo ERC20 có thể được theo dõi trên blockchain, vì mã thông báo Ethereum chỉ là một loại hợp đồng thông minh cụ thể “sống” trên chuỗi khối Ethereum.

Hiện tại, nhiều dự án tận dụng chuỗi khối Ethereum và tiêu chuẩn ERC-20 để phát hành các mã thông báo cần thiết để vận hành nền tảng của họ.

Vì sao phải làm như vậy?

Các Blockchain khác nhau cung cấp các chức năng khác nhau. Chúng không thể trực tiếp tương tác với nhau. Ví dụ như blockchain của NEAR không thể biết điều gì đang xảy ra trên Ethereum. Tuy nhiên, với các wrapped token, nó cho phép trao đổi / di chuyển tài sản giữa các blockchain với nhau.

Vì blockchains là các hệ thống riêng biệt, nên không có cách nào để có thể truyền thông tin giữa chúng. Các mã thông báo được bọc làm tăng khả năng tương tác giữa các blockchain khác nhau – về bản chất, giúp chúng có thể trao đổi giữa các blockchain khác nhau. Nếu bạn là người dùng, bạn không phải lo lắng về quá trình gói và mở gói; bạn có thể giao dịch wrapped token giống như bất kỳ loại tiền mã hóa nào khác.

Cách hoạt động của Wrapped Token

Lấy ví dụ với WNEAR, một phiên bản được token hóa của NEAR trên mạng lưới của Ethereum. WNEAR là một ERC-20 có giá trị 1 đổi 1 với NEAR, nó cho phép bạn giao dịch và sử dụng NEAR hiệu quả trên Ethereum. Các wrapped token yêu cầu người giám sát – một thực thể nắm giữ một lượng tài sản tương đương với số tiền được bọc. Người giám sát này có thể là thương gia, ví multisig, DAO hoặc là một hợp đồng thông minh. Vì vậy, trong trường hợp của WBTC, người giám sát cần giữ 1 NEAR cho mỗi 1 WNEAR được đúc ra trên mạng lưới của Ethereum – mang bằng chứng đảm bảo về sự tồn tại của nó trên chuỗi.

Bạn có thắc mắc cách mà token được bọc vào? Các thực hiện sẽ là người bán gửi BTC cho người giám sát để đúc. Người quản lý sau đó sẽ đào WNEAR trên Ethereum theo số lượng NEAR được gửi, tỉ lệ 1=1. Khi WNEAR cần được đổi lại thành NEAR, người bán đưa ra yêu cầu ghi cho người quản lý và BTC sẽ được giải phóng khỏi kho dự trữ. Bạn có thể coi người giám sát là người bọc token đồng thời là người mở khóa token. Trong trường hợp của WNEAR trên ETH, việc thêm và xóa người giám sát và người bán được thực hiện bởi DAO.

3. Một số ứng dụng của WETH

Bridge

Do sự phát triển và lớn mạnh nhanh chóng của Ethereum blockchain đã làm lộ ra một vài vấn đề nghiêm trọng như tốc độ giao dịch chậm chạm và phí gas quá cao nên một số blockchain layer 1 hoặc một vài nền tảng layer 2 đã được tạo ra nhằm khắc phục những vấn đề trên. Các Blockchain khác nhau cung cấp các chức năng khác nhau. Chúng không thể trực tiếp tương tác với nhau. Ví dụ như blockchain của NEAR không thể biết điều gì đang xảy ra trên Ethereum. Tuy nhiên, với các wrapped token, nó cho phép trao đổi / di chuyển tài sản giữa các blockchain với nhau.

Hiện nay đã có rất nhiều dự án xây dựng brigde đến hệ sinh thái ethereum như: Near, Polygon, BSC, Avalanche,…. những cầu nối này đã mang lại hiệu quả đáng kể từ tốc độ giao dịch đến giảm chi phí giao dịch

DeFi

Ethereum có một trong những hệ sinh thái DApp lâu đời và phát triển nhất hiện nay. Điều này làm cho WETH trở thành một phần thiết yếu, vì nhiều người nắm giữ ETH muốn sử dụng ETH của họ trong các dự án DeFi.

Điều này giúp khả năng tương tác trong hệ sinh thái tiền mã hóa và tài chính phi tập trung (DeFi). WETH mở ra một thế giới sử dụng vốn hiệu quả hơn và các ứng dụng có thể dễ dàng chia sẻ tính thanh khoản với nhau, đồng thời việc tương tác, giao dịch giữa các blockchain được dễ dàng hơn nhiều!

Hầu hết các DApp của DeFi ngày nay đều chấp nhận token ERC-20 cho việc đầu tư và stake. Nếu chúng ta muốn thêm ETH vào bể thanh khoản hoặc sử dụng nó làm tài sản thế chấp, thì việc ETH có thêm định dạng ERC-20 sẽ giúp việc này dễ dàng hơn nhiều. Điều này cung cấp khả năng tương thích trên blockchain và tiết kiệm thời gian phát triển các hợp đồng thông minh mới.

NFT

Về lý thuyết, bạn có thể sử dụng bất cứ thứ gì bạn muốn để mua NFT. Vì NFT chỉ là một phần tài sản cá nhân nên bất kỳ giao dịch nào bạn muốn cho phép đều có thể. Nhưng xu hướng NFT bắt đầu trên Ethereum và nó vẫn là nền tảng lớn nhất cho các giao dịch NFT. Hầu hết các NFT đang giao dịch trên các sàn giao dịch tiêu chuẩn hóa như Opensea trên Ethereum. Sử dụng Ether là mặc định cho các giao dịch. Do đó, WETH là thứ được sử dụng cho các giao dịch NFT dựa trên đa giác vì nó thực sự chỉ là ETH, nó là thứ được mong đợi và hỗ trợ.

Và hầu hết các sàn giao dịch NFT đều có thể sử dụng WETH để mua bán sản phẩm của họ, điều này có nghĩa là đối với cộng đồng người mua NFT, Ether là đơn vị tiền tệ được mong đợi, nhưng đối với cộng đồng sản xuất NFT, Polygon là nền tảng tốt hơn. Sử dụng WETH là cầu nối giữa hai thế giới này.

4. Tổng kết

Wrapped token giúp tạo ra các cầu nối giữa nhiều blockchains khác nhau cho phép tài sản token đó được tự do trao đổi. Ethereum có một trong những hệ sinh thái DApp lâu đời và phát triển nhất hiện nay. Điều này làm cho WETH trở thành một phần thiết yếu, vì nhiều người nắm giữ ETH muốn sử dụng ETH của họ trong các dự án DeFi.

Đối với những người mới khi muốn lựa chọn để đầu tư vào một đồng coin/token bất kỳ nào đó trước hết bạn cần phải tìm hiểu tất cả các thông tin, thông số liên quan đến đồng coin/token đó, cũng như những biến động trong quá khứ về token đó. Hôm nay, XGems sẽ gợi ý cho các bạn một trang web khá uy tín và chất lượng dành cho các nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường crypto. DeFi Llama là một trong số những website khá hữu ích dành cho các nhà đầu tư trong thị trường crypto mà XGems muốn nhắc đến trong bài viết này, bây giờ chúng ta hãy cùng đi tìm hiểu về DeFi Llama là gì nhé!

1. DeFi Llama là gì?

DeFi Llama là một website tổng hợp dữ liệu cho các ứng dụng trên DeFi. Đồng thời, là một trong những trang web hàng đầu cung cấp dữ liệu về TVL của các Blockchain nói chung và cụ thể từng dApp trên blockchain nói riêng.

Dữ liệu mà DeFi Llama cung cấp hoàn toàn là nguồn mở, được duy trì bởi một nhóm các cá nhân và cộng tác viên nhiệt huyết từ hàng trăm giao thức, website cam kết cung cấp dữ liệu một cách minh bạch, chính xác, không có quảng cáo hoặc nội dung được tài trợ.

Tính tới thời điểm viết bài, nền tảng đang theo dõi hơn 800 giao thức DeFi từ hơn 80 blockchains khác nhau trong thị trường crypto.

Vào ngày 09/04/2022, tổng giá trị bị khoá (Total Value Locked – TVL) trên DeFi là 220.53 tỷ đô la.

DeFi Llama hiện đang theo và phân tích cho hơn 20 lĩnh vực trong DeFi bao gồm Lending, Bridge, Yield, Liquid Staking, Staking, Insurance,…

Bên cạnh đó DeFi Llama còn phân tích và cung cấp dữ liệu cho lĩnh vực NFTs.

2. Một số điểm nổi bật của DeFi Llama

• Giao diện đơn giản, phù hợp cho người mới sử dụng
• Tìm được các blockchain DeFi hàng đầu
• DeFi Llama như là một công cụ để dự phóng dòng tiền. Tìm điểm vào và điểm ra hợp lý
• Người dùng có thể theo dõi được dòng tiền hiện tại trong DeFi đang đổ về nền tảng nào trong DeFi Llama, cụ thể là dự án nào.
• Các tùy chọn lọc dự án đa dạng (DEX, Lending, Yield,…) và trực quan, giúp người dùng có cái nhìn toàn cảnh về DeFi
• Cung cấp dữ liệu tổng hợp hoàn toàn miễn phí

3. Hướng dẫn cách sử dụng DeFi Llama cho người mới bắt đầu

Giới thiệu về Website của DeFi Llama

1 – Tổng giá trị tài sản bị khoá trong DeFi hay còn được gọi là TVL

2 – Phần trăm tỷ lệ tăng giảm trong vòng 24 giờ

3 – Đồng coin/token đang có dòng tiền đổ về nhiều nhất trong thị trường DeFi

Dưới đây là tất cả các động coin/token trên DeFi dược DeFi Llama thống kê, các đồng coin/token này có thể được phân theo từng nền tảng hệ sinh thái. Các bạn có thể chọn Others ở gốc phải để xem được nhiều hệ sinh thái hơn nhé. Ngoài ra, ở phần này có thể giúp bạn biết được đồng coin nào đang ở hệ sinh thái nào, % biến động trong 1 ngày, 7 ngày và 1 tháng sẽ thay đổi bao nhiêu. Bảng danh mục dưới đây đang được sắp xếp dựa theo giá trị TVL giảm dần. Bên cạnh đó, bạn còn có thể thấy được giá trị vốn hoá thị trường so với giá trị TVL của từng loại tài sản là bao nhiêu. Cụ thể hơn:

• Cột đầu tiên “Name”: Cột này sẽ là các đồng coin trên DeFi được DeFi Llama thống kê
• Cột thứ 2 “Chains”: Cột này sẽ cho biết các đồng coin ở cột tương ứng đang chạy trên các chain nào
• Cột thứ 3 “1d Change”: Đây là tỷ lệ TVL tăng hay giảm trong vòng một ngày
• Cột thứ 4 “7d Change”: Thể hiện tỷ lệ TVL tăng hay giảm trong vòng 7 ngày
• Cột thứ 5 “1m Change”: Cho biết tỷ lệ TVL tăng hay giảm trong vòng 1 tháng
• Cột thứ 6 “TVL”: Cột này được sắp xếp theo tỷ lệ từ cao xuống thấp dựa vào giá trị TVL
• Cột thứ 7 “”Mcap/TVL”: Đây là phần biểu hiện tỷ lệ vốn hoá thị trường so với TVL của một loại tài sản hay còn được gọi TVL Ratio

Nếu bạn muốn biết trong khoảng thời gian 1 ngày dòng tiền đang đổ vào tài sản nào nhiều nhất bạn chỉ cần nhấp chuột vào “1d Change”, khi đó tài sản nào có dòng tiền đổ vào nhiều nhất sẽ được sắp xếp từ cao xuống thấp. Tương tự như vậy bạn có thể xem trong khoảng thời gian 7 ngày hoặc 1 tháng.

Ngoài ra, bạn có thể sắp xếp thứ hạng TVL cho từng nền tảng bằng cách chọn vào một nền tảng bất kỳ như Ethereum, Terra, BSC, Avalanche,… Ví dụ, bạn chọn nền tảng Ethereum bạn sẽ nhìn thấy được các ứng dụng được xây dựng trên hệ sinh thái của Ethereum dựa trên giá trị TVL.

Chains

Phần chains này sẽ cung cấp cho chúng ta tỷ lệ phân bổ TVL của các nền tảng DeFi. Nền tảng DeFi hàng đầu chiếm tỷ trong cao nhất là Ethereum với 55,28% thị phần tương đương với 121,75 tỷ đô la. Phía bên trái sẽ cung cấp cho người dùng biểu đồ để có thể theo dõi lịch sử từ 2020 đến thời điểm hiện tại dòng tiền đang lần lượt đổ vào các hệ sinh thái với tỷ lệ như thế nào.

Cụ thể, ở thời điểm hiện tại dòng tiền vẫn đang đổ vào nhiều nhất ở hệ sinh thái Ethereum (được thống kê vào ngày 08/04/2022) là 54,60%, đứng sau Ethereum là Terra, BSC, Avalanche, Solana, Fantom,…

Oracles

Oracles có thể thấy là một trong những yếu tố không thể nào thiếu trong DeFi. DeFi Llama sẽ cung cấp cho bạn các nền tảng làm về Oracles trên DeFi. Dưới đây là tỷ lệ phân bổ dựa trên TVL của các nền tảng Oracles, cụ thể nền tảng chiếm tỷ lệ cao nhất là Chainlink với mức TVL hiện tại là 56,21 tỷ đô la (tương đương với 54,15%). Biểu đồ bên phải có thể giúp bạn theo dõi được lịch sử dòng tiền đã và đang đổ về nền tảng Oracles nào. Từ đó, giúp bạn có thể lựa chọn được nền tảng Oracles hợp lý và tốt nhất.

Forks

Forks hay còn được hiểu là bản sao của một nền tảng blockchain được sửa đổi và nâng cấp so với phiên bản cũ. Theo phân tích của DeFi Llama Uniswap là phần mềm Forks nhiều nhất trong DeFi với tổng giá trị TVL là 19,43 tỷ đô la (tương đương 58,60%). Theo thống kê Uniswap được Forks từ 232 nền tảng khác nhau như PancakeSwap (CAKE), SushiSwap (SUSHI), Curve Finance (CRV),…

Portfolio

Nơi mà bạn có thể tạo danh mục đầu tư để có thể tiện trong quá trình theo dõi. Bạn có thể tạo danh mục theo dõi cho các loại tài sản mà bạn đang quan tâm trên nền tảng các hệ sinh thái của DeFi. Ví dụ, hiện tại trên DeFi có rất nhiều loại tài sản mà bạn không thể nào theo dõi hết và bạn muốn tạo một danh mục trong đó sẽ bao gồm các đồng coin trên một hệ sinh thái, bạn chỉ cần còn vào Portfolio.

Đầu tiên bạn nhấp chọn vào biểu tượng trên màn hình để có thể thêm hệ sinh thái mà mình muốn theo dõi

Bây giờ bạn cần thêm các đồng coin mà bạn muốn theo dõi trong nền tảng mà bạn vừa thêm bằng cách nhấp chọn Overview và chọn hệ sinh thái mà bạn vừa thêm phía trên, sau đó lựa chọn đồng coin mà bạn muốn theo dõi. Ví dụ, bạn muốn theo dõi một đồng coin trên nền tảng Ethereum, bạn chỉ cần vào lại Overview, chọn nền tảng Ethereum, chọn đồng coin mà bạn muốn thêm và nhấp vào biểu tượng kế bên trái của đồng coin đó.

Airdrops

Mục này sẽ cung cấp thông tin cho các bạn một số thông tin về các nền tảng chưa phát hành token

Bên cạnh đó, DeFi Llama còn cung cấp cho người dùng tính năng Recent đây là tính năng cho người dùng có thể thấy được các đồng coin vừa mới được niêm yết trên DeFi Llama trong thời gian gần đây.

Bạn cũng có thể sử dụng tính năng Comparison để so sánh giá trị TVL Ratio của đồng A so với đồng B sẽ như thế nào. Cụ thể bạn sẽ biết được giá trị thực của đồng coin A là bao nhiêu.

5. Tổng kết

Vậy là XGems vừa hướng dẫn các bạn cách sử dụng các tính năng có trong DeFi Llama để có thể tổng hợp được thông tin cho bản thân về thị trường DeFi. Hy vọng qua bài viết này bạn sẽ biết thêm được một công cụ bổ ích để có thể phân tích và nghiên cứu về bất kỳ một đồng coin nào đó, từ đó giúp bạn có thể đưa ra cái nhìn tổng quan của mình trước khi quyết định tham gia đầu tư.

Sau khi Facebook đổi tên thành Meta vào năm 2021, với sự khan hiếm có thể chứng minh và nguồn gốc được hỗ trợ bởi Blockchain, mã thông báo không thể thay thế (NFT) mang đến cho các nghệ sĩ, người sáng tạo và nhà sưu tập những cách mới để tương tác với nghệ thuật kỹ thuật số. Mã thông báo Non Fungible (NFT) là mã thông báo đại diện cho một tài sản kỹ thuật số cụ thể, cho dù đó là tệp .JPEG, .GIF, .MP4 hoặc bất kỳ thứ gì khác. Bản thân tệp đó không thể được lưu trữ trên chuỗi khối Ethereum, vì vậy nó được lưu trữ ngoài chuỗi.

Đó là lý do Metadata NFT ra đời. Metadata NFT chỉ định dữ liệu đó là gì và bao gồm những thứ như nội dung âm thanh hoặc hình ảnh và thông tin khác như lịch sử giao dịch. Mục đích là tạo ra sự cân bằng trong việc sử dụng Blockchain mà không tạo gánh nặng cho nó với dữ liệu. Mỗi NFT chứa Metadata cụ thể, một chữ ký số duy nhất trỏ đến một tệp trên Internet.

Có thể nói NFT đại diện cho nghệ thuật sống trên Blockchain. Tuy nhiên, Metadata NFT hiện ở ngoài chuỗi tạo ra một số vấn đề khác. Mọi người hãy cùng XGems tìm hiểu về Metadata NFT trong bài phân tích sau đây nhé!

1. Metadata NFT là gì

Metadata NFT (Siêu dữ liệu NFT) là dữ liệu mô tả các thuộc tính thiết yếu của NFT. Điều này bao gồm tên của tài sản, mô tả của nó, địa chỉ của mã thông báo trên Blockchain và quan trọng nhất là liên kết đến chính tài sản kỹ thuật số. Về cơ bản là một giải pháp để tránh thảm họa kỹ thuật và tài chính (hoặc, không thể xảy ra, đúng hơn là) khi lưu trữ các tệp lớn nguyên bản trên chuỗi trên Ethereum hoặc các nền tảng Blockchain khác.

Thành phần đầu tiên và quan trọng nhất của NFT là ID duy nhất để phân biệt mỗi mã thông báo là duy nhất với mọi mã thông báo khác. Tiêu chuẩn mã hóa ERC-721 sử dụng các hợp đồng thông minh Ethereum để ghi lại các chuyển nhượng và thay đổi quyền sở hữu của từng NFT cụ thể, đây là một nỗ lực khá nặng về tính toán. Đây là lý do tại sao phí gas thường cao hơn nhiều khi giao dịch hoặc đúc NFT so với việc chỉ gửi ETH trên mạng.

Một tính năng cơ bản khác của NFT là khả năng liên kết với dữ liệu bên ngoài hợp đồng thông minh của chúng, đề cập đến dữ liệu tồn tại ngoài chuỗi. Về mặt kỹ thuật và tài chính là không thể tưởng tượng được để lưu trữ một tệp lớn, chẳng hạn như một tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số, nguyên bản trên chuỗi trong môi trường Blockchain.

Metadata NFT được đưa vào tính năng cơ bản thứ hai khiến NFT được định vị. NFT có thể liên kết với dữ liệu bên ngoài hợp đồng thông minh của họ, về cơ bản cho phép mạng tham chiếu dữ liệu tồn tại ngoài chuỗi. Điều này giữ cho chi phí tính toán của việc chạy NFT trên một mạng như Ethereum thấp hơn so với chúng.

Tại sao Metadata NFT lại quan trọng?

Token Non-Fungible (NFT)- xác định nguồn gốc của một tài sản sống trên chuỗi khối, trong khi bản thân tài sản đó thường sống ngoài chuỗi. Có vài trường hợp ngoại lệ; Ví dụ: như OnChain Monkeys là một tập hợp được tạo hoàn toàn trên chuỗi với một giao dịch duy nhất. Không cần giải pháp lưu trữ tệp nào vì toàn bộ bộ sưu tập được lưu trữ trên chuỗi.

Ví dụ: nếu bạn muốn chạy một node Ethereum đầy đủ, bạn phải tải xuống toàn bộ chuỗi khối Ethereum có dung lượng khoảng 1.050 GB (các nút lưu trữ hoặc toàn bộ chuỗi khối Ethereum kể từ khi nó ra mắt, là khoảng 9.000 GB ). Đó là để chạy toàn bộ mạng Ethereum, tất cả các vấn đề liên quan đến ETH, DeFi, NFT và dApp chỉ chiếm dưới 1.100 GB.

Trong khi đó, một bộ phim có độ phân giải 1080 chỉ khoảng 2 đến 4 GB và hầu hết các hình ảnh chất lượng cao có thể vào khoảng 2 đến 20 MB. Hiểu nôm na là không có cách nào để lưu trữ các tệp này trên chuỗi khối Ethereum bởi vì nó sẽ khiến việc chạy mạng bị lưu trữ nghiêm ngặt và tiêu tốn dữ liệu.

Theo ước tính thì chỉ cần lưu trữ 1 GB dữ liệu trên chuỗi khối Ethereum có giá khoảng 17.500 ETH (tương đương 59.5 triệu USD tại thời điểm viết bài). Chi phí chỉ để lưu trữ một bộ phim bom tấn như Avatar của James Cameron trên chuỗi khối Ethereum sẽ nhiều hơn chi phí làm bộ phim 237 triệu đô la.

Vì lý do này, NFT phải có khả năng tham chiếu đến dữ liệu ngoài chuỗi, điều này cũng có nghĩa là tác phẩm nghệ thuật mà một NFT đại diện cụ thể phải tồn tại ở nơi khác. NFT cho biết nguồn gốc của một tài sản sống trên Blockchain, nhưng bản thân tài sản đó thường thì không.

Cấu trúc cơ bản của Metadata NFT

Khi bạn mua một NFT, thứ bạn thực sự mua là một hợp đồng thông minh (chứng chỉ quyền sở hữu của bạn) trỏ đến một tập hợp Metadata trong số những thứ khác, bao gồm một liên kết đến tệp NFT của bạn. Đây là lý do tại sao các thị trường NFT thường hiển thị Metadata mã thông báo trên trang mua – để người mua có thể thấy chính xác những gì họ nhận được khi giao dịch mua.

Dưới đây là một ví dụ về Metadata của một NFT trên OpenSea:

• Hình ảnh: Đây là URL đến hình ảnh của mặt hàng. Có thể chỉ là về bất kỳ loại hình ảnh nào (bao gồm SVG, sẽ được OpenSea lưu vào bộ nhớ đệm vào PNG) và có thể là URL hoặc đường dẫn IPFS.
• Image_data Dữ liệu hình ảnh SVG thô, nếu bạn muốn tạo hình ảnh nhanh (không được khuyến nghị). Chỉ sử dụng điều này nếu bạn không bao gồm tham số.image
• External_url: Đây là URL sẽ xuất hiện bên dưới hình ảnh của nội dung trên OpenSea và sẽ cho phép người dùng rời khỏi OpenSea và xem mục trên trang web của bạn.
• Sự mô tả: Một mô tả con người có thể đọc được về mặt hàng. Markdown được hỗ trợ.
• Tên Tên của mặt hàng.
• Thuộc tính: Đây là các thuộc tính của mặt hàng, các thuộc tính này sẽ hiển thị trên trang OpenSea cho mặt hàng đó.
• Màu nền: Màu nền của mục trên OpenSea. Phải là một hệ thập lục phân gồm sáu ký tự không có dấu # chờ xử lý trước.
• Animation_url: Một URL đến tệp đính kèm đa phương tiện cho mặt hàng. Các phần mở rộng tệp GLTF, GLB, WEBM, MP4, M4V, OGV và OGG được hỗ trợ cùng với các phần mở rộng chỉ dành cho âm thanh MP3, WAV và OGA. Animation_url cũng hỗ trợ các trang HTML, cho phép bạn xây dựng trải nghiệm phong phú và các NFT tương tác bằng cách sử dụng JavaScript canvas, WebGL, v.v. Các tập lệnh và đường dẫn tương đối trong trang HTML hiện đã được hỗ trợ. Tuy nhiên, quyền truy cập vào các tiện ích mở rộng của trình duyệt không được hỗ trợ.
• Youtube_url Một URL đến một video YouTube.

Tiêu chuẩn Metadata NFT

Có 2 tiêu chuẩn chính của Ethereum NFT là “ERC721 và ERC1155″, Chúng cung cấp cho nhà phát triển sự đảm bảo rằng nội dung sẽ hoạt động theo một cách cụ thể và mô tả chính xác cách tương tác với chức năng cơ bản của nội dung. Sau đây mình sẽ sử dụng tiêu chuẩn mã thông báo Ethereum ERC-721 để nói về tiêu chuẩn Metadata NFT.

Mỗi ERC-721 chứa một chuỗi “Metadata” trong định nghĩa của nó, xác định mã thông báo không thể thay thế thực sự là gì. Ví dụ: Metadata này có thể trỏ đến một .JPEG cụ thể, điều này tạo nên sự khác biệt; mặc dù CryptoPunk .JPEG và DeadFellaz .JPEG có kích thước tệp tương đương, nhưng chúng có giá trị khác nhau đáng kể.

Điểm mấu chốt của vấn đề khiến mọi người tìm hiểu về Metadata NFT là nơi chính xác các tệp được lưu trữ ngoài chuỗi – đó có phải là Google Drive hay không? Nó có phải là một số lưu trữ tệp Amazon Web Services không? Ai điều hành chương trình lưu trữ siêu dữ liệu NFT trực tuyến?

Mỗi NFT tham chiếu đến tệp hình ảnh hoặc thính giác (hình ảnh, âm thanh, v.v.) tồn tại trực tuyến ở đâu đó. Nó đưa ra một yêu cầu về nội dung tại một vị trí cụ thể, nó sẽ trả về nội dung cho bạn xem hoặc nghe. NFT thường trỏ đến hàm băm IPFS (InterPlanetary File System) hoặc một URL HTTP ở đâu đó trên Internet(thường được lưu trữ bởi trang web lưu trữ NFT). ERC-721 chỉ định siêu dữ liệu ở định dạng JSON chuẩn hóa (JavaScript Object Notation),

Thông tin được lưu trữ dưới dạng URI (Định danh tài nguyên chung) bên trong hợp đồng Ethereum, thay vì JSON; lưu trữ một JSON sẽ rất tốn kém và đòi hỏi tài nguyên. Tuy nhiên, chuỗi URL trỏ đến một vị trí mà người dùng có thể tìm thấy mô tả JSON của mã thông báo.

Metadata của mã thông báo tồn tại dưới dạng bản ghi vĩnh viễn, không thể thay đổi trên Blockchain và bản ghi này mô tả những gì mã thông báo đại diện (chuỗi URI của nó thành JSON), quyền sở hữu và lịch sử giao dịch của mã thông báo. Tệp JSON chứa tên, mô tả, URL của hình ảnh được lưu trữ và đôi khi thông tin chi tiết hơn như tổng nguồn cung của dự án, loại mã hóa và chữ ký duy nhất.

Hạn chế của NFTs

Metadata JSON này thường chỉ xác định nội dung và không cung cấp nhiều thông tin chuyên sâu ngoài các yếu tố cơ bản. Các hợp đồng thông minh khác không thể tìm kiếm hoặc đọc được dữ liệu, đây là một điểm gấp khúc và hạn chế của mạng Ethereum mà nhiều dự án đang cố gắng giải quyết.

Dữ liệu được tạo bởi những người đúc mã thông báo, những người thực sự sở hữu hợp đồng NFT. Tuy nhiên, người dùng không thể cập nhật dữ liệu, cho tốt hơn hoặc xấu hơn, điều này có thể gặp vấn đề vì một số lý do.

Ngoài ra, như chúng ta đã thấy trong hệ sinh thái Internet đang phát triển, các liên kết có thể bị đứt. Vì Metadata NFT liên kết bạn đến một nơi khác để xem tác phẩm, nếu liên kết đó chết, về cơ bản bạn sẽ trỏ đến một trang lỗi 404. Người dùng không thể cập nhật dữ liệu JSON và cũng không thể sửa các liên kết.

Điểm mấu chốt của vấn đề là nếu dữ liệu có thể được cập nhật, giá trị vốn có của NFT có thể bị xâm phạm.

Ví dụ: giả sử một bên thứ ba độc hại đã tìm thấy một cách khai thác để thay đổi tất cả Metadata hình ảnh của Câu lạc bộ Du thuyền Bored Ape bằng hình ảnh của những con vượn trong thế giới thực được tìm thấy trên Google thị trường sẽ phản ứng và có thể là tiêu cực.

Cơ chế lưu trữ cũng có những hạn chế :

• Chủ sở hữu máy chủ HTTP về mặt lý thuyết có thể thay đổi nội dung của một máy chủ cụ thể thành bất kỳ thứ gì họ muốn.
• IPFS được thiết kế để lưu trữ phi tập trung, nhưng vẫn được vận hành bởi các thực thể tập trung như thị trường NFT, phục vụ vai trò của các nút IPFS giữ cho cổng hoạt động.

2. Tổng kết

Nói chung, các công cụ khám phá sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn khi không gian NFT mở rộng. Cấu trúc cơ bản của NFT liên tục được phát triển, các tiêu chuẩn và triển khai của NFT ngày nay có thể sẽ tiếp tục được mài giũa tốt trong tương lai khi hình thức của chúng trở nên tối ưu hơn. Mặc dù công nghệ như IPFS thể hiện sự cải tiến so với lưu trữ web HTTP thông thường (tức là tập trung), những phát triển trong tương lai sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bảo mật và thể hiện toàn cảnh về NFT.

Nhà cung cấp cơ sở hạ tầng Web3 và công ty blockchain hàng đầu Polygon đã công bố giải pháp mở rộng quy mô bằng không kiến thức đầu tiên trên thế giới cho Ethereum (zkEVM). Polygon zkEVM được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc áp dụng công nghệ Web3 bằng cách cung cấp khả năng mở rộng, chi phí giao dịch thấp hơn và cải thiện đáng kể trải nghiệm sử dụng và xây dựng với Ethereum.

1. Polygon zkEVM là gì?

Polygon zkEVM là giải pháp mở rộng quy mô không-kiến thức (ZK) đầu tiên tương thích hoàn toàn với Ethereum: tất cả các hợp đồng thông minh, công cụ dành cho nhà phát triển và ví hiện có đều hoạt động một cách trơn tru. ZkEVM khai thác sức mạnh của các bằng chứng ZK để giảm chi phí giao dịch và tăng thông lượng hàng loạt, đồng thời kế thừa tính bảo mật của Ethereum Layer 1.

zkEVM là viết tắt của Máy ảo Ethereum không có kiến thức (EVM). Theo tuyên bố, Polygon zkEVM về cơ bản tương đương với EVM và hoàn toàn hưởng lợi từ tất cả hệ sinh thái Ethereum. Polygon zkEVM tận dụng sức mạnh của bằng chứng không kiến thức (ZK) để giảm chi phí giao dịch và tăng thông lượng trong khi kế thừa tính bảo mật của Ethereum.

2. Một số tính năng của Polygon zkEVM

• Tương đương với Ethereum: tất cả các hợp đồng thông minh, ví,công cụ,…hoạt động trên zkEVM một cách liền mạch.
• Bảo mật Ethereum
• Khả năng mở rộng được hỗ trợ bởi ZKP, thông lượng đặt hàng cao hơn L1.

3. Những lợi ích chính của Polygon zkEVM là gì?

Polygon zkEVM là một giải pháp mở rộng Layer 2 (L2) cho Ethereum, tận dụng sức mạnh mở rộng của các bằng chứng không-kiến thức (ZK) trong khi duy trì khả năng tương thích với Ethereum. Các nhà phát triển và người dùng trên Polygon zkEVM có thể sử dụng cùng một mã, công cụ, ứng dụng,… mà họ sử dụng trên Ethereum, nhưng với thông lượng cao hơn nhiều và phí thấp hơn.

Các nhà phát triển sẽ triển khai các hợp đồng hiện có của họ cho zkEVM và người dùng có thể gửi tài sản từ Ethereum và giao dịch ngoài chuỗi. Các giao dịch này được nhóm thành các lô với bằng chứng không có kiến thức chứng minh tính hợp lệ của mỗi giao dịch. Điều này đảm bảo rằng các nhà khai thác zkEVM không thể ăn cắp tiền của người dùng, vì vậy chúng ta có thể nói rằng nó kế thừa tính bảo mật của Ethereum L1. Polygon zkEVM cung cấp khả năng tương thích và khả năng mở rộng mà không cần thỏa hiệp.

4. Giá trị độc đáo cốt lõi của Polygon zkEVM?

EVM-tương thích: Như chúng ta đều biết, Ethereum không chỉ là một blockchain. Đó là một hệ sinh thái phong phú bao gồm các hợp đồng thông minh, công cụ dành cho nhà phát triển, cơ sở hạ tầng và ví. Đó là một cộng đồng sôi động gồm các nhà phát triển, kiểm toán viên và người dùng. Cách tốt nhất để mở rộng quy mô Ethereum là duy trì khả năng tương thích với hệ sinh thái này và zkEVM sẽ cung cấp cho người dùng và nhà phát triển trải nghiệm giống hệt với Ethereum L1 – chỉ với một cải tiến lớn về khả năng mở rộng.

Hiệu suất: Nhiều người trong lĩnh vực tiền mã hóa tin rằng một zkEVM đã tồn tại trong nhiều năm và có thể không bao giờ thực tế hoặc cạnh tranh với các ZK L2 khác. Điều này được coi là một sự đánh đổi không thể tránh khỏi: chúng ta có thể có khả năng tương thích EVM đầy đủ hoặc hiệu suất cao, nhưng không phải cả hai. Tuy nhiên, với những đột phá về hệ thống đã được chứng minh do Polygon Zero tiên phong, chúng ta có thể đạt được khả năng tương thích EVM đầy đủ đồng thời cung cấp hiệu suất tốt hơn (thông lượng cao hơn, độ trễ thấp hơn và chi phí thấp hơn) so với alt-L1, các bản tổng hợp lạc quan và các bản tổng hợp ZK khác.

Bảo mật và liên kết Ethereum so với alt-L1s: Sử dụng ZK cho phép ZK L2 kế thừa tính bảo mật của Ethereum. Bằng chứng ZK đảm bảo rằng mọi giao dịch trên zkEVM đều hợp lệ. Điều này đảm bảo rằng các nhà khai thác L2 không thể ăn cắp tiền từ người dùng. Bảo mật (cũng như khả năng mở rộng) là một lợi ích chính của zkEVM so với alt-L1 và nó đảm bảo rằng zkEVM được liên kết chặt chẽ với Ethereum, cho đến nay vẫn là chuỗi thống trị về hoạt động của nhà phát triển, hoạt động TVL, NFT, …

5. Một số trường hợp sử dụng chính cho Polygon zkEVM là gì?

Ứng dụng DeFi: Do tính chất bảo mật cao và khả năng chống kiểm duyệt của Polygon zkEVM nên nó rất phù hợp cho các ứng dụng Defi. Không giống như Optimistic Roll-up, nơi người dùng phải đợi tối đa 7 ngày để gửi và rút tiền, zk-Rollups không phải đợi lâu để gửi và rút tiền, tức là Polygon zkEVM mang lại hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn cho dApps/người dùng.

Các ứng dụng NFT, Gamefi và Enterprise: Chi phí gas thấp, giao dịch cao và mức độ bảo mật cao hơn cùng với khả năng kết hợp Ethereum thu hút các ứng dụng NFT chip xanh, Gamefi và Enterprise.

Nhà phát triển: Cộng đồng nhà phát triển chuỗi khối có thể tiếp tục sử dụng cùng một mã, công cụ, ứng dụng và hợp đồng thông minh mà họ sử dụng trên Ethereum, nhưng với thông lượng cao hơn nhiều và phí thấp hơn. “Sử dụng các ngôn ngữ lập trình, chẳng hạn như Solidity và bộ công cụ như Metamask, Hardhat, Truffle và Remix, mà chúng đã trở nên quen thuộc, các nhà phát triển có thể di chuyển các dApp bằng cách chuyển đổi các nút đơn giản. Điều này cũng làm cho Polygon zkEVM trở nên lý tưởng để tạo ra các NFT liền mạch, các công nghệ chơi game mới và các ứng dụng doanh nghiệp. Các dApp Polygon hiện tại có thể di chuyển rất dễ dàng sang zkEVM với sự hỗ trợ tối thiểu.”

Thanh toán: Người dùng quan tâm đến việc giao dịch với nhau trong thời gian thực trong môi trường gần như tức thời và phí thấp sẽ đánh giá cao giá trị mà Polygon zkEVM mang lại.

6. Những loại dApp nào có thể được triển khai trong zkEVM?

Bất kỳ dApp nào tương thích với EVM đều có thể được triển khai.

7. Polygon zkEVM có mã thông báo riêng không?

Polygon zkEVM không có mã thông báo riêng. ETH sẽ được sử dụng cho phí gas.MATIC sẽ được sử dụng để đặt cược, quản trị trong Polygon zkEVM.

8. Kế hoạch phát triển trong tương lai gần

• Polygon zkEVM Testnet sẽ ra mắt vào Quý 3 năm 2022.
• Polygon zkEVM Mainnet sẽ ra mắt vào đầu năm 2023.

9. Tổng kết

Như vậy có thể thấy rằng, Polygon xem zkEVM là một bước đột phá trong nghiên cứu mật mã, được thiết lập để trao quyền cho các nhà phát triển xây dựng tương lai của Web3. Các nhà phát triển có thể triển khai liền mạch bất kỳ hợp đồng thông minh Ethereum nào đến Layer 2 có quy mô vô hạn bằng cách sử dụng các bằng chứng ZK. Mọi công cụ hoặc dApp trên Ethereum được sử dụng theo cách giống hệt trên zkEVM. Người dùng và nhà phát triển đều gặt hái được những lợi ích tương lai của bằng chứng ZK, đồng thời được hưởng lợi từ sự phân quyền, bảo mật và sự quen thuộc của Ethereum. Liệu Polygon zkEVM có thể tạo sức mạnh cho tương lai của Web3 hay không? Chúng ta hãy cùng theo dõi các bước phát triển tiếp theo của zkEVM nhé.

Terra những tuần gần đây liên tiếp chịu những khó khăn và đã phải tạm ngừng blockchain Terra Classic. Từ ngày 28/5, Terra 2.0 chain đã chính thức đem lại tia hy vọng cho đội ngũ và hệ sinh thái. Tuy nhiên, với ngần ấy thách thức và thiệt hại, liệu Terra hay Do Kwon có còn chiếm được lòng tin của các nhà đầu tư và người dùng.

Thông tin trong bài viết được trích phần lớn từ Terrians. Bạn có thể tham khảo thêm tại đây!

1. Tổng quan hệ sinh thái Terra tuần W21/2022

Các sự kiện nổi bật trên Terra tuần vừa qua:

• Ngày 28/5/2022, bản đề xuất fork ra chain mới Terra 2.0 được thông qua và bắt đầu hoạt động chain mới.
• Wormhole Bridge bỏ phiếu không hỗ trợ Terra 2.0.
• Các sàn CEX, nền tảng ví thông báo hỗ trợ Terra 2.0.
• Các dự án tiếp tục chuyển đổi sang chain mới.
• Terra airdrop cho những người chịu thiệt hại thông qua Binance.
• Anchor Protocol, Mirror Protocol bị lỗi.

Mặc dù Terra và UST đã sập đổ và kéo theo hậu quả vô cùng nghiêm trọng nhưng không thể nào bác bỏ nỗ lực của Do Kwon trong việc hỗ trợ cộng đồng. Vào ngày 14/5/2021, Do Kwon đã thông báo đề xuất mới nhằm cứu Terra.

2. Tổng quan về Terra 2.0, các thông số và thông tin cần nắm

A. Terra 2.0 là gì?

Sau khi proposal 1623 về việc ra mắt chain mới vào ngày 25/5/2022 được thông qua với 65% tỉ lệ phiếu bầu. Đến ngày 28/5/2022, Terra 2.0 đã chính thức đi vào hoạt động và sẽ chạy song song với Terra chain cũ.

B. Khác biệt giữa Terra 2.0 và Terra Classic?

Phiên bản Terra 2.0 này đơn giản chỉ khác Terra Classic ở một số sự thay đổi nhỏ. Cụ thể thì tên chain mới sẽ là Terra 2.0 và tên chain cũ (Terra) được chuyển đổi thành Terra Classic. Về token thì LUNA sẽ là governance token của Terra 2.0 và LUNC (LUNA cũ) sẽ là token quản trị của Terra Classic.

Điểm quan trọng ở Terra 2.0 được cho là sẽ không có UST, stablecoin mũi nhọn của hệ sinh thái Terra cũ giúp họ mở rộng vị thế của Terra sang toàn bộ thị trường blockchain trước đây, cụ thể là đến hơn 15 chains khác nhau.

Ngoài ra, vì Terra 2.0 là một chain mới hoàn toàn chứ không phải là phiên bản fork nên các ứng dụng muốn chuyển lên Terra 2.0 cần phải khởi chạy lại.

C. Đền bù thiệt hại cho người dùng

Terra 2.0 đã công bố sẽ airdrop hỗ trợ người thiệt hại từ LUNC token và UST.

Binance sẽ là đơn vị hỗ trợ Terra 2.0 trong việc đổi tên token và thêm vào các cặp giao dịch mới LUNA/USDT và LUNA/BUSD ở khu vực Innovation Zone (nơi có rủi ro cao hơn cho nhà đầu tư), bắt đầu từ 6:00 giờ UTC ngày 31/5/2022.

Binance sẽ hỗ trợ Terra airdrop cho người dùng dựa trên một số những tài khoản chịu thiệt hại trước và sau vụ việc với một số tỉ lệ tương ứng. Mọi người có thể xem cách tính khoản phân bổ cho người chịu thiệt hại tại đây và thông báo chi tiết tại đây: Terra airdrop cho người bị thiệt hại!

3. Các bên đang hỗ trợ Terra 2.0 như thế nào?

A. Phản ứng của các dự án thuộc hệ Terra

Việc chấp nhận hỗ trợ Terra 2.0 gặp phải vô vàn sự cản trở, bao gồm cộng đồng và việc hạn chế trong vấn đề tài chính. Cụ thể hơn, ngay chính 5 validators với voting power lớn nhất hệ Terra (Hashed, Smart Stake, Orion Money, stake.system và DSRK) đều không bỏ phiếu đồng ý.

Tuy nhiên, một số bên phát triển cũng thể hiện tinh thần hỗ trợ Terra cùng Do Kwon vượt qua giai đoạn khó khăn này nhằm tái lập lại một hệ sinh thái Terra mới.

Chưa kể, việc các dự án trên hệ Terra bị thiệt hại về nguồn lực cũng sẽ khiến các dự án trên hệ dễ bị các hệ sinh thái khác “rút máu”. Đơn cử như chương trình USDD của Tron cũng lên tiếng cung cấp sự hỗ trợ cho các lập trình viên từ Terra sang. Đặc biệt là BNB Chain, họ đã ra thông báo chính thức rằng sẽ dành một phần trong chương trình phát triển hệ sinh thái BNB Chain trị giá 1 tỷ USD cho các lập trình viên từ Terra.

Top validators của Terra Classic không xuất hiện trên Terra 2.0

Top các validators với quyền biểu quyết lớn nhất trên Terra cũ đã không còn làm validators cho Terra 2.0. Điều này là dễ hiểu khi mà họ đã không bỏ phiếu đồng ý về việc tạo ra chain mới. Hiện tại, trong tổng 157 validators trên Terra 2.0, duy chỉ có Smart Stake và Orion Money vẫn còn giữ vai trò validators cho Terra 2.0, nhưng họ không nắm giữ nhiều voting power và nằm ngoài top 10.

Phân loại/Động thái của các dự án trên hệ với Terra 2.0

Terra vừa trải qua cuộc khủng hoảng trầm trọng và các dự án trên hệ là những nạn nhân trực tiếp chịu ảnh hưởng. Việc các dự án có tiếp tục đồng hành cùng Terra 2.0 hay không là một câu hỏi lớn cần thời gian trả lời. Các dự án sẽ được phân ra với 2 trường hợp như sau:

Nếu các đội thuộc về team nội bộ của Do Kwon (CEO Terra) thì việc họ bơm thêm tài chính và thuyết phục đội ngũ ở lại đã là một điều khó.

Nếu một số dự án không thuộc nội bộ của team Do Kwon thì việc này còn khó khăn hơn rất nhiều vì những yếu tố sau:

• Tài chính bị thiệt hại từ LUNA và UST.
• Giao thức bị tạm ngưng vì chain ngừng hoạt động đột ngột ⇒ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và chi phí dần lớn hơn.
• Niềm tin bị lung lay và lo ngại của đội ngũ về vấn đề tương tự có thể tái diễn trong tương lai.
• Sự chiêu mộ với nguồn hỗ trợ từ các chains khác như BNB Chain, Fantom, USDD của TronDAO.

Các dự án thuộc Terra cũ phản ứng với Terra 2.0 như sau:

Các dự án chấp nhận chuyển sang chains mới: Nebula, Loop, Prism, Stader Labs, Random earth, One Planet, Spectrum, Setten, sigma, Phoenix Finance, White Whale, Reactors, Knowhere (NFT Marketplace), Apollo DAO.

Các dự án chưa rõ/có định hướng khác:

• Learn Terra: Xóa website & twitter.
• Mars Procol: Shutdown smart contract, mở lockdrop.
• Suberra: Mở rộng multi-chain.
• Pylon: Unlock UST.
• Retrograde: Bỏ phiếu bầu sang chain mới trên cosmos, thay đổi thành Lending.
• Astroport: Unlock LP token.

B. Phản ứng của các bên thứ 3

Wormhole bỏ phiếu không hỗ trợ

Wormhole là một trong những cầu nối quan trọng giúp vận chuyển tài sản từ Terra sang hơn 8 chains khác, Terra đã từng chiếm 96.2% tổng khối lượng vận chuyển tài sản của cầu nối này (ngày 14/10/2021).

Sau sự việc Terra sụp đổ, Wormhole đã đưa ra proposal nhằm biểu quyết rằng có nên hay không tiếp tục hỗ trợ Terra trong việc vận chuyển tài sản của họ trong chains mới. Kết quả là những người có quyền voting, được gọi là Wormhole Guardian set, đã bỏ phiếu “không hỗ trợ Terra 2.0”.

Đây là một điều đáng tiếc khi Terra đã từng có thời điểm đạt đỉnh với khối lượng giao dịch lên đến 1.68 tỷ USD thông qua bridge này và chiếm tỷ trọng lên đến 48.5% trên tổng bridge (cập nhật ngày 11/5/2022).

Tuy nhiên, đây chỉ là một tin mật từ một tài khoản twitter có tên là Fatman chuyên phanh phui một số vấn đề về Terra những ngày vừa qua. Về phía Wormhole, khi kiểm tra phần governance actions của team thì họ chỉ đang đề xuất về việc đổi tên chain Terra cũ thành Terra Classic và LUNA token thành LUNC. Ngoài ra, thông tin về việc có hỗ trợ Terra 2.0 hay không vẫn chưa được công bố trên các phương tiện truyền thông chính thức của Wormhole.

Các sàn CEX lớn đồng loạt thông báo hỗ trợ Terra 2.0

Kể từ thời điểm bản đề xuất fork ra chai mới – Terra 2.0, đã có nhiều sàn giao dịch tập trung về Crypto lớn như Binance, FTX, Houbi cùng hơn 12 sàn khác thông báo hỗ trợ Terra 2.0.

Thậm chí, vì việc thay đổi chain sẽ thay đổi luôn tên token nên một số sàn như Binance cũng hỗ trợ quy đổi từ LUNC (token hệ Terra cũ – Terra classic) sang LUNA (token trên hệ Terra 2.0) bằng hình thức airdrop. Các sàn CEX lớn đã làm tốt vai trò của mình trong việc hỗ trợ Terra trong giai đoạn khó khăn.

Các ví thông báo hỗ trợ Terra 2.0

Nhân sự kiện Terra 2.0 chính thức lên mainnet, các nền tảng ví cũng hỗ trợ chain này để người dùng có thể tiếp tục sử dụng lưu trữ tài sản của họ trên hệ. Một số ví native như Terra Station đã tiếp tục đồng hành cùng Terra 2.0. Ngoài ra, còn có một số ví multi-chain cũng hỗ trợ Terra 2.0 là Coin98 wallet và XDeFi Wallet. Sự hỗ trợ kịp thời của các nền tảng ví này là cực kỳ cần thiết để người dùng có thể tiếp cận được khoản airdrop cũng như sự hoàn trả của Terra một cách dễ dàng hơn cho những người chịu thiệt hại.

4. Góc nhìn của các KOL về Terra 2.0

Góc nhìn của CZ (CEO Binance) về Terra 2.0

CZ là một trong những người đầu tiên lên tiếng về việc ra mắt một chain mới hay fork và cho rằng nước đi của Do Kwon nên là đốt LUNA để cứu giá LUNA lẫn UST. CZ là một trong những người trước giờ chưa đi phân tích sâu vào một dự án hay hệ sinh thái nào nhưng với sự kiện vừa qua của Terra.

CZ với tư cách là CEO của sàn CEX hàng đầu về Crypto và cũng sở hữu quỹ Binance Labs đã đầu tư 3 triệu USD vào LUNA (năm 2018) và lợi nhuận từ khoản đầu tư này đã có thời điểm lên đến trên 1 tỷ USD. Vì vậy, động cơ và cảm xúc của CZ là điều hoàn toàn có thể hiểu được và cũng như anh ta cũng muốn đưa lời khuyên cho Do Kwon.

CZ cho rằng Terra với các quỹ bảo trợ giá peg của UST như Luna Foundation Guard phải làm nhiệm vụ của mình nhằm cứu giá peg và duy trì mức giá hợp lí của LUNA token. Ngoài ra, CZ cũng cho rằng việc tạo ra chain mới sẽ không cung cấp thêm bất kì giá trị gì.

Đại ý của CZ cho rằng việc Terra và Do Kwon cần làm là ưu tiên bảo vệ tài sản cho các nhà đầu tư. Dù cho đây có là một sự thất bại của Terra thì Do Kwon cần phải bảo vệ nhà đầu tư, ưu tiên cho họ biết thông tin minh bạch chính xác, nhanh và chịu trách nhiệm đối với họ và người dùng của hệ.

Đây cũng được xem như là bài học về kinh doanh của anh khi luôn ưu tiên người dùng và khiến cho Binance lớn mạnh như ngày hôm nay.

5. Người dùng và các nhà đầu tư nên chú ý điều gì?

Sau sự kiện lần này, một sự khủng hoảng mà tưởng chừng như rất khó có thể xảy ra đối với blockchain sở hữu TVL top 2 như Terra. Một số điểm mà đội ngũ xin lưu ý đến cộng đồng những người tham gia thị trường Crypto bao gồm những người sử dụng các sản phẩm DeFi và các những trader hay holder của LUNA và UST.

Đội ngũ Coin98 Insights xin gửi đến các anh em một số những chú ý như sau!

Đối với người dùng DeFi

Mọi người có hứng thú với việc trải nghiệm các sản phẩm DeFi thì chỉ nên tham gia trải nghiệm với số vốn nhỏ dù với bất kì mục đích gì từ việc kiếm lợi nhuận cho đến tìm cơ hội retroactive. Bản chất của các dự án trên thị trường hiện tại đều ẩn chứa rủi ro bị hacked/rug pull hay những lí do khách quan/chủ quan khác có thể dẫn đến việc mất tài sản.

⇒ Bài học: Chỉ tham gia trải nghiệm sản phẩm DeFi với số vốn có thể mất và cân nhắc mọi rủi ro.

Đối với Holder/ Nhà đầu tư

LUNA là một đồng coin có vốn hóa lớn trong thị trường, được sự hậu thuẫn lớn của cả hệ sinh thái Terra. Đặc biệt là nhờ việc thu giữ giá trị trích xuất từ đồng stablecoin chiến lược UST với cơ chế yield cố định hấp dẫn lên đến 20%.

Nhưng nếu anh em có theo dõi chuỗi bài Panorama hằng tuần về Terra sẽ thấy được tính thiếu bền vững của mô hình này khi Anchor Protocol như một ngân hàng, người dân cứ việc gửi tiết kiệm rồi nhận lãi suất cao còn nền tảng lending này thì lại không cho vay được gì để nhận về lãi suất đi vay để có lợi nhuận.

Từ hai dữ kiện trên, ta thấy được rằng không phải cứ nắm đồng coins có vốn hóa lớn là ít rủi ro và việc theo dõi tin tức/nghiên cứu về hệ sinh thái/tokens mình đầu tư là quan trọng.

⇒ Bài học: Tập trung vào phân tích cơ bản (đọc bài viết trên Coin98, research thêm về dự án) và phân bổ portfolio nhằm chia nhỏ rủi ro chứ không all-in vào một đồng coin bất kì. Đặc biệt là chỉ tham gia thị trường với số vốn nhàn rỗi và có thể mất.

Đối với các Trader

Những sự kiện như Terra xảy ra một cách hết sức đột ngột nhưng về cơ bản thì những điểm yếu trong hệ thống vận hành của các đồng coin này có thể theo dõi được (như mình đề cập về trường hợp của Anchor Protocol). Qua đó, ta thấy được tầm quan trọng của việc phân tích cơ bản cũng là cần thiết đối với các traders nhằm thiểu thiểu tối đa rủi ro.

Một điểm khác cũng quan trọng không kém đối với traders là đòn bẩy, chắc chắn mức độ rủi ro của traders sẽ cao hơn các holders vì sử dụng thêm đòn bẩy nếu có cùng 1 mức vốn đầu tư. Biên độ giao động của token trong thị trường Crypto (10 – 100%) bản chất đã lớn hơn thị trường tài chính khác như cổ phiếu (5 – 10%).

Sự kiện thiên nga đen như Terra với LUNA token giảm đến hơn 100,000 lân sẽ cho anh em biết được bài học lớn về quản lý rủi ro và việc sử dụng đòn bẩy sao cho an toàn.

⇒ Bài học: Phân tích cơ bản là cần thiết kể trả với trader và nên cân nhắc sử dụng đòn bẩy thấp nhằm đề phòng các sự kiện thiên nga đen khiến traders bị thanh lý vị thế.

6. Chỉ số nổi bật trên Terra tuần 21/2022

• TVL của hệ Terra giảm từ 29.08 tỷ USD xuống chỉ còn 51 triệu USD. Trong ngày 30/5/2022, Tera đã ghi nhận mức giảm lên đến 25%.
• LUNA token mới của Terra chain mới (Terra) hiện có giá khoảng 8.5 USD, tổng vốn hóa LUNA rơi vào khoảng 1.8 tỷ USD (ngày 31/5/2022, theo Coinmarketcap).
• Terra 2.0 đang có khoảng 543 triệu đô LUNA được stake trên mạng lưới (chỉ bao gồm những bonded validators, tức là khoảng 130 trên tổng 157 validators). Tham chiếu với TVL của hệ Terra giai đoạn trước khi vừa ra mắt Terra chain cũ ở tháng 1/2021 chỉ là khoảng 50 triệu USD, đã bao gồm các dapps.

⇒ Đây được xem như TVL và là một con số lớn để Terra 2.0 bắt đầu nhằm bảo mật cho mạng lưới. Điều này cho thấy lòng tin của các validators và những người ủy quyền cho các validators này trên Terra 2.0 vẫn còn lớn.

7. Phân tích chi tiết các mảnh ghép trên Terra tuần 21

Lending – Anchor Protocol

Ngày 28/5, cộng đồng đã chỉ ra rằng Anchor Protocol bị lỗi và một tài khoản đã khai thác được 800,000 USD một cách “miễn phí” trong. Cụ thể, cộng đồng cho rằng oracle của Anchor Protocol đã ghi nhận sai giá của LUNC (LUNA token cũ) ở giá 5 USD, trong khi con số thực tế thấp hơn nhiều.

Sự việc chưa được công bố chính thức từ phía dự án nên đội ngũ sẽ được Coin98 Insights cập nhật chi tiết hơn trong thời gian sớm nhất.

Anchor Protocol là nền tảng lending và giao thức quan trọng nhất trong cách vận hành của hệ sinh thái Terra xoay quanh UST stablecoin. Tuy nhiên, đến nay, khi mô hình UST của Terra lộ rõ điểm yếu trong thị trường downtrend. Vậy vai trò của Anchor Protocol trong thời gian kế tới sẽ là gì khi chain mới được công bố rằng sẽ không có UST stablecoin?

Synthetix – Mirror Protocol

Mirror Protocol – giao thức cho phép giao dịch các loại tài sản tổng hợp từ các hàng hóa khác nhau trên Terra cũng chịu ảnh hưởng từ việc validators cung cấp sai giá cho oracle.

Tương tự như Anchor Protocol, nhưng lần này là thì lỗi thuộc về các validators trong quá trình chuyển đổi sang chain mới là Terra 2.0 đã ghi nhận sai giá của LUNA mới (hiện ở mức 9.8 USD) thay vì phải lấy giá của LUNC của Terra Classic (ở thời điểm đó rơi vào khoảng 0.0001 USD).

Mirror Protocol cũng chưa đưa ra các công bố chính thức về vụ việc. Tổng thiệt hại ở thời điểm ngày 31/5 là khoảng 2 triệu USD.

6. Tổng kết

Các dự án trên Terra Chain, nhà đầu tư, dự án đã và đang rơi vào giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử của hệ Terra.

Mặc dù việc hỗ trợ chuyển sang chain mới được thuận lợi nhờ sự hỗ trợ đắc lực của các sàn CEX, nền tảng ví. Tuy nhiên, Terra 2.0 cũng phải chịu không ít khó khăn từ tin đồn không hỗ trợ của Wormhole Bridge hay các lỗi trên Anchor Protocol và Mirror Protocol.

Safe (Gnosis Safe) là dự án multi-sig wallet hàng đầu trên thị trường. Cùng tìm hiểu chi tiết về Safe.

Các loại ví multi-sig đang được đánh giá là một trong những loại ví an toàn nhất để lưu trữ tài sản. Đã có thời điểm rất nhiều dự án làm ví multi-sig mọc lên, tuy nhiên chỉ còn những dự án chất lượng còn tồn tại tới thời điểm hiện. Safe (Gnosis Safe) là một trong những dự án multi-sig nổi bật nhất.

1. Safe (Gnosis Safe) là gì?

Safe (Gnosis Safe) tự định nghĩa mình là nền tảng an toàn nhất để cất giữ tài sản trên Ethereum. Trên thực tế, Gnosis Safe là một loại ví hợp đồng thông minh (smart contract wallet), cho phép người dùng lưu trữ tài sản theo cơ chế multi-sig.

Trên Ethereum có 2 loại ví chính là EOA và ví hợp đồng thông minh. Phần lớn người dùng trên Ethereum thường xuyên tiếp cận và sử dụng loại ví có 1 key duy nhất được gọi là Externally Owned Account (EOA). Với Gnosis Safe, ví sẽ yêu cầu có ít nhất là hai hoặc nhiều hơn khoá riêng tư ký trước khi gửi một giao dịch ​​(M-of-N).

Ví dụ khi người dùng vận hành một doanh nghiệp với 3 cổ đông chính, người dùng có thể thiết lập loại ví này để yêu cầu sự chấp thuận của ít nhất 2 người trước khi thực hiện bất kì một giao dịch nào. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo mật và đảm bảo chỉ có 3 người được quyền sử dụng số tiền.

Cơ chế multi-sig là một trong những đặc điểm nổi bật của ví smart contract nên những loại ví này thường được gọi tên theo cơ chế nổi bật đó (Multi-sig wallet). Ngoài ra, trước đây Gnosis Safe là một nhánh sản phẩm của Gnosis, tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu cộng đồng đã quyết định tách Gnosis Safe ra khỏi Gnosis trở thành dự án độc lập, đổi tên từ Gnosis Safe thành Safe.

2. Điểm nổi bật của Safe

Tính năng multi-sig

Khác với các loại ví EOA phổ thông, ví Safe (Gnosis Safe) có tính năng multi-sig giúp tăng cường bảo mật và quản lý quỹ hiệu quả. Tính năng multi-sig của Safe được chia làm 2 đối tượng sử dụng:

• Cho các team: Tuỳ chỉnh số lượng chữ ký tối thiểu để xác nhận giao dịch, yêu cầu các thành viên trong team ký mọi giao dịch trước khi thực hiện. Điều này đảm bảo không có ai có thể truy cập trái phép vào các tài sản của team.
• Cho cá nhân: Tùy chỉnh cách người dùng quản lý tài sản tiền điện tử cá nhân của mình, với tùy chọn yêu cầu nhiều thiết bị để xác nhận giao dịch (ví cứng, ví EOA, ví Opera… hoặc kết hợp các loại ví trên).

Với các đặc điểm trên, Safe tỏ ra rất phù hợp với các quỹ DAO (1inch, BitDAO…), các công ty lớn, nhà đầu tư tổ chức cần có ví để quản lý tài sản chung.

Hỗ trợ nhiều mạng lưới, token

Safe đã hỗ trợ ETH, và các loại ERC-20 token và NFT Collectible (ERC-721). Không chỉ hỗ trợ Ethereum, Gnosis Safe còn hỗ trợ nhiều blockchain L2 và EVM-blockchain khác như BNB Smart Chain, Avalanche, Optimism, Arbitrum, Aurrora…

Bộ công cụ đầy đủ

Safe không đơn thuần là một chiếc ví điện tử với chức năng gửi và nhận tài sản crypto. Ngoài lợi thế bảo mật được đánh giá cao nhờ cơ chế multi-sig, Safe còn có các tính năng khác giúp nâng cao trải nghiệm người dùng:

• Tích hợp với các ứng dụng DeFi: Giúp người dùng dễ dàng tương tác với các ứng dụng DeFi mà vẫn giữ cơ chế bảo mật multi-sig.
• Gasless signatures: Các thao tác ký giao dịch được thực hiện off-chain để tiết kiệm phí gas cho người dùng.
• Có hỗ trợ NFT: Lưu trữ các ERC-721 token cũng như tên miền Ethereum.
• Được xác thực cẩn thận: Các hợp đồng thông minh của Safe đã được xác thực với tiêu chuẩn bảo mật cao nhất dành cho protocol của Ethereum.
• Là dự án open-source, tất cả cả thành phần cấu tạo nên Safe đều được public cho cộng đồng.

3. Lợi ích khi nắm giữ Safe token

Safe chưa có token riêng. Các thông tin chi tiết về token sẽ được đội ngũ XGems update đầy đủ khi dự án ra mắt token.

4. Đội ngũ dự án, nhà đầu tư, đối tác

Đội ngũ dự án

Gnosis trước đó được thành lập từ năm 2015 bởi Martin Köppelmann và Stefan George dưới tư cách là một nhánh của ConsenSys. Sau đó, năm 2017 Gnosis tách ra thành một công ty độc lập. Gnosis đặt trụ sở tại Gibraltar, với hơn 50 thành viên trong nhóm trên toàn cầu và một trung tâm phát triển chính ở Berlin.

Trước đây, Gnosis Safe là một trong 3 nhánh sản phẩm của Gnosis. Tuy nhiên, một cuộc bỏ phiếu cộng đồng mới đây đã quyết định tách Gnosis Safe trở thành một dự án riêng, đổi tên thương hiệu thành Safe.

Lukas Schor, leader trước đây của Gnosis Safe, cùng với Christoph Simmchen trở thành co-founder của Safe.

Nhà đầu tư

Safe vừa hoàn thành vòng gọi vốn chiến lược với tổng số tiền lên tới 100 triệu USD, vòng gọi vốn này được dẫn đầu bởi 1kx. Ngoài ra, có đến hơn 60 quỹ đầu tư và các nhà đầu tư thiên thần khác tham gia vào vòng gọi vốn này, trong đó có Tiger Global, Kraken Ventures, Digital Currency Group, Blockchain Capital, Coinbase Ventures, Hasu (từ Flashbots), Anton Bukov (từ 1inch), Poolpi (từ Yearn)…

Đối tác

Safe có nhiều đối tác là các dự án DeFi đình đám trên Ethereum (1inch, Aave, Synthetix, Yearn…), cùng với đó là các dự án đang build tính năng mới trên Safe.

5. Roadmap & Updates

Dự án chưa công bố roadmap cụ thể, tuy nhiên có đề cập điều đầu tiên cần làm sau khi gọi vốn là thành lập Safe Ecosystem Foundation để thúc đẩy sự phát triển của Safe. Mục tiêu cuối cùng của Safe là tạo ra hệ sinh thái Web3 an toàn và đưa ví multi-sig tiếp cận tới nhiều người dùng hơn.

6. Thông tin về Safe token

Các thông tin về token của Safe vẫn chưa được công bố cụ thể. Coin98 Insights sẽ cập nhật ngay khi có thông báo chính thức ra mắt token.

7. Cách kiếm và sở hữu Safe token

Updating…

8. Ví lưu trữ & sàn giao dịch Safe token

Updating…

9. Các kênh thông tin của Safe

• Twitter: https://twitter.com/gnosisSafe
• Mirror: https://safe.mirror.xyz/
• Website: https://gnosis-safe.io/
• Discord: https://discord.com/invite/AjG7AQD9Qn
• Github: https://github.com/safe-global

10. Tổng kết

Việc Safe tách ra khỏi Gnosis mở ra một con đường hoàn toàn mới cho dự án. Với số tiền 100 triệu USD gọi vốn, Safe đã cho thấy rõ tiềm năng phát triển của ví multi-sig nói riêng và sự cần thiết của ví crypto nói chung. Do Safe giờ là một dự án hoàn toàn mới và chưa có token, đừng ngần ngại thử tạo một chiếc ví và trải nghiệm sản phẩm của Safe.

Thông qua phân tích mô hình hoạt động của các Quỹ đầu tư phi tập trung để nhận ra các cơ hội đầu tư tiềm năng với Ventures DAO!

1. DAO là gì?

Blockchain mở ra một không gian phân quyền, phi tập trung, nơi mọi thứ đều minh bạch. Tuy nhiên, dù là một cộng đồng ẩn danh, chúng ta cũng cần đề ra những nguyên tắc, thống nhất chung cho cộng đồng đó.

Đó là lí do DAO được thành lập.

DAO là viết tắt của Decentralized Autonomous Organizations (DAOs), tức là tổ chức tự trị phi tập trung, và với một xu hướng đề cao sự phi tập trung như hiện nay, các mô hình DAO rất quan trọng.

Mô hình DAO hiện đang được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực, không chỉ riêng với các Protocol trong DeFi như Maker DAO, Uniswap, Sushiswap,…, mô hình DAO đang được ứng dụng sang rất nhiều lĩnh vực khác như Media, Service, Socials, Grants,…

2. Ventures DAO (Quỹ đầu tư phi tập trung) là gì?

Khái niệm

Một trong những lĩnh vực khác ứng dụng DAO đó là lĩnh vực đầu tư, nơi cộng đồng cùng tạo nên một Quỹ đầu tư phi tập trung (Ventures DAO).

Ventures DAO là một cộng đồng nhà đầu tư, họ cùng nhau góp vốn để thực hiện hoạt động đầu tư trên thị trường. Hiện tại đã có khá nhiều Ventures DAO trên thị trường, một số DAO nổi tiếng có thể kể đến như BitDAO, The LAO, MetaCartel Ventures, Moloch DAO, FLAMINGO, Yield Guid Games,…

Tổng quan về các Ventures DAO hiện tại

Có thể chia các Ventures DAO làm 2 nhóm: Đầu tư vào dự án Crypto và Đầu tư vào NFT.

Dưới đây là số liệu thống kê về TOP các Ventures DAO hiện tại:

Về các Ventures DAO đầu tư vào Crypto, mô hình này đã bắt đầu từ lâu nhưng không được mở rộng nhiều, nổi bật nhất hiện nay chính là BitDAO, Quỹ đầu tư phi tập trung vừa mới có cuộc gọi vốn kỉ lục $340 M trên nền tảng Miso của SushiSwap, và The LAO, quỹ đầu tư thành lập từ 4/2020.

Ngược lại, số lượng Ventures DAO đầu tư vào NFT đang tăng rất nhanh trước xu hướng NFT đang phát triển.

3. Cách một Ventures DAO hoạt động

Sau khi đọc qua về các dự án Ventures DAO, mình đúc kết được mô hình chung mà một Ventures DAO hoạt động sẽ diễn ra như sau:

Mô hình hoạt động này cũng khá đơn giản, bao gồm 4 bước chính:

(1) Gọi vốn: Các Ventures DAO sẽ có 2 hình thức gọi vốn chính:

Gọi vốn từ thành viên: Thường được áp dụng với những DAO có giới hạn lượng người tham gia như The LAO, MetaCartel Ventures, FLAMINGO,…

• The LAO: Yêu cầu số tiền đầu tư tối thiểu 310 ETH.
• MetaCartel Ventures: Yêu cầu số tiền đầu tư tối thiểu 10 ETH.

Gọi vốn từ cộng đồng, các quỹ đầu tư khác: Thường áp dụng với những dự án có token như BitDAO, Yield Guild Games,…

(2) Nghiên cứu và quan hệ đối tác: Đây là bước không thể thiếu trong bất cứ mô hình Quỹ đầu tư nào, với tính chất thị trường sôi động như hiện nay, số đơn nộp vào các Quỹ là rất lớn. Trên trang chủ của The LAO, số dự án được đề xuất cho Quỹ hiện lên đến 90+ dự án.

Các Quỹ đầu tư phi tập trung cũng có những cách riêng để phát triển đội ngũ nghiên cứu, ví dụ như:

• The LAO: Các thành viên cũng chính là những người nghiên cứu, họ có quyền thoải mái hỏi đáp, yêu cầu thêm thông tin từ các dự án xin đầu tư.
• BitDAO: Xuất phát từ mối quan hệ rộng với các Quỹ, họ liên kết với đội ngũ nghiên cứu của nhiều bên, đồng thời cũng cho biết sẽ phát triển đội ngũ nghiên cứu riêng trong thời gian tới.
• Moloch Ventures: Quỹ xây dựng một Quỹ riêng và mua Report từ cộng đồng. 1 tháng Quỹ sẽ đăng các nội dung cần nghiên cứu và các Researcher sẽ nộp các báo cáo cho họ. Các báo cáo chất lượng đạt yêu cầu sẽ được mua lại với giá $2,000 – $5,000.

(3) Bầu chọn và tiến hành đầu tư: Sau giai đoạn nghiên cứu sẽ đến giai đoạn bầu chọn (Voting) để tiến hành đầu tư.

Voting là hình thức vô cùng quan trọng với bất kì 1 DAO nào. Tại Ventures DAO, không chỉ việc đầu tư, hầu hết các việc khác liên quan đến nghiên cứu, đối tác, phân chia lợi nhuận, phí,… đều được thực hiện thông qua Voting. Hiện tại, các DAO thường có 2 cách để xây dựng mô hình quản trị:

• Tự xây dựng hệ thống quản trị riêng: TheLAO, FLAMINGO.
• Sử dụng hệ thống quản trị của bên thứ 3, thường sẽ là Agoran, Snapshot: BitDAO, MetaCartel Ventures, Moloch DAO,…

(4) Phân phối lợi nhuận & Phí trong DAO: Ventures DAO cũng giống như một Quỹ đầu tư thông thường, nó sẽ phát sinh một số phí như sau:

• Phí quản lí tài sản: Thường là 2%/ năm.
• Phí dịch vụ cho bên thứ 3: Thường là các bên về Luật.
• Lương cho các bên Nghiên cứu, phát triển cơ sở hạ tầng.
• Thuế: Tùy quốc gia mà đang Quỹ hoạt động.

Sau khi trừ đi các khoản phí trên, phần phân chia lợi nhuận thường diễn ra khá dễ dàng với các DAO có lượng thành viên ít, lợi nhuận thu về thường sẽ được chia lại cho các thành viên theo tỉ lệ.

Còn với các Quỹ đầu tư có quá nhiều thành viên, thường là những Quỹ phát hành token, việc phân chia lợi nhuận hầu như chưa được nhắc đến. Tương lai, mình tin cộng đồng sẽ có nhiều cách để phân chia lại khoản này.

Ưu điểm của mô hình Ventures DAO

Có rất nhiều lợi ích khi thành lập một Quỹ đầu tư phi tập trung (Ventures DAO), dưới đây là 1 số lợi ích chính:

• Hội tụ đủ nguồn lực để tham gia vào các hoạt động đầu tư như tài chính, nhân sự (quản lí, nghiên cứu, đối tác, marketing,…), kinh nghiệm,…
• Tạo vị thế trên thị trường: Một tổ chức, một công ty rõ ràng sẽ có vị thế cao hơn là 1 cá nhân riêng biệt.
• Phù hợp với quy định của pháp luật: Tại một số quốc gia cho quy định về Crypto chặt chẽ như Mỹ, việc tạo 1 Quỹ đầu tư chính thống vào Crypto khá khó khăn, tuy nhiên, tạo 1 Quỹ đầu tư phi tập trung thì dễ dàng hơn và đảm bảo về tính pháp lí.
• Tạo ra một Quỹ đầu tư phi tập trung, nơi mọi thành viên đều có quyền ý kiến cho mọi hoạt động đầu tư của Quỹ.

Nhược điểm của mô hình Ventures DAO

Ventures DAO là một mô hình khá hay, tuy nhiên nhược điểm lớn nhất theo mình thấy của mô hình này, đó là rào cản gia nhập quá lớn với các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

• Yêu cầu số tiền gia nhập lớn: Từ vài chục đến vài trăm ETH.
• Giới hạn về số người tham gia: Các Quỹ đầu tư Phi tập trung này rất kén người tham gia, hiện trong 2 Quỹ lớn The LAO và MetaCartel chỉ mới có lần lượt 66 và 99 người, họ đều là những người rất nổi tiếng.

4. Phân tích đầu tư tại các Ventures DAO hiện nay

Ở đây, mình sẽ chọn phân tích một số TOP Ventures DAO thuộc 2 nhóm Đầu tư vào Crypto và đầu tư vào NFT

Quỹ đầu tư vào Crypto

BitDAO: BitDAO là Quỹ đầu tư phi tập trung lớn nhất hiện nay, tuy nhiên, trong các thành phần chính của 1 Ventures DAO mà mình đã đề cập ở trên, BitDAO hiện tại chỉ mới xong phần vốn (rất lớn), còn lại về mô hình quản trị, nghiên cứu, mô hình phí, chia sẻ lợi nhuận,… hầu như chưa có gì. Có lẽ phải mất thêm vài tháng để các thành viên nắm giữ BitDAO có thể tham gia bầu chọn dự án để đầu tư.

The LAO: Đây là dự án nổi bật nhất trong các Quỹ đầu tư Phi tập trung, thành lập từ năm 4/2020, hiện The LAO đã hoàn thành 35 khoản đầu tư, đa phần là các dự án trên Ethereum như Gitcoin, Zapper, Lido Finance,…

Theo mình quan sát, đây cũng là Quỹ đầu tư hoạt động mạnh nhất trong các Quỹ đầu tư phi tập trung, dù số vốn nhỏ hơn rất nhiều so với BitDAO ($145 M vs $500 M).

MetaCartel Ventures: Quỹ thành lập từ 2020, tương tự với Quỹ The LAO, số thành viên của MetaCartel Ventures cũng khá hạn chế, chỉ có hơn 66 thành viên, tuy nhiên điểm khác biệt là các thành viên MetaCartel được công bố rõ ràng trên trang chủ của dự án. Có rất nhiều nhân vật nổi tiếng trên thị trường tham gia vào Quỹ này như Bobby Ong của Coingecko, Stani – Founder của Aave, Huge Karp – CEO của Nexus Mutual ….

Quỹ đầu tư vào NFT

Số lượng các Quỹ NFT được tăng lên rất nhanh trong năm 2021 nhờ sự phát triển của thị trường NFT. Các Quỹ đầu tư NFT lập ra thường để đầu tư vào 1 số loại NFT cụ thể mà họ quan tâm, chẳng hạn như:

• JennyDAO: Quỹ đầu tư NFT từ tháng 4/2021, được backed bởi nhiều quỹ lớn, đầu tư đa dạng danh mục NFT như CryptoPunk, Meebits, Bored Apes,…
• Meebits DAO: Đầu tư tập trung vào các Meebits.
• Yield Guild Games: Đầu tư tập trung vào các NFT Games như Axies, Sandbox, League of Kingdoms,…
• FLAMINGO: Đầu tư tập trung vào các NFT có giá trị cao như Crypto Punks, Meebits, Genesis Box,…
• WHALE DAO: Cũng đầu tư vào các NFT có giá trị cao, đa dạng hóa danh mục đầu tư theo nhiều lĩnh vực Arts, Game, Collectibles,…

5. Cơ hội đầu tư trong lĩnh vực Ventures DAO

Đầu tiên, hoạt động của các Ventures DAO cũng khá là cơ bản, đó là đầu tư vào các dự án tiềm năng ở giai đoạn đầu tiên.

Vì vậy, tiềm năng của mảng Ventures DAO này cũng chính là tiềm năng của ngành Crypto nói chung. Nhưng nếu anh em có thể tham gia Ventures DAO, lợi nhuận của bạn sẽ cao hơn gấp bội, vì anh em được đầu tư vào những giai đoạn đầu của dự án như vòng seed, vòng private,… đồng thời được sự hỗ trợ từ đội ngũ nghiên cứu của DAO.

Tuy nhiên, như mình đã nói ở trên, ngoại trừ các DAO đã có token như BitDAO (BIT), Yield Guild Games DAO (YGG), còn lại, việc gia nhập vào các Ventures DAO như The Lao, MetaCartel Ventures, FLAMINGO là quá khó với đại đa số các nhà đầu tư.

Vây nên ở đây mình sẽ phân tích cơ hội đầu tư vào 2 dự án đã có token, đó là BitDAO và Yield Guild Games

Yield Guild Games (YGG)

Trước đó, mình đã có bài phân tích về mô hình hoạt động của Yield Guild Games anh em có thể xem lại để hiểu rõ về dự án này. Ở đây mình mình sẽ lại 1 vài ý chính.

Yield Guild Games mang đến một mô hình đầu tư đột phá trong thị trường Game Blockchain, giúp kết nối 3 bên Nhà phân phối Game, Nhà đầu tư, và Người chơi.

Đây là Quỹ đầu tư đầu tiên và sớm nhất trong thị trường Game, nổi bật nhất là đầu tư vào Axies, và hiện đã trao Scholarship cho hàng ngàn Game thủ Axie. Axie Infinity cũng là game được đầu tư nhiều nhất trong danh mục của Yield Guild Games.

Ngoài ra, Yield Guild Games cũng đang đầu tư rất nhiều games khác, mỗi game sẽ có 1 subDAO quản lí thu chi và lợi nhuận thu về sẽ được đưa về YGG DAO.

YGG Token = % Axie SubDAO (YGGAXS) + % Lok SubDAO (YGGLOK) + …+ % Zed SubDAO (YGGZED)

Với mức độ phát triển và phủ sóng mạnh mẽ sang hầu hết tất cả các games, YGG đang là dự án thống trị trong mảng đầu tư Game này.

Nhưng đầu tư Game cũng có những một số rủi ro:

• Rủi ro về ngành: Sau một giai đoạn bùng nổ thì các dự án về Games đang chững lại và đang tiến hành phát triển thêm, vẫn chưa có thêm 1 dự án nào hoàn chỉnh về nội dung Game như Axie Infinity.
• Rủi ro về thanh khoản: Trong thị trường Game, 1 tài khoản chơi cần khoản vài trăm USD đến vài ngàn USD, còn số tiền YGG có đến $450 M, việc phải phân bổ cho từng tài khoản game nhỏ cho các Game thủ tốn sẽ tốn khá nhiều thời gian, và việc rút vốn cũng vậy.

Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về dự án BitDAO.

BitDAO (BIT)

Doanh thu của BitDAO đến từ đâu?

Là một công ty đầu ty đầu tư, nguồn thu của BitDAO hiện đến từ 2 nguồn:

• Nguồn vốn: Phần chính đến từ sàn Bybit, sàn giao dịch này sẽ gửi đến 0.025% phí giao dịch mỗi ngày đến Treasury của BitDAO, trung bình mỗi ngày ~$3 M, giá trị chuyển trong vòng 1 năm dự kiến sẽ khoảng ~$1 B.
• Lợi nhuận đầu tư: Lợi nhuận đầu tư từ vào những dự án khác trong hệ sinh thái của BitDAO. Hiện tại, nguồn thu này chưa được kích hoạt.

Cách BitDAO tạo ra giá trị cho BIT token

Hiện BitDAO chưa có thông báo cụ thể về giá trị lợi nhuận sẽ được đưa về BIT token như thế nào. Mình nghĩ sẽ có một đề xuất trong cộng đồng BitDAO ngay khi hệ thống Quản trị được hoàn tất.

Ở các Quỹ đầu tư có lượng thành viên ít như The LAO, MetaCartel Capital, lợi nhuận thu về có thể được chia trực tiếp lại cho các thành viên.

Nhưng với một cộng đồng quá lớn như BitDAO, việc chia lại cho hơn 7000 BIT holder khá khó, tuy nhiên mình tin cộng đồng BitDAO sẽ sớm thống nhất được về vấn đề này, có thể:

• Giữ trong Treasury, tiếp tục đầu tư và hướng đến một mục tiêu dài hạn.
• Dùng lợi nhuận để Buyback BIT token ⇒ Tất cả BIT holder sẽ được hưởng lợi.
• Cho phép đổi BIT lấy tài sản trong Treasury, nhưng phải đổi 1 lượng BIT nhất định, ví dụ như trên 1%.

Bức tranh của tài chính của BitDAO

Đánh giá tài chính của một dự án/công ty khá là khó vì có rất nhiều khoản thu và khoản chi, tuy nhiên, với BitDAO, một dự án mới được ra mắt và thành lập thì điều này tương đối dễ dàng.

Dự án hiện chưa có khoản chi nào từ Treasury, doanh thu mỗi ngày vào Treasury khoảng $3 M, tương đương với ~1 B mỗi năm.

Với mức vốn hóa pha loãng (FDV) hiện tại khoảng $17 B, thì P/E của BitDAO hiện đang ở mức 17, một con số không quá tệ với một dự án Crypto. P/E của một số dự án khác như của Aave là 176, của Synthetix là 60, của Sushiswap là 59, ,…

Với những anh em chưa biết thì P/E là chỉ số tài chính cho biết thời gian hoàn vốn của một công ty. Ví dụ P/E của BitDAO là 17, tức dự án cần hoạt động 17 năm để có thể hòa vốn.

Vậy nên với các dự án, chỉ số P/E càng thấp càng tốt. Trong thị trường tài chính truyền thống, con số này thường ở mức 10-15 với các công ty tài chính, vì vậy con số P/E = 17 của BitDAO là một con số khá tốt, đó là trong điều kiện doanh thu của BitDAO chỉ đến từ Bybit, trong tương lai, khi hoạt động đầu tư bắt đầu diễn ra và đem về thêm lợi nhuận, con số này có thể thấp hơn nữa.

Tuy nhiên, BitDAO là Quỹ đầu tư phi tập trung lớn nhất hiện nay, Treasury của dự án hiện lên đến gần $500 M, so sánh với các Quỹ khác như The LAO $145 M, thì đây là một con số rất lớn. đặc biệt trong 1 thị trường thanh khoản thấp như Crypto. Vì vậy, khả năng tăng trưởng mạnh của BitDAO cũng là một vấn đề cần xem xét khi đầu tư.

Tổng kết về cơ hội đầu tư

Từ 2 phân tích trên, chúng ta có thể đưa ra 2 kết luận:

• Phân tích về cơ bản và các số liệu tài chính của Yield Guild Games (YGG) và BitDAO (BIT) đều khá tốt.
• Thanh khoản trong thị trường Game nói riêng và thị trường Crypto nói chung là điều sẽ ngăn cản mức tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai của 2 dự án này.

Rủi ro: Đây cũng là điều anh em nên lưu ý, những phân tích ở trên là những phân tích về tình hình hiện tại của 2 dự án, vì đây là 2 dự án về đầu tư, nên rủi ro lớn nhất chính là rủi ro về ngành:

• Yield Guild Games: Xu hướng Game Play to Earn đang tăng mạnh, nhưng liệu nó sẽ ổn định phát triển mạnh trong tương lai?
• BitDAO: Thị trường Crypto đôi lúc sẽ trải qua một mùa đông khá dài, những lúc như vậy, không chỉ lợi nhuận đầu tư sẽ thấp, mà dòng tiền chính từ ByBit gửi đến cũng sẽ không còn nhiều, điều này ảnh hưởng lớn đến định giá của dự án.

6. Nhận xét và kết luận

Tổng quan lại về mô hình hoạt động của các Ventures DAO, chúng ta có thể rút ra một số ý chính sau:

• Ventures DAO là một trong những ứng dụng của DAO, đem đến cơ hội đầu tư cho các cộng đồng đầu tư nhỏ lẻ.
• Ventures DAO hiện bao gồm 2 hình thức chính là Đầu tư vào Crypto, và Đầu tư vào NFT. Trong đó, các Quỹ lập ra để đầu tư vào các NFT chuyên biệt đang có xu hướng tăng mạnh.
• Mô hình hoạt động trong Ventures DAO cũng khá tương tự với các Quỹ tài chính truyền thống nhưng có áp dụng công nghệ Blockchain để quản trị.
• Lợi nhuận và tiềm năng khi đầu tư trong Ventures DAO sẽ cao hơn khá nhiều so với đầu tư thông nhưng phụ thuộc nhiều vào thị trường.
• Rào cản gia nhập ngành là nhược điểm lớn nhất trong mô hình Ventures DAO hiện nay.
• Thanh khoản là một trong những lí do chính khiến lĩnh vực này khó phát triển.

Trên đây là tổng quan về mô hình hoạt động của các Ventures DAO như BitDAO, The LAO, Yield Guild Games,…

Bài viết tóm tắt sự kiện Wormhole Bridge bị Exploited mất 120,000 WETH, cũng như góc nhìn thông qua việc này.

Wormhole Bridge, một cầu nối quan trọng, giúp người dùng chuyển token giữa các hệ sinh thái với nhau, đặc biệt là Solana, đã bị hack “mất” 120,000 WETH. Vậy sự việc diễn ra như thế nào? Liệu có nên nhìn nhận lần Exploited này cũng như bao lần Exploited khác? Anh em đọc bài viết sau để biết chi tiết.

1. Sơ lược về Wormhole Exploited

Tóm tắt diễn biến

Vào ngày 3/2/2022, khi cộng đồng đang hưởng thụ cái tết thì ở một nơi nào đó trên Solana diễn ra một vụ Exploited cực lớn. Cụ thể, Wormhole, Cross-chain Bridge kết nối Solana với các Blockchain khác, đã bị hacker “ghé thăm” và lấy đi 120,000 WETH.

Sau đó, team Wormhole đã gửi một bức thư On-Chain với nội dung là trả lại 120,000 WETH và nhận $10M coi như có công tìm ra lỗ hổng; hoặc chọn ôm 120,000 WETH và trở thành kẻ xấu. Tính đến hiện tại, có vẻ hacker thích lựa chọn thứ hai hơn.

Cuối cùng, sự việc cũng đã được giải quyết, đó là Jump Crypto đã gửi vào 120,000 ETH để không mất peg với WETH trên Solana. Tóm tắt dòng thời gian cả sự kiện như sau (thời gian là UTC, anh em +7 vào sẽ ra giờ VN):

• 18:26 ngày 3/2, Contract của Wormhole bị Exploited, mất 120,000 WETH.
• 00:33 ngày 4/2, lỗ hổng đã được vá.
• 13:08 ngày 4/2, ETH Contract đã được filled, và tất cả WETH đã được hồi phục peg.
• 13:29 ngày 4/2, Portal (token bridge) được sao lưu.

Giải thích về cách hoạt động của Wormhole

Một số anh em có thể không hiểu vì sao ETH lại có peg như Stablecoin, hay ETH có thật sự “bị mất” hay không,… thì anh em cần phải hiểu về cách hoạt động của Wormhole.

Cơ chế hoạt động của đa phần Bridge, hay cả Wormhole, là có hai Contract ở hai đầu Ethereum và Solana. Khi có người gửi ETH bên đầu Ethereum, sau khi xác thực, đầu Solana sẽ mint ra đúng số lượng đã gửi nhưng ở dạng WETH. Do đó, số WETH trên Solana đều được đảm bảo (peg) giá trị ở bên Ethereum.

Hacker tìm ra lỗ hổng, và mint ra 120,000 WETH bên đầu Solana mà không có tài sản đảm bảo bên Ethereum. Do đó, nói đúng hơn là trên thế giới tự nhiên sinh ra 120,000 WETH, chứ không hẳn là mất.

Nhưng số WETH này không được đảm bảo bởi tài sản bên Ethereum. Do đó, giá trị của chúng bị giảm đi, hay nói chính xác hơn, khi tất cả WETH trên Solana được redeem lại ở Ethereum, thì sẽ không đủ ETH để trả lại người dùng.

Trở lại diễn biến câu chuyện, hacker đã chuyển 93,750 WETH sang ETH bên Ethereum, phần còn lại bán ra USDC và SOL trên Solana.

Ngoài ra, dựa theo nguyên lý trên, thì WETH trên Solana phải bị dump rất mạnh sau đợt Exploited, nhưng thực tế, WETH ở Raydium chỉ bị dump một lúc và hồi lại rất nhanh. Đó là vì không phải WETH nào cũng được chuyển từ Wormhole, mà có thể thông qua “cầu nối Solana quốc dân”: FTX. Nên WETH được mint từ sàn FTX sẽ không bị ảnh hưởng vì có tài sản đảm bảo.

2. Vì sao Jump Crypto chấp nhận bỏ ra 120,000 ETH?

Con số $300M không hề nhỏ. Nếu anh em có đọc qua số liệu tổng hợp từ bài viết về Venture Capital, sẽ thấy số tiền gọi vốn đa phần đều dưới $10M, cho thấy thiệt hại gấp hơn 30 lần số tiền gọi vốn thông thường. Do đó khả năng cao chính team dự án không thể gánh nỗi. Và người chấp nhận bỏ tiền túi để “bù lỗ” là Jump Crypto.

Jump Trading là quỹ đầu tư được thành lập từ 1999, với hơn 1,000 nhân viên. Jump Trading là một trong những quỹ có khối lượng giao dịch lớn nhất trong tài chính truyền thống. Jump Trading tham gia Crypto vào năm 2015 với nhánh đầu tư mang tên Jump Crypto.

Lý do Jump Crypto chấp nhận bỏ ra 120,000 ETH là do họ tin vào Multichain trong tương lai, và Wormhole đóng vai trò quan trọng trong thế giới đấy. Tuy nhiên, đằng sau đó theo mình là một lý do khác. Đó là họ chấp nhận hi sinh để bảo vệ Solana. Điều đó thể hiện qua tỉ trọng danh mục đầu tư như sau:

Số lượng dự án thuộc Solana chiếm hơn 55% danh mục đầu tư của Jump Crypto. Ngoài ra, Certus One – team dev của Wormhole Bridge, cũng đã tham gia vào Jump Crypto vào đầu năm 2021. Do đó, nếu phải gọi tên một trong những bên chịu thiệt hại nhiều nhất khi Solana sụp đổ, có lẽ phải nói đến Jump Crypto.

Nhưng nếu Jump Crypto không bỏ tiền ra, thì mình nghĩ vẫn sẽ có rất nhiều bên đứng ra giải quyết sự việc, đó có thể là Sam của FTX, hay Multicoin, một trong những bên big bet vào Solana từ những năm 2020.

3. Đánh giá sự việc

Wormhole là có thể xem là cầu nối quan trọng nhất của Solana, khi kết nối hệ sinh thái này với 6 cái tên khác là Ethereum, Polygon, Avalanche, BSC, Oasis, Terra. Kết hợp với việc mạng lưới Solana bị nghẽn mạng vào đầu năm 2022, khiến cho rất nhiều người dùng bị thanh lý vì không thể gửi tài sản vào các dự án Lending để duy trì vị thế.

Việc chính Solana cùng với cầu nối lớn nhất Solana đều gặp vấn đề chỉ ra hệ sinh thái này vẫn chưa sẵn sàng cho việc đón nhận lượng người dùng lớn khi được cộng đồng chấp nhận như một giải pháp thay thế Ethereum.

Ngoài ra, nếu nhìn xa hơn, với tổng số tiền bị mất lên đến hơn $320M, đây là Exploited có tổn thất lớn thứ hai trong Crypto, chỉ sau Poly Network với mức thiệt hại $600M vào tháng 8/2021.

Tệ hơn, trước Wormhole, Qubit – dự án Lending hỗ trợ Bridge giữa BSC và Ethereum cũng bị tấn công ở cầu nối (rút tiền ở BSC mà không gửi vào Ethereum). Cả ba có đặc điểm chung là đều liên quan đến Cross-Chain. Điều này cũng cho thấy công nghệ Cross-Chain hiện tại cũng khá thô sơ, đặc biệt khi nói về bảo mật.

Trong số những dự đoán 2022 mình đọc được trên Twitter, rất nhiều bên ủng hộ tương lai nhiều hệ sinh thái phát triển mạnh, và Solana là một trong số cái tên được nhắc đến nhiều nhất. Nhưng càng phát triển, Solana sẽ càng được nhiều hacker chú ý hơn. Và Wormhole chỉ là phát súng mở đầu để nhắc nhở hệ sinh thái tiềm năng này.

4. Dự phóng

Tương lai Multichain là không thể tránh khỏi, khi đây là giải pháp được nhiều người sử dụng để giải quyết vấn đề tắt nghẽn của Ethereum. Do đó, công nghệ cần được tối ưu đầu tiên là những thứ liên quan đến Cross-Chain, và Bridge là một trong số đó.

Cross-chain Bridge (có cơ chế giống Wormhole hay Qubit) sẽ ngày càng đối diện với nguy cơ bị tấn công. Có thể Wormhole chỉ là dự án đầu tiên của 2022 bị tấn công theo cách này.

Sẽ chỉ có một vài dự án trụ lại & trở thành người thắng cuộc trong giải pháp Bridge. Nên trong năm 2022, Bridge nào chứng minh được độ an toàn và kết nối được nhiều hệ sinh thái thì khả năng cao sẽ tăng trưởng mạnh. Và các Bridge sẽ trở thành winner theo từng nhóm Chain. Không có Bridge nào có thể Dominate hết tất cả các chain trong market.

Hoặc các dự án nào đó giải quyết được các vấn đề của Multichain cũng sẽ được chú ý. Ngoài ra, một ý kiến khác mà mình đã có đề cập về việc mình chọn Cosmos trong đợt điều chỉnh này, đó là một cái tên “layer 0” sẽ trỗi dậy.

Sau các sự việc không mong muốn xảy ra đầu năm nay, team dev của các dự án trong hệ sinh thái Solana, hay chính Solana, có thể sẽ đưa yếu tố bảo mật lên hàng đầu.

5. Tổng kết

Trên đây là bài viết tóm tắt câu chuyện, cũng như cách mình nhìn nhận về Exploited của Wormhole. Anh em nghĩ sao về sự việc trên?

Khi tham gia vào thị trường Crypto có khá nhiều cách kiếm tiền và tăng lợi nhuận, trải nghiệm testnet là một điển hình. Nhưng câu hỏi đặt ra là làm sao để lựa chọn một dự án tốt và thực sự “true blue”? Bài viết này sẽ gọi ý cho anh em 5 tips lựa chọn một dự án để làm Testnet.

Bài viết này nhằm mục đích thông tin và không mang ý nghĩa khuyến khích đầu tư nào, tiền và thời gian là của anh em nên chúng ta hãy cân nhắc kỹ trước khi “xuống tiền” nhé!

1. Testnet là gì?

Testnet còn gọi là mạng thử nghiệm, là một môi trường tốt cho những nhà phát triển dự án có thể chạy thử nghiệm các tính năng, chế độ bảo mật, nền tảng và phát triển các ứng dụng phi tập trung (DApp) của mình trước khi tiến hành Mainnet (mạng chính). Nhiều người còn gọi đây là phiên bản beta – giai đoạn đầu khi xây dựng và phát triển của một dự án.

Trong quá trình thử nghiệm, mục tiêu của Testnet là cách giúp các đội phát triển, nhà điều hành dự án triển khai các chức năng mới, sửa lỗi, thay thế các tính năng chưa thực sự tối ưu. Đội dev có thể tận dụng khai thác trong mạng lưới blockchain ở phiên bản testnet. Sẽ có hai dạng là Testnet được phát hành trước Mainnet và Testnet được phát hành sau khi Mainnet được hoạt động.

Một số điểm nổi bật của Testnet:

• Testnet cho phép các nhà phát triển tương tác, lập trình hoặc tích hợp các smart contract mà không phải tốn bất kỳ gas fee. Điều quan trọng, Testnet giúp nhà sáng lập triển khai dự án trong môi trường an toàn.
• Kiểm tra độ tương thích của Dapps: Để được tích hợp thì cần phải trải qua giai đoạn kiểm tra bước đầu, các yếu tố để kiểm tra như độ bảo mật, tích hợp, kết nối với các thiết bị người dùng,…
• Việc đồng bộ hóa và lưu trữ ít dữ liệu hơn nhiều (tùy vào từng mạng lưới thử nghiệm).
• Testnet có tốc độ xử lý nhanh hơn và các giao dịch được diễn ra gần như lập tức.
• Việc triển khai các hợp đồng cần có các ether thử nghiệm miễn phí từ các “faucet” (tuy không có giá trị nhưng chúng giúp người dùng trải nghiệm các tính năng mới trên nền tảng Testnet).
• Testnet mô phỏng và đảm nhiệm các chức năng (beta) từ Mainnet, nếu anh em đang quan tâm về một sản phẩm nào đó có thể đây là nơi giúp chúng ta có thêm trải nghiệm (một cách miễn phí).

Trong Crypto, sẽ có nhiều dạng Testnet anh em có thể bắt gặp như trải nghiệm Testnet và tìm lỗi bảo mật, thông thường dự án sẽ tổ chức các phần thưởng (bug bounty) dành cho người dùng tìm ra được lỗi bất kỳ trong nền tảng.

Đa phần các dự án ra mắt Testnet đều có cơ chế thưởng dành cho người trải nghiệm đầu tiên (early users), các phần thưởng sẽ đa dạng từ token, wrapped token, NFT, điểm tích lũy,… Một số dự án sẽ thông báo kế hoạch thưởng sau đó, tùy vào từng thời điểm. Tuy vậy, không phải tất cả Testnet đều có phần thưởng, có khá nhiều dự án nhằm tiết kiệm chi phí sau việc ra mắt beta, họ sẽ không tổ chức thưởng gì cả. Điều chúng ta cần là chọn lọc ra dự án thực sự tốt để tham gia.

2. 5 tips chọn lựa dự án tiềm năng để làm Testnet

Kiểm tra link dự án

Hiện có khá nhiều dự án scam (lừa đảo hoặc mạo danh), mục đích chung của chúng là truy cập vào phần mềm trên máy tính và hack các thông tin, mật khẩu được lưu sẵn, các trang web người dùng thường truy cập, tài sản trên ví,… Vì thể, để tránh “tiền mất tật mang” việc kiểm tra đường link trước khi thực hiện Testnet là điều cần làm.

Đầu tiên để đánh giá dự án bước xem qua link website là một trong các tiêu chí quan trọng. Khi anh em “check” link sẽ lọc được các dự án lừa đảo, giả mạo hoặc có thể xác định luôn dự án có thực sự tiềm năng hay không.

Cách để kiểm tra đường link dự án:

• Hãy luôn kiểm tra lại địa chỉ URL.
• Các dự án mới chính thống sẽ có thông tin trên các kênh như CoinGecko, Coinmartketcap, Coin98 Super App,…
• Cảnh giác với các đường link chứa ký tự đặc biệt như chữ hoa “M” thay vì chữ thường “m”, “0” thay vì “o”,v.v.
• Trên google và các trang mạng điện tử sẽ có bot thống kê các từ khóa anh em tìm kiếm, từ đó các trang sẽ tự động đề xuất hoặc quảng cáo khi chúng ta đang lướt web. Hãy chú ý đến các quảng cáo dẫn đến các trang web lừa đảo.
• Không truy cập vào các đường link được quảng cáo bởi một nick Telegram, Twitter, Facebook lạ. Kẻ lừa đảo có thể đang sử dụng tên của các tài khoản có uy tín để quảng bá trá hình các thông tin lừa đảo đấy. Thông thường, các nick sẽ tương tác và chủ động nhắn tin với anh em về dự án có Testnet với giải thưởng hấp dẫn, cần cảnh giác với các chiêu trò nói về lợi nhuận cao, thao tác dễ dàng, v.v.
• Sử dụng các công cụ duyệt link an toàn: Google Safe Browsing, Online Link Scan, ScanURL.

Chọn lọc từ điều kiện tham gia Testnet

Các dự án Testnet thường sẽ kết nối với mạng lưới hỗ trợ và người dùng cần “faucet testnet” để tham gia. Nếu dự án testnet yêu cầu anh em đặt cọc hoặc chuyển khoản tiền của mình vào thì có thể xác định được ngay là dự án scam.

Lưu ý: Dự án tesnet sẽ không bắt buộc người dùng bỏ tiền vào để tham gia, các hình thức chuyển đổi bằng tiền thật đều là lừa đảo.

Mình sẽ giải thích thêm về faucet testnet, đây là “cánh cổng” để người dùng có thể nhận về các token test miễn phí. Đối với từng blockchain hỗ trợ sẽ có các dạng token khác nhau như Ethereum (ETH test), BNB Chain (BNB test), Solana (SOL test), v.v. Anh em có thể tham khảo các trang faucet uy tín bên dưới đây:

• Ethereum: Rinkeby Faucet: https://rinkebyfaucet.com/
• Binance Faucet: https://testnet.binance.org/faucet-smart

Các token test này sẽ không có giá trị quy đổi thành tiền như các token trên mainnet khác, các token test ra đời và chỉ sử dụng cho mục đích testnet. Có nhiều anh em đã từng “sập bẫy” chiêu trò lừa đảo của nhiều đối tượng bởi việc quy đổi các đồng test thành tiền và trả phí bằng token thật cho người hỗ trợ (kẻ lừa đảo). Thực tế, chẳng có hình thức chuyển đổi token testnet sang mainnet, anh em hãy cảnh giác với các dự án như vậy nhé!

Cảnh giác với các Testnet có quá nhiều “quảng cáo”

Anh em nên đề cao cảnh giác với các dự án mà ai ai cũng biết và dễ dàng tham gia, nói đúng hơn là được quảng bá đại trà. Nếu gặp các dự án tương tự, anh em hãy tự đặt cho mình câu hỏi, nếu một dự án thực sự tốt thì tại sao lại quảng cáo khá nhiều trên các diễn đàn lớn nhỏ?

Điều họ cần là số lượng người tham gia để “tăng doanh thu” chứ không hẳn là việc đánh giá từ trải nghiệm người dùng. Anh em hãy theo dõi các kênh tin chính thức, người điều hành của dự án để không “mắc bẫy” lừa đảo quảng cáo scam.

Đánh giá sơ khảo về dự án Testnet thông qua các Channel

Một dự án thực sự tốt thì từ các bước hình thành, gọi vốn sẽ được nhiều quỹ, nhà đầu tư hoặc các bên trung gian theo dõi. Anh em nên tập thói quen sử dụng Twitter, Telegram, Discord để có thể sâu sát với thị trường hơn

Vậy làm sao để đánh giá về một dự án mới từ các Channel?

Nếu bắt gặp một dự án bất kỳ đang diễn ra Testnet, trước khi thực hiện anh em hãy làm các bước như sau để kiểm tra “độ uy tín” của dự án trước nhé.

Bước 1: Tìm kênh thông tin chính thức từ dự án Testnet, có thể tìm kiếm trên CoinGecko, Coinmarketcap.

Bước 2: Quan sát sự tương tác của dự án đang quan tâm, đọc từng post của họ, chú ý vào các nick Twitter khác được gắn thẻ. Ưu tiên những dự án được follow bởi các tên tuổi uy tín, từ đó chọn lọc dự án qua nhóm, tổ chức quỹ, người dùng uy tín hay các KOL trong Crypto.

Bước 3: Kiểm tra số lượng thành viên của dự án trên các diễn đàn Telegram, Discord,… Ưu tiên các diễn đàn có số lượng thành viên lớn và hoạt động tích cực, anh em lưu ý là số lượng thành viên cũng chưa thể quyết định được dự án có tốt hay không, quan trọng là sự tích cực từ phía cộng đồng dành cho dự án.

Sắp xếp các dự án Testnet theo Category

Nếu anh em là một “thợ săn” airdrop chính hiệu thì việc tạo cho mình một worksheet là điều rất cần thiết. Mỗi dự án sẽ có nhiều yêu cầu và điều kiện tham gia khác nhau, để tránh nhầm lẫn thông tin anh em nên chuẩn bị cho mình bộ worksheet để công việc hiệu quả hơn.

Ghi chú những dữ liệu đã research được vào sheet, sau các bước tìm kiếm và thu thập thông tin, anh em hãy note lại vào cột tương ứng. Ví dụ như: dự án đã testnet chưa ra mainnet, có token hay chưa có token, tổng quan như thế nào, v.v.

Cá nhân mình từng viết nhiều bài về Testnet để tránh thiếu sót thông tin cũng như bắt nhịp thị trường nhanh hơn, mình đã lập ra bảng sheet thống kê như sau, anh em có thể tham khảo.

Các mục cần tạo:

• Hệ sinh thái/ Nền tảng (Platform).
• Tên dự án.
• Đã có token hay chưa.
• Link website và các ghi chú cần thiết.
• Highlight các dự án đã hoặc đang diễn ra để theo dõi.

Testnet mục đích để tìm ra các lỗ hổng bảo mật, đánh giá trải nghiệm đến từ người dùng. Các dự án testnet điều là thử nghiệm, và token test cũng không có giá trị. Nếu anh em gửi các token mainnet đến testnet sẽ bị mất và không thể hoàn trả lại. Dưới đây là một vài lưu ý khi tham gia testnet anh em cùng tham khảo:

• Không gửi token trên mainnet đến các blockchain testnet khác.
• Không chia sẻ private key hoặc passphrase ví điện tử cho bất kỳ ai.
• Giữ các private key/ passphrase trên sổ hoặc sử dụng ví lạnh để lưu trữ tài sản.
• Không nên lưu các từ khóa, ví cá nhân trên máy tính (đề phòng truy cập đường link có virus và bị hack).
• Không chuyển đổi hay giao dịch token testnet với bất kỳ ai, vì các token trên không có giá trị tiền tệ.

4. Tổng kết

Thời gian gần đây, tỷ lệ nhận thưởng testnet bây giờ khá thấp, như ở trên mình có đề cập không phải nhiều dự án triển khai testnet đều có phần thưởng dành cho người dùng, anh em nên tìm hiểu kỹ điều kiện và thể lệ trước khi bắt đầu.

Nội dung trên là thông tin và kinh nghiệm được đúc kết từ cá nhân mình, hy vọng bài viết này sẽ hỗ trợ anh em phần nào trong quá trình “săn” airdrop. Hẹn gặp lại anh em trong bài top 5 tiếp theo, anh em có thể yêu cầu hoặc đóng góp chủ đề đang quan tâm phía dưới phần bình luận nhé!

Giao dịch forex hay giao dịch crypto, index là công việc không hề dễ dàng. Không phải ai cũng có khả năng phân tích kỹ thuật và tìm ra chiến lược trade hiệu quả. Đó là lý do những traders tìm đến các kênh cung cấp tín hiệu giao dịch. Vậy tín hiệu giao dịch là gì và nó đóng vai trò như thế nào trong giao dịch? Hãy cùng mình tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1. Tín hiệu giao dịch là gì?

Tín hiệu giao dịch (Trade signal) là thông tin cho biết chính xác các chỉ số để vào lệnh (Bao gồm mức giá entry, đòn bẩy, mức lợi nhuận kỳ vọng TP và điểm cắt lỗ SL,…).

Signal có thể đến từ việc phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản hoặc tin tức. Có thể kết hợp nhiều yếu tố để đưa ra một tín hiệu MUA/BÁN.

Tín hiệu giao dịch cũng có thể chỉ có entry mà không có mốc lợi nhuận kỳ vọng cũng như điểm cắt lỗ.

Ví dụ: “A nói với B: Mua BTC đi, sắp tăng mạnh nhờ bầu cử Mỹ”.

Ví dụ trên cho anh em thấy một dạng signal thường xuất hiện nhất.

Còn rất nhiều dạng tín hiệu, nguồn tín hiệu uy tín, có thống kê tỉ lệ thắng, có thu phí trong những kênh “Private” “VIP”,… mình sẽ giải thích ở phần dưới đây.

2. Tín hiệu giao dịch đến từ đâu?

Tín hiệu giao dịch đến từ 3 nguồn chính:

• Chart: Biểu đồ và các chỉ báo cho anh em tín hiệu giao dịch chủ động. Tín hiệu này là tín hiệu mà anh em tự đưa ra, thường mang tính chủ quan.
• Trader: Tín hiệu giao dịch cung cấp bởi nhà giao dịch có kinh nghiệm, đã chứng minh năng lực. Người đó có thể là người dạy PTKT, admin của group trading. Tín hiệu loại này có tính khách quan hơn. Các chuyên gia thường thu phí cung cấp tín hiệu. Nhưng anh em cũng có thể tìm được một số nguồn tín hiệu uy tín miễn phí.
• Bot Signal: Tín hiệu cung cấp bởi máy tính (bot) được lập trình sẵn. Ưu điểm của bot signal đó là hoạt động 24/24, cùng lúc tracking rất nhiều cặp giao dịch, có thống kê lợi nhuận, không bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông. Nhược điểm của bot là tín hiệu không nắm bắt được tin tức, chiến lược giao dịch có thể không đúng ở một giai đoạn nào đó của thị trường.

3. Ví dụ về tín hiệu giao dịch Forex, Margin Crypto

Tín hiệu giao dịch cung cấp bởi bot signal của MarginATM trong channel VIP.

Ví dụ tín hiệu giao dịch forex:

Ví dụ về thống kê tín hiệu:

4. Nguồn tín hiệu giao dịch chất lượng ở đâu?

Đối với trader mới thì việc tìm nguồn signal chất lượng là rất cần thiết nhưng vô cùng khó khăn. Rất nhiều đội nhóm đã lợi dụng điều này để bán nguồn tín hiệu không hiệu quả với giá cao, hoặc mua tín hiệu từ bên A, sau đó bán lại cho anh em với giá cao hơn.

Để chọn được nguồn tín hiệu chất lượng, anh em hãy lưu ý những điểm sau:

• Chọn những nguồn tín hiệu có thống kê rõ ràng. Có rất nhiều kênh cung cấp tín hiệu thiếu minh bạch như giấu kèo thua, kèo thắng thì tung hô lớn. Và khi follow theo tín hiệu này, anh em chắc chắn sẽ thua lỗ trong khoảng thời gian ngắn.
• Nguồn tín hiệu đi kèm với chiến lược quản lý vốn. Nếu có một channel nào cung cấp tín hiệu giao dịch kèm với cách đi vốn như thế nào, đó là một nguồn chất lượng.
• Group lớn, nhà giao dịch có kinh nghiệm. Hãy tìm đến những group lớn, những nhà giao dịch lâu năm và chứng thực năng lực. Không nên follow những đội nhóm ẩn danh, fomo profits và luôn tìm cách “thu tiền” của anh em.

5. Tổng kết

Tín hiệu giao dịch đóng vai trò quan trọng trong trading, đặc biệt là đối với mảng trade sử dụng phân tích kỹ thuật nhiều như Forex và giao dịch Crypto.

Signal không chỉ cho trader tín hiệu để giao dịch mà còn cho trader thêm niềm tin. Rất nhiều người tham gia các kênh cung cấp tín hiệu chỉ để tham khảo và củng cố cho chiến lược của riêng họ.

Tín hiệu giao dịch chung quy lại cũng giống như thông tin. Có thể được cung cấp miễn phí hoặc trả phí. Nhưng sau cùng, quyết định vào lệnh vẫn nằm ở anh em.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hãy để lại bình luận bên dưới để MarginATM hỗ trợ bạn nhé!

Security token và Utility token là 2 dạng token góp mặt trong sự thành công của Blockchain. Tìm hiểu về Security token và Utility token là gì tại bài viết sau

Blockchain không còn là một khái niệm mới và đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ thương mại điện tử, quản lý chuỗi cung ứng đến tài chính, ngân hàng,… Một yếu tố quan trọng đã góp phần vào sự thành công rộng rãi của nó là việc sử dụng token – cụ thể là Security token và Utility token.

Ngày nay, những token này được coi là các tài sản trị giá hàng triệu đô la và được sử dụng bởi nhiều công ty khởi nghiệp trên khắp thế giới để huy động vốn từ cộng đồng. Vậy chính xác thì những token này là gì? Sự khác biệt giữa chúng như thế nào? Cách nhận biết một token là Utility hay Security?

1. Utility token là gì?

Utility Token hay còn gọi là token tiện ích. Đúng như tên gọi, nó cung cấp cho chủ sở hữu một tiện ích nào đó liên quan đến dự án, có thể ở hiện tại hoặc trong tương lai. Chúng có giá trị, nhưng các dự án không tạo ra các token tiện ích cho mục đích đầu tư.

Các tiện ích mà Utility Token cung cấp như:

• Quyền truy cập và sử dụng hoặc các ưu đãi đặc biệt đối với sản phẩm hoặc dịch vụ của dự án.
• Được sử dụng như một phương tiện thanh toán để tham gia vào mạng lưới blockchain.
• Tạo động lực cho người dùng phát triển mạng lưới, chẳng hạn như cung cấp thanh khoản và xác minh giao dịch.
• Hoạt động như một kho lưu trữ giá trị cho các khoản thanh toán bên trong và bên ngoài blockchain.

Các Utility Token thường được phân phối đến người dùng thông qua các đợt ICO (Initial Coin Offering). Hầu hết các token trong thị trường crypto hiện nay là token tiện ích.

ETH là một ví dụ về token tiện ích thuần túy. Trong mạng lưới Ethereum, ETH được dùng để trả phí giao dịch và là phần thưởng cho những người tham gia khai thác.

Ưu nhược điểm của Utility Token

Ưu điểm

• Thanh khoản cao do nó không chịu tác động từ những hạn chế của các quy định pháp luật.
• Công ty phát hành có thể tận dụng Utility Token nhằm gọi vốn hiệu quả cho dự án ICO mà chưa cần có sản phẩm hay dịch vụ hoàn thiện.
• Cung cấp cho chủ sở hữu quyền sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của giao thức, góp phần vào sự phát triển của giao thức trong tương lai.

Nhược điểm

• Chi phí phát hành Utility Token khá cao.
• Do không chịu sự quản lý của pháp luật nên dự án phát hành Utility Token có thể là những dự án ma, lừa đảo. Khi đó token này sẽ không có giá trị và gây thiệt hại cho nhà đầu tư mà không được pháp luật bảo vệ.
• Token tiện ích có thể sẽ mất giá trị nếu dự án không thành công

2. Security token là gì?

Security Token (token chứng khoán) là một dạng hợp đồng đầu tư ràng buộc pháp lý cho phép người sở hữu nhận được cổ tức, lợi tức từ doanh thu hoặc có tiếng nói trong quá trình ra quyết định kinh doanh. Các Security Token được đảm bảo bằng tài sản của công ty.

Trong trường hợp Security Token thể hiện quyền sở hữu đối với những tài sản ngoài chuỗi, chẳng hạn như bất động sản, thiết bị, hóa đơn phải trả hoặc doanh nghiệp. Tương tự như cổ phiếu, giá trị của security token được liên kết trực tiếp với giá trị của tài sản. Điều này đồng nghĩa với việc tài sản càng có giá trị thì token cũng có giá trị tương ứng.

Thay vì ICO, các dự án phân phối Security Token thông qua các đợt STO (Security Token Offering). Đây là một hình thức khá mới hiện nay để gây quỹ của các dự án startup. STO có thể được sử dụng để thay thế mô hình IPO truyền thống: phát hành cổ phần và quyền biểu quyết thông qua blockchain.

Tùy từng quốc gia, các dự án thực hiện STO và phát hành Security Token phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý nhất định.

Một ví dụ về Security Token là tZero của nhà bán lẻ trực tuyến Overstock. Nó cho phép những người nắm giữ token được hưởng cổ tức hàng quý có nguồn gốc từ lợi nhuận của nền tảng tZERO.

Ưu nhược điểm của Security Token

Ưu điểm

• Do chịu sự điều chỉnh của pháp luật nên nếu dự án không thực hiện đúng những gì đã cam kết với nhà đầu tư thì họ sẽ bị phạt theo quy định. Điều này giúp giảm đáng kể các dự án scam, không có thực và gia tăng niềm tin của nhà đầu tư vào các dự án công nghệ.
• Các giao dịch tài chính truyền thống hiện nay có nhược điểm là chi phí tốn kém và thời gian lâu hơn các giao dịch trên nền tảng blockchain. Sử dụng Security Token không chỉ tận dụng được ưu điểm nhanh chóng và minh bạch của công nghệ blockchain mà còn mang lại sự yên tâm cho nhà đầu tư vì việc sở hữu Security Token chính là sở hữu tài sản của dự án.
• Với Security Token, chủ dự án có thể dễ dàng tiếp cận các nhà đầu tư tự do từ khắp nơi trên thế giới một cách dễ dàng hơn thông qua Internet. Ngược lại, nhà đầu tư cũng có thể dễ dàng mua token của các dự án tiềm năng.
• Giúp giảm chi phí các dịch vụ tư vấn pháp luật và chi phí vận hành cho dự án.
• Công nghệ blockchain làm giảm thiểu tối đa vai trò của các tổ chức trung gian tham gia vào các giao dịch tài chính. Từ đó, làm giảm nguy cơ thao túng và phá hoại.

Nhược điểm

• Hiện nay vẫn chưa có một quy định riêng biệt, rõ ràng về việc đánh giá thế nào là Security Token và điều kiện phát hành nó.
• Việc loại bỏ hoàn toàn các tổ chức trung gian sẽ làm gia tăng áp lực lên cả chủ dự án và nhà đầu tư.
• Việc phải chịu nhiều quy định pháp lý như hạn chế đối tượng đầu tư, cách token giao dịch, trao đổi,… có thể thu hẹp khả năng phát triển của dự án ngay từ lúc ban đầu

3. Sự khác biệt giữa Utility Token và Security Token

4. Cách nhận biết một token là Utility hay Security

Tại Mỹ, các đợt STO và token sale phải tuân theo các quy định về chứng khoán của SEC (Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Hoa Kỳ). Để đánh giá một token là Security hay Utility Token, SEC đã đưa ra đánh giá Howey test (được soạn thảo vào năm 1946). Đánh giá này thiết lập các hướng dẫn về cách xem xét liệu một thỏa thuận tài chính có liên quan đến hợp đồng đầu tư và có cần phải tuân thủ các quy định về chứng khoán hay không. Theo lãnh đạo công ty Cooley LLP Fintech, ông Marco Santori cho rầng cách phân loại này sẽ tạo nên một sự an toàn nếu “một doanh nghiệp bình thường mong muốn đạt được lợi nhuận từ sự nỗ lực của những người khác.”

Howey test nhằm giải đáp hai vấn đề sau:

• Liệu Token có cung cấp cho chủ sở hữu cơ hội tài trợ vốn cho dự án và nhận về một phần lợi nhuận không?
• Liệu lợi nhuận của dự án có đến từ chính những người sở hữu token tạo ra lực mua bán (cung cầu) cho token. Qua đó ảnh hưởng trực tiếp lên giá trị token hay không?

Nếu câu trả lời là có, thì token rất có thể được xem là Security Token theo quy định của SEC.

Tương tự như khuôn khổ do Howey Test đặt ra, các cơ quan tài chính của Liên minh Châu Âu đã triển khai đạo luật ghi lại một bộ tiêu chí để xác định những yếu tố cấu thành một chứng khoán. Ngoài ra, luật mới được đề xuất tuyên bố rằng Security Token dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT) sẽ tuân theo Chỉ thị về Thị trường Châu Âu trong công cụ tài chính MiFID II và các quy định tương ứng.

Nhiều quốc gia khác cũng có các tiêu chuẩn pháp lý riêng để xác định xem một tài sản kỹ thuật số có phải là chứng khoán hay không và các quy định tương ứng mà Security Token và STO phải tuân theo như Pháp, Litva, Thụy Sỹ, Israel,…

5. Tổng kết

Trên đây là những thông tin bạn cần biết về Utility Token và Security Token cũng như sự khác biệt giữa 2 loại token này.

Thị trường tiền điện tử đa dạng các loại token với những chức năng, ứng dụng khác nhau. Nắm vững cách phân biệt các loại token này sẽ giúp bạn hiểu được những quyền và lợi ích mình có thể nhận được khi đầu tư vào một dự án nào đó.

Axie Infinity đã có thay đổi lớn về Economics trong game, điều này sẽ tác động gì đến Axie và cộng đồng Game nói chung, anh em đọc bài viết sau để có thêm góc nhìn về sự kiện này.

1. Giới thiệu Axie Infinity

Axie Infinity là một tựa game do người Việt phát triển với CEO là anh Nguyễn Thành Trung. Đây là một trò chơi trên nền tảng Blockchain (NFT Gaming) được xây dựng trên Ronin Network – một giải pháp mở rộng Layer 2 cho Ethereum do chính Axie Infinity phát triển, tập trung vào mảng games.

Trong Axie Infinity, người chơi sẽ thu thập và nuôi dưỡng những sinh vật tưởng tượng có tên Axie. Tương tự như khi chơi Pokémon GO, anh em có thể làm nhiệm vụ để nhận thưởng, lập đội chiến đấu, mua & bán các Axie với các người chơi khác,…

Axie được phát triển từ năm 2018, và dần dần, dự án đang dẫn đầu khi mở ra 1 xu thế mới Play to Earn, thu hút hàng trăm nghìn người chơi trên toàn thế giới.

2. Tại sao chúng ta lại nên quan tâm Axie Infinity?

Là người đầu tiên phát triển mô hình game Play-to-Earn trên blockchain và đạt được thành công rất lớn, Axie Infinity như cây đại thụ, là tiêu chuẩn cho các game khác phát triển và cải tiến theo.

Rất nhiều cơ chế hay ho trong trò chơi của Axie Infinity đã được sao chép qua các game khác, ví dụ như tính năng chiến đấu, các chế độ PVE, PVP, nhiệm vụ hàng ngày (daily quest), mô hình 2 token AXS (token đầu tư) – SLP (token thưởng), tính năng guild, scholarship,…

Anh em quan tâm đến thị trường GameFi, ít nhiều chắc chắn cũng đã gặp những tính năng/ cơ chế trên ở những trò chơi P2E được phát triển ở giai đoạn sau này như My DeFi Pet, Star Atlas, HappyLand, Thetan Arena, Cyball,…

Do đó, có thể thấy tác động của Axie Infinity là rất lớn, các tính năng game, roadmap, hướng phát triển của Axie gần như là tiêu chuẩn cho các game khác phát triển theo, bởi họ đã có quá nhiều kinh nghiệm trong ngành này (phát triển từ năm 2018), thậm chí họ cũng đã trải qua giai đoạn downtrend 2018-2020.

→ Việc theo dõi những thay đổi của Axie sẽ giúp anh em có thể nắm trước những thay đổi rất có thể sẽ đến với thị trường GameFi sắp tới.

3. Thực trạng GameFi hiện nay

Đầu tiên, chúng ta tìm hiểu các dự án GameFi hiện đang hoạt động như thế nào.

Rất nhiều dự án GameFi đang theo mô hình dual-token của Axie Infinity:

• Governance token (AXS, POLIS, THG,…): Token dành cho các nhà đầu tư, không tham gia quá nhiều vào trò chơi Axie Infinity, nhưng capture value 1 phần từ sự phát triển trong trò chơi, có nguồn cung giới hạn.
• Rewards token (SLP, ATLAS, THC,…): Token dành cho nhóm người chơi P2E (player), tham gia sâu sắc vào nền kinh tế trong trò chơi (mua thú cưng, mua vật phẩm, phí nâng cấp,…) và được thưởng cho người chơi trong game, có nguồn cung vô hạn.

Việc phát triển 2 token với 2 nền kinh tế riêng biệt giúp các dự án GameFi hạn chế được mâu thuẫn lợi ích giữa 2 nhóm nhà đầu tư và người (người muốn mua giữ, người muốn bán).

Tuy nhiên, dù sao SLP và AXS vẫn cùng nằm trong 1 dự án, nên vẫn có sự tương tác giữa 2 token này, anh em có thể xem qua hình ảnh dưới đây.

Thực tế, mô hình này hoạt động khá hiệu quả trong Uptrend, lấy ví dụ từ Axie Infinity: Khi thị trường tăng, người chơi tăng mạnh, nhu cầu mua AXS và SLP cao, đẩy giá AXS và SLP. Khi lượng người chơi đủ nhiều và bão hòa, số lượng token reward SLP được mint liên tục, giá giảm, tuy nhiên không ảnh hưởng gì nhiều đến AXS, AXS thậm chí còn tăng trưởng tiếp lên mức $180.

Tuy nhiên, trong downtrend, mọi thứ rất khốc liệt, AXS token chia 3 từ đỉnh (cũng gần tương tự như token khác), nhưng SLP giảm tới 30 lần từ đỉnh, đối với những người chơi P2E, đặc biệt là các scholars (người chơi thuê và nhận 1 phần lợi nhuận) đây là 1 điều rất đáng buồn.

Vào thời điểm trước khi Axie Infinity cập nhật bản mới nhất, một ngày 1 người chơi Axie có thể kiếm được trung bình từ 75 – 200 SLP, đây mức giá trong tháng 1/2021 vào khoảng $0.012/ SLP, thì số tiền người chơi kiếm được vào khoảng $0.9 – $2.4/ngày, quá ít ỏi. So với thời hoàng kim của trò chơi, họ có thể kiếm $20 – $30/ngày, thậm chí là $50 và có mức thu nhập hàng tháng khoảng $600-$900.

Không như các nhà đầu tư, những người chơi game luôn muốn bán SLP kiếm được bởi họ cần tiền để trang trải cuộc sống, chơi game P2E như là 1 công việc hơn là để giải trí và đầu tư, do đó, hàng ngày, 200M – 400M SLP được mint ra và tạo áp lực bán trên thị trường, SLP được burn không đủ nhiều, chỉ khoảng 40M- 60M, vậy nên giá giảm mạnh là điều dễ hiểu.

Đây không chỉ là tình trạng của Axie Infinity mà còn là tình trạng cung của các dự án P2E sử dụng mô hình dual token, mô hình lạm phát rewards token cao giúp người chơi P2E kiếm được lợi nhuận không phải là cách tốt ưu nhất về dài hạn, đặc biệt trong downtrend, nếu tình hình này vẫn tiếp tục, người chơi không chịu được áp lực kinh tế và sẽ rời bỏ trò chơi, khi đó Governance token chắc chắn cũng bị ảnh hưởng.

⇒ Cần có 1 sự thay đổi để cải thiện tình hình này, mục tiêu của sự thay đổi nên là:

• Phân bổ lợi ích hợp lí giữa các nhóm đối tượng.
• Giảm sự lạm phát reward token.
• Hướng đến sự phát triển bền vững của trò chơi.

4. Những thay đổi lớn trong bản cập nhật mới nhất của Axie?

Axie Infinity đã có 2 bản cập nhật lớn gần đây và đều có những tác động lớn đến trò chơi, đó là bản cập nhật Season 20 và Origin.

Nếu anh em là người chơi những những tựa game RPG (tựa game nhập vai) thì chắc cũng đã quen với các bản cập nhật, các bản cập nhật giúp trò chơi trở nên mới lạ, hay còn gọi là thay đổi “meta game”, điều này giúp người có những trải nghiệm mới, thay đổi lối chơi để phù hợp với meta.

Bản cập nhật Season 20

Bản cập nhật Season 20 tác động rất lớn đến người chơi trong Axie Infinity, cụ thể có những cập nhật chính như sau:

• Ngừng phần thưởng SLP trong chế độ chơi với máy PVE.
• Ngừng phần thưởng SLP trong nhiệm vụ hàng ngày.
• Cấu trúc phần thưởng bảng xếp hạng Arena sẽ có thay đổi lớn (phần thưởng SLP sẽ ít hơn và phần thưởng AXS sẽ tăng rất nhiều).
• Người chơi hay sẽ kiếm được nhiều phần thưởng hơn, nhiều chơi kém sẽ kiếm được ít hơn.
• Làm lại cơ chế năng lượng trong trò chơi, giúp người chơi dễ kiếm năng lượng hơn và tăng nhu cầu mua các Axie yếu.
• Những người chơi có điểm MMR < 800 sẽ được +1 SLP/ 1 trận thắng, điều này giúp những người chơi có kĩ năng thấp có động lực để chơi game hơn.

• MMR là điểm đo kĩ năng của bạn trong game, điểm MMR càng cao chơi game thắng bạn sẽ nhận được nhiều SLP, đồng thời cuối mùa giải người chơi cũng sẽ nhận càng nhiều phần thưởng.

Khoan bàn tác động của bản cập nhật này đến các game thủ như thế nào, hãy xem kỹ các số liệu và xem lí do tại sao Axie lại làm như vậy.

Có thể thấy, bản cập nhật này có 1 sự tác động rất lớn đến trò chơi, điểm nổi bật đó là hạn chế tối đa sự lạm phát của SLP bằng việc ngưng phần thưởng SLP từ 2 cơ chế PVE và daily quest, điều này chắc chắn sẽ giảm lượng SLP được mint ra thị trường.

Theo thống kê trong tháng 11 của Axie Infinity, trung bình mỗi ngày có hơn 288 Triệu SLP token được mint ra mỗi ngày, trong đó: 16% lạm phát SLP đến từ Daily Quest, 40% đến từ PvE, 44% đến từ PvP.

Theo cập nhất mới nhất, thì có đến 56% SLP được mint ra mỗi ngày sẽ mất đi, đây là 1 con số khá lớn, và sẽ chỉ còn khoảng 126 triệu SLP được mint ra mỗi ngày.

Có nhiều lí do để Axie thực hiện việc giảm phát SLP này, đầu tiên là về phần thưởng trong PvE, anh em có thể thấy, phần thưởng PvE gần tương đương với phần thưởng trong PvP, điều này đã đi xa ra định hướng ban đầu của game Axie Infinity:

• Phần thưởng phải được dùng để khuyến khích các hoạt động trong game phát triển hơn.
• Để có được phần thưởng, người chơi phải có kỹ năng, và dùng kỹ năng để đạt được thay vì đạt được nó một cách quá dễ dàng.

Chỉ như vậy, Axie Infinity mới tạo ra một môi trường game đúng nghĩa và phát triển bền vững.

Phần thưởng cho chế độ PvE mục đích ban đầu là để người chơi làm quen với trò chơi, tuy nhiên điều này đã diễn ra lâu hơn dự kiến, và tạo ra 1 thói quen không tốt cho người chơi mới -> Họ chỉ tập trung chơi các chế độ dễ PvE và daily quest để kiếm tiền, và chơi nhiều account dễ cùng lúc, thay vì tập trung chơi tốt.

Về Daily Quest, mục đích là để khuyến khích người chơi có thói quen chơi mỗi ngày, tuy nhiên Daily Quest gây ra lạm phát cũng rất lớn, hơn 45 M SLP mỗi ngày, bằng với số lượng SLP được burn từ hoạt động Breeding, do đó, việc lạm phát này cũng không ổn định.

Việc loại bỏ 2 cơ chế thưởng thu hút người chơi nhất trong game chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhiều đến lượng người chơi Axie, dự án gọi đây là “viên thuốc đắng” nhưng họ sẵn sàng chấp nhận bất cứ rủi ro nào.

Bản cập nhật Origin

Bản cập nhật Season 20 tập trung vào token economy, thì bản cập nhật Origin là tập trung vào game, với những thay đổi về đồ họa, hiệu ứng trong game, cốt truyện,… đem lại nhiều trải nghiệm mới cho người chơi.

Rất nhiều thay đổi về cơ chế chiến đấu trong game, anh em có thể đọc thêm tại đây.

Trong đó, có 2 cơ chế nổi bật nhất:

Đầu tiên, Axie Infinity sẽ có các mức rank xếp hạng tương tự đồng, bạc, vàng, kim cương,… như trong các game Liên minh hay Liên Quân thay vì xếp hạng theo số thứ tự từ 1-999 như trước: Bảng xếp hạng rank chắc chắn sẽ giúp game thú vị hơn khi người chơi có 1 mốc để phấn đấu và đạt được.

Thứ hai, Axie Infinity ra mắt các Axie Starter miễn phí, hay còn gọi là ra bản Free-to-Play, để người chơi mới tiết kiệm chi phí trải nghiệm trò chơi, các Axie Starter được phép tham gia mọi chế độ, kể cả PvP, tuy nhiên người chơi sẽ không được nhận thưởng.

Tóm lại

Sứ mệnh của Axie Infinity là tạo ra 1 trò chơi hấp dẫn, vui vẻ, đồng thời có các phần thưởng có người chơi trong game. Để đảm bảo sứ mệnh đó, Axie đã có 1 số thay đổi chính như sau:

• Giảm lượng lạm phát SLP trong game, loại·bỏ phần thưởng SLP trong PvE và daily quest, hướng người chơi tập trung vào chế độ PvP.
• Một vài cơ chế giảm phát SLP cũng sẽ có trong thời gian tới.
• Tăng phần thưởng AXS trong game, vì cho rằng cộng đồng game thủ xứng đáng nhận nhiều AXS hơn.
• Thay đổi cơ chế thưởng tựu chung sẽ là: người chơi có kĩ năng cao sẽ được nhiều phần thưởng hơn, người chơi có kĩ năng thấp sẽ rất khó kiếm và kiếm được rất ít SLP.
• Phát triển đồ họa game cho game hấp dẫn hơn, lập bảng xếp hạng theo các mức rank để nâng tính cạnh tranh.
• Người chơi mới bây giờ sẽ có ít rào cản gia nhập game, vốn bỏ ra ít, ngoài ra còn nhận được các Axie Starter miễn phí để trải nghiệm game.

5. Thế nào là 1 game tốt?

Với những thay đổi trên của Axie, có thể thấy Axie Infinity đang hướng tới trở thành 1 Game thực thụ như thị trường truyền thống.

Trước giờ Axie Infinity vẫn là game, nhưng lần này có gì khác? Định nghĩa về Axie Infinity trước giờ là 1 Play-to-Earn game, nhưng có thể thấy phần Earn đang dần biến mất, thay vào đó họ tập trung vào mục “Play” nhiều hơn, rõ ràng nhất là việc Axie đang dần học theo các game truyền thống: Đồ họa đẹp, có bảng xếp hạng theo các mức rank, tăng phần thưởng các giải đấu,…

Game Play-to-Earn trước giờ vẫn hay được gọi vui là Pay-to-Earn, khi người chơi phải bỏ ra 1 số tiền lớn để tham gia vào trò chơi, khi Axie bỏ dần phần “Earn”, họ cũng hạ thấp phần “Pay” lại, giá của mỗi Axie bây giờ chỉ khoảng $100u, ngoài ra, người chơi mới vào còn được nhận các Axie Starter miễn phí, rào cản vào game đã thấp đi rất nhiều.

Hướng đi bây giờ của Axie Infinity rất rõ ràng, Axie đã chọn từ “Play” trong “Play-to-Earn”, còn từ “Game” trong “GameFi”, hiện tại vẫn chưa bỏ hẳn nhưng Axie đang dần đi xa 2 chữ Earn và Finance.

Vậy hướng đi của Axie Infinity liệu có đúng?

Earn và Finance rõ ràng luôn là những thứ hấp dẫn con người, chúng ta làm mọi thứ vì 2 chữ đó, có thể nói các Game Blockchain sẽ không thể phát triển nhiều và rộng khắp như hiện nay nếu như không có phần “Earn”.

Tuy nhiên, ở 1 góc độ nào đó, có thể thấy mục Earn trong Play-to-Earn giống như Liquidity Mining trong DeFi vậy.

Có thể thấy Liquidity Mining và Earn trong P2E đang làm được 2 ý đầu về mục đích của dự án: Thu hút 1 lượng lớn người chơi và khuyến khích họ sử dụng sản phẩm ban đầu.

Còn việc tạo được thói quen và tìm kiếm người dùng thực sự, 2021 đã chứng minh Liquidity Mining không phải là 1 cách hiệu quả, thậm chí đôi khi còn phản tác dụng, khiến dự án không vực dậy được. Cũng giống như các chương trình khuyến mãi vậy, thứ giữ chân anh em tiếp tục sử dụng là Chất lượng nội tại của sản phẩm.

Về Game, Chất lượng nội tại của 1 sản phẩm game là đồ họa, nội dung trò chơi, các tính năng độc đáo, cộng đồng game thủ,… đây mới thực sự là những thứ giúp Game phát triển bền vững về lâu dài.

Vậy Axie Infinity đã là 1 game tốt hay chưa?

Việc Axie Infinity quyết định giảm phần thưởng (cắt chương trình khuyến mãi), cho thấy Axie Infinity đã tự tin về độ hay và hấp dẫn trong game của mình.

Có những cập nhật mới, những hướng đi mới giúp game thủ hứng thú với trò chơi hơn.

Nhưng như vậy liệu đã đủ?

Trước giờ Axie Infinity vì có phần Earn đã né được sự cạnh tranh với các Game truyền thống, các Game Blockchain phần lớn cạnh tranh với nhau ở mục Earn. Khi bỏ phần Earn đi, Axie Infinity rõ ràng sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh và cạnh tranh trực tiếp về “sản phẩm Game” với các công ty Game truyền thống.

Nếu anh em là 1 game thủ, anh em sẽ chọn bên nào?

Cá nhân mình là 1 người cũng thích chơi game, và mình nghĩ rằng Axie Infinity chưa đủ hấp dẫn mình. Sau cùng, Sky Mavis là công ty vừa là game, vừa làm cơ sở hạ tầng blockchain, họ không thể so sánh với những công ty Game hàng chục năm kinh nghiệm trên thị trường như Nintendo, Ubisoft, Epic Games,…

Nhưng Axie Infinity cũng có rất nhiều điểm mạnh khác

• Axie là Game Blockchain thuộc hàng TOP hiện nay.
• Axie có kinh nghiệm trong việc phát triển game Blockchain.
• Cơ sở hạ tầng của game Axie là tốt nhất hiện nay.
• Axie có cộng đồng game thủ lớn hàng đầu.
• Axie có nhiều đối tác là các Guild lớn trên thị trường.
• Axie có tiềm lực tài chính mạnh.
• Các giải đấu trên Af xie vẫn đang có giải thưởng cao.

Vậy Axie cần làm gì để phát triển và cạnh tranh với Game truyền thống?

Game được phát triển trên Blockchain vẫn có những lợi thế nhất định so với game truyền thống, lợi thế lợi nhất là những Game blockchain có tính tương tác với nhau, vật phẩm trong game là các tài sản thực – các NFT, token, có thể đem mua bán trao đổi dễ dàng, tham gia cung cấp thanh khoản, cho vay,… đồng thời NFT cũng có thể sử dụng trong nhiều nền tảng khác nhau -> Game Metaverse thực sự.

Điều này sẽ rất khó xảy ra với game truyền thống, bởi việc chia sẻ dữ liệu giữa 2 công ty game là rất khó.

Vậy nên cái Axie Infinity cần là 1 bên tư vấn chiến lược để phát triển game, 1 bên thuần về game và hiểu rõ về thị trường này, có thể là 1 trong các công ty hàng đầu hiện nay trên thị trường.

Game + Blockchain là một hình thức mới, đem lại nhiều trải nghiệm game mới lạ cho người chơi. Với tiềm lực của mình, Axie Infinity chắc chắn sẽ làm được.

6. Play-to-Earn sẽ kết thúc? Thay vào đó là Skill-to-Earn?

Bây giờ chúng ta bàn 1 chút về tác động của sự kiện này đến thị trường Game.

Axie Infinity trước giờ luôn là đầu tàu và là tiêu chuẩn cho các Game phát triển, Axie đã chọn phát triển Game và bỏ dần mục Earn, liệu các Game khác cũng sẽ như vậy? Liệu Play-to-Earn sẽ kết thúc?

Ở bảng so sánh trên, anh em có thể thấy Play-to-Earn giống Liquidity Mining, nhưng có 1 điểm khác, người chơi phải bỏ ra công sức nhiều để làm quen và chơi trò chơi, nói cách khác, việc chơi game yêu cầu phải có kiến thức nếu anh em đổi từ game này sang game khác và cần có thời gian làm quen, không giống như Liquidity Mining, anh em có thể nhanh chóng Farm từ bên này sang bên khác, và chỉ yêu cầu 1 lượng kiến thức cơ bản.

Dưới đây là hình ảnh về thời gian chơi game để đạt level 98 – ở mức có kĩ năng của trò chơi Slayer, người chơi cần phải bỏ ra tổng cộng hơn 300 giờ chơi.

Rào cản ban đầu để người dùng chơi game là lớn hơn, do đó phần Earn trong Play-to-Earn cũng quan trọng hơn, ít nhất, nó phải được kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định để người chơi làm quen với game. Vậy nên, mình cho rằng Play-to-Earn sẽ không kết thúc nhanh như các chương trình Liquidity Mining, ít nhất phải kéo dài vài tháng hoặc hết trong năm 2022 này.

Hơn nữa, ngoài Axie Infinity, rất ít game có thể tự tin nói rằng mình là Game tốt, khi bỏ phần Earn vẫn có người chơi, một số game khá tốt hiện nay có thể kể đến như Star Atlas, Sandbox,… nhưng số đó là rất ít. Vì vậy, phần Earn vẫn sẽ đóng 1 vai trò quan trọng giúp giữ người chơi trong giai đoạn các game vẫn còn đang phát triển.

Dù sao, Game Blockchain chỉ mới phát triển gần đây và bùng nổ vào 2021, vẫn còn quá sớm để nói các Game có thể cạnh tranh với các công ty Game với hàng chục năm kinh nghiệm làm game.

Phát triển hoàn toàn về Game cũng không phải là hướng đi duy nhất để các dự án P2E có thể tiếp tục phát triển. Nhìn sang thị trường DeFi, thay vì bỏ chương trình Liquidity Mining, nhiều dự án đã thay đổi cơ chế Thưởng/ Incentives cho người dùng, ví dụ khóa phần thưởng trong vòng 6 tháng – 1 năm (như xSUSHI, yPRT,…) hay yêu cầu người dùng phải trung thành với dự án (như veCRV- model rất thịnh hành hiện nay).

Các dự án Game có thể thay đổi cách Earn như vậy để tiếp tục phát triển và tránh được lạm phát cao, đồng thời cũng chọn lọc được những người chơi trung thành hơn.

7. Vai trò của các Guild Game trong tương lai?

Một vấn đề nữa mình muốn đề cập, bởi nó cũng chịu ảnh hưởng từ đợt thay đổi Tokenomic của Axie Infinity, đó là các các Guild Games.

Thời gian trước, rào cản để các game thủ tham gia vào thị trường P2E rất khó khăn, họ phải bỏ ra 1 số tiền rất lớn mới có thể chơi được, đó là lí do vai trò của các Guild rất lớn:

• Guild cung cấp vốn ban đầu cho người chơi.
• Guild là nơi giúp các nhà đầu tư lớn đầu tư vào game mà không cần phải chơi game.
• Guild đem tới 1 lượng lớn người chơi cho các Game.
• Guild hướng dẫn người chơi mới cách chơi game.
• Guild phát triển cộng đồng game mạnh và gắn kết hơn.

Axie luôn là game có nhận được lượng Scholarship từ các Guild vì độ phổ biến cũng như lợi nhuận của Axie cũng ở mức cao, thanh khoản cao.

Nhưng từ nay, Axie lại tập trung vào chất lượng người chơi thay vì số lượng người chơi như ngày xưa, điều đó đòi hỏi các Guild cũng phải thay đổi theo để phù hợp với Game.

Trong 5 vai trò quan trọng của Guild ở trên, 3 vai trò đầu liên quan đến đầu tư sẽ mất dần đi ý nghĩa (tất nhiên sẽ không mất hẳn), Guild trong tương lai sẽ tập trung vào các hướng dẫn người chơi, và huấn luyện người chơi trở thành người chơi tốt, đầu tư cho người chơi những vật phẩm tốt trong game, khi đó người chơi mới kiếm được nhiều tiền cho Guild.

Điều này làm mình liên tưởng đến các tổ chức Game nổi tiếng như Team Liquid, OG, Fnatic, Team Secret,… họ thành lập các đội tuyển gồm những tuyển thủ thuộc hàng TOP trong game để tham gia đi đấu các giải lớn với phần thưởng lớn. Ngoài ra, họ cũng đầu tư cùng lúc nhiều Game thay vì tập trung vào 1 Game.

Guild Games trong tương lai rất có thể sẽ đi theo hướng này, trở thành 1 tổ chức Esport, ngoài ra Guild Games vẫn có thể cung cấp các scholarship cho các game khác ngoài Axie khi mà phần Pay-to-Earn vẫn còn khá cao, và vẫn sẽ là một cộng đồng cho các game thủ.

Đây là hướng phát triển song song, theo số lượng và cả theo chất lượng, do đó yêu cầu các Guild Games phải có cấu trúc DAO rõ ràng để có hoạt động tốt.

8. Tổng kết

Trên đây là toàn bộ phân tích của mình về lần thay đổi Tokenomics của Axie Infinity, còn anh em, anh em nghĩ sao về sự thay đổi lần này?

TLDR:

• GameFi là một trong những xu hướng rất phổ biến trong 2021, tuy nhiên, sự phát triển nào cũng cần có điều chỉnh, và cần thay đổi để bứt phá, Axie Infinity, một lần nữa, là dự án tiên phong thực hiện điều này.
• Bản cập nhật mới nhất tập trung vào việc giảm phần thưởng SLP (-56%) và tăng phần thưởng AXS, hướng người chơi đến chế độ PvP để tăng kĩ năng.
• Bản cập nhật cũng có thay đổi lớn về đồ họa, hiệu ứng,… giúp tăng trải nghiệm game. Axie Infinity đã quyết tâm trở thành 1 game thực thụ – cạnh tranh với các game truyền thống.
• Play-to-Earn tương tự như Liquidity Mining trong DeFi nhưng sẽ kéo dài lâu hơn, các dự án P2E có thể học tập DeFi để thay đổi cách Earn bền vững hơn.
• Nếu các Game thay đổi, vai trò của Game Guild cũng sẽ thay đổi theo để phù hợp với các Game.

Bài viết đưa góc nhìn về việc vì sao Aave phát triển Lens Protocol, nền tảng mạng xã hội có vẻ không liên quan đến mảng vay mượn.

Lens Protocol – nền tảng mạng xã hội phi tập trung đã ra mắt testnet vào 18/5/2022. Nhưng điều ít ai để ý là dự án được phát triển bởi bên không liên quan đến mảng này. Đó là team đứng sau nền tảng vay mượn Aave. Vì sao họ lại phát triển Lens Protocol? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ hơn phần nào về nền tảng này.

1. Aave và sự phát triển trong thời gian qua

Aave là nền tảng vay mượn hàng đầu DeFi với TVL đỉnh điểm khoảng 20 tỉ USD. Trong nửa đầu năm 2022, thị trường trong trạng thái tiêu cực, với BTC giảm dần hơn 50% từ đỉnh 60,000 USD được lập từ tháng 11/2021. Nhưng điều này không ngăn được Aave đứng hạng nhất về TVL trong mảng Lending trên Defillama.

2. Aave đã đạt đến ngưỡng phát triển?

Dù là dự án lớn mạnh trong DeFi, Aave đang có dấu hiệu chững lại bởi những thông số sau:

Total Value Locked giảm mạnh

Từ lúc DeFi bùng nổ vào hè 2020, Aave cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ ở TVL. Trong vòng 1 năm tính từ 9/2020, TVL chạm mức cao nhất gần 20 tỉ USD.

Tuy nhiên sau đó, TVL bị giảm dần. Dẫn đến giữa tháng 5/2022, giá trị tài sản khóa trong Aave chỉ còn khoảng 10 tỉ USD.

Outstanding Loan giảm gần 100 lần

Outstanding Loan là số tài sản đang được vay ra ngoài của giao thức Lending. Nếu số này lớn, nghĩa là đang có nhiều tài sản đang được vay ra và ngược lại.

Giá trị lớn nhất của Outstanding Loan của Aave là khoảng gần 700 triệu USD vào tháng 4/2021. Tuy nhiên, từ đó đến tháng 6/2021, con số này giảm mạnh đến gần 10 lần. Gần một năm sau đó, số tiền vay ra nhỏ hơn 100 lần so với đỉnh điểm.

Ngày càng ít người vay

Tương tự các chỉ số trên, có đến hơn 600 người đi vay mỗi ngày vào khoảng tháng 9/2020. Nhưng con số này chỉ còn là dưới 10 người, thậm chí là 1 hoặc 2 người vào tháng 5/2022.

Từ các chỉ số trên, dễ thấy Aave đang trong đà giảm.

3. Nguyên nhân & Giải pháp của Aave là gì?

Nguyên nhân suy giảm của Aave

Đầu tiên là thị trường nói chung. Tính từ tháng 11/2021, BTC lập đỉnh với khoảng 69 nghìn USD. Nhưng sau đó thì giảm dần, dẫn đến chia hai lần từ đỉnh vào tháng 5/2022.

Ngoài ra, tổng số tiền trong crypto cũng giảm dần từ tháng 11/2021. Đồng nghĩa với việc đã nửa năm chưa có dòng tiền mới chảy vào crypto.

Tiếp theo là DeFi, TVL của tổng thị trường tài chính phi tập trung giảm mạnh từ hơn 100 tỉ USD về khoảng 50 tỉ USD vào tháng 5/2022.

Từ việc cả thị trường và DeFi đều trong trạng thái xấu. Nên Aave cũng như các dự án khác, đều bị ảnh hưởng nặng.

Aave đã làm gì?

Trong thời gian qua, Aave liên tục cập nhật những tính năng mới. Cuối năm 2020, dự án ra mắt Aave V2 với những tính năng độc đáo như Flash Loan, Credit Lending…

Sau đó, dự án ra mắt Aave V3 vào đầu năm 2022, cho phép tài sản chuyển đi dễ dàng để vay tiền, và hàng loạt tính năng khác.

Để biết được Aave năng động như thế nào, chúng ta cùng nhìn qua đối thủ cùng mảng là Compound. Lần cập nhật gần nhất của họ là tháng 6/2021, với việc ra mắt Compound Treasury cho tổ chức tài chính truyền thống gửi tiền vào nhận lãi suất 4% cố định. Hay phiên bản V2 của Compound ra đời cách đây tận 2 năm.

Nhưng dựa vào các số liệu nói trên, chừng đó nỗ lực là chưa đủ để Aave thu hút người dùng như xưa. Do đó, họ bắt đầu thực hiện dự án mới. Đó là Lens Protocol.

4. Sơ lược về Lens Protocol

Tóm tắt về Lens Protocol

Tweet đầu tiên của Lens Protocol là vào ngày 20/1. Lens Protocol là nền tảng mạng xã hội phi tập trung, không chịu quyền kiểm soát của bất kì ai. Cộng đồng có thể xây dựng các dự án trên nền tảng của Lens Protocol. Do đó, có thể hiểu Lens Protocol là một lớp nền, dùng để xây dựng những dự án liên quan đến mạng xã hội.

Lens Protocol giải quyết vấn đề gì?

Lens Protocol cho phép người dùng xây dựng Social Graph trên blockchain. Social Graph có thể hiểu đơn giản là mối quan hệ giữa các thực thể (người dùng chẳng hạn) với nhau. Social Graph chứa nhiều thông tin như tên, tuổi, bạn follow ai, ai follow bạn…

Theo CBS, năm 2018, các Social Graph của người dùng trên các mạng xã hội như Meta (trước đây là Facebook) đã bị rò rỉ. Điều này cho thấy các nền tảng tập trung hiện tại sở hữu nhiều thông tin người dùng.

Với Lens Protocol, các thông tin này đều thuộc quyền sở hữu của người dùng. Thậm chí không cần cung cấp email, chứng minh thư… để đăng ký, mà chỉ cần một địa chỉ ví.

Nói về tính phi tập trung, người dùng Twitter chắc hẳn không lạ gì những đợt “càn quét” những tài khoản không tuân thủ quy định. Nhưng thực tế, có nhiều người không làm gì vi phạm cũng bị khóa tài khoản. Chưa hết, những người này dù có nộp đơn giải thích nhưng chỉ một phần được mở khóa. Phần còn lại phải tạo tài khoản khác.

Ngoài ra, có lần Stani – Founder của Aave tweet vui rằng mình trở thành CEO tạm thời của Twitter. Sau đó thì bị khóa tài khoản. Điều này cho thấy sự kiểm soát nội dung chặt chẽ của Twitter, hạn chế người dùng sáng tạo nội dung.

Stani

Với Lens Protocol, người dùng có thể tự do đăng tải bất kì thứ gì mà không sợ bị kiểm duyệt hay khóa tài khoản.

Lens Protocol có thể làm được những gì?

Người dùng không cần nghĩ họ có thể làm được gì với Lens Protocol, vì chính dự án đã gợi ý khá nhiều trên trang chủ, cũng như tweet trên Twitter. Đó là nền tảng kết nối công bằng giữa KOL và người hâm mộ; mạng xã hội như Twitter; dự án hỗ trợ người dùng trong việc toàn quyền sử dụng dữ liệu của mình (kiếm lợi nhuận chẳng hạn)…

5. Tiềm năng mạng xã hội của Lens Protocol

Trước khi biết được Lens Protocol có tác dụng như thế nào với Aave, chúng ta cùng xem qua tiềm năng của mạng xã hội.

Trong bảng báo cáo Digital 2022 của We Are Social, số người sử dụng mạng xã hội luôn tăng dần theo thời gian tính từ 2012. Hay gần nhất năm 2022 là tăng 10% so với 2021.

Cùng với đó là có gần 5 tỉ người dùng trên Internet.

Điều này nghĩa là khoảng 93% người dùng trên Internet đều sử dụng mạng xã hội. Qua đó cho thấy nhu cầu sử dụng mạng xã hội mạnh mẽ trên thế giới, và chưa có dấu hiệu dừng lại.

Nói về doanh thu, theo Statista, Meta có Revenue và Net Income tăng trưởng mạnh từ 2007 đến 2021.

Qua đó cho thấy mạng xã hội có sức hút rất lớn từ lâu, và hiện tại vẫn phát triển mạnh. Thậm chí, với một số người, mạng xã hội chính là Internet.

6. Vì sao Aave xây dựng Lens Protocol?

Với vị trí hàng đầu trong mảng Lending cùng với các chỉ số giảm dần, Aave cho thấy mình đang chạm ngưỡng phát triển của mảng này.

Điều này không có nghĩa dự án không thể tăng trưởng. Nếu dòng tiền trở lại, theo cơ chế “nước lên thuyền lên”, Aave vẫn sẽ “nổi” cùng cả crypto. Nhưng nếu muốn đi ngược xu hướng giảm hiện tại, họ cần đổi mới.

Dựa theo các số liệu về mạng xã hội, có thể thấy đây là mảng tiềm năng trong 10 năm nay, và chưa có dấu hiệu dừng lại. Do đó, Lens Protocol có thể dùng để accquire thêm người dùng hiệu quả.

Đây là nước đi hay của Aave. Ban đầu, chúng ta có thể thấy không có sự liên quan về phát triển của dự án Lending và nền tảng mạng xã hội. Nhưng mục tiêu chính không chỉ 2 mảng này, mà bất kì ngành nghề nào, là thu hút càng nhiều người dùng càng tốt.

Khi đã có lượng người dùng lớn, họ có thể đổ giá trị này về Aave. Hoặc trường hợp xấu hơn, khi Aave không còn được người dùng sử dụng nhiều, Stani và đồng đội vẫn còn “quân bài khác” là Lens Protocol, thứ mà họ đang phát triển khi Aave vẫn còn trụ được ở vị trí top trong Lending.

7. Liệu Lens Protocol có giải quyết được vấn đề vay tín dụng (Credit Lending)?

Đây là câu hỏi mình vẫn đang suy nghĩ. Hiện mình không tìm được số liệu về vay tín dụng trên Aave. Nhưng với việc Aave tăng trưởng nhanh khi chỉ có tính năng Money Market, cũng như cách sử dụng Credit Lending phức tạp (đòi hỏi biết code). Nên có lẽ không nhiều người sử dụng tính năng này.

Hạn chế khác của vay tín dụng trong crypto là khó để đánh giá độ uy tín của người dùng. Bởi vì chỉ có thể đánh giá họ qua tài sản trong ví, hay tốt hơn chỉ là hành vi của ví trước đây với dự án khác.

Các ví khi tạo tài khoản ở Lens Protocol, có thể dùng cho các dự án xây dựng ở trên. Nên ngoài việc chứng minh độ tin cậy bằng tài sản, ví có thể cho thấy mức tín dụng thông qua hoạt động trên mạng xã hội. Và không chỉ được công nhận trên một mạng xã hội, ví có thể tích lũy điểm tín dụng thông qua nhiều nền tảng khác nhau trên Lens Protrocol.

Khi Lens Protocol thành công trong việc chứng minh độ uy tín của ví, điều này sẽ làm tăng lượng người dùng sử dụng Aave lên đáng kể, vì đơn giản hóa quy trình cho vay tín dụng. Khi người dùng tăng thì doanh thu sẽ tăng, từ đó đổ giá trị về token AAVE.

8. Thử thách của Lens Protocol

Nói vậy không có nghĩa Lens Protocol sẽ đi trên con đường bằng phẳng. Thực tế, mạng xã hội không kiểm soát người dùng giúp nội dung đa dạng. Nhưng mặt trái của nó là những tin xấu, tin không chính xác cũng không ai quản lý. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý người dùng.

Trở lại với ví dụ Stani tweet đùa về CEO Twitter. Nếu Twitter không có hành động kịp thời, nhiều người tin thật thì không biết có những chuyện gì xảy ra. Liệu họ có bán tháo cổ phiếu Twitter? Hay mua mạnh? Không ai biết cả.

Nếu Youtube không kiểm duyệt và phân loại nội dung cho người lớn và trẻ em, liệu có bao nhiêu phụ huynh chấp nhận cho con mình sử dụng Youtube? Họ sẽ kiểm soát con mình như thế nào khi suốt ngày bận việc?

Câu chuyện mạng xã hội nên kiểm duyệt hay không, thực chất giống với việc blockchain nên minh bạch hay không, đến nay vẫn chưa có câu trả lời chính xác. Nếu blockchain minh bạch, các quỹ không thể giấu giao dịch riêng, nhưng đồng thời chúng ta cũng bị công khai mọi thứ, và ngược lại.

Vì vậy, Lens Protocol cần chứng minh sự phân quyền, không kiểm duyệt nhưng vẫn đảm bảo nội dung mang giá trị tốt. Đó là thách thức không nhỏ.

9. Tổng kết

Web3 hiện đang chứng minh là xu hướng sắp tới của thế giới. Trong đó mạng xã hội là mảng có nhiều tiềm năng. Lens Protocol chỉ đang ở bước đầu phát triển, chưa biết sắp tới có thành công không, nhưng cho thấy định hướng của Aave đang đúng trend. Liệu điều này có giúp Aave trở lại thời kì hoàng kim?

Từng được ca ngợi là chàng kỹ sư trẻ thông minh, mong muốn mang lại giá trị thực cho thế giới blockchain, sau cú sập LUNA – UST, Do Kwon bị các nhà đầu tư cáo buộc lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Cha đẻ của Terraform Labs, vì đâu nên nỗi?

1. Do Kwon là ai?

Do Kwon là nhà phát triển tiền điện tử người Hàn Quốc, đồng sáng lập và CEO của Terraform Labs có trụ sở tại Singapore. Terraform Labs vận hành hệ sinh thái blockchain Terra với stablecoin TerraUSD (UST) và LUNA – token mạng Terra.

2. Khai sinh Terra tại một căn hộ Airbnb

Do Kwon tốt nghiệp Đại học Stanford chuyên ngành khoa học máy tính vào năm 2015, theo trang LinkedIn của anh. Có rất ít thông tin về đời tư và những năm tháng đại học của người sáng lập Terra, nhưng theo một trang web do chính Do tạo ra, anh từng làm việc tại Apple và là “đối tác kinh doanh” của Microsoft. Tuy nhiên, hai gã khổng lồ công nghệ không thể giữ chân chàng kỹ sư 9x quá ba tháng vì công việc được Do mô tả là “nhàm chán”.

Do Kwon trở về nước và thành lập dự án khởi nghiệp đầu tiên Anyfi vào năm 2016. Giải pháp mạng phi tập trung giúp mọi người kết nối internet này đã giúp anh nhanh chóng nhận được một triệu USD tiền tài trợ từ các nhà đầu tư thiên thần và chính phủ Hàn Quốc.

Nghiên cứu về công nghệ phi tập trung đã đưa Do đến với blockchain. Một năm sau, chứng kiến ​​thị trường tiền điện tử bùng nổ mà không thật sự tạo ra giá trị thực tiễn, anh quyết định tham gia vào đây với mong muốn đem đến những thay đổi tích cực hơn.

Vào năm 2018, tại một căn hộ Airbnb, Do và người bạn thời đại học Nicholas Platias đã viết những dòng đầu tiên về hệ thống thanh toán phi tập trung, với ý định giúp một người bình thường có thể sử dụng nó. Đây chính là khởi đầu của Terraform Labs. Từ “Terra” lấy cảm hứng từ nhân vật Terran trong trò chơi StarCraft mà Do yêu thích. Nhân vật này được miêu tả là “xuất sắc trong việc thích ứng với mọi tình huống”.

3. Terra được “chống lưng” bởi các đại gia tiền điện tử

Ban đầu, giải pháp của Terraform Labs được sử dụng trong nền tảng thương mại điện tử Chai, xây dựng bởi Daniel Shin – cũng là đồng sáng lập Terraform (nhưng sau này đã rời đi). Dự án thành công vang dội, thu hút 2.5 triệu người dùng và 150 triệu USD tài trợ từ các nhà đầu tư như Arrington Capital, Pantera Capital và Galaxy Digital.

Vào tháng 8/2018, dự án cũng huy động được 32 triệu đô USD để tạo ra một “hệ thống tài chính hiện đại trên blockchain”, theo VentureBeat. Công ty được “chống lưng” bởi bốn trong số sáu “đại gia” sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới thời điểm đó: Binance, OKX, Huobi Group và Upbit.

Nhưng thành công này vẫn chưa thoả mãn ý định ban đầu của Do Kwon. “Tôi muốn mở rộng phạm vi tiếp cận hơn nữa, không chỉ tập trung vào một sản phẩm duy nhất, mà là một nền kinh tế tổng thể với nhiều hơn một công ty,” Do nói với CoinDesk.

Tham vọng này thúc đẩy chàng kỹ sư trẻ tạo ra UST – đồng tiền kỹ thuật số ngang giá USD, được xây dựng trên nền tảng công nghệ của hệ sinh thái Terra. “UST mang lại trải nghiệm tốt hơn – điều mà các loại tiền tệ khác đang thiếu,” Do nói.

4. Tiên đoán về “vòng xoáy tử thần” LUNA – UST

Không giống các stablecoin như USDT, USDC được hỗ trợ bằng tiền thật, UST của Do Kwon được gọi là “stablecoin thuật toán”, sử dụng chính token LUNA để giữ ổn định. Một UST được sinh ra bằng cách đốt các token LUNA trị giá một USD.

Để thúc đẩy UST, Do phát triển một hệ sinh thái kỹ thuật số sử dụng blockchain Terra, với các ứng dụng tương tự trong thị trường tài chính truyền thống. Ví dụ, nền tảng Anchor của họ hoạt động như một ngân hàng, cho phép người dùng gửi tiền và nhận lãi, với lãi suất gần 20% – cao hơn nhiều so với ngân hàng. Hay nền tảng Mirror để tạo tài sản kỹ thuật số dựa trên tài sản thực, giúp giao dịch trong môi trường kỹ thuật số mọi lúc, mọi nơi.

Tuy nhiên, Mirror đã khiến Do bị Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) “tuýt còi” vì đưa cổ phiếu lên sàn giao dịch mà không đăng ký, trong khi Anchor cũng bị nghi ngờ là một âm mưu Ponzi vì lãi suất cao ngất ngưởng.

Ngay từ đầu, các chuyên gia tiền điện tử đã không tin cặp UST – LUNA sẽ được giữ ổn định nhờ vào thuật toán. Cyrus Younessi, nhà phân tích của công ty đầu tư tiền điện tử Scalar Capital, cho rằng dự án của Do Kwon có thể đi vào “vòng xoáy tử thần”, trong đó sự sụt giá của LUNA sẽ khiến stablecoin giảm theo. “Điều này thật điên rồ và rõ ràng là không thể thực hiện,” Younessi nói.

Khi LUNA trở nên phổ biến, những lời phản đối ngày càng gay gắt hơn. Năm ngoái, Charles Cascarilla, người sáng lập Paxos – công ty blockchain cung cấp stablecoin – đã bày tỏ nghi ngờ về công nghệ thuật toán này. (Do đáp lại bằng cách chế nhạo ông trên Twitter: “Paxos là thứ khỉ gì vậy”.) Kevin Zhou, quản lý một quỹ phòng ngừa rủi ro, cũng nhiều lần dự đoán hai đồng tiền này sẽ sụp đổ.

Trước những lo ngại về sự ổn định của UST, đầu năm nay, một tổ chức phi lợi nhuận do Do điều hành đã bán 1 tỷ USD LUNA cho các nhà đầu tư, sử dụng số tiền thu được để mua Bitcoin – khoản dự trữ để giữ giá UST nếu thị trường giảm.

5. Hình xăm LUNA từ “fan cuồng”

Nhưng bất chấp những hoài nghi, các nhà đầu tư mạo hiểm vẫn đổ tiền tài trợ các dự án được xây dựng trên công nghệ nền tảng của LUNA, chẳng hạn dịch vụ để mọi người trao đổi tiền điện tử hoặc vay và cho vay UST. Từ năm 2018 – 2021, các nhà đầu tư bao gồm Arrington Capital và Coinbase Ventures đã đổ vào đây hơn 200 triệu USD, theo PitchBook – bên chuyên theo dõi nguồn vốn.

Tháng 4 năm ngoái, giá LUNA đạt đỉnh 116 USD từ mức thấp hơn 1 USD vào đầu năm, tạo ra một thế hệ triệu phú tiền điện tử. Một cộng đồng nhà giao dịch tự xưng là “Lunatics” đã hình thành xung quanh đồng tiền này, ca ngợi Do Kwon như một anh hùng. Mike Novogratz, CEO của Galaxy Digital, công ty đầu tư vào Terraform Labs, tuyên bố ủng hộ anh bằng cách xăm hình chủ đề đồng LUNA lên cánh tay.

Người sáng lập Terra tỏ ra hả hê trên mạng xã hội. Tháng 4 năm nay, Do Kwon thông báo đặt tên cho con gái mới sinh của mình là Luna: “Sáng tạo yêu quý nhất đời tôi được đặt tên theo phát minh vĩ đại nhất của tôi”.

Những thành công ấn tượng từ Terra đã giúp người sáng lập nền tảng lọt vào danh sách “30 Under 30” năm 2019 của tờ Forbes, và hai năm sau anh nằm trong số 10 người có ảnh hưởng nhất không gian tiền điện tử, theo CoinDesk. Vào thời điểm đó, tờ báo này mô tả anh là “thông minh, mọt sách, muốn làm những điều mang lại giá trị thực”.

6. “Tôi không tranh luận với người nghèo”

Tuy nhiên, khác với những phát ngôn khiêm nhường của những tỷ phú tiền điện tử khác như SBF của FTX hay CZ của Binance, Do Kwon khá tự tin vào bản thân và dành sự chỉ trích đặc biệt cho đối thủ cạnh tranh và những lời gièm pha trên mạng xã hội.

Trong một tweet vào tháng 12/2020, anh phê phán những nhà đầu tư đang bỏ tiền vào các dự án stablecoin khác, nói rằng UST là stablecoin lâu đời nhất và được sử dụng rộng rãi nhất. “Hãy cúi đầu trước nhà vua,” Do tweet.

Anh cũng hay gọi những người phản đối UST và LUNA là “người nghèo” và nói rằng họ sẽ “mãi nghèo” nếu không ủng hộ anh hay đồng tiền điện tử của anh. Tháng 7/2021, nhà kinh tế học người Anh Frances Coppola có ý kiến chỉ trích tài chính phi tập trung. Đáp lại tweet này, Kwon nói: “Tôi không tranh luận với người nghèo trên Twitter và rất tiếc lúc này tôi không có tiền lẻ trên người để cho bà ta”.

Năm 2021, sau khi nhận được trát đòi hầu tòa từ SEC trong một sự kiện blockchain, Do Kwon thậm chí đã kiện SEC vì vi phạm các quy tắc. Và đầu năm nay, khi một số tài khoản Twitter dự đoán giá LUNA sẽ giảm mạnh, Kwon đã cược 11 triệu USD rằng “sáng tạo vĩ đại nhất của anh” sẽ có giá hơn 88 USD vào tháng 3/2023.

7. “Cái chết” của LUNA và UST

Vào một ngày cuối tháng 4, Do Kwon phát ngôn rằng nhìn các công ty chết thật mang tính giải trí. “95% đồng tiền điện tử sẽ chết hết, nhưng nhìn các công ty chết cũng có cái thú của nó”. Đúng tám ngày sau, cả thị trường nhìn chính đồng tiền của anh hấp hối.

Cụ thể, vào ngày 7/5, một người dùng đã thanh lý 85 triệu UST khiến giá stablecoin này giảm xuống còn 0.98 USD. Mặc dù mức giảm 2% không đáng kể, nhưng đây là một con số tương đối lớn đối với một đồng tiền lẽ ra phải ổn định. Do Kwon vẫn bình chân như vại, anh tweet: “Bạn có thể nghe những người có ‘tầm ảnh hỏng’ trong giới crypto lải nhải trên Twitter về việc UST mất peg lần thứ 69. Hoặc bạn có thể nhớ rằng bọn họ đều là lũ nghèo kiết và thay vào đó đi chạy bộ cho khoẻ”.

Nhưng Do Kwon không lạc quan được lâu, chỉ trong một tuần, 45 tỷ USD vốn hóa thị trường tiền điện tử đã bị thổi bay. Từ giá đỉnh 116 USD, LUNA gần như trở nên vô giá trị, trong khi đó UST giảm còn 0.06 USD.

Terraform Labs cuống cuồng thực hiện các biện pháp khắc phục như đốt LUNA, thanh lý Bitcoin trong kho dự trữ. Tuy nhiên, việc thêm lượng Bitcoin trị giá hàng tỷ USD ra thị trường vào ngày 10/5 đã khiến giá của đồng coin này giảm đi, kết hợp với hàng loạt nguyên nhân khác, kéo toàn bộ thị trường đi xuống.

8. Khi nhà đầu tư “khóc”

Cú “rơi khỏi ngai” của LUNA và UST là ví dụ sống động về những cơn sốt trong thế giới tiền điện tử và ai sẽ là người “lãnh đủ” khi tất cả sụp đổ. Sự nổi lên của Do Kwon được thúc đẩy bởi những nhà tài chính có uy tín, sẵn sàng hỗ trợ các sản phẩm tài chính có tính đầu cơ cao. Một trong số những nhà đầu tư đó đã nhanh chân bán LUNA và UST từ sớm và thu về lợi nhuận đáng kể, trong khi các nhà giao dịch bán lẻ (và cả một số nhà đầu tư tổ chức) hiện phải vật lộn với những khoản lỗ nghiêm trọng.

Pantera Capital, một quỹ phòng ngừa rủi ro đầu tư vào Terra, đã bán khoảng 80% cổ phần LUNA vào năm ngoái và thu về lợi nhuận gấp khoảng 100 lần khoản đầu tư ban đầu. Nhưng Binance không may mắn như thế.

Theo CZ, CEO của sàn điện tử này, công ty của ông đã mua 3 triệu USD LUNA, và số token này đạt giá trị cao nhất vào khoảng 1.6 tỷ đô USD. Nhưng Binance chưa bán đồng LUNA nào và hiện chúng có giá trị dưới 3,000 USD.

Nhưng khoản lỗ này chỉ như muối bỏ bể đối với một công ty lớn tầm cỡ Binance – có chi nhánh tại Hoa Kỳ được định giá 4.5 tỷ USD. Phần lớn nỗi đau từ cú sập LUNA – UST đổ lên vai những nhà giao dịch thông thường.

Trên diễn đàn Reddit dành cho những người ủng hộ LUNA, người dùng đã chia sẻ danh sách các đường dây nóng về vấn đề tự tử, khi nhiều người dốc hết tiền tiết kiệm của mình vào LUNA hay UST bày tỏ sự tuyệt vọng sâu sắc.

Một nhà đầu tư vào Terra không rõ danh tính thậm chí đã đến gõ cửa nhà riêng của Do Kwon để tìm câu trả lời, khiến vợ anh phải yêu cầu biện pháp bảo vệ khẩn cấp từ phía cảnh sát Hàn Quốc. Và người ta dường như lần đầu thấy Do phát ngôn một cách nhún nhường: “Tôi vô cùng xót xa khi thấy phát minh của mình đem lại nỗi đau cho tất cả các bạn”.

Nhưng khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu Terraform Labs có thể hỗ trợ những người bị tổn thất sau vụ LUNA-UST không, anh cho biết công ty hiện đã thua lỗ 30 tỷ USD nên điều đó là không thể.

Kathleen Breitman, người sáng lập nền tảng tiền điện tử Tezos, cho biết sự “lên voi xuống chó” của LUNA và UST khởi phát từ hành vi vô trách nhiệm của các tổ chức ủng hộ Do Kwon. “Bạn thấy một loạt người cố gắng đánh đổi danh tiếng để kiếm tiền nhanh chóng,” bà nói. Và giờ đây “họ cố gắng an ủi những người đang thấy tiền tiết kiệm cả đời mình bốc hơi vào hư vô. Không có lời bào chữa nào cho điều này”.

9. Nỗ lực giải cứu Terra

Sau cú lao dốc của UST, CoinDesk vén một bức màn khác về Do Kwon. Vào năm 2020, người sáng lập Terra nghi vấn đã dùng bút danh “Rick Sanchez” để giúp tạo ra dự án stablecoin thất bại Basis Cash.

Stablecoin thuật toán này có những điểm tương đồng với UST khi gắn với đồng USD thông qua thuật toán, chứ không được hỗ trợ bởi khoản dự trữ bằng tiền mặt và các tài sản ít rủi ro hơn. Nhưng Basis Cash không bao giờ đạt đến giá trị 1 USD và các nhà phát triển đã từ bỏ nó.

Trong lúc đó, không thể khoanh tay trước cái chết của đứa con tinh thần, Do Kwon lên kế hoạch giải cứu Terra. Anh đề xuất phát triển Terra 2.0 bằng cách hard fork, biến Terra hiện tại trở thành Terra Classic với đồng tiền quản trị là LUNC, Terra mới với đồng LUNA sẽ không có UST.

Trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ trên diễn đàn cộng đồng Terra, đề xuất của Do Kwon hầu như không được nhất trí. Nhiều người muốn anh lắng nghe ý kiến của CZ là mua và đốt hầu hết nguồn cung siêu lạm phát của LUNA là 6.5 nghìn tỷ token. Tuy nhiên, đề xuất cuối cùng được thông qua, và Terra 2.0 ra mắt vào ngày 28/5. Ngay khi phát hành, LUNA mới đạt đỉnh ở mức gần 20 USD, nhưng hiện tại đã giảm gần 90%, còn gần 2 USD, theo CoinMarket Cap.

Chưa biết LUNA sẽ đi về đâu, nhưng vầng hào quang xung quanh Do Kwon và dự án của anh đã mờ nhạt. Hiện anh đang phải đối mặt với lệnh truy tố ở Hàn Quốc. Hàng nghìn nhà đầu tư thua lỗ đã cáo buộc anh lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, và Công ty luật LKB & Partner sẽ thay mặt những nhà đầu tư này gửi đơn tố cáo anh đến Đội Điều tra Tài chính, thuộc Sở Cảnh sát thủ đô Seoul.

Công ty luật này cũng yêu cầu phía kiểm sát tạm giữ tài sản của anh. Ngoài ra, Do Kwon còn bị cáo buộc tội danh trốn thuế khi Terra được đăng ký trụ sở ở Singapore nhưng lại hoạt động tại Hàn Quốc.

Trong tình thế dầu sôi lửa bỏng, vào tháng 5, những nhân sự chủ chốt trong bộ phận pháp lý của Terraform Labs đều xin nghỉ việc đồng loạt, đặt Do Kwon vào thế khó trước pháp luật. Tuy nhiên, anh tuyên bố sẵn sàng đối mặt với mọi vụ kiện và các vấn đề pháp lý từ chính quyền vì anh không làm gì sai và không có gì để che giấu.

BNB Chain Panorama là series phân tích các sự kiện đáng chú ý trên BNB Chain hàng tuần. Các cập nhật nổi bật trên BNB Chain trong tuần này là: PancakeSwap ra mắt tính năng prediction, Hot Cross liên tục có những chương trình incentive và cập nhật tiến độ BAS sidechain

1. Các tin tức nổi bật trên BNB Chain tuần 25

Các sự kiện nổi bật trên BNB Chain tuần vừa qua:

• Pancake Swap ra mắt tính năng dự đoán phiên bản thử nghiệm.
• Project Galaxy là dự án triển khai sidechain đầu tiên trên BAS.
• Chương trình MVB mùa 5 đang diễn ra.
• Hot Cross ra mắt sự kiện với Coin98 Super App.
• Binance Institutions được ra mắt.

2. Cập nhật quan trọng trên BNB Chain tuần 25

Binance ra mắt nên tảng dành cho VIP và nhà đầu tư tổ chức

Việc sàn giao dịch phát hành Binance Institutions phù hợp với cam kết của CEO Changpeng Zhao về việc mở rộng trong thị trường downtrend. Điều này cho thấy mặc cho điều kiện thị trường không lý tưởng nhưng Binance không những hoạt động tốt mà còn tăng cường phạm vi hoạt động (ví dụ: việc xin giấy phép nhiều quốc gia thông qua chuyến CZ tour vừa qua). Với Binance Institutions, các nhà đầu tư tổ chức được cung cấp dịch vụ giao dịch tài sản kỹ thuật số ở quy mô lớn cùng thanh khoản tốt.

MVB mùa 5

Most Valuable Builders (MVB) là chương trình được tổ chức thường xuyên và đồng hành cùng BNB Chain từ khi hệ sinh thái chỉ có khoảng 200 dự án cho đến hơn 1,370 dự án như hiện nay. MVB các mùa trước là chất xúc tác giúp BNB Chain lọc ra những cái tên chất lượng cho hệ sinh thái này như Tranchess, Biconomy, ApeSwap, Biswap…cùng nhiều dự án khác.

Chương trình kéo dài trong 8 tuần bắt đầu từ ngày 8/6/2022, các dự án sẽ được sự hỗ trợ từ 2 nhà tài trợ chính là Binance Labs và BNB Chain.

Không chỉ được nhận khoản trợ cấp tài chính mà đội ngũ các dự án sẽ được các leaders, advisors thuộc các mảng khác nhau tư vấn 1:1 để training và cho lời khuyên nhằm cải thiện các sản phẩm. Việc tập trung vào chương trình MVB V sẽ giúp BNB Chain kiếm thêm các builders và các dự án chất lượng về cho hệ sinh thái.

BAS Sidechain đã có dự án đầu tiên – GAL Chain

Project Galaxy là dự án triển khai sidechain đầu tiên trên BNB Application Sidechain (BAS) có tên là GAL Chain. Dự án chain này sẽ được hỗ trợ bởi NodeReal, một trong những nhà cung cấp cơ sở hạ tầng cho BNB Chain và hướng đến sự phát triển của hệ sinh thái Web3. NodeReal cùng Ankr và Celer Network đã hợp tác với nhau để tạo nên mô hình framework cho sidechain của BNB Chain.

NodeReal đã từng xây dựng và cho Project Galaxy triển khai trên môi trường BAS TestNet tên là “Aries”, được thiết kế nhằm tối ưu cho mảng GameFi.

Sau đó, NodeReal ra mắt sản phẩm Semita, đây sẽ là xương sống cho dự án Project Galaxy. Semita là giải pháp mở rộng blockchain dành cho doanh nghiệp, cho phép các dev triển khai những dự án với hiệu suất cao mà không cần tốn nguồn lực phải xây dựng nền tảng cơ sở hạ tầng phục vụ riêng.

Vì là một giải pháp sidechain nên BAS của BNB Chain sẽ tương tự như subnet của Avalanche. Chúng ta hãy so sánh đôi chút để hiểu hơn về chúng.

BNBChain Application SideChain (BAS) có điểm tương đồng hay khác gì so với Avalanche Subnet?

Các yếu tố so sánh như sau:

• Cơ chế đồng thuận của mạng lưới: BAS sử dụng Proof-of-Stake hoặc zkRollup, còn Subnet dùng PoS.
• Token trả phí gas: BAS (tùy chỉnh hoặc BNB trong zkRollup); Subnet (tùy chỉnh).
• Cơ chế logic để xác định hành vi tương tác (Runtime): BAS sẽ sử dụng EVM hoặc tùy chỉnh, còn Subnet là tùy chỉnh.
• Mối quan hệ với Mainnet: các BAS sẽ được nối với Mainnet BNB Chain bằng cầu nối của Celer Network, còn với Subnet của Avalanche sẽ hoàn toàn độc lập, nghĩa là có thể kết nối tùy chọn các bridge (ví dụ:
• Swimmers sử dụng cBridge để kết nối hay DeFi Kingdom sử dụng Synapse).
• Blockchain cung cấp dịch vụ: BAS (Ankr và NodeReal); Avalanche (được tích hợp vào cơ sở hạ tầng của Avalanche).
• Ví hỗ trợ: BAS (Metamasks, TrustWallet và các ví hiện đang hỗ trợ BNB Chain khác); Subnet Avalanche (Metamasks cho các chain EVM và ví Avalanche cho các chain theo máy chủ ảo Avalanche – AVM).

Những ngôi sao đang lên của tháng 6

Tháng 6 trên BNB Chain đã chứng nhận và chứng kiến sự phát triển của những ngôi sao đang lên trên hệ như sau:

• Ex Sports: Nền tảng về kết nối với Fan hâm mộ nhằm quảng cáo những vận động viên và liên đoàn ở những môn thể thao ngách. Exsports có dự án game play-to-earn là Urban với sự kết hợp thêm yếu tố bóng đá.
• Go+ Security: Hoạt động như một layer về bảo vệ dữ liệu cho Web3. Go+ Security cũng là cái tên được chọn trong chương trình MVB và họ được hưởng lợi nhiều từ việc mở rộng sức ảnh hưởng và gia tăng mối quan hệ.
• Web3 Auth: Nền tảng xác thực không cần mật khẩu và không lưu ký key dành cho các app Web3.
• Corite: Nền tảng về gây quỹ dựa trên fans hâm mộ âm nhạc. Corite sẽ cơ sở giúp cho người hâm mộ có thể hỗ trợ cho nghệ sĩ mà mình yêu thích. Alan Walker là một trong những nghệ sĩ đại diện đầu tiên.

Cơ hội với BUSD và USDT trên Binance

Trong thời điểm kiếm lợi nhuận khó khăn như hiện tại, stablecoin là bến đỗ an toàn hơn các tokens cho nhà đầu tư khi không phải chịu rủi ro giảm giá do cung cầu thị trường. Tuy nhiên, hệ lụy của UST với lãi suất cao 20% đã khiến cho các mô hình fork ra sau đó như USDD phần nào bị nhà đầu tư dè chừng với APY khoảng 30%/năm.

Chính vì vậy, mức lãi suất vừa phải giúp chống được lạm phát, độ ổn định cao và không bị trượt giá là những yếu tố nhà đầu tư đang cần và Binance cung cấp những dịch vụ như vậy.

Nếu mọi người đang có lượng USDT, BUSD và muốn có lợi nhuận từ việc chờ bắt đáy thì có thể ứng dụng cách này để dùng tiền kiếm ra tiền và tối ưu nguồn vốn hiện tại.

Binance đang cung cấp mức lợi nhuận (APY) dành cho việc flexible savings (tức là stake và rút ngay) BUSD và USDT lên đến 7 – 10%/năm. Nếu anh em có 10,000 USDT thì lợi nhuận 1 ngày có thể lên đến trên 1.28 USD/ngày chỉ từ việc stake USDT hay BUSD.

3. Phân tích chi tiết các mảnh ghép

PancakeSwap

Ngày 27/6/2022, Pancake Swap vừa cho ra mắt một dịch vụ mới là Prediction. Tính nắng cho phép dự đoán giá cho 2 cặp trading là CAKE/USDT và BNB/USDT theo 2 chiều lên hay xuống. Giá sẽ được ghi nhận/cung cấp bởi ChainLink Keepers tại thời điểm mọi người commit lượng fund và Pancake Swap sẽ lấy giá đó làm mốc cơ sở để tính.

Tính năng này giống như việc cá cược dựa trên dự đoán giá tương lai của tài sản trong 1 thời gian cố định (hiện đang khoảng 5 phút mỗi round). Nếu người chơi dự đoán chính xác, họ sẽ nhận được một khoản tiền và ngược lại, họ sẽ mất một phần của khoản đã cam kết.

Lưu ý: Tính năng này hiện chỉ đang ở trạng thái thử nghiệm BETA.

ApeSwap

Bản đề xuất 19 về tối ưu lượng phần thưởng token phát thải (token emissions) của BANANA (ApeSwap token) đã được thông qua. Tháng 3/2022, ApeSwap và Gauntlets đã cùng nghiên cứu và thử nghiệm một số model farming trên BNB Chain nhằm tìm phương án emission tối ưu cho BANANA token.

Kết quả thử nghiệm cho thấy phần thưởng emissions được ApeSwap trao vượt ngưỡng đối với một số cặp farming. Do đó, việc cắt giảm lượng token emission là hợp lý nhằm giúp phần thưởng được phân chia công bằng hơn và token của ApeSwap bớt bị pha loãng giá trị quá nhanh.

Chắc hẳn mọi người sẽ lo rằng điều này làm ảnh hưởng đến chỉ số TVL quan trọng của ApeSwap. Tuy nhiên, họ có cách tiếp cận khác khi tạo ra một “Excess pool” và lượng token nhận được khi farm pool này sẽ bị đưa ra khỏi tổng cung cho đến khi đạt mục tiêu. Điều này sẽ khiến cho trạng thái cân bằng của cung cầu token cũng như các chỉ số TVL và volume không bị ảnh hưởng.

Hot Cross ra mắt sự kiện với Coin98 Super App

Hot Cross đã hợp tác cùng Coin98 Super App và Impossible Finance để cho ra mắt chương trình swap-to-earn nhằm chúc mừng sự ra mắt của Coin98 Super App Version 12.0.

Tổng giá trị giải thưởng lên đến 75,000 USD C98 token với thời hạn deadline cho cuộc thi là ngày 8/7/2022. Mọi người cần phải swap những loại token hợp lệ như C98/IF/HOTCROSS/BNB với những yêu cầu khác để có cơ hội nhận thưởng.

Chi tiết tham khảo thêm tại đây: Siêu sự kiện Swap-to-Earn

Từ đầu năm 2022, mặc cho thị trường downtrend nhưng HotCross vẫn là dự án năng nổ trong việc hợp tác cùng các bên và cho ra mắt các chương trình thưởng cho người sử dụng sản phẩm của dự án.

Tính đến tháng 6/2022, Hot Cross đã tổ chức hơn 5 sự kiện:

• Liquidity mining cùng hai đối tác là Kucoin và Hummingbot.
• Liquidity Farming. Điều này đã khiến HOTCROSS-BNB là cặp được farm nhiều nhất trên PancakeSwap trong cuộc thi #24 Community Auction Farms ⇒ Qua đó, khiến cho pool của HotCross được thêm phần thưởng là CAKE token.
• Hot Cross x Open Leverage: Hot Cross lending pool được mở trên Open Leverage
• Swap2Earn Super Event: Impossible Finance x Coin98 Super App x Hot Cross
• Hot Cross Jungle Bill trên ApeSwap.

4. Tổng kết

Trên đây là những cập nhật nổi bật nhất trên BNB Chain tuần qua. BNB Chain gần đây đã có những tín hiệu tích cực khi dự án sidechain đầu tiên đã được ra mắt cùng chương trình tìm kiếm builders sẽ hứa hẹn đem lại sự phát triển cho hệ sinh thái đang bão hòa này.

Cùng với sự bùng nổ của ngành công nghiệp tiền điện tử, những “ông lớn” trong lĩnh vực này cũng dẫn trở nên nổi tiếng và có tầm phủ sóng rộng lớn đối với cộng đồng. Họ là những người có sức ảnh hưởng quan trọng đến nền tài chính phi tập trung cũng như nền kinh tế toàn cầu. Bên cạnh những cái tên quen thuộc như Elon Musk, Sam Bankman-Fried, Michael Saylor,… chúng ta không thể không nhắc đến CEO Binance – Changpeng Zhao.

1. Changpeng Zhao (CZ) là ai?

Changpeng Zhao (CZ) là một doanh nhân người Canada gốc Trung Quốc. Ông chính là cha đẻ kiêm CEO của Binance – sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới tính theo khối lượng giao dịch.

Ngoài ra, ông cũng từng là thành viên của Blockchain.info, CTO của OKCoin. Changpeng Zhao là tỷ phú crypto giàu nhất hành tinh (theo Bloomberg Billionaires Index) và đồng thời đứng thứ 11 danh sách tỷ phú giàu nhất thế giới.

Có thể nói CZ là một trong những KOLs nổi tiếng và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong ngành công nghiệp tiền điện tử. Đồng thời ông cũng góp phần đáng kể trong việc thúc đẩy sự bùng nổ mạnh mẽ của lĩnh vực này thời gian qua.

2. Tiểu sử và cuộc đời của Changpeng Zhao

Tuổi thơ ấu chật vật, lưu lạc nơi đất khách

Changpeng Zhao sinh ra tại tỉnh Giang Tô – Trung Quốc vào năm 1977 trong một gia đình trí thức có mẹ là giáo viên và bố là một giáo sư. Thế nhưng sóng gió bắt đầu ập đến với gia đình ông vào những năm 1980, đó là khi cha ông bị trục xuất khỏi đất nước vì bị xem là thành phần trí thức thân với tư sản. Cả nhà CZ buộc phải chuyển ra nước ngoài định cư tại Vancouver – Canada và chính nơi đây cũng đã giúp ông được phát triển toàn diện và tiếp cận với nền giáo dục tiên tiến.

Có lẽ điều mà không ai ngờ đến đó là một tỷ phú giàu như CZ lại từng phải trải qua tuổi thơ ấu đầy chật vật, khó khăn nơi đất khách quê người vì nhiều rào cản đến từ ngôn ngữ, văn hóa, thời tiết, lối sống, cách sinh hoạt,…Để phụ giúp gia đình, thời điểm đó cậu bé Changpeng Zhao đã vừa đi học vừa làm thêm những công việc khác nhau để kiếm thêm thu nhập. CZ bắt đầu làm việc tại cửa hàng McDonald trong một khoảng thời gian và tranh thủ làm ca đêm tại một trạm xăng.

Dù vất vả là vậy nhưng cậu bé Changpeng Zhao vẫn chưa bao giờ bỏ bê việc học của mình ở trường. Sau khi hoàn thành chương trình trung học, CZ đã chuyển đến Montréal để theo đuổi chuyên ngành khoa học máy tính tại đại học McGill. Điều này đã góp phần mang đến những quyết định của CZ trong những năm sau đó.

Hành trình chinh phục đỉnh cao của sự thành công

Khi đã hoàn thành tất cả các khóa học, Changpeng Zhao đã quyết định đến Nhật Bản để tìm kiếm công việc phù hợp và có cơ hội tích lũy thêm nhiều kiến thức mới. Con đường gây dựng sự nghiệp của CZ bắt đầu tại đây khi ông đặt chân đến Tokyo và làm việc cho một công ty đang phát triển phần mềm, xử lý các nhằm xử lý các đơn hàng phục vụ cho Sở giao dịch chứng khoán Tokyo.

Bắt đầu cùng Bloomberg

Vào năm 2001, CZ chính thức bắt đầu công việc tại bộ phần kinh doanh của Bloomberg. Cụ thể ông đã đảm nhận trách nhiệm thiết kế và phát triển các giải pháp phần mềm cho giao dịch hợp đồng tương lai.

Điều bất ngờ đó là trong vỏn vẹn 4 năm làm việc tại Bloomberg nhưng Changpeng Zhao được thăng chức đến tận 3 lần. Ông được xếp vào vị trí quản lý các nhóm phát triển tại những khu vực khác nhau như Tokyo, London và New Jersey.

Đáng chú ý là trong vòng vài năm, CZ đã trở thành Giám đốc phát triển của Bloomberg Tradebook. Tuy nhiên sau đó vào năm 2005, ông đã rời công ty và quyết định trở về Thượng Hải – quê hương của mình.

Khởi nghiệp với Fusion Systems

Sau khi trở về Trung Quốc, CZ đã bắt đầu con đường startup bằng cách thành lập ra Fusion Systems. Đây là một trong những công ty hàng đầu trong việc thiết lập hệ thống giao dịch có tần suất nhanh chóng cho các nhà môi giới.

Fusion Systems chính là “đứa con đẻ” đầu tiên mà CZ tạo ra và dành tâm huyết 8 năm tại đây. Thế nhưng vào tháng 12 năm 2013, CZ chính thức chia tay đứa con đầu tiên của mình để đến Anh và gia nhập vào ngành công nghiệp tiền điện tử.

Từng bước tham gia vào không gian crypto

Tại Anh, Changpeng Zhao đã tham gia vào Blockchain.info, là một trong ba thành viên của nhóm phát triển ví của công ty tiền điện tử này. CZ đã nhanh chóng được thăng tiến và giữ chức vụ Giám đốc Công nghệ (CTO) tại đây.

Trong thời gian làm việc ở Blockchain.info, ông đã hợp tác với những nhân vật có tiếng trong lĩnh vực này đó là Roger Ver, Anthony Antonopoulos, Ben Reeves, Nicolas Cary để phát triển các mảng dịch vụ crypto. Có lẽ đây cũng là cơ hội quý báu để tạo ra những định hướng rõ ràng của CZ trong giai đoạn sau.

Dù chỉ mới gắn bó với công ty một năm, nhưng sau đó CZ đã chuyển hướng và rời Luân Đôn, quay trở lại Trung Quốc vào năm 2014. CZ đã gia nhập vào sàn giao dịch tiền điện tử OKCoin và nhanh chóng giữ vị trí CTO của dự án này. Dưới sự dẫn dắt của CZ thì OKCoin nhanh chóng trở thành một sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất tại đại lục.

Tuy nhiên, sau đó khoảng 8 tháng thì ông tuyên bố rời sàn OKCoin không mấy yên bình. Tại thời điểm đó OKCoin diễn ra tranh chấp hợp đồng với Roger Ver, đồng thời gánh chịu khoản nợ lên tới $10,000.

Vào tháng 9 năm 2015, CZ lại tiếp tục quay trở lại Thượng Hải và thành lập ra công ty BijieTech hướng tới phát triển các hệ thống giao dịch dựa trên đám mây. BijieTech cũng nhanh chóng trở thành một trong những công ty cung cấp dịch vụ hàng đầu tại Trung Quốc.

Sau hai lần startup với những “đứa con tinh thần” nhưng Changpeng Zhao vẫn chưa mấy hài lòng nên cuối cùng đã rời bỏ và ra đi để học hỏi những điều mới. Điều này cũng góp phần thúc đẩy mạnh mẽ định hướng thành lập Binance vào khoảng thời gian sau này.

3. Tỷ phú Changpeng Zhao giàu cỡ nào?

Sự giàu có của CZ dường như phần lớn gắn liền với sự lớn mạnh của Binance kể từ khi ra mắt. Mặc dù chỉ mới được thành lập cách đây hơn 4 năm, nhưng đến nay Binance đã trở thành gã khổng lồ có khối lượng giao dịch lớn nhất thế giới, tương đương với con số của các sàn chứng khoán London, New York và Hong Kong cộng lại.

Tổng giá trị các giao dịch mua bán những đồng tiền số như Bitcoin và Ethereum mà Binance xử lý mỗi ngày lên tới 76 tỷ đô và sàn được định giá lên đến 300 tỷ đô. Với quy mô giao dịch khủng như vậy, thật không khó để nhận ra số tài sản của CZ khổng lồ như thế nào.

Trước đó vào tháng 2 năm 2018, Tạp chí Forbes đã vinh danh ông thứ ba trong danh sách những người giàu nhất trong lĩnh vực crypto. Tính đến tháng 9 năm 2018, giá trị tài sản ròng của ông ước tính khoảng 1.4 tỷ đô.

Mới đây, CZ đã nhanh chóng trở thành tỷ phú tiền điện tử giàu nhất hành tinh với giá trị tài sản ròng ước tính là 96 tỷ đô theo ước tính của Bloomberg. Hơn nữa, Changpeng Zhao hiện đứng thứ 11 trong bảng xếp hạng những người giàu nhất thế giới.

Mặc dù chỉ mới ở tuổi 44 tuổi nhưng CZ đã vượt qua tỷ phú giàu nhất châu Á – Mukesh Ambani, thậm chí ngay cả khi Bloomberg đã loại trừ số tài sản kỹ thuật số mà ông nắm giữ như Bitcoin (BTC) hay Binance Coin (BNB).

Hiện tại, CEO Binance chỉ xếp sau đồng sáng lập Oracle – Larry Ellison, người có giá trị tài sản ròng hiện dẫn đầu khoảng 11 tỷ đô. Đây là lần đầu tiên Bloomberg ước tính tài sản của CZ, nhưng dựa vào xu hướng tăng trưởng ấn tượng của Binance báo hiệu rằng khả năng CZ vượt xa những ông lớn công nghệ như Mark Zuckerberg của Meta (Facebook cũ) và đồng sáng lập Google – Larry Page & Sergey Brin có thể sẽ không còn xa.

Đặc biệt, CEO Binance cũng là người đã tuyên bố rằng sẽ dành 99% tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện, giống như cách mà nhiều tỷ phú trên thế giới đã từng làm.

4. Mối nhân duyên của Changpeng Zhao với tiền điện tử

CZ bén duyên với Bitcoin

Mối quan hệ giữa CZ với tiền điện tử bắt đầu kể từ khi ông biết đến Bitcoin lần đầu tiên thông qua một người bạn của mình vào năm 2013. Người bạn thường chơi Poker cùng CZ, đó là Ron Cao – Giám đốc điều hành của Lightspeed Venture Partners đã giới thiệu cho ông về Bitcoin. Từ đó Changpeng Zhao đã bén duyên với crypto để rồi thành công vang dội như hiện tại.

Kể từ đó CZ đã ngay lập tức hứng thú với Bitcoin và bắt đầu dành rất nhiều thời gian của mình để nghiên cứu. Ông đã đọc whitepaper Bitcoin của Satoshi Nakamoto, bắt đầu thu thập thông tin qua các bài đăng trên diễn đàn Bitcoin Talk và thậm chí đã tham dự một số hội nghị Bitcoin.

Sau đó, một người bạn khác của Changpeng Zhao là Bobby Le – CEO của BTCC đã khuyên ông đầu tư 10% tài sản của mình vào Bitcoin. Nhận thấy mức giá tăng trưởng nhanh chóng của đồng tiền điện tử này chỉ trong thời gian nhắn, ông đã vô cùng hào hứng và tìm kiếm được một công việc trong ngành lĩnh vực crypto. Nhờ vậy CZ đã có cơ hội tiếp xúc với nhà đầu tư tiền điện tử nổi tiếng Roger Ver – người đã dẫn ông gia nhập vào Blockchain.info vào năm 2013.

Tại Bitcoin.info, CZ là người đã giúp công ty này trở thành một trong những dịch vụ lưu trữ Bitcoin được biết đến nhiều nhất trên thế giới. Ông nhanh chóng phát triển vị thế của công ty ở châu Á và liên tục cho ra mắt một số sản phẩm API.

Ngoài ra, để mở rộng Bitcoin.info CZ đã tham gia vào việc mua lại ZeroBlock – một nhà cung cấp dịch vụ thông tin để nhanh chóng phát triển Bitcoin.info. Sau đó, ông rời công ty và gia nhập OKCoin – sàn giao dịch Bitcoin lớn nhất ở Trung Quốc thời điểm vào năm 2014 với vị trí Giám đốc Công nghệ (CTO). Tuy nhiên, công ty này nhanh chóng lâm vào con đường phá sản khá chóng vánh khi hoạt động chưa đến một năm khi mà sàn này liên quan đến tranh chấp hợp đồng công khai với Roger Ver.

Vào năm 2015, Changpeng Zhao thành lập BijieTech và tập trung vào việc cung cấp hệ thống giao dịch đám mây cho các công ty khai thác. Thế nhưng chỉ sau một thời gian ngắn gắn bó, ông lại tiếp tục rời đi để học hỏi thêm trong lĩnh vực này

CZ và hành trình gây dựng “đế chế” Binance

Sau những lần bỏ việc, CZ không hề nản lòng và vẫn luôn lặng lẽ nuôi tham vọng thành lập công ty tiền điện tử của riêng mình. Mục tiêu hướng tới của của ông là tạo ra một sàn giao dịch không thực hiện bất kỳ giao dịch nào sử dụng tiền fiat. Cuối cùng cơ hội đã đến với CZ với xu hướng bùng nổ của ICO vào năm 2017.

Đến tháng 7 năm 2017, Changpeng Zhao đã khởi động Binance ICO và huy động thành công 15 triệu đô. Có khoảng 200 triệu token BNB đã được bán trong đợt ICO này.

Với những kinh nghiệm quý giá của bản thân trong nhiều năm kinh doanh và làm việc trong lĩnh vực crypto, ông đã tạo ra sàn giao dịch tiền điện tử đầu tiên của mình đó là Binance. Kể từ đó CZ chú trọng vào kế hoạch mở rộng nền tảng với nhiều tính năng khác nhau và quy mô hoạt động của sàn.

Điều đặc biệt là chỉ trong vòng 6 tháng, Binance đã trở thành nền tảng giao dịch tiền điện tử số 1 trên thế giới. Tuy nhiên, cũng trong năm 2017, chính phủ Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm nghiêm ngặt đối với các ICO và nền tảng giao dịch, sàn Binance buộc phải chuyển ra nước ngoài để hoạt động.

Mặc dù đã thu hút được số lượng lớn người dùng tại Trung Quốc tại thời điểm đó, nhưng sàn đã quyết định chuyển đến Nhật Bản. Cho đến hiện tại, phần lớn người dùng của sàn giao dịch này đến từ Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Đến ngày 26 tháng 3 năm 2018 thì công ty chính thức có trụ sở tại Malta và hiện tại Binance dường như đã có văn phòng hầu hết tại các quốc gia. Sàn giao dịch này cũng đã cho ra mắt nền tảng Binance P2P cho phép người dùng có thể thực hiện giao dịch bằng fiat. Điều này cho thấy rằng Changpeng Zhao không hề bảo thủ với ý niệm ban đầu và sẵn sàng thay đổi định hướng của mình để thích nghi với sự thay đổi liên tục của thị trường crypto.

Binance đã phát triển mạnh mẽ, trở thành nền tảng giao dịch phổ biến với hầu hết người dùng crypto và tạo ra một hệ sinh thái đa dạng với các nền tảng giao dịch giao ngay (spot), giao dịch có đòn bẩy (Margin), hợp đồng tương lai (Futures), hợp đồng quyền chọn (Options), giao dịch ngang hàng P2P, Binance Launchpool, Binance Launchpad và Binance NFT. Hơn nữa, các giao dịch trên nền tảng này chỉ tiêu tốn mức phí thấp từ 0.012% – 0.1% và hỗ trợ hơn 700 cặp giao dịch trên nền tảng.

Sự thành công của Binance đã kéo theo việc tên tuổi của CZ ngày càng phủ sóng với cộng đồng không chỉ trong lĩnh vực crypto mà còn nhiều khu vực khác trên toàn cầu. Hơn nữa, Changpeng Zhao đã trở thành một trong những người “quyền lực” nhất trong ngành công nghiệp tiền điện tử và được ví như là “BillGates của crypto”.

5. Những câu nói hay từ Changpeng Zhao

Không chỉ là một doanh nhân thành công, Changpeng Zhao còn là một người truyền cảm hứng cho các thế hệ đi sau với nhiều câu nói hay và hết sức ý nghĩa trong lĩnh vực đầu tư như là:

• “Đừng để những cảm xúc ngắn hạn làm ảnh hưởng đến cuộc đời bạn. Hãy nhìn vào xu hướng công nghệ trong dài hạn, crypto sẽ có mặt ở khắp mọi nơi.”
• “Nếu bạn không biết lý do tại sao mình mua một đồng coin, bạn sẽ không đủ khả năng để hold nó.”

• “Áp dụng Bitcoin sẽ giúp tăng cường chủ quyền của đất nước bạn.”
• “Đừng chơi một game bạn có thể thay đổi luật khi thắng. Hãy rời đi và thử thách chính mình.”
• “Dù thị trường bullish hay bearish, hãy bình tĩnh và giữ vững vị thế. Quản lý rủi ro của bạn hoặc mất đi số tiền thuê nhà tháng tiếp theo.”
• “Đừng cố gắng tích lũy tài sản với nguồn cung vô hạn. Đó là một trò chơi mà bạn sẽ không bao giờ thắng.”
• “Nếu bạn không phải là một trader chuyên nghiệp, đừng nên giao dịch mỗi ngày, hãy đầu tư dài hạn chỉ với số tiền bạn không dùng trong vài năm tới.”

6. Tổng kết

Changpeng Zhao thực sự là một doanh nhân thành công và có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với lĩnh vực tiền điện tử. Ông đã góp phần thúc đẩy sự phát triển không ngừng của không gian crypto và thu hút dòng tiền khủng liên tục rót vào các tài sản kỹ thuật số. CEO Binance cũng là người luôn có cái nhìn lạc quan về tương lai tươi sáng của tiền điện tử và truyền cảm hứng cho cộng đồng thông qua những bài học đầu tư đắt giá.

Interactive NFT là các NFT cho phép người dùng tương tác với chúng theo cách này hay cách khác. Không giống như các NFT hiện tại chỉ có thể mua và giữ, với Interactive NFT người dùng sẽ có nhiều cách sử dụng khác nhau, từ đó giúp tăng khả năng kết nối giữa người dùng và NFT của họ.

NFT đã mở ra một cánh cửa mới cho thế giới nghệ thuật và sưu tầm truyền thống, đồng thời cho phép mọi người tương tác với các tài sản ảo của họ theo những cách mà trước đây chưa từng có. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, thị trường NFT đang bắt đầu bão hòa và cần một lực đẩy để tiếp tục bùng nổ.

Sự ra đời của các Interactive NFT có thể sẽ tạo ra một biên giới mới trong bối cảnh nghệ thuật trải nghiệm, nhưng Interactive NFT là gì và chính xác thì chúng hoạt động như thế nào? Bài viết hôm nay sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin cần thiết về Interactive NFT.

1. Interactive NFT là gì?

Interactive NFT là các NFT cho phép người dùng tương tác với chúng theo cách này hay cách khác. Không giống như các NFT hiện tại chỉ có thể mua và giữ, với Interactive NFT người dùng sẽ có nhiều cách sử dụng khác nhau, từ đó giúp tăng khả năng kết nối giữa người dùng và NFT của họ.

Trong một số trường hợp, tương tác có thể liên quan đến việc sử dụng NFT trong một trò chơi: như Ethermon – cho phép người dùng chiến đấu với các sinh vật giống Pokemon trong Metaverse. Các Interactive NFT khác, giống như những NFT phổ biến trên các nền tảng hiện nay, cho phép các nhà sưu tập mua một layer duy nhất của NFT và thay đổi layer đó theo ý muốn. Các layer này cũng có thể tự thay đổi để phản ánh những thứ như chu kỳ ngày và đêm.

CryptoKitties là một ví dụ điển hình về một dự án Interactive NFT ban đầu. Trong CryptoKitties, bạn có một tùy chọn “lai tạo” hai chú mèo NFT với nhau để tạo ra một chú mèo mới. Việc lai tạo hai CryptoKitties không chỉ tạo ra một NFT mới ngẫu nhiên, độc đáo, mà nó còn mang lại cho người dùng cơ hội cảm thấy mình là một phần của dự án.

Sau CryptoKitties, các dự án Metaverse như Decentraland và CryptoVoxels tiếp tục xây dựng và phát triển Interactive NFT. Trong không gian metaverse này, người dùng có thể mua và bán các mảnh đất NFT, tổ chức sự kiện, xây dựng cơ sở hạ tầng, kinh doanh để thu lợi nhuận trên nó và gần như bất cứ điều gì khác mà bạn có thể nghĩ đến. Nó không chỉ là một tài sản kỹ thuật số thông thường mà bạn mua và hold, mà còn cho phép bạn phát triển, xây dựng, tạo ra giá trị liên tục dựa trên nó. Điều này đã mang đến cho người dùng nhiều cách tương tác với NFT và thế giới blockchain hơn họ có thể tưởng tượng.

2. Bối cảnh NFT hiện tại

Sau hơn 3 năm ra đời và phát triển, hệ sinh thái NFT hiện đã dần hoàn thiện hơn với nhiều mảnh ghép đa dạng, kéo theo đó là sự tăng trưởng vượt bậc về mặt quy mô của thị trường này.

Đồ thị dưới đây cho thấy toàn bộ vốn hóa thị trường của NFT đã tăng từ khoảng gần $50 triệu vào năm 2018 lên hơn $300 triệu vào cuối năm 2020.

Ở thời điểm hiện tại, tổng vốn hóa thị trường của NFT đã là $27 tỷ. Điều này cho thấy sức nóng của NFT vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều vấn đề của thế hệ NFT hiện tại cũng bắt đầu dần bộc lộ.

• Bão hòa: Các dự án mới liên quan đến NFT ra đời hầu như mỗi ngày, mỗi dự án lại sở hữu hàng nghìn NFT khác nhau. Mặc dù chúng đẹp và có thể mang lại giá trị, tuy nhiên thị trường lúc này gần như đã bão hòa. Từ quan điểm của các nhà sưu tập cũng như các nhà đầu tư, việc lựa chọn một NFT tốt để mua vào lúc này thực sự rất khó khăn, giống hệt như mò kim đáy bể khi không biết NFT nào thực sự giá trị và có tiềm năng lợi nhuận lâu dài.
• Thanh khoản thấp: Tính thanh khoản của NFT phải nói là đặc biệt kém, phần lớn NFT hiện đang trong tình trạng không ai mua. Điều này đem đến một rủi ro không nhỏ cho những người sở hữu chúng.
• Thiếu tính khả dụng: Hiện nay đa phần các NFT được xây dựng trên Ethereum với chi phí khởi tạo cao và giá không phải là rẻ. Tuy nhiên sau đó đa số các NFT này lại ở trong tình trạng nhàn rỗi, đặc biệt là các NFT trong lĩnh vực nghệ thuật. Bạn không thể làm gì ngoài việc trữ nó trong ví của mình, treo nó trên các nền tảng giao dịch chờ người mua hoặc đầu cơ NFT. Tuy nhiên với thanh khoản kém, việc mua đi bán lại NFT khá khó khăn, gây ra tình trạng chôn vốn của nhà đầu tư.

Như vậy, sự ra đời của Interactive NFT để khắc phục những vấn đề trên là hoàn toàn hợp lý. Hiện đã có một vài dự án phát triển theo hướng này và thu hút được sự quan tâm lớn từ cộng đồng người dùng.

3. Các loại Interactive NFT

Interactive NFT cơ bản

Đây là một thể loại NFT khá thú vị mới được phát triển thời gian gần đây với các đặc tính của NFT sẽ thay đổi tùy thuộc vào cách người dùng tương tác với nó.

Ví dụ: Dự án CryptOrchids cho phép người dùng tương tác với các NFT dưới dạng các loài cây có độ hiếm khác nhau. Để có được hạt giống cây, trước tiên bạn cần phải tự mình đúc một token ERC721. Sau đó, bạn sẽ phải tưới nước cho nó trong một khoảng thời gian cố định mỗi tuần đến khi nó ra hoa, nếu không cây sẽ chết.

Điều này yêu cầu bạn phải liên tục tương tác và theo dõi cây hoa NFT của mình, chăm sóc từ khi nó còn là hạt giống đến khi nó trưởng thành và tạo ra giá trị. Các CryptOrchids có hoa có thể được mua bán tự do trên OpenSea cho đến khi chúng chết.

Interactive NFT Gaming

Blockchain game kết hợp với NFT chắc chắn không còn xa lạ gì với người dùng tiền điện tử, hiện vẫn là một trong những trend nổi bật nhất hiện nay và tạo ra doanh thu không hề nhỏ cho các dự án thuộc lĩnh vực này.

Có thể nói, thị trường NFT gaming đang phát triển rất nhanh và khá sôi động, là minh chứng cho sức hút mạnh mẽ của chúng khi người dùng có thể tương tác nhiều hơn với các NFT mà mình sở hữu. Một số dự án nổi bật ở mảng này có thể kể đến như Axie Infinity, Star Atlas, Thetan Arena, Cyball,…

Interactive NFT x DeFi

Thời gian gần đây, một vài dự án DeFi đã bắt đầu triển khai việc ứng dụng NFT trên nền tảng của họ theo nhiều cách khác nhau và nhận được phản hồi tích cực từ phía người dùng. Các Interactive NFT trong không gian DeFi không chỉ làm tăng tính khả dụng của chúng mà còn mở ra nhiều cơ hội tăng thu nhập thụ động, tương tác với nền tảng và thu hút người dùng mới vào DeFi.

Ví dụ:

• Orca cho phép người dùng staking NFT để nhận token ORCA của dự án.
• Zapper claim NFT cho người dùng khi họ tham gia thực hiện các nhiệm vụ nhất định. Số NFT đó có thể được sử dụng để chế tạo NFT cấp cao hơn. Cấp bậc NFT càng cao thì ưu đãi chủ sở hữu nhận được càng lớn.

4. Cách Interactive NFT hoạt động

Tương tự như tất cả các NFT thông thường khác, Interactive NFT tồn tại trên một blockchain. Hầu hết chúng dựa vào smart contract của Ethereum, mặc dù các blockchain khác cũng hỗ trợ. Smart contract được sử dụng để theo dõi các yếu tố độc đáo của NFT và cho phép chủ sở hữu thay đổi các yếu tố nhất định.

Ví dụ: Nếu một dự án được thiết kế để cho phép bạn “thăng cấp” một nhân vật bạn đã mua và sau đó bán nhân vật đó ở “cấp độ” cao hơn bạn đã mua, smart contract có thể sẽ là thứ lưu trữ những “cấp độ mới này”.

Ngoài ra, yếu tố độc nhất và quyền sở hữu của một Interactive NFT cũng được công khai và có thể được xác minh thông qua blockchain bởi bất kỳ ai. Cho dù tệp gốc là JPG, MP3, GIF hay thứ gì khác, người dùng cũng hoàn toàn có khả năng truy xuất nguồn gốc và lịch sử giao dịch của NFT mình sở hữu.

5. Cơ hội đầu tư Interactive NFT

Tìm kiếm những dự án Interactive NFT tiềm năng

Về bản chất, Interactive NFT là một nhánh nhỏ của ngành công nghiệp NFT và hiện đã có một vài dự án tập trung phát triển nó. Tương tự như việc đầu tư vào các dự án thông thường, bạn có thể tìm kiếm các dự án trong mảng game, metaverse,…, vốn rất cần tới NFT và hiện chưa có token. Sau đó tương tác với nền tảng để tăng cơ hội tham gia retroactive nếu có.

Ngoài ra, với các dự án đã có Interactive NFT, hãy lưu ý lựa chọn những dự án đáng tin cậy và có lộ trình phát triển cũng như kế hoạch ứng dụng NFT rõ ràng.

Đầu tư vào các nền tảng Interactive NFT

Vấn đề với các NFT là thanh khoản kém. Dù Interactive NFT được ra đời để khắc phục nhược điểm này, nhưng nó mới chỉ ở giai đoạn đầu và giống như DeFi 2.0, không ai có thể chắc chắn về tương lai của trend này.

Do vậy, đầu tư vào cơ sở hạ tầng blockchain hỗ trợ Interactive NFT có vẻ là một cách tiếp cận hợp lý hơn.

Một dự án nền tảng Interactive NFT khá nổi bật hiện nay là DareNFT. Dự án này nhắm tới mục tiêu đổi mới giao thức NFT hiện tại và tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng NFT vào cuộc sống thực, tăng cường hơn nữa mối quan hệ giữa các NFT và giảm rủi ro sở hữu chúng.

Sản phẩm đầu tiên của DareNFT là DarePlay – một nền tảng GameFi bao gồm launchpad dành cho các blockchain game không phải NFT, dịch vụ IGO, Rent-to-Earn và Lease-to-Earn marketplace cho các vật phẩm NFT trong trò chơi.

6. Tương lai của Interactive NFT

Giá trị lớn nhất của Interactive NFT không nằm ở bản thân NFT, mà nằm ở việc nó trao quyền cho các thực thể hoặc hệ thống khác. Việc tăng khả năng sử dụng và ứng dụng Interactive NFT phù hợp sẽ giúp tạo ra nhiều hiệu ứng tích cực và là công cụ tuyệt vời để thu hút người dùng đến với dự án.

Sau thông báo về Zapper Quests & NFT Season 2, số MAU (người dùng hàng tháng) của Zapper đã tăng gấp 10 lần. Nền tảng Orca với sự ra mắt của NFT staking cũng đã tạo nên một cơn sốt trong hệ sinh thái Solana và giúp dự án phát triển rất nhiều cả về TVL lẫn số lượng người dùng.

Trong lĩnh vực nghệ thuật, Interactive NFT cũng đã bắt đầu tạo ra những dấu ấn nhất định. Vào ngày 08/05/2021, bản nhạc cổ điển có thể lập trình đầu tiên trên thế giới mang tên “Betty’s Notebook” của dàn hợp xướng Verdigris Ensemble ở Dallas, Texas đã được bán đấu giá trên Async Art – một nền tảng blockchain đấu giá nghệ thuật kỹ thuật số. Metapurse, quỹ NFT lớn nhất thế giới, đã chiến thắng với mức giá $215,989 (tương đương 56,56 ETH). Cuộc đấu giá này đã mang lại hơn $375,000 tổng doanh thu cho Verdigris Ensemble và phá vỡ kỷ lục của Async Art cho một lần bán NFT.

Betty’s Notebook chỉ là bước khởi đầu cho việc ứng dụng Interactive NFT vào lĩnh vực âm nhạc. Với các nghệ sĩ như Grimes, Eminem và 3lau đã thể hiện sự quan tâm đến Interactive NFT, không thể nói trước được xu hướng này cuối cùng sẽ đi xa đến đâu.

Rõ ràng, sức hấp dẫn của NFT vẫn còn đó, nhất là khi giờ đây người dùng có thể làm được nhiều việc thú vị hơn với NFT của họ.

Nhìn chung, Interactive NFT và tiềm năng ứng dụng của nó chắc chắn vẫn là mảnh đất màu mỡ đối với những ai am hiểu và biết cách đầu tư.

7. Tổng kết

Interactive NFT chỉ là một khái niệm mới xuất hiện trong thời gian gần đây, tuy nhiên chúng vẫn đang phát triển từng ngày, cùng với công nghệ thực tế ảo hứa hẹn sẽ mang đến một sân chơi mới cho những người sáng tạo. Một thế giới như Oasis trong Ready Player One hay Digimon có thể gần với thực tế hơn chúng ta từng mơ ước và Interactive NFT sẽ đóng một vai trò quan trọng trong quá trình tiến hoá này.

Hôm nay, XGems sẽ cùng bạn tìm hiểu Satoshi Nakamoto là ai thông qua bài viết dưới đây. Mời bạn đọc cùng theo dõi.

Ngày nay, hầu như không có người nào chưa từng nghe qua cái tên Bitcoin. BTC vẫn đang là tiền điện tử dẫn đầu toàn thị trường. Khi nó được ra mắt lần đầu tiên vào năm 2009, bạn không thể giao dịch nó và thay vào đó phải khai thác. Càng về sau, việc tiếp cận, giao dịch Bitcoin trở nên dễ hơn và giá của đồng tiền này cũng tăng chóng mặt.

Trong những năm qua, Bitcoin đã chứng kiến ​​nhiều đợt tăng giá mạnh cũng như nhiều lần điều chỉnh tưởng chừng sụp đổ nhưng nó vẫn tồn tại và phát triển. Tuy nhiên, không ai trên thế giới biết người đã phát minh ra Bitcoin. Tất cả những gì chúng ta biết chỉ là một cái tên: Satoshi Nakamoto.

1. Satoshi Nakamoto là ai?

Satoshi Nakamoto là một nhân vật hoặc tổ chức bí ẩn đã mở màn đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới – Bitcoin. Những gì chúng ta biết về Satoshi được lấy từ các email được lưu trữ của ông ấy và các bài đăng trên diễn đàn trên bitcointalk.org. Tuy nhiên, thông tin này chỉ là lời bàn tán về Bitcoin – không có gì cho thấy danh tính thực của Satoshi. Cả thế giới thậm chí không biết tên thật của ông ấy và giả định Satoshi Nakamoto như là một bút danh.

Những gì chúng ta biết chắc chắn là ông ta là một lập trình viên xuất sắc và kỳ quặc. Bitcoin ra đời khi Nakamoto xuất bản whitepaper nổi tiếng của mình về một danh sách gửi thư mật mã mô tả một loại tiền kỹ thuật số cho phép các giao dịch ngang hàng, an toàn mà không có sự tham gia của bất kỳ người trung gian nào, cho dù đó là chính phủ, hệ thống tài chính hay một công ty. Các giao dịch này sẽ được theo dõi thông qua một blockchain và sẽ không bao giờ có nhiều hơn 21 triệu Bitcoin.

Nakamoto đã tạo ra tiền điện tử của mình với mục tiêu giành quyền kiểm soát tiền tệ từ giới tài chính và đưa nó vào tay của những người bình thường.

Giao dịch Bitcoin đầu tiên xảy ra khi Nakamoto gửi 10 Bitcoin cho Hal Finney, một nhà phát triển nổi tiếng đã tải xuống phần mềm Bitcoin vào ngày phát hành. Giao dịch thương mại đầu tiên diễn ra vào năm 2010, khi một lập trình viên tên là Laszlo Hanyecz mua cho mình hai chiếc bánh pizza Papa John’s với giá 10.000 Bitcoin.

Bitcoin là mã nguồn mở, có nghĩa là thiết kế của nó là công khai. Không ai sở hữu hoặc kiểm soát Bitcoin và bất kỳ ai cũng có thể tham gia. Trong khi Satoshi tiếp tục kiểm soát sự phát triển của Bitcoin, người dùng và các nhà phát triển đã tụ tập trong các diễn đàn Bitcoin để đóng góp mã và làm việc cho dự án, điều này đã trở thành một nỗ lực hợp tác.

Nhiều lập trình viên và nhà phát triển đã viết mã cho Bitcoin, nhưng Gavin Andresen là một trong những người nhiệt tình nhất. Ông ấy đã liên hệ với Nakamoto vào năm 2010 và trở thành cánh tay phải của người sáng lập. Khi Nakamoto rút lui khỏi tầm nhìn, ông ta đã để lại Bitcoin trong tay Andresen, đảm nhận vị trí nhà phát triển chính của Bitcoin.

Ngày nay, ngay cả bản thân Andresen cũng trở nên ẩn dật hơn, ông ấy không còn đóng vai trò là người duy trì cốt lõi mã của Bitcoin nữa.

Tất cả những người có đặc quyền hợp tác chặt chẽ với Satoshi trong những ngày đầu của Bitcoin cũng có ấn tượng rằng Satoshi là người đặc biệt. Đã hơn một thập kỷ trôi qua và người phát minh ra Bitcoin vẫn hoàn toàn ẩn danh. Ngay cả những người đã làm việc và giao tiếp trực tiếp với Satoshi cũng chỉ thông qua email và chưa bao giờ nghe thấy giọng nói của ông ấy hoặc gặp trực tiếp.

Vào tháng 12 năm 2010, khi Satoshi chuyển giao trách nhiệm cho Gavin trước khi biến mất hoàn toàn, cuộc săn lùng tìm danh tính thực sự đã tăng cường. Kể từ đó, nhiều người, cả bên ngoài và trong ngành, đã đề xuất các giả thuyết khác nhau về danh tính thực. Một số thậm chí đã bước ra để khẳng định họ là Satoshi thật.

Cùng với đó có những lời bàn tán tầm phào trên các diễn đàn về tiền điện tử như Nakamoto là một thành viên của xã hội đen Yakuza, một phần của nhóm các nhà phát triển, một kẻ rửa tiền hoặc thậm chí có thể là một phụ nữ.

Tuy nhiên, vẫn chưa một ai có thể chứng minh chính xác bản thân là Satoshi thât. Vì vậy, câu hỏi vẫn còn – Satoshi Nakamoto là ai? Có ai đã từng đến gần để tìm hiểu?

2. Những ứng viên tiềm năng có thể là Satoshi Nakamoto

Craig Steven Wright

Danh sách các ứng cử viên cho vị trí Satoshi tiềm năng khá nhiều, nhưng Craig Steven Wright là một cái tên nổi trội để bắt đầu. Nhân vật gây tranh cãi này đã liên tục tuyên bố là Satoshi thật trong sáu năm qua. Thậm chí, có lúc ông còn đánh lừa được Gavin Andresen.

Craig Wright lần đầu tiên xuất hiện trên các mặt báo vào năm 2015 khi ông tuyên bố mình là người tạo ra Bitcoin. Kể từ đó, ông ấy đã thu thập được một lượng lớn người theo dõi. Bao gồm chủ yếu là những người hâm mộ Bitcoin Satoshi Vision (BSV). Tuyên bố của Craig nhanh chóng bị từ chối rộng rãi và thường bị chế giễu bởi cộng đồng tiền điện tử.

Trong khi những người ủng hộ Craig lập luận rằng ông có mọi tư cách để trở thành Satoshi Nakamoto về trình độ học vấn, kinh nghiệm làm việc và mức độ gần gũi với dự án, Craig cho đến nay vẫn không đưa ra bất kỳ bằng chứng thuyết phục nào hỗ trợ cho tuyên bố của mình, mặc dù đã công khai hứa hẹn làm như vậy.

Vào tháng 5 năm 2016, Craig hứa sẽ chuyển hoặc sử dụng Bitcoin từ một số địa chỉ được cho là thuộc về Satoshi. Tuy nhiên, khi sự thúc ép xảy ra, Craig đã xin lỗi và hủy bỏ lời hứa của mình với lý do các vấn đề bảo mật.

Mặc dù tuyên bố của Craig vẫn chưa được bác bỏ rõ ràng, nhưng có một điều đã được chứng minh là ông ta đã giả mạo các bài đăng trên blog, khóa PGP, hợp đồng và email. Ông ta đã giả mạo việc ký các khóa công khai được cho là của Satoshi, có một lịch sử được ghi chép đầy đủ về việc ngụy tạo Bitcoin và các tài liệu liên quan của Craig.

Hơn nữa, chuyên môn kỹ thuật của Craig cũng thường xuyên bị đặt câu hỏi. Cụ thể, không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy ông có thể viết mã, kỹ năng toán học và hiểu biết về công nghệ của ông ta là đáng nghi ngờ nhất, ông đã từng đạo văn toàn bộ một bài báo về khai thác Bitcoin.

Hal Finney

Nhiều người tin rằng Hal Finney – nhà mật mã học cypherpunk khét tiếng và là nhà phát triển Bitcoin ban đầu – có khả năng là Satoshi Nakamoto.

Trong thế giới tiền điện tử, Hal Finney có địa vị khá cao. Ông là một trong những trụ cột của phong trào cypherpunk vào đầu những năm 90. Cùng với Phil Zimmermann, Finney đã có công trong việc tạo ra Pretty Good Privacy (PGP) – một trong những chương trình nguồn mở chính thống đầu tiên được sử dụng để ký, mã hóa và giải mã các thông tin liên lạc bằng văn bản điện tử.

Dựa trên khái niệm Proof of Work (POW) hiện có vào năm 2004, Hal Finney đã tạo ra giao thức POW dựa trên băm đầu tiên có tên là Proof of Work có thể tái sử dụng (RPOW). Sau đó, Bitcoin ra đời cùng với một hệ thống POW dựa trên hashcash khá giống với hệ thống được phát minh bởi Finney. Và mặc dù những điều này tạo ra một liên kết kỳ lạ với Satoshi, nhưng nó chẳng là gì so với những gì xảy ra tiếp theo.

Hal Finney là người đầu tiên nhận Bitcoin trực tiếp từ Satoshi, nếu giả sử họ không phải là cùng một người và là người thứ hai khai thác Bitcoin. Hơn nữa, ông ấy là một trong những người ủng hộ Bitcoin đầu tiên khi Satoshi đưa ra ý tưởng.

Thật trùng hợp, Finney cũng tình cờ sống cách Dorian Nakamoto vài dãy nhà – một kỹ sư hệ thống người Mỹ gốc Nhật, người cũng từng bị nghi ngờ là người phát minh ra Bitcoin.

Các kết nối cứ tiếp tục. Finney là một người hướng nội, một thiên tài về toán học và mã hóa. Theo công ty phân tích ngôn ngữ học Juola & Associates, Finney là ứng cử viên Satoshi tốt nhất dựa trên các kỹ năng. Tuy nhiên, vấn đề duy nhất là Finney luôn kiên quyết phủ nhận việc mình là Satoshi.

Vào năm 2014, nhà văn Andy Greenberg đã gặp và nói chuyện với gia đình Finney và tuyên bố họ đã được đưa ra bằng chứng. Con trai của Hal, Jason Finney, đã cho Andy xem tài khoản Gmail của bố ông ấy và khoảng 15 email có từ tháng 1 năm 2009 giữa Hal và Satoshi Nakamoto. Tiếp theo, Jason cho phép Andy kiểm tra hồ sơ giao dịch ví Bitcoin của Hal, nơi rõ ràng Finney đã nhận được giao dịch thử nghiệm 10 bitcoin của Satoshi vào ngày 11 tháng 1 năm 2009.

Bằng chứng như vậy rất khó để làm giả. Có nhiều quan điểm cho rằng Finney có thể thiết lập hai tài khoản Gmail khác nhau để giả mạo các cuộc trò chuyện nhằm khiến mọi người đi chệch hướng, nhưng làm vậy từ rất lâu khi Bitcoin thậm chí còn là chưa có giá trị và không ai tin vào sự thành công của nó, là điều khó xảy ra và có phần nực cười

Nick Szabo

Nick Szabo chắc chắn nằm trong các ứng cử viên hàng đầu của Satoshi Nakamoto, và vì những lý do chính đáng. Ông ấy là một nhà toán học, kỹ sư máy tính và một học giả pháp lý có mối quan hệ với lĩnh vực tiền tệ kỹ thuật số có từ những năm 90, trước khi Bitcoin được hình thành.

Năm 1996, Szabo đi tiên phong trong khái niệm hợp đồng thông minh mà nhiều năm sau đó đã trở thành tính năng trung tâm của Ethereum. Vào năm 2005, ông ấy đã xuất bản một mục trên blog nổi tiếng của mình là Unenumerated về việc khái niệm hóa một loại tiền kỹ thuật số tương tự như Bitcoin được gọi là Bit Gold.

Trong khi Szabo lên tiếng phủ nhận rõ ràng việc tạo ra Bitcoin, nhiều tác giả và nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng ông ta là ứng cử viên tốt nhất và có khả năng nhất trở thành Satoshi.

Về năng lực, Nick Szabo không nghi ngờ gì nữa. Ông ấy có nền tảng lý thuyết, khuynh hướng triết học và các kỹ năng kỹ thuật tiên tiến trong C ++ để tạo ra Bitcoin. Hơn nữa, một nhóm các chuyên gia ngôn ngữ học pháp y từ Đại học Aston đã phân tích và so sánh các bài viết của Szabo và Satoshi và kết luận rằng họ rất có thể là cùng một người.

Điều thực sự nổi bật về sự tham gia của Szabo vào Bitcoin là không có thư từ email nào được biết giữa ông và Satoshi, không giống như Hal Finney hoặc Wei Dai. Cho đến ngày nay, Nick Szabo vẫn phủ nhận mọi liên quan đến việc tạo ra Bitcoin. Bất chấp điều đó, ông ấy vẫn là một trong những người có ảnh hưởng nhất và được kính trọng nhất vẫn đang hoạt động trong không gian tiền điện tử.

Dorian Nakamoto

Bên cạnh Nick Szabo, Hal Finney và Craig Wright, một cái tên nổi trội nhất về người tạo ra Bitcoin đó chính là kỹ sư hệ thống người Mỹ gốc Nhật Dorian Nakamoto.

Dorian Nakamoto đã gây chú ý vào năm 2014 khi phóng viên Leah McGrath Goodman của Newsweek xác định người đàn ông này là người tạo ra Bitcoin khét tiếng Satoshi Nakamoto. Bài báo đã trích dẫn một số sự kiện tình huống về Dorian. Nó chỉ ra rằng ông ta là một kỹ sư hệ thống và máy tính, người đã làm việc trong các dự án quốc phòng tuyệt mật cho các công ty dịch vụ thông tin tài chính và công nghệ và ông ta là một người theo chủ nghĩa tự do.

Khi phóng viên hỏi Dorian về Bitcoin trong một cuộc phỏng vấn trực tiếp, Nakamoto đã trả lời rằng:

“Tôi không còn tham gia vào việc đó nữa và tôi không thể thảo luận về nó. Nó đã được chuyển cho người khác. Họ đang phụ trách nó ngay bây giờ. Tôi không còn mối liên hệ nào nữa.”

Ban đầu, đây giống như một lời thú nhận thẳng thắn. Hơn nữa, nó hoàn toàn có ý nghĩa, khi xem xét rằng một trong những email cuối cùng mà Satoshi gửi cho một trong những đồng nghiệp của mình đại ý là là ông đã chuyển sang những thứ khác. Việc này có lợi cho Gavin và tất cả mọi người.

Tuy nhiên, sau đó hóa ra là ông Nakamoto đã hiểu nhầm câu hỏi của Goodman và cho rằng nó liên quan đến công việc trước đây của ông cho các nhà thầu quân sự. Trong một cuộc phỏng vấn dài sau đó, ông ấy phủ nhận bất kỳ mối liên hệ nào với Bitcoin và tuyên bố rằng ông ấy chưa bao giờ nghe nói về nó trước đây.

Một ngày sau khi Dorian Nakamoto đưa ra tuyên bố, có tin đồn Satoshi thật đã xuất hiện trên một diễn đàn trực tuyến và đăng “Tôi không phải là Dorian Nakamoto” trước khi biến mất một lần nữa.

3. Satoshi Nakamoto sở hữu bao nhiêu Bitcoin?

Cũng như việc xác định Satoshi Nakamoto là ai rất khó, việc tìm hiểu Nakamoto sở hữu bao nhiêu Bitcoin cũng là điều không thể. Tuy nhiên, theo tất cả các ước tính, người ta tin rằng Satoshi Nakamoto có gần 1 triệu Bitcoin, tương đương hơn 50 tỷ USD. Con số đó khoảng 5% tổng số Bitcoin hiện đang được lưu hành. Nó đưa Satoshi Nakamoto vào top 40 người giàu nhất hành tinh.

Nếu một người hoặc những người đằng sau cái tên Satoshi Nakamoto quyết định chỉ bán một số phần của khoản tích trữ này, giao dịch đó sẽ hoàn toàn chi phối thị trường tiền điện tử.

Sàn giao dịch tiền điện tử Coinbase, khi đăng ký niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 14 tháng 4, đã ghi nhận sự tiết lộ tiềm năng về danh tính của Nakamoto và sự di chuyển của các khoản nắm giữ Bitcoin của người đó như một yếu tố rủi ro trong hồ sơ IPO của mình với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC). Coinbase thậm chí còn đi xa hơn khi gửi một bản sao của hồ sơ đến địa chỉ email cuối cùng được biết đến cho Nakamoto.

4. Tổng kết

Bất kể Satoshi thực sự là ai, công việc và những đóng góp của ông ấy cho thế giới là không thể phủ nhận. Chúng ta đang ở đỉnh cao của một cuộc cách mạng tiền tệ và kỹ thuật số tiềm năng nhờ sự sáng tạo của ông ấy. Mặc dù đó là một bí ẩn mà tất cả chúng ta đều mong muốn được giải đáp, nhưng có lẽ chúng ta tốt nhất nên dành thời gian để nhìn về phía trước

Ngoài ra, Satoshi có nhiều lý do chính đáng để muốn ẩn danh mãi mãi. Người ta tin rằng trong những ngày đầu của Bitcoin, Satoshi đã khai thác khoảng một triệu Bitcoin gần 5% toàn bộ nguồn cung Bitcoin. Do đó với khối tài sản khổng lồ của Satoshi lên đến 50 tỷ USD thì việc lộ danh tính cũng sẽ mang lại nhiều rắc rối.

Vừa rồi, XGems đã giới thiệu cha đẻ của Bitcoin – Satoshi Nakamoto là ai rồi, hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích đến bạn.

Soulbound Token (SBT) là loại token không thể chuyển nhượng, có thể được xác minh công khai, và được liên kết với một địa chỉ ví “Soul”.

NFT được biết tới là một trong những ứng dụng thiết thực nhất của crypto. Cũng chính vì vậy, người ta đã phát triển nhiều phiên bản nữa để tối ưu các công dụng NFT, có thể kể đến Fractionalized NFT, Semi-Fungible Tokens… Một trong những phiên bản nhận được nhiều sự chú ý của cộng đồng trong thời gian gần đây là Soulbound Token. Cùng tìm hiểu về Soulbound Token và cách hoạt động của chúng trong bài viết hôm nay.

1. Soulbound Token là gì?

Soulbound Token (SBT) là loại token không thể chuyển nhượng, có thể được xác minh công khai, và được liên kết với một địa chỉ ví “Soul”. SBT hoạt động như một loại CV cho người dùng Web3, có thể thể hiện tư cách thành viên, thành tích đạt được, và các thông tin liên kết của cá nhân đó.

SBT giống như một loại Non-fungible Token (NFT), mỗi token là độc nhất và các thông tin liên quan về NFT đó sẽ luôn được lưu giữ trên blockchain. Nhưng khác với NFT, Soulbound token sẽ không thể được gửi qua lại, mua bán, mà gắn chặt với chiếc ví chứa nó, được gọi là “Soul”.

SBT được lên ý tưởng bởi 3 người bao gồm:

• Glen Weyl: Founder của RadicalxChange, đồng thời là nhà kinh tế học và nhà nghiên cứu tại Microsoft Research New England.
• Puja Ohlhaver: Cố vấn chiến lược của Flashbots.
• Vitalik Buterin: Founder của Ethereum.

Soulbound Token được Vitalik giới thiệu là lấy cảm hứng từ trò chơi World of Warcraft nổi tiếng, trong trò chơi này người chơi khi hoàn thành các nhiệm vụ sẽ được nhận thưởng là các item được gọi là “soulbound”, các item này cũng không thể giao dịch hay trao đổi giữa các người chơi.

⇒ Tóm lại:

• Soulbound Token là loại token chứa các thông tin thực tế của một cá nhân dưới dưới dạng NFT và được lưu trữ vĩnh viễn trong ví blockchain của người dùng.
• SBT hoạt động như một loại Web3 CV, ghi lại thông tin và giúp tăng danh tiếng người dùng.

Không chỉ vậy token này cũng có thể ứng dụng trong nhiều trường hợp khác. Trước tiên, cùng tìm hiểu về cách hoạt động của token này.

2. Cách hoạt động của Soulbound Token (SBT)

Các chức năng và cách hoạt động của Soulbound Token khá tương đồng với NFT, ngoại trừ khả năng giao dịch. Cũng chính vì vậy, Vitalik Buterin xếp loại token này là một dạng NFT. Các SBT cũng là các token độc nhất, không thể chia nhỏ, không thể hoán đổi, và cũng có thể mang nhiều thông tin thuộc tính.

Như đã nói ở trên, SBT đơn giản là token hóa tất cả thông tin làm nên một con người hoặc thực thể như đặc điểm, tính năng, thành tích… SBT được lên ý tưởng để được sử dụng cho các mục đích xây dựng xã hội phi tập trung (DeSoc). Trong đó, SBT được phát hành và lưu trữ trong các ví gọi là soul. Soul ngoài là ví chứa SBT còn được sử dụng để xác định nguồn gốc xuất xứ, tính xác thực của SBT.

Các địa chỉ Soul còn được gọi là SBT creator, tức là chỉ những địa chỉ soul này mới có thể issue và chứng thực SBT cho địa chỉ ví khác. Ví Soul A sau khi xác thực thông tin có thể issue SBT cho ví Soul B, sau khi SBT được liên kết với ví Soul B, nó sẽ gắn bó với địa chỉ ví đó suốt thời gian tồn tại.

Tất cả các thông tin về SBT, ví issue, địa chỉ Soul đều được lưu trữ công khai trên blockchain, do đó bất kì ai cũng có thể tìm kiếm thông tin về vòng đời của 1 Soulbound Token. Ngoài ra, một người có thể sở hữu nhiều Soul một lúc.

3. Tại sao Soulbound Token lại cần thiết?

Web3 và hệ sinh thái xoay quanh Web3 đang phát triển rất nhanh trong thời gian ngắn. Web3 có rất nhiều điểm sáng tạo có thể mang lại sự thành công, tuy nhiên cũng còn tồn tại rất nhiều hạn chế.

Một trong những hạn chế lớn nhất là việc thiếu hụt các yếu tố để xây dựng niềm tin giữa các người dùng, điều này là do Web3 là một thế giới đề cao bảo mật và cho phép người dùng ẩn danh hoàn toàn khi tương tác với các protocol.

Gần đây, bộ sưu tập nổi tiếng Azuki NFT đã chạm mức giá All-time-low sau những tai tiếng về việc founder của họ đã từng từ bỏ nhiều dự án trước đó. Sự kiện trên đã làm ảnh hưởng danh tiếng của BST Azuki và gây ra nhiều tranh cãi trong cộng đồng.

Hay như với trường hợp chiếm quyền quản lý của Solend, khi dự án này đưa ra các proposal quan trọng và cần sự tham gia voting của người dùng, đã có 1 ví cả voi sở hữu rất nhiều token SLND tham gia vote. Riêng ví này đã chiếm tới 90% tổng tỉ lệ SLND tham gia và đương nhiên gần như hoàn toàn quyết định kết quả cuộc bỏ phiếu.

Ngoài ra, còn một số hạn chế khác như:

• Các Web3 protocol hiện tại vẫn còn phải phụ thuộc vào các cơ sở hạ tầng centralized của Web2. Ví dụ như việc các DAO phụ thuộc vào Discord để thực hiện các hoạt động của DAO, chống lại việc bị tấn công Sybil.
• Các bộ sưu tập NFT thường phải cần đến Twitter hoặc OpenSea để chứng minh nguồn gốc.
• Có rất ít lending platform có thể cho vay các khoản vay không có tài sản bảo đảm, vì đơn giản không có hệ thống tín điểm tín dụng, người dùng cũng hoàn toàn ẩn danh.

Soulbound token được sáng tạo để đóng góp vào nỗ lực hiện thực hoá xã hội phi tập trung (Decentralized Society) và phần nào giải quyết những vấn đề trên.

Tính không thể chuyển nhượng và đặc trưng cho cá nhân của SBT giúp token này đóng vai trò như một phương tiện cho phép các protocol hoạt động dựa trên sự tin tưởng và đồng thời vẫn duy trì quyền riêng tư.

Hiểu một cách đơn giản, NFT phục vụ cho việc chứng minh tài sản của một người sở hữu, còn SBT sẽ phục vụ cho việc chứng minh danh tính và xác nhận độ uy tín của người đó. Tưởng tượng rằng, với SBT, bạn có thể xem lại toàn bộ lịch sử kinh doanh của một người trước khi cho người đó vay; cũng có thể xem kinh nghiệm việc làm trước khi thuê người đó…

Nếu cách hoạt động này thực sự được áp dụng với SBT, đây sẽ là cách nhìn hoàn toàn mới về danh tính người dùng trong mảng Web3.

4. Ứng dụng thực tế của Soulbound token

Với những đặc điểm trên, Soulbound token có thể được ứng dụng vào đâu?

NFT

Các bộ sưu tập NFT hiện tại khá phụ thuộc vào các hệ thống centralized để vận hành hay chứng minh xuất xứ NFT đó. Các nghệ sĩ NFT có thể link Soulbound token vào các bộ sưu tập NFT của họ, giúp người dùng dễ dàng tìm thấy nguồn gốc xuất xứ, tránh các trường hợp bị lừa đảo bởi các hình thức giả mạo artist.

SBT cũng có thể giúp các nghệ sĩ NFT tạo dựng danh tiếng trong cộng đồng.

DAO

Việc sử dụng SBT có thể giúp các DAO phòng chống Sybil attacks. Sybil attack hiểu đơn giản là hình thức tấn công bảo mật khi ai đó cố chiếm quyền kiểm soát mạng bằng cách tạo nhiều tài khoản, node, nhân dạng giả hoặc máy tính.

Với crypto, đa phần các proposals của DAO được biểu quyết bởi token quản trị, đồng nghĩa với việc nếu có một người nắm giữ phần lớn số lượng token, người đó có thể giành quyền điều khiển cả protocol.

Các vấn đề này có thể giải quyết bằng cách sử dụng SBT để đại diện quyền biểu quyết trong DAO. SBT không thể mua bán hay chuyển nhượng, điều này làm cho các whale không thể tích luỹ đủ token để tạo nên Sybil attack.

Hơn nữa, quyền biểu quyết cũng có thể được trao cho các ví soul nắm giữ các SBT đạt các tiêu chuẩn yêu cầu, giả sử như có giấy phép, chứng nhận giáo dục, chứng thực từ các ví soul khác…

Ví dụ thực tiễn nhất là của Optimism, dự án này đã công bố hình thức quản trị bằng cách thành lập Citizen House, với các thành viên tham gia là những người sở hữu Citizen NFT, một loại Soulbound NFT. Vitalik Buterin cũng đã thể hiện sự ủng hộ của mình với mô hình quản trị mới của Optimism.

DeFi Lending

Vay tín chấp không dùng tài sản bảo đảm là hình thức vay được sử dụng nhiều và đã được các ngân hàng hỗ trợ từ lâu trong thị trường tài chính truyền thống. Tuy nhiên, các nền tảng DeFi Lending, kể cả những cái tên lớn nhất như Aave, Compound đến nay cũng chưa thể cung cấp dịch vụ vay này do tập trung vào môi trường phi tập trung.

Với SBT, các DeFi protocol có thể cung cấp cho người dùng các khoản vay không tài sản đảm bảo nhờ việc tận dụng soul để xác định background tài chính và đánh giá điểm social credit.

Digital CV

Các SBT cũng có thể là minh chứng cho những chứng chỉ, kĩ năng mà người dùng đã đạt được. Ví dụ, một trung tâm có thể cấp chứng nhận tốt nghiệp cho những người tham gia và hoàn thành khoá học bằng các SBT. Nếu trung tâm này cấp chứng chỉ dưới dạng NFT, học viên có thể bán chúng trên sàn giao dịch NFT nhưng với Soulbound token thì không thể.

Tương tự với các công việc khác trong Web3, SBT có thể là chứng nhận cho những đóng góp của một cá nhân cho một DAO nào đó, hay minh chứng của việc tham gia một cộng đồng nào đó. Tất nhiên, các thông tin này đều được public và có thể xác minh trên blockchain.

Souldrops

Soulbound token mang đến một hình thức tiếp phân bổ token quản trị mới cho các dự án. Thông thường, các dự án sẽ phân bổ token của mình qua các đợt token sale hoặc airdrop, tuy nhiên các hình thức này có thể dẫn đến việc phân bổ không tới những người đóng góp thực sự cho dự án hoặc gây ra Sybil attack.

Với SBT, Vitalik gợi ý các dự án có thể cải thiện chất lượng airdrop bằng cách airdrop token quản trị cho các ví soul có SBT thể hiện rõ điểm uy tín, sự tham gia tích cực của người dùng vào các hoạt động của protocol trong quá khứ.

Làm gì khi đánh mất ví soul?

Với các công dụng quan trọng nêu trên, việc đánh mất ví soul lưu trữ các thông tin quan trọng của bản thân sẽ là rất phiền phức, vậy phải làm thế nào khi ví soul bị hack hay người dùng quên private key của ví?

Đây cũng là một điểm khác biệt lớn so với các NFT. Khi người dùng đánh mất ví sở hữu các NFT, tất nhiên sẽ không có cách nào để lấy lại được. Với ví soul thì khác, Vitalik đã đề xuất “social recovery model” – mô hình giúp người dùng khôi phục ví.

Với mô hình này, người dùng có thể chỉ định một nhóm người hoặc tổ chức làm “guardian”, những guardian này có khả năng truy cập và thay đổi private key của ví. Tuy nhiên, giả sử bạn không còn chơi với nhóm bạn đó nữa, hay những người bạn đó đổi ví, điều gì sẽ xảy ra?

Chính vì vậy, phương pháp social recovery với SBT chọn các guardian theo các thuộc tính của SBT đó trong thời gian thực. Ví dụ: những người cùng tham gia DAO, cùng tham gia sự kiện offline…

5. Khi nào Soulbound token chính thức ra mắt?

Theo Vitalik, Soulbound token (SBT) có thể được chính thức cho ra mắt cộng đồng vào cuối năm nay, đây là bước đầu tiên trong tham vọng tạo ra xã hội phi tập trung (DeSoc) vào năm 2024 của nhà sáng lập Ethereum.

Điều này có nghĩa các chức năng và công dụng của Soulbound token mới nằm trên lý thuyết và vẫn có thể thay đổi trong tương lai, những công dụng mà token này mang lại sẽ cần thời gian để kiểm chứng.

6. Tổng kết

Soulbound token là ý tưởng sáng tạo được đưa ra bởi 3 người rất có đầu óc trong thị trường crypto, trong đó có Vitalik Buterin. Tuy nhiên ý tưởng này mới nằm trên giấy bút, chưa có gì có thể chứng minh nó sẽ thành công. SBT cũng có thể đem lại cho người dùng những hạn chế như tiết lộ quá nhiều thông tin mật/nhạy cảm, có thể không hoạt động như ý muốn do còn quá mới…

Cùng chờ đón các ứng dụng thực tế của Soulbound token được các dự án như Optimism đưa vào sử dụng để xem liệu đây có phải là tương lai của quản trị phi tập trung hay không.

Bài viết cho thấy tiềm năng của Protocol PERP qua các khái cạnh đáng lưu ý của giao thức này.

Chào anh em! Chắc hẳn anh em cũng không còn xa lạ với Perpetual Protocol – một giao thức phát hành hợp đồng tương lai không kỳ hạn của mọi loại tài sản

Bài viết này được mình dịch từ bài viết gốc của tác giả Christopher Brookins @CryptoBrookins, một KOLs được rất nhiều người chơi crypto theo dõi trên mạng xã hội Twitter.

Anh em có thể tham khảo bài viết để có thêm góc nhìn về dự án.

1. Tiềm năng của Perpetual Protocol qua các con số

Sau khi đọc bài báo tổng hợp và giới thiệu về Perpetual Protocol của Multicap, tác giả đã tự tổng hợp một vài con số nói lên sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng giao thức phái sinh hàng đầu trong hai tháng đầu năm 2021.

Vốn hóa dự án và kế hoạch phân chia token

Trong số những dự án phái sinh hàng đầu, Perpetual có tổng vốn hóa khá khiêm tốn, và dự án này cũng có cách thiết kế token thuộc hàng tốt nhất trên thị trường hiện tại, theo đánh giá của tác giả.

Khối lượng và số lượng giao dịch

Số giao dịch của các giao thức phái sinh trên đều rất lớn, đặc biệt là đối với Perpetual Protocol và Mirror Protocol, mặc dù đây đều là hai dự án rất non trẻ.

Số lượng và khối lượng giao dịch của nền tảng Perpetual vượt trội hoàn toàn so với các dự án còn lại: 651k giao dịch so với chỉ 50k giao dịch của Synthetic (SNX), tổng khối lượng giao dịch đã bằng 2/3 người đàn anh Synthetic.

Mặc dù vậy, một vài số liệu vẫn không thực sự ấn tượng, ví dụ như số trader chỉ ở mức 600 (so với 8000 traders của Synthetic), hay lượng phí giao dịch chỉ ở mức 0.1% so với 0.3% của Mirror, 0.38% của Synthetic.

Chiết khấu dòng tiền

Tác giả đã áp dụng công thức chiết khấu dòng tiền (DCF – Discounted Cash Flow) cho doanh thu của các dự án, giả sử tỷ lệ tăng trưởng tích lũy hàng năm (CAGR – Compound annual growth rate) là 300%, hệ số nhân bằng 5, tỉ lệ chiết khấu là 50%.

Từ đó, tác giả rút ra kết luận rằng, Perpetual là dự án hiện đang bị định giá thấp hơn hẳn so với các dự án phái sinh khác mặc dù có tiềm năng tăng trưởng tương đương hoặc vượt trội hơn, và cũng là dự án sở hữu tỷ suất hoàn vốn hấp dẫn nhất.

Tác giả đặt ra câu hỏi, tại sao với chỉ sổ số lượng, khối lượng và chiết khấu dòng tiền hấp dẫn như vậy, Perpetual lại chưa được định giá đúng mức?

Điều này là bởi cơ chế sử dụng token PERP như phương án dự phòng trong trường hợp quỹ phòng hộ của dự án bị cạn kiệt. Trong trường hợp này, giao thức sẽ tự động đào ra những đồng PERP mới, bán đấu giá chúng để trả cho các trader chiến thắng – theo Multicap.

Tác giả dự đoán rằng, những nhà đầu tư đang lo sợ về trường hợp lạm phát token của dự án nếu quỹ phòng hộ bị dùng hết, từ đó giải thích cho câu hỏi đặt ra bên trên.

2. Ý kiến của tác giả

Tác giả đồng ý rằng, những nhà đầu tư và các stakers phải tìm hiểu kĩ càng trước khi quyết định đầu tư hay tham gia vào quá trình đảm bảo khả năng giao dịch của mạng lưới, nhưng họ sẽ vô cùng ngần ngại đầu tư, vì khả năng lạm phát token cao của dự án.

Trong tương lai, có thể tình huống lạm phát token này sẽ không còn, nếu Aave mở một cơ chế tương tự để đảm bảo khả năng giao dịch của mạng lưới ở các pool V2 của dự án.

Nếu điều này xảy ra, tổng vốn hóa và giá của token PERP sẽ tăng trưởng rất mạnh trong tương lai, nếu các dự báo chiết khấu dòng tiền bên trên được giữ ổn định và chính xác.

3. Tổng kết

Christopher Brookins đã mang lại một cái nhìn tổng quan hơn về tiềm năng của dự án Perpetual Protocol, khi đặt dự án lên bàn cân và so sánh với những đối thủ nặng kí khác trong mảng giao thức phái sinh.

Sau khi đọc xong bài viết, mình tin anh em đã có thêm góc nhìn về tiềm năng tăng trưởng của Perpetual Protocol. Anh em nghĩ, liệu PERP có thể tăng trưởng vượt mặt người đàn anh Synthetic SNX trong tương lai không?

Anh em có thể tham khảo bài viết gốc của Christopher Brookins tại đây.

Chào anh em, ở đây có anh em nào vẫn còn thắc mắc sao đánh future mà lại có funding rate, sao anh em phải trả funding fee đó và cách thức hoạt động của nó thế nào? Mình sẽ giải thích cho anh em bằng một bài dịch từ Dave White, anh nghiên cứu về Perps và giải thích bằng hình vẽ vô cùng trực quan và dễ hiểu

Chỉ một tháng trước, Dave nhận ra là anh ấy không hiểu gì về Perps.

Chỉ với $1 cộng thêm đòn bẩy x100 bitcoin anh em có vị thế giống như $100 bitcoin vậy. Đây là một thủ thuật khá gọn gàng, đặc biệt là khi anh em không thể đổi perp lấy bitcoin hoặc bất kỳ thứ gì khác.

Dave đã dành thời gian để hỏi ý kiến các chuyên gia để trả lời làm thế nào họ làm được điều trên, bao gồm cả những người tạo ra những sản phẩm perps nổi tiếng.

Trong bài này, Dave sẽ chia sẻ những gì anh ấy học được: bốn mô hình tinh thần rất khác nhau (nhưng giống hệt nhau về mặt toán học) cho các perps là gì, cách chúng hoạt động và khi nào thì không.

1. Perp là gì?

Perp hay Perpetual Futures Trading là một sản phẩm phái sinh của tài sản kỹ thuật số, nó như một thỏa thuận mua hoặc bán một loại hàng hóa, tiền tệ hoặc một công cụ khác ở một mức giá được xác định trước, tại một thời điểm xác định trong tương lai. Tuy nhiên hợp đồng mua bán này không có ngày đáo hạn, do vậy người giao dịch có thể giữ vị thế bao lâu tùy thích.

Không giống như Bitcoin, anh em có thể trade bất cứ đâu, perp mà anh em giao dịch hàng ngày chỉ được tạo ra từ một sàn giao dịch cụ thể và chỉ được giao dịch ở đó. Việc triển khai Perp cũng có thể thay đổi khá nhiều giữa các sàn giao dịch. Bài đăng sẽ mô hình hóa phiên bản đơn giản của FTX perp.

Giá trị của perp tại bất kỳ thời điểm nào được biểu thị bằng mark price của nó. Đây là giá được sử dụng để tính toán lãi lỗ và kích hoạt thanh lý. Nó thường dựa trên giá giao dịch của perp trên sàn.

Ý tưởng cơ bản của perp là bỏ qua các yếu tố phức tạp như phần thưởng lạm phát, nó sẽ có giá trị tương đương với tài sản nó đang đại diện (VD: bitcoin). Giá trị tài sản này được thể hiện trong hệ thống bằng index price, thường được tính từ giá giao dịch của nó trên một số sàn khác.

Khi index price và mark price bằng nhau, perp có giá trị tương đương với giá trị tài sản mà nó đại diện.

Khi index price và mark price khác nhau, hệ thống sẽ chuyển funding fee giữa những người long perp và những người short perp. Ví dụ, funding fee mà người long trả cho người short là $(mark price – index price) cho mỗi contract một ngày. Khi con số này âm, ngược lại người short sẽ trả cho người long.

Anh em khi trade thì cần ký quỹ. Khi mark price thay đổi so với entry anh em vào lệnh thì khoản lỗ/lãi sẽ được tính vào phần ký quỹ của anh em. Nếu số dư phần ký quỹ này xuống quá thấp, nghĩa là vị thế của anh em sẽ tự động bị đóng.

2. Perp giống như bộ chỉnh nhiệt độ

Nhìn vào hình vẽ anh em có thể hiểu 1 phần tác dụng funding rate là giữ index và mark price ở gần nhau, funding rate sẽ tác động 1 lực lớn dần khi 2 giá trị này ra xa nhau. Giống như việc nhiệt độ phòng càng cao hơn nhiệt độ anh em mong muốn thì hệ thống máy lạnh mở hết công suất.

Giờ thì chắc anh em đã hiểu những lúc nào thị trường đi lên, nhiều anh em long thì funding rate nó cao vô cùng, có thời điểm anh em phải trả 0.2 – 0.3% cho mỗi block 8h giữ vị thế long của mình trên Binance.

Và thị trường thì vô cùng cùng khó đoán, vậy làm sao chúng ta biết được funding fee sẽ tác động như thế nào tới hành vi mua bán và cụ thể là giá của perp? Và điều gì sẽ xảy ra nếu có những yếu tố khác mà chúng ta chưa xem xét đang đẩy giá theo hướng ngược lại?

3. Perp giống như khoản vay PNL

Cùng theo dõi Alice và Bob, hai người đam mê crypto và không biết gì về perps. Rồi họ được bạn bè gửi cho bài post này.

Giá bitcoin hôm nay là $100k. Alice muốn long bitcoin, còn Bob muốn short, nhưng Alice không có $100k và Bob không có 1 BTC để vay.

Họ thực hiện một thỏa thuận: họ sẽ giả vờ Alice mua Bitcoin từ Bob giá $100k (mark price). Khi giá bitcoin (index price) thay đổi, họ sẽ thanh toán lãi, lỗ bằng tiền mặt. Tới khi được giải quyết, thì khoản lỗ được coi như một khoản nợ với lãi suất 100% mỗi ngày.

Vào sáng hôm sau, giá bitcoin tăng lên $110k.

Alice có $10k lợi nhuận từ giao dịch qua thỏa thuận này, Bob cần trả cho cô ấy. Tuy nhiên anh ta sẽ mất 1h để lấy được tiền. Trong giờ đó Bob trả lãi cho Alive trên khoản lợi nhuận chưa thực hiện của cô ấy. Với tỷ lệ 100% mỗi ngày, số tiền này mang lại $400 tiền lãi.

Sau giờ đó, Bob cũng chuyển cho Alice $10k lợi nhuận của cô ấy. Bây giờ giống như thể họ vừa thực hiện giao dịch với Bitcoin ở mức $110k, một mark price mới.

Tất nhiên, perp cũng được điều chỉnh lại: Bob phải trả cho Alice $(index price – mark price) mỗi ngày cho đến khi anh ta chuyển lợi nhuận của cô ấy và đặt lại mark price về index price hiện tại.

Mặc dù không có gì đảm bảo rằng Bob sẽ trả cho Alice khoản lợi nhuận chưa thực hiện của cô ấy, miễn là anh ấy vẫn còn khả năng thanh toán, Alice sẽ nhận được 100% lãi suất mỗi ngày trên số vốn còn thiếu của cô ấy.

4. Perp như một khoản vay swap

Mời anh em quay trở lại với ví dụ Alice và Bob. Alice muốn short USD so với bitcoin và Bob thì muốn short Bitcoin so với USD.

Họ thực hiện một thỏa thuận khác: Alice sẽ vay Bob $100k và Bob sẽ vay Alice 1 BTC. Vì mỗi bên đều vay số tiền tương đương, nên thực tế không cần tiền mặt hoặc BTC để thanh toán.

Mỗi người sẽ trả lãi cho khoản nợ của họ với tỷ lệ 100% mỗi ngày. Với giá Bitcoin là $100k, các khoản vay thanh toán lãi suất này hoàn toàn bị hủy. Nếu số nợ của họ vượt quá số dư, mỗi bên đồng ý để bên kia cân bằng khoản nợ bằng cách chuyển tiền mặt.

Vào sáng hôm sau, giá BTC lại lên $110k.

Với lãi suất 100% mỗi ngày. Alice nợ Bob $100k tiền lãi mỗi ngày trên $100k đã vay của cô ấy. Trong khi Bob hiện nợ Alice $110k tiền lãi mỗi ngày trên số bitcoin đã vay của anh ấy. Tính ra, Bob phải trả cho Alice $10k tiền lãi mỗi ngày, hoặc $400 mỗi giờ, cho đến khi anh ta chuyển thêm $10k cho cô để cân bằng các khoản nợ.

Một lần nữa Alice và Bob lại phát minh lại perp. Số tiền $(index price – mark price) funding rate phát sinh khi chúng tôi trừ tiền lãi trên khoản nợ tiền mặt của Alice (quy mô tương đương với mark price) với lãi trên khoản nợ bitcoin của Bob (giá trị của khoản nợ này tính theo index price).

Một lần nữa, perp vẫn hoạt động tốt khi cả hai bên vẫn có khả năng thanh toán và chi phí vốn thấp hơn 100% mỗi ngày.

5. Perp như One-Day Future

Hãy xem xét một cặp mới: Anon và Bot. Không ai biết Anon là ai, và Bot thậm chí không phải là người.

Hai người này không thể nói chuyện với nhau. Tương tác của họ có thể cho chúng ta biết bất cứ điều gì về perps trên toàn cầu không? Dave đã nghĩ là không cho tới khi Sam Bankman-Fried chỉ cho Dave một sơ đồ lý thuyết để cho phép họ dần dần biến một perp thành một phần dưới họ.

Thử tưởng tượng giá BTC lại ở mức $100k. Anon long 1 BTC (Bot thì short) và muốn đổi lấy 1 BTC. Không may, mark price của perp đó chỉ là $90k. Nếu Anon bán toàn bộ vị thế của mình, cô ấy chỉ nhận được $90k và sẽ cần thêm $10k để mua 1 BTC.

Tuy nhiên nếu cô ấy chỉ bán 1/24 vị trí của mình, cô ấy sẽ chỉ cần thêm $10k/24 ~$400 để mua 1/24 BTC từ Bot. Điều này xảy ra chính xác từ số tiền funding fee cô ấy trả cho Bot hàng giờ.

Vì vậy, Anon đợi một giờ, thu funding fee của mình và giao dịch, đổi 1/24 vị thế lấy 1/24 BTC. Giờ cô ấy sở hữu 23/24 bitcoin perp và 1/24 BTC. Nếu cô ấy tiếp tục chuyển đổi vị trí của mình theo cách này, trong vài ngày tới, nó sẽ gần như hoàn toàn là BTC.

Thật đáng kinh ngạc, cả quá trình tiếp xúc này giống như việc Alice nắm giữ một hợp đồng tương lai sẽ hết hạn sau đúng 24h. Bỏ qua cấu trúc kỳ hạn lãi suất, điều này có nghĩa là cả hai phải được định giá gần như nhau.

Bây giờ chúng ta đã có một cách giải thích yếu tố không đổi trên funding rate. Nếu funding rate là 50% của $(mark price – index price) mỗi contract mỗi ngày thay vì 100%, Anon sẽ mất gấp đôi thời gian để chuyển đổi perp của cô ấy, sau đó sẽ tương đương với hợp đồng 2 ngày.

6. Ký quỹ và thanh lý

Tất cả các ví dụ đều dựa trên funding rate thực sự được thanh toán khi đến hạn. Trong khi Alice và Bob chỉ đơn giản là tin tưởng nhau, Anon và Bot phải đặt ký quỹ thấp hơn để vào vị trí của họ. Điều này có nghĩa là bù đắp bất kỳ tổn thất nào có thể xảy ra trước khi các vị thế có thể được thanh lý.

Giả sử Anon muốn long BTC giá $100k với đòn bẩy x100. Cô ấy phải ký quỹ ít nhất $1, nhưng cô ấy ký quỹ $1.5 để được an toàn.

Gần như ngay lập tức, giá perp giảm 1%, do đó cô ấy mất $1. $1 này đã bị xóa khỏi tài khoản ký quỹ của Anon, tài khoản chỉ chứa $0.5. Ngưỡng này thấp hơn ngưỡng tối thiểu do sàn đặt ra, vì vậy cô ấy sẽ bị thanh lý và sẽ phải trả một khoản tiền phạt. Cuối cùng, cô ấy có thể chỉ nhận lại $0.25.

Bây giờ hãy tưởng tượng rằng giá đã giảm 2% trước khi hệ thống có thể thanh lý. Trong trường hợp đó, tổng số lỗ của cô ấy sẽ là $2 và Bot sẽ kiếm được $2. Tuy nhiên Anon chỉ có $1.5 được ký quỹ, do đó $0.5 lợi nhuận của Bot sẽ đến từ nơi khác. Trên hầu hết các sàn giao dịch perp, nơi này sẽ là insurance fund.

Nói chung, hệ thống an toàn ở mức độ mà việc thanh lý diễn ra đủ nhanh và quỹ bảo hiểm đủ vốn.

Và đó là sự ra đời của perp.

7. Tổng kết

Trên đây Dave đã đưa cho anh em một bài giải thích rất cặn kẽ về những thành phần cấu thành lên perp, cách thức hoạt động của perp. Khi mới tham gia vào thị trường này mình cũng có những câu hỏi tương tự như vậy. Tại sao lại có funding rate, cách thức hoạt động của funding rate là như thế nào? Có lẽ qua bài này anh em cũng đã có thể hiểu một cách tổng quan về perp.

Trong thị trường crypto, yếu tố an toàn được đặt lên hàng đầu. Làm thế nào để bảo vệ tài sản trong ví được an toàn nhất? Có rất nhiều cách, trong đó cách hữu dụng và đơn giản nhất là sử dụng một chiếc ví cứng? Cùng tìm hiểu ví cứng là gì, tại sao nên sử dụng ví cứng trong bài viết hôm nay.

1. Ví cứng là gì?

Ví cứng (hay còn gọi là ví lạnh) là các thiết bị vật lý có kích thước tương đối nhỏ, được sử dụng với mục đích là lưu trữ các loại khoá cá nhân một cách an toàn trong điều kiện ngoại tuyến, không cần sử dụng internet liên tục.

Việc tách biệt khỏi mạng internet và chỉ kết nối khi người dùng thực hiện giao dịch chuyển tiền giúp đảm bảo tài sản của người dùng an toàn trước các rủi ro về hack, exploit…

Hiện nay, ví cứng được biết đến là giải pháp bảo vệ tiền mã hoá tuyệt đối nhất. Khi sử dụng ví cứng, người dùng có thể hoàn toàn không cần lo lắng về việc tài khoản bị tấn công, việc duy nhất cần chú ý là đảo bảo không tiết lộ private key và passphrase.

2. Cách hoạt động của ví cứng

Các loại ví này thường có hình dạng giống với USB, có thể được cắm vào máy tính để xác minh giao dịch. Đầu tiên, người dùng cần kết nối ví với một vài bước:

• Tiến hành truy cập trang web chính thức của ví.
• Tải xuống ứng dụng và thiết lập ví mới.
• Sau khi thiết lập mã PIN và xác nhận recovery phrase gồm 24 ký tự, người dùng đã hoàn thành thiết lập và có thể sử dụng ví.

Các bước trên có thể thay đổi hoặc khác nhau trên từng loại ví cụ thể. Khi sử dụng, thao tác thực hiện giao dịch cũng rất đơn giản:

• Khi người dùng tạo giao dịch, yêu cầu giao dịch sẽ được gửi tới ví cứng.
• Người dùng xác nhận giao dịch sau khi đã kiểm tra kĩ số lượng và địa chỉ được hiển thị trong ví cứng.
• Sau đó giao dịch được gửi lên blockchain.

3. Ưu điểm và nhược điểm của ví cứng

Ưu điểm

Nếu người dùng muốn lưu trữ coin/token trong khoảng thời gian dài hạn, ví cứng sẽ luôn là sự lựa chọn hoàn hảo nhất. Ví cứng có một vài ưu điểm nổi bật sau:

• Tính bảo mật: Mức độ bảo mật của các loại ví cứng nhìn chung cao hơn hẳn so với các loại ví khác, do các loại private key của ví sẽ được lưu trữ trong điều kiện không kết nối với Internet.
• Tính an toàn: Ngay cả khi người dùng mất ví cứng, người khác cũng sẽ cần nhập đúng mã PIN để mở khoá ví, chỉ với vài lần nhập không chính xác, ví sẽ bị khoá. Người dùng mất ví cũng có thể dễ dàng khôi phục lại với cụm từ khôi phục (recovery phrase).
• Tính di động: Ví cứng được thiết kế nhỏ gọn, dễ dàng bảo quản, cất trữ hoặc thậm chí mang theo bên mình mọi lúc mọi nơi.
• Tính ẩn danh: Khi sử dụng các loại ví lạnh, người dùng sẽ không bao giờ phải thực hiện các thủ tục xác minh danh tính.
• Tính sở hữu tài sản: Lưu trữ tài sản ở ví lạnh nghĩa là người dùng đang thực sự sở hữu tài sản đó mà không phải uỷ thác cho các bên khác, đúng nghĩa theo câu nói “Your key – Your coin”.
• Tính độc lập: Các loại ví cứng không bị phụ thuộc vào ứng dụng hoặc dịch vụ của bất kì bên thứ ba nào khác.
• Tính tương thích: Ví cứng hiện đã tương thích với hầu hết tất cả các hệ điều hành có sẵn.

Nhược điểm

Song hành với các ưu điểm trên, ví cứng cũng có một vài nhược điểm người dùng cần quan tâm

• Chi phí: Không giống như các loại ví khác thường là miễn phí sử dụng, người dùng muốn sử dụng các loại ví lạnh cần bỏ ra một khoản phí, giá giao động từ 50 – 200 USD.
• Thao tác khá phức tạp: Với một vài loại ví có nhiều tính năng nâng cao, người dùng thường phải mất một khoảng thời gian để nghiên cứu và làm quen trước khi sử dụng.
• Dễ hỏng hóc: Do là một loại ví vật lý, ví cứng lại có kích thước khá nhỏ nên nếu không cẩn thận có thể dễ dàng bị vỡ, hư hỏng hoặc đánh rơi.
• Bất tiện khi giao dịch: Khi muốn thực hiện giao dịch gửi tài sản crypto từ ví cứng, người dùng sẽ cần kết nối ví với internet qua phần mềm mà hãng ví đó cung cấp. Các thao tác cũng như thời gian xử lí chắc chắn sẽ nhiều và lâu hơn so với các loại ví thông thường khác.

Khả năng lưu trữ có giới hạn: Các loại ví cứng thường chỉ hỗ trợ các loại coin/token nổi bật và số lượng các blockchain hỗ trợ cũng ít hơn so với các loại ví khác.

4. Ví lạnh và ví nóng

Ví lạnh là tên gọi của các loại ví crypto không kết nối với Internet nói chung, trong đó, ví cứng là loại ví lạnh nổi bật và thông dụng nhất. Do đó, dần dần người dùng có xu hướng sử dụng cụm từ “ví cứng” thay cho “ví lạnh”.

Bên cạnh đó, ví nóng là các phần mềm ví luôn kết nối với internet, thường là các loại ví của sàn giao dịch, các ứng dụng ví trên PC, điện thoại…

2 loại ví này có đặc điểm và ưu nhược điểm khác nhau, người dùng cần nắm rõ các đặc tính này để sử dụng theo từng trường hợp.

Giống nhau

Điểm cơ bản nhất của 2 loại ví này là đều sử dụng để lưu trữ tài sản crypto. Thêm nữa, cả 2 loại ví đều có khả năng nhận và gửi crypto.

Khác nhau

Nhìn chung các loại ví lạnh thường được sử dụng cho mục đích lưu trữ lâu dài và mang tính an toàn. Các loại ví nóng thì ngược lại, sử dụng với các mục đích cần sự thuận tiện, nhanh chóng như giao dịch, tương tác với các Dapp…

5. 4 điều cần chú ý khi sử dụng ví cứng

Sau khi đã rõ khi nào nên sử dụng ví cứng và những ưu nhược điểm của ví cứng, vậy làm thế nào để chọn được ví cứng ứng ý với giá thành hợp lý nhất? Cùng điểm qua một vài điều cần chú ý khi sử dụng ví cứng.

Chọn nhà sản xuất có danh tiếng và uy tín

Ví cứng sẽ là nơi lưu trữ số lượng lớn tài sản của bản thân người dùng, không ai muốn sử dụng sản phẩm của những công ty không có chuyên môn hoặc có nhiều tai tiếng. Tốt nhất nên chọn những công ty đã có uy tín nhiều năm hoạt động trên thị trường, sản phẩm đã được kiểm chứng về chất lượng.

Ngoài ra, khi mua ví cứng, người dùng cũng nên tới các cửa hàng chính thức của các công ty sản xuất để mua sản phẩm chính hãng. Chỉ nên mua ví mới hoàn toàn, còn nguyên seal, và tuyệt đối không sử dụng recovery cũ trên ví (nếu có).

Giữ mã khôi phục ví an toàn

Mã khôi phục là chìa khoá đến với tài sản của người dùng, mã này cũng được sử dụng trong trường hợp người dùng muốn khôi phục lại một chiếc ví mới. Mã khôi phục cực kỳ quan trọng và luôn cần được bảo mật tuyệt đối.

Chọn ví theo nhu cầu sử dụng

Mỗi loại ví có những tính năng và hướng tới nhóm người dùng khác nhau. Có những loại ví có thể kết nối qua USB và cả bluetooth, giúp người dùng dễ dàng thực hiện giao dịch hơn.

Khi muốn sử dụng ví cứng, người dùng nên cân nhắc ví đó hỗ trợ những coin/token nào, thao tác sử dụng có dễ tiếp cận không, giao diện có thân thiện với người dùng không…

Kiểm tra kĩ thông tin trước khi xác nhận giao dịch

Thao tác gửi nhận trên các loại ví cứng sẽ phức tạp hơn so với các loại ví khác, vì vậy hãy luôn kiểm tra nhiều lần và đảm bảo thông tin ví, blockchain là chính xác. Đừng ỷ lại vào bảo mật của ví cứng mà trở nên chủ quan.

Các loại ví cứng nổi bật hiện nay

Cùng với sự ra tăng của các vụ hack/exploit, nhu cầu sử dụng ví cứng của người dùng crypto cũng ngày càng gia tăng. Dựa theo bảng thông tin dưới đây, có thể thấy 2 loại ví đang được người dùng ưa chuộng nhất là Ledger và Trezor. Trong đó, Ledger có 2 sản phẩm chính là Ledger Nano X và Ledger Nano S, sản phẩm chủ đạo của Trezor là Trezor One.

Ledger Nano X

Ví cứng Ledger Nano X được cho là thiết bị cao cấp, an toàn nhất ở thời điểm hiện tại để bảo vệ tiền điện tử của bạn.

• Ledger Nano X có thể sử dụng tiện lợi với điện thoại iPhone do có kết nối Bluetooth, quản lý tiền điện tử mọi lúc mọi nơi, chuyển tiền dễ dàng.
• Lưu cùng lúc 100 loại coin và hơn 5.500 loại tài sản điện tử khác nhau.
• Quản lý và gửi NFT trực tiếp ngay trên Ledger Live.
• Màn hình hiển thị to sắc nét cùng 2 nút bấm.
• Có bảo mật với mã PIN.

Hiện đây đang là dòng sản phẩm nổi bật nhất của Ledger, điểm trừ duy nhất so với các loại ví khác là giá thành đắt hơn.

Ledger Nano S

Nếu Nano X là phiên bản hoàn thiện nhất của Ledger thì Nano S mới là sản phẩm phổ biến nhất. Nano S có một vài đặc điểm sau:

• Lưu trữ 3 – 6 loại coin cùng lúc và hỗ trợ hơn 5.500 loại khác nhau.
• Kết nối với máy tính qua cáp USB đi kèm và với điện thoại Android qua phụ kiện đầu chuyển.
• Kích thước nhỏ, nhẹ hơn Nano X.
• Có bảo mật với mã PIN.
• Giá thành phải chăng.

Một vài điểm khác biệt giữa Nano S và Nano X:

Nguồn: Cryptowonk

Trezor One

Trezor là ví cứng được phát hành vào năm 2013 bởi công ty SatoshiLabs, có trụ sở tại Cộng Hòa Séc, cũng là một trong những dòng ví cứng lâu đời nhất thế giới. Trezor One là một trong những dòng sản phẩm nổi bật nhất của hãng với các điểm đáng chú ý:

• Hỗ trợ 1000+ loại coin và token: BTC, ETH, BNB, AXS… Tất cả quản lý thông qua Trezor Suite phiên bản web và máy tính.
• Trezor One hỗ trợ kết nối ví Ronin để quản lý token AXS, SLP của game Axie Infinity
• Màn hình điện tử lớn, hiển thị thông tin giao dịch, cùng 2 nút bấm vật lý giúp người dùng thao tác gửi nhận.
• Kết nối với máy tính qua cổng USB đi kèm hoặc kết nối với điện thoại Android qua đầu chuyển OTG.
• Trezor One có mức giá tầm trung.

7. Tổng kết

Ví cứng là một công cụ hữu hiệu để bảo vệ tài sản của người dùng. Tuy vậy, người dùng cũng cần phải hiểu rõ mục đích sử dụng của mình từ đó chọn được loại ví phù hợp nhất cho bản thân.

Là quốc gia đầu tiên trên thế giới chấp nhận Bitcoin, El Salvador đang triển khai nhiều kế hoạch để thực hiện hóa tầm nhìn với Bitcoin. Hơn nữa, vị tổng thống của quốc gia này cũng tích cực ủng hộ tiền mã hóa.

Quốc gia El Salvador và tổng thống đương nhiệm Nayib Bukele là hai cái tên nổi bật trong thế giới crypto thời gian gần đây. Từ giữa năm 2021 đến nay, tổng thống El Salvador liên tục thông báo mua hàng triệu USD Bitcoin. Hơn nữa, ông còn công bố các ý tưởng táo bạo như Bitcoin City hoặc ví crypto quốc gia

1. El Salvador và vị tổng thống “đam mê” Bitcoin

El Salvador là quốc gia nào?

Cộng hòa El Salvador (hoặc El Salvador) là một quốc gia nằm bên bờ Thái Bình Dương tại Trung Mỹ. Bên cạnh quốc gia này là đất nước Guatemala và Honduras. Năm 2021, El Salvador có khoảng 6.5 triệu dân và là quốc gia đầu tiên trên thế giới chấp nhận Bitcoin như một đồng tiền hợp pháp.

Đối với những người sở hữu crypto, El Salvador là một cái tên không quá xa lạ. Từ giữa năm 2021, tin tức đại chúng liên tục đưa tin về quốc gia này chấp nhận Bitcoin ở cấp độ quốc gia. Và tổng thống của El Salvador cũng là một “tay chơi” Bitcoin chính hiệu.

Nayib Bukele là ai?

Nayib Bukele (40 tuổi) là tổng thống thứ 43 của El Salvador từ tháng 6/2019 và đồng thời nổi tiếng vì là “fan cứng” của Bitcoin. Trong nhiệm kì 5 năm của ông, ngoài công việc điều hành và quản lý đất nước, ông còn tích cực thay đổi toàn bộ quốc gia bằng công nghệ blockchain và áp dụng Bitcoin.

2. El Salvador và kế hoạch Bitcoin City

Chấp nhận Bitcoin là một đồng tiền hợp pháp

Ngày 9/6/2021, tổng thống El Salvador, ông Nayib Bukele đăng trên Twitter về việc quốc gia này sẽ xem xét việc chấp nhận Bitcoin là đồng tiền hợp pháp và sẽ đưa ra những luật pháp để quản lý Bitcoin. Tin tức này đã nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng crypto, song cũng có nhiều ý kiến trái chiều.

Từ ngày 7/ 9/2021, El Salvador chính thức chấp nhận Bitcoin là đồng tiền hợp pháp. Người dân El Salvador có thể dùng Bitcoin như công cụ thanh toán cho các dịch vụ và trao đổi song song với tiền mặt (đô la Mỹ). Đây là một bước tiến lớn cho Bitcoin vì chưa có đất nước nào chấp nhận đồng tiền này ở cấp độ quốc gia.

Để hòa nhập trong thời kì mới, các lĩnh vực kinh doanh đã lắp đặt các thiết bị thanh toán tích hợp với Bitcoin hoặc in những địa chỉ ví dưới dạng mã QR. Với quy mô áp dụng thanh toán Bitcoin trên toàn quốc, El Salvador là một trong những nơi có độ phủ “Bitcoin” cũng như crypto lớn nhất thế giới.

Cùng với việc áp dụng Bitcoin, tổng thống El Salvador cũng liên tục “bắt đáy” Bitcoin qua những dòng Tweet thông báo đã tích góp một số lượng nhất định. Đến nay, El Salvador được cho là đang nắm giữ khoảng 2,301 BTC (khoảng 46 triệu USD nếu 1 BTC giá 20,000 USD).

Thành phố Bitcoin – Bitcoin City

Vào tháng 5/2022, tổng thổng El Salvador công bố bản mô hình kế hoạch tổng thể xây dựng “Bitcoin City” sau nhiều lần úp mở trước đó. Thành phố sẽ được quy hoạch tương tự như những thành phố khác trên thế giới. Điều khác biệt ở đây là thành phố sẽ tập trung vào Bitcoin và crypto, thậm chí sẽ có một bức tượng Bitcoin ở trung tâm thành phố.

Vậy sẽ có gì ở thành phố này? Tại Bitcoin City, người dân chỉ cần trả duy nhất 10% VAT (thuế giá trị gia tăng) để phục vụ hoạt động duy trì thành phố. Sẽ không có loại thuế nào khác áp dụng lên người sở hữu crypto. Ngoài ra, năng lượng duy trì thành phố và hệ thống đào Bitcoin sẽ được lấy từ ngọn núi lửa Conchagua gần đó.

Chính sách miễn thuế crypto sẽ đem lại cho El Salvador thế mạnh lớn trong bối cảnh các quốc gia lớn đang áp thuế gay gắt lên người dùng crypto, ví dụ Hàn Quốc đang đề xuất thu 20% thuế trên lợi nhuận thu được từ việc đầu tư crypto.

Do đó, ngoài công dân El Salvador, các nhà đầu nước ngoài có thể tới Bitcoin City và biến nơi này trở thành một “thiên đường” cho tiền mã hóa.

Trái phiếu “núi lửa” – Volcano Bond

Vào tháng 3/2022, tổng thống Nayib Bukele đề xuất kế hoạch kêu gọi hơn 1 tỷ USD qua việc bán trái phiếu được gọi là trái phiếu “núi lửa” (Volcano Bond). Người sở hữu Volcano Bond sẽ trả lãi 6.5% hàng năm.

500 trăm triệu USD từ việc bán trái phiếu sẽ được dùng để xây dựng cơ sở hạ tầng của Bitcoin City và lắp đặt những nhà máy đào Bitcoin. 500 triệu USD còn lại El Salvador sẽ dùng mua thêm Bitcoin để củng cố vị thế của mình.

Nhà nước sẽ không phát hành trực tiếp trái phiếu, La Geo – một doanh nghiệp nhà nước về mảng năng lượng – sẽ phụ trách phần này. Đặc biệt, những trái phiếu này có thể sẽ được mua/ bán trên những sàn giao dịch có hỗ trợ mạng Liquid Network bởi Blockstream.

Vậy làm sao để mang Bitcoin phổ tập tới toàn dân trên lãnh thổ El Salvador? Ý tưởng về một ứng dụng thanh toán quốc gia ra đời. Để tìm hiểu thêm, chúng ta cùng đi tới phần tiếp theo của bài viết.

Ví Chivo

Chivo là ví điện tử chính thức của El Salvador. Người dùng có thể thanh toán cho các dịch vụ tại quốc gia này bằng Bitcoin hoặc đô la Mỹ. Dưới đây là một số đặc điểm tiêu biểu của Chivo:

• Chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin hoặc đô la Mỹ trên toàn El Salvador.
• Có thể chuyển khoản quốc tế.
• Hỗ trợ nạp rút tiền trên các điểm ATMs trên El Salvador.
• Giao diện thân thiện với người dùng.
• Được ngay 30 đô bằng Bitcoin khi đăng kí thành công.

Cách tải Chivo cực kì đơn giản. Đầu tiên, tải ứng dụng Chivo trên các chợ ứng dụng trên điện thoại hỗ trợ hệ điều hành iOS, Android, hoặc Huawei. Tiếp theo, xác minh danh tính và sẽ nhận được phần quà trị giá 30 đô dưới dạng Bitcoin để dùng thử các dịch vụ.

30 đô cho một tài khoản Chivo được xác minh danh tính là một incentive khủng đến từ El Salvador nhằm thúc đẩy quá trình chấp nhận Bitcoin như một công cụ thanh toán. Theo tổng thống El Salvador, số lượng ví Chivo đã nhiều hơn số tài khoản ngân hàng tại quốc gia 6.5 triệu dân này. Đây có thể coi là một cuộc cách mạng tiền mã hóa với El Salvador.

Tuy nhiên, với những chương trình khuyến khích người dùng ồ ạt như vậy, chúng ta sẽ phải xem xét độ hiệu quả. Trong một khảo sát gần nhất của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ (NBER) với 1,800 hộ dân tại El Salvador, có tới hơn 60% người dùng ngừng sử dụng ví Chivo sau khi nhận được 30 đô như phần thưởng cho hoàn tất đăng kí.

Nhìn vào bức tranh tổng quan, El Salvador đang phấn đấu đưa Bitcoin là kênh thanh toán chủ đạo trên toàn lãnh thổ và có những bước tiến nhất định. Ở phần tiếp theo, chúng ta tìm hiểu về những lần “gom” BTC của El Salvador.

Tổng thống El Salvador, ông Nayib Bukele đã mua khoảng 2301 BTC từ tháng 9, 2021 đến nay. Giá mua trung bình những khoản đầu tư Bitcoin của El Salvador là khoảng 45.9 ngàn đô la nếu tính giá Bitcoin tại từng thời điểm thông báo mua. Điều này có nghĩa rằng El Salvador đang lỗ hơn 50% nếu bán tất số Bitcoin đang sở hữu.

Tháng 11, 2021, Bitcoin tạo đỉnh tại giá 69 ngàn đô la và liên tục giảm từ đó đến nay. Theo như dữ liệu từ infographic trên, El Salvador tăng dần số lượng BTC gom vào khi giá BTC giảm. Khi BTC ở giá trên 45 ngàn đô, 100 BTC, 150 BTC và 21 BTC đã được mua vào. Khi đó, giá BTC giảm dưới 45 ngàn đô, quốc gia này thực hiện hai lệnh mua lớn tương ứng với 410 BTC và 500 BTC.

⇒ El Salvador và tổng thống đương nhiệm đang tích cực bắt đáy BTC khi giá càng giảm. Ở tương lai, liệu El Salvador có tiếp tục buy the dip với khối lượng lớn hơn với chiến lược DCA (Trung bình giá – Dollar Cost Averaging) để khiến khoản đầu tư sớm “về bờ” hơn?

4. Bitcoin ảnh hưởng như thế nào tới El Salvador?

Lợi thế và ảnh hưởng tích cực

Bitcoin được áp dụng tại El Salvador được khoảng 1 năm, chúng ta hãy cùng xem những lợi ích mà El Salvador đang có để phát triển.

• Vị thế kẻ đi đầu: Trong cuộc cách mạng nào cũng sẽ có bên thắng và bên thua. Vậy nên El Salvador dẫn đầu đoàn chấp nhận Bitcoin như một đồng tiền hợp pháp, đã đem lại nhiều lợi thế cũng như thách thức cho El Salvador.
• Chuyển khoản quốc tế: Người dùng mạng lưới Bitcoin có thể chuyển khoản tới những địa chỉ ví của những người khắp nơi trên thế giới chỉ với một vài thao tác. Ví Chivo là sự lựa chọn tốt nhất tại El Salvador vì ứng dụng này được chấp nhận rộng rãi tại ngay chính “sân nhà”.
• Có nhiều sự chú ý dành cho El Salvador: Trước đó, El Salvador được ít người biết đến, nhưng sau khi công bố kế hoạch táo bạo với Bitcoin, thì đất nước này và tổng thống nhận được sự chú ý lớn từ cộng đồng ủng hộ crypto và người dân trên thế giới. Điều này thúc đẩy ngành du lịch và kinh tế qua việc thu hút dòng vốn nước ngoài. Bộ trường bộ du lịch El Salvador đã công bố là ngành du lịch tăng trưởng hơn 30% nhờ tiếng vang của Bitcoin.
• Tăng sự quan tâm của người dân El Salvador với crypto: Với tổng dân số khoảng 6.5 triệu người và đứng thứ 112 toàn cầu, El Salvador đang từng bước đưa Bitcoin và crypto đi vào cuộc sống. Người dân El Salvador được tiếp xúc với công nghệ và crypto sớm hơn. Tạo tiền đề cho việc phát triên sau này của quốc gia.

Ảnh hưởng tích cực tới thị trường crypto: Bước tiến của El Salvador càng củng cố thêm tương lai Bitcoin trở thành đồng tiền chung của toàn thế giới. Khi số đông công dân El Salvador được giáo dục và dùng Bitcoin trong sinh hoạt hàng ngày, sẽ có càng nhiều người biết tới lĩnh vực crypto hơn.

Hạn chế

• Đem quỹ nhà nước để mua Bitcoin: Theo một số phỏng đoán, số tiền hàng trăm triệu đô la được El Salvador đem đi mua Bitcoin được trích từ quỹ công của nhà nước. Có thể thay vì đầu tư vào những ngành trọng yếu, El Salvador đem tiền đi đầu tư với mục đích kiếm lời và tăng độ phổ biến của Bitcoin.
• Lạm phát và khủng khoảng kinh tế: Khi sử dụng hai đồng tiền cùng lúc (Bitcoin và tiền pháp định) sẽ tạo ra việc mất cân bằng và gây khó khăn cho công tác quản lý của nhà nước. Các chính sách tiền tệ và luật pháp sẽ có thêm một biến số là Bitcoin để đưa lên bàn cân. Việc mất kiểm soát nền kinh tế sẽ tạo đà cho lạm phát và khủng khoảng kinh tế.
• Tiêu hao nguồn lực quốc gia: Để thực hiện hóa ý tưởng với Bitcoin, El Salvador phải dành nhiều tài nguyên và công sức. Chi phí cơ hội sẽ là đáng kể nếu chính phủ El Salvador cố gắng trong thời gian dài mà không đem lại kết quả thiết thực nào.
• Cực kỉ rủi ro nếu Bitcoin thất bại: El Salvador đang đánh cược sinh mệnh quốc gia với công nghệ blockchain, cụ thể là Bitcoin. Nhiều quốc gia tổ chức trên thế giới đã đưa ra những cảnh báo rủi ro tài chính cho El Salvador. Ví dụ, Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) đã gửi những cảnh báo cho El Salvador và những quốc gia khác về những rủi ro tiềm ẩn nếu tầm nhìn với Bitcoin thất bại.

5. El Salvador và viễn cảnh tương lai với Bitcoin

Nếu Bitcoin vô giá trị và người dân El Salvador không muốn thay đổi

Trong trường hợp xấu nhất, người dân El Salvador không thể dùng Bitcoin thay cho tiền pháp định. Những công sức và các chương trình incentive của chính phủ sẽ trở nên vô nghĩa. “Tiền mất, tật mang” mặc dù thế giới đã có những cảnh báo.

Hơn nữa, nếu giá Bitcoin về rất thấp, thì El Salvador sẽ lỗ các khoản đầu tư vào Bitcoin. Tuy chưa có những thông báo về nguồn gốc của tiền “gom” Bitcoin, El Salvador vẫn liên tục tăng vị thế đầu tư qua việc mua thêm. Tổng thống Nayib Bukele chỉ chia sẻ số lượng Bitcoin đã mua và không kèm theo thông tin bổ xung.

Ở thời điểm hiện tại, theo bộ trưởng tài chính của El Salvador, khoản đầu tư Bitcoin hiện tại của quốc gia này chiếm chưa tới 0.5% ngân sách quốc gia. Vậy nên sẽ không có quá nhiều ảnh hưởng nếu khoản đầu tư này thất bại.

El Salvador còn đang ở giai đoạn rất sớm trong quá trình chấp nhận Bitcoin hoàn toàn. Do đó, vẫn chưa nhiều ngành kinh doanh phụ thuộc quá nhiều vào Bitcoin. Rủi ro vẫn thường trực với El Salvador khi mà ngày càng có nhiều người dân chấp nhận Bitcoin.

Nếu Nayib Bukele thành công với Bitcoin

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu người dân El Salvador có thói quen dùng Bitcoin thay vì tiền đô la và Bitcoin City hoạt động đúng như kì vọng? Quốc gia El Salvador có thể trở thành thiên đường dành cho Bitcoin cũng như cryptocurrency. Đây sẽ là điểm đến của dòng tiền đầu tư crypto của hàng triệu nhà đầu tư.

Đối với El Salvador, đây là một bước chuyển mình lớn cho cả quốc gia. Nó sẽ mang lại nhiều lợi ích về mặt kinh tế nhiều hơn về mặt chính trị. Khi đó chính chủ và ngân hàng trung ương El Salvador sẽ phải nghĩ xem làm thế nào để đưa ra những chính sách hợp lý. Đây sẽ là một thách thức lớn.

Đối với riêng tổng thống Nayib Bukele, nếu khoản đầu tư Bitcoin bắt đầu có lãi và Bitcoin City đi vào hoạt động, thì ông sẽ nhận được nhiều tự tín nhiệm từ người dân và người ủng hộ crypto. Viễn cảnh này sẽ cực kì có lợi cho ông ở các lần bỏ phiếu bầu tổng thống ở những nhiệm kỳ tiếp theo.

Bitcoin sẽ là một phép thử liệu crypto có thể tiến tới mass adoption trên toàn bộ một quốc gia. Nếu được, cột mốc tiếp theo có lẽ sẽ là người dân toàn thế giới sử dụng Bitcoin thay cho đồng tiền pháp định. Tuy nhiên, việc sử dụng Bitcoin sẽ chứa nhiều rủi ro mà có thể sẽ ảnh hưởng tới xã hội. Vậy nên các quốc gia sẽ đưa lên đặt xuống rất nhiều lần để tìm ra cách sử dụng tốt nhất với Bitcoin.

Hiện tại, El Salvador đã đưa Bitcoin vào đời sống nhân dân được gần một năm. Các quốc gia khác cũng đang quan sát để đưa ra những hành động. Chúng ta cùng đi tới phần tiếp theo để tìm hiểu hiệu ứng domino mà El Salvador đã tạo ra.

6. Hiệu ứng domino của El Salvador

Bước đi chấp nhận Bitcoin của El Salvador đã kích hoạt hiệu ứng domino cho các quốc gia trên toàn thế giới. Mặc dù có những cảnh báo về rủi ro hủy hoại nền kinh tế, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đang đặt Bitcoin lên bàn cân liệu có nên theo sau El Salvador và đánh cược tương lai với Bitcoin.

Để hình dung rõ hơn về hiệu ứng domino, hãy xem những ai đã tham gia cuộc cách mạng Bitcoin.

1. Cộng hòa Trung Phi (The Central African Republic – CAR) đã tham gia cuộc chơi khi là quốc gia thứ 2 thế giới sau El Salvador chấp nhận Bitcoin như một đồng tiền hợp pháp cùng với tiền CFA franc (tiền pháp định sử dụng ở Trung Phi). Quỹ tiền tệ quốc tế cũng đã đưa ra cảnh báo tới CRA rằng việc chấp nhận Bitcoin có thể gây ra những rủi ro tài chính nghiêm trọng.
2. Madeira, một vùng tự trị ở Bồ Đào Nha, đã công bố kế hoạch chấp nhận Bitcoin như một loại tiền tệ hợp pháp.
3. Prospera trên đảo Roatán, một vùng đặc khu kinh tế của đất nước Honduras, cũng đã theo chân hàng xóm của mình là El Salvador sử dụng Bitcoin như một tiền tệ hợp pháp.
4. Tại Mexico, một nghị viên đã nộp đề xuất chấp nhận Bitcoin như một đồng tiền hợp pháp. Tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều thông tin gì về trường hợp này.

Việc chấp nhận Bitcoin sẽ gây ra xung đột lợi ích với tiền pháp định. Hơn nữa, các cơ quan nhà nước sẽ khó có thể kiểm soát chặt chẽ các giao dịch trong nước và xuyên biên giới. Vậy nên sẽ là một thách thức khi sử dụng Bitcoin thay cho tiền pháp định nên các quốc gia như El Salvador sẽ sử dụng song song hai loại tiền này.

Hiệu ứng domino sẽ diễn ra mạnh hơn nếu El Salvador đạt được những lợi ích có thể nhìn thấy được khi sử dụng Bitcoin trên quy mô toàn quốc gia. Trong tương lai, chúng ta cũng sẽ có thể thấy những liên minh Bitcoin gồm những quốc gia như El Salvador hoặc Cộng hòa Trung Phi. Mục tiêu là để thúc đẩy sức ảnh hưởng cũng như tạo ra được những giá trị tích cực tới toàn thế giới.

7. Tổng kết

El Salvador và tổng thống Nayib Bukele đang đi những bước tiến nhanh nhưng rất mạo hiểm. Đây là một con dao hai lưỡi và có thể khiến El Salvador và những quốc gia theo sau phải chịu những rủi ro về kinh tế, chính trị và các mặt xã hội. Nếu thành công, đây sẽ là một dấu mốc quan trọng cho các quốc gia nói riêng và Bitcoin nói chung.

Dạo gần đây từ khóa “DeFi 2.0” nổi lên như một hiện tượng cùng với sự tăng trưởng phi mã của một vài token như OHM, SPELL,… Vậy DeFi 2.0 là gì? Vì sao lại nói DeFi 2.0 có khả năng thay đổi toàn bộ DeFi hiện nay? Và ta sẽ cần chuẩn bị những gì cho con sóng khổng lồ sắp tới?

1. DeFi 2.0 là gì?

Decentralized Finance (DeFi) là nền tài chính phi tập trung (hay tài chính mở), nhờ tận dụng sức mạnh của blockchain, DeFi đã giúp mọi người có thể truy cập và sử dụng các ứng dụng tài chính ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào mà không chịu sự chi phối bởi cá nhân, tổ chức tập trung quyền lực nào cả.

Tuy nhiên DeFi hiện nay còn khá nhiều hạn chế và như tên gọi, DeFi 2.0 là phiên bản nâng cấp của DeFi, giúp khắc phục những điểm yếu và tối ưu những lợi thế của DeFi hiện tại. Từ đó mở ra những tiềm năng cơ hội lớn cho những bên tham gia.

2. Những hạn chế của DeFi hiện tại

Để hiểu được những vấn đề mà DeFi 2.0 giải quyết thì trước hết ta phải biết các vấn đề của DeFi là gì, những hạn chế nổi bật của DeFi bao gồm:

• Khả năng mở rộng (Scalability): Phí gas đắt đỏ, thời gian chờ lâu gây ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm người dùng.
• Thanh khoản (Liquidity): Thanh khoản được coi là máu của bất cứ thị trường giao dịch nào, và với DeFi, lượng thanh khoản nhìn chung còn thấp.
• Sự tập trung (Centralization): DeFi sẽ còn không ý nghĩa nếu như thiếu chữ De, tuy DeFi nhắm tới sự phi tập trung nhưng với nhiều dự án ở thời điểm hiện tại, quyền lực vẫn thuộc về một bộ phận nhỏ (vẫn còn tính Centralized).
• Tính bảo mật (Security): DeFi là một thị trường có rất nhiều rủi ro, việc bảo mật trong DeFi vẫn chưa thực sự nhận được nhiều quan tâm so với tầm quan trọng của chúng.
• Oracle Attack: DeFi phụ thuộc rất nhiều vào Oracle, tuy nhiên nhiều dự án vẫn không hiểu rõ và xem nhẹ việc lựa chọn Oracle để tích hợp. Kết quả là dự án phải chịu nhiều thiệt hại từ các vụ tấn công liên quan.
• Hiệu quả sử dụng vốn (Capital Efficiency): DeFi với nhiều đột phá từ công nghệ đã giúp người dùng sử dụng vốn một cách hiệu quả hơn, tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, có một lượng lớn tài sản vẫn chưa được tận dụng mở ra nhiều tiềm năng phát triển mới cho DeFi.

2. DeFi 2.0 – Giải pháp cho hạn chế của DeFi

Thực ra DeFi 2.0 đã bắt đầu từ khi người dùng và dự án nhận thấy những điểm hạn chế của DeFi và phát triển các giải pháp liên quan. Mỗi giải pháp của những hạn chế nổi bật tạo ra những con sóng tăng trưởng mạnh mẽ vì đó là những thứ mà thị trường cần.

Ta cùng điểm lại những giải pháp của góp phần lớn cho sự phát triển của DeFi 2.0.

Tính thanh khoản – Yield

Để giải quyết vấn đề thanh khoản, hay nói một cách khác là thu hút người dùng và dòng tiền mới tới DeFi, phương pháp đơn giản nhất là giúp họ có được lợi nhuận (yield). Những dự án x10 x100, những bãi farm với APY lên đến hàng chục nghìn, những airdrop khủng trị giá hàng nghìn cho tới chục nghìn đô, tất cả đều góp phần onboard người dùng mới và tạo nguồn thanh khoản cho thị trường.

Anh em tham gia Crypto có phải do một trong những lý do trên không?

Khả năng mở rộng – Scaling Solutions

Chắc hẳn với người dùng DeFi, đặc biệt là với những anh em mới tham gia thị trường, việc tương tác với mạng lưới Ethereum là cả một vấn đề. Phí giao dịch đắt đỏ và thời gian chờ đợi lâu đã khiến rất nhiều người chùn bước khi muốn trải nghiệm DeFi.

Khổ một nỗi là DeFi lại có nhiều cơ hội và có sức hút lớn, vậy làm thế nào để người dùng có thể vừa trải nghiệm DeFi mà lại không phải chịu những hạn chế liên quan đến vấn đề mở rộng của Ethereum?

⇒ Đây là lúc các layer 1 khác lên ngôi.

Không phải ngẫu nhiên dòng tiền đổ sang BSC, Polygon và Solana, các chain này cung cấp những thứ người dùng cần trong lúc họ cần nhất. Giải pháp giúp khắc phục vấn đề về scalability là nguyên nhân cho con sóng tăng trưởng tiếp theo.

Tính tập trung – DAO

Ta cùng bắt đầu với case của Uniswap, dự án đã có đề xuất bán một lượng token UNI trị giá 20 triệu đô để làm quỹ cho “DeFi Education Fund” với mục đích lobby với các nhà làm luật. Tuy nhiên, điều đáng nói là cộng đồng Uniswap gần như không biết về đề xuất này mãi cho đến ngày cuối, và kể cả đã có người phán ứng thì số vote “Yes” là quá lớn, chứng tỏ mức độ Centralized trong việc quản trị của Uni.

Chúng ta đến với DeFi ngoài việc tìm kiếm nguồn lợi nhuận thì phần khác cũng là bởi sự tự do và không phải phụ thuộc vào các bên thứ ba. Tuy nhiên, có rất nhiều dự án hiện tại vẫn bị kiểm soát bởi một nhóm nhỏ, từ đó làm mất dần niềm tin của người dùng với DeFi.

Để giải quyết vấn đề này, các dự án DeFi ngày càng được phát triển với mục tiêu đặt tính Decentralized lên hàng đầu. Các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), nơi bất kỳ ai cũng có quyền biểu quyết cho sự phát triển chung, cũng đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua.

Hiệu quả sử dụng vốn – Hạn chế tiếp theo được quan tâm

DeFi có tốc độ phát triển rất nhanh, ở thời điểm viết bài, tổng giá trị tài sản khóa đã lên tới hơn 205 tỷ đô và tiếp tục có xu hướng tăng.

Tuy nhiên vấn đề lớn hiện tại của DeFi là hầu hết số tài sản đó đều chỉ nằm yên và không được tận dụng, ta có thể kể đến như:

• AMM: Cho dù AMM được coi là cội nguồn thanh khoản của DeFi và thu hút rất nhiều TVL, nhưng hầu hết số tài sản được đưa vào không được tận dụng. Điều này đến từ thiết kế của AMM khiến thanh khoản không được tập trung.
• Lending: Tỷ lệ tối ưu tài sản cho vay (Utilization ratio) thấp, hay nói cách khác người cho vay nhiều hơn người vay.
• Aggregator: Người dùng sau khi gửi tài sản vào các Aggregator và nhận lại Agtoken thì số token đó không thể sử dụng để làm việc khác nữa.
• Và rất nhiều yếu tố khác khiến tài sản không được tối ưu: như model farming hiện tại, tài sản không được cho vào những pool tối ưu,…

Từ những vấn đề liên quan, các dự án đã bắt đầu phát triển sản phẩm phù hợp. Và đã có những cái tên đầu tiên thành công như Olympus DAO (OHM) hay Abracadabra (SPELL),… từ đó từng bước khởi động con sóng tiếp theo, con sóng của nhánh Capital Efficiency.

4. Capital Efficiency và khả năng đổi mới toàn bộ DeFi hiện tại

Không phải ngẫu nhiên mà mình nói rằng Capital Efficiency sẽ khởi đầu cho con sóng tăng trưởng lớn tiếp theo, đã có vài dấu hiệu khá rõ ràng bổ trợ cho ý kiến này.

Tiền được đổ vào quá nhiều: Các hệ sinh thái liên tục ra mắt các gói Ecosystem Fund để thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái. Số tiền đó không sớm thì muộn cũng phải được deploy. Ngoài việc giúp các dự án phát triển sản phẩm, một phần nhiều cũng sẽ được dùng để làm incentive thu hút người dùng đổ tiền vào hệ sinh thái.

Model hạn chế của Liquidity Mining: Chắc nhiều anh em không xa lạ gì với việc farm, các dự án khi mới ra mắt thường có chương trình Liquidity Mining để thu hút người dùng đến sử dụng sản phẩm. Tuy nhiên đây như là một con dao hai lưỡi, chương trình Liquidity Mining với incentive có thể thu hút được người dùng và tài sản trong ngắn hạn, nhưng gần như tất cả đều đi đến một cái kết: APY giảm ⇒ Farmer xả token ⇒ Dòng tiền chuyển đi.

Hạn chế là thế nhưng model này lại đang được sử dụng trong hầu hết các dự án DeFi mới ở thời điểm hiện tại. Từ đó tạo ra một dòng tiền xấu khi người dùng chỉ chú ý đến việc farm ⇒ xả ⇒ farm ⇒ xả, chứ không có ý định đóng góp cho sự phát triển của protocol.

TVL quá được coi trọng: Nguyên nhân của tình trạng trên là do chỉ số TVL (Tổng giá trị bị khóa) quá được coi trọng và gần như trở thành tiêu chuẩn của ngành, hầu hết người dùng chỉ để ý đến TVL mà không thực sự hiểu TVL là một chuyện, việc dự án có tận dụng được số TVL để tạo ra doanh thu là một chuyện khác.

⇒ Các sản phẩm mới được ra mắt đang dần thay đổi những định kiến trên và đã có các dự án đầu tiên thành công.

Các dự án tập trung vào Capital Efficiency sẽ cho DeFi khả năng:

• Tối ưu TVL: Khiến số tài sản được đưa vào các protocol được tận dụng hết mức có thể.
• Tạo ra dòng tiền tốt: Từ ví dụ của Olympus DAO (sẽ trình bày ở phần sau), khi hạn chế được dòng tiền xấu sẽ giúp dự án tăng trưởng bền vững hơn, cộng đồng cũng sẽ ủng hộ dự án nhiều hơn.

5. Chuẩn bị gì cho DeFi 2.0 với con sóng khổng lồ sắp tới?

Hy vọng những thông tin ở trên đã giúp anh em hiểu về bản chất của DeFi 2.0 và đâu sẽ là nhánh nhận được sự chú ý, cũng như dòng tiền trong thời gian tới. Các dự án về Capital Efficiency khả năng cao sẽ tạo một tiêu chuẩn mới cho ngành và ta nên chuẩn bị những kiến thức cần thiết để đón đầu con sóng này.

Nhìn vào hiệu quả sử dụng tài sản khi scan dự án

Thay vì chỉ để ý vào TVL, chúng ta nên tập trung vào việc cách mà dự án tận dụng số TVL đó. Mỗi một model dự án sẽ có một cách tối ưu TVL khác nhau và đây là tiêu chí mà ta cần đặc biệt chú ý.

Ví dụ: Ta có thể đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của AMM bằng chỉ số trading volume/TVL, với lending ta có thể đánh giá thông qua chỉ số Outstanding Loan/TVL….

Tìm kiếm những dự án đi đầu giúp cải thiện tính Capital Efficiency

Như đã nói ở trên, mỗi một model sẽ có cách tối ưu tài sản khác nhau, mình sẽ tổng hợp về các tên tuổi nổi bật hiện tại và cách mà chúng giúp tối ưu tính Capital Efficiency:

• Uniswap v3 (UNI): AMM đầu tiên tạo ra model giúp tập trung thanh khoản, từ đó có thể tối ưu hiệu quả của việc cung cấp thanh khoản lên rất nhiều lần
• Olympus DAO (OHM): Có cơ chế swap LP token để lấy trái phiếu (Bond), giảm tình trạng farm xả và tạo ra một nguồn thanh khoản bền vững
• Abracadabra (SPELL): Chấp nhận các yield token làm tài sản thế chấp để vay stablecoin MIM, mở ra một thị trường lending mới.
• Tokemak (TOKE): Giảm Impermanent Loss do protocol hoạt động như một market maker và điều hướng thanh khoản
• Curve (CRV) + Convex (CVX): Áp dụng Incentive + game theory để việc quản trị trong protocol diễn ra một cách tích cực và nguồn thanh khoản khổng lồ của Curve được sử dụng một cách hiệu quả hơn.
• Popsicle Finance (ICE): Giúp người dùng quản lý thanh khoản hiệu quả.
• Và còn rất nhiều model khác đang được triển khai.

Như anh em thấy, có rất nhiều cách để tối ưu tính Capital Efficiency và việc của chúng ta là tìm ra những dự án tập trung vào nhánh này và đo hiệu quả của chúng. Coin98 sẽ hỗ trợ anh em và sản xuất các bài viết về mô hình hoạt động của dự án dạng này trong thời gian tới để anh em có cái nhìn sâu hơn và là công cụ cho việc đánh giá cơ hội đầu tư.

6. Dự phóng về xu hướng DeFi 2.0

Phía dưới là một vài dự phóng của mình về DeFi 2.0:

• Các dự án về Capital Efficiency sẽ tạo ra tiêu chuẩn mới trong ngành, và yếu tố hiệu quả sử dụng TVL sẽ là một yếu tố quan trọng đi cùng TVL.
• Nhìn tổng quan hiện tại, số lượng dự án có sản phẩm hoạt động hiệu quả là chưa nhiều và đây cũng là cơ hội cho chúng ta. Sự thành công của các dự án như OHM, SPELL,… sẽ được coi là một chất xúc tác để thúc đẩy cho con sóng tiếp theo, từ đó giúp tối ưu hiệu quả sử dụng vốn của người dùng lên tầm cao mới.
• Những dự án đứng đầu khả năng cao sẽ giữ vững vị thế của mình, vì nguồn thanh khoản bây giờ được tận dụng hiệu quả và giảm tình trạng người dùng rút tài sản.
• Nhiều đột phá sẽ được tạo ra khi chúng kết hợp với nhau tương tự DeFi hiện nay.
• Capital Efficiency chỉ là một nhánh của DeFi 2.0, sẽ có những con sóng cho các hạn chế khác. Không phải mỗi hạn chế chỉ có một con sóng (hết sóng layer 1 thì tương lai vẫn có thể có sóng layer 2) và chúng không nhất thiết phải diễn ra độc lập với nhau.

7. Tổng kết

Lắp ghép được các mảnh ghép sẽ giúp chúng ta có một cái nhìn tổng quan và đưa ra được dự phóng cho những điều có thể xảy ra tiếp theo.

Hy vọng bài viết trên đã giúp anh em có cái nhìn đúng về DeFi 2.0 và hiểu được bản thân cần làm gì để chuẩn bị cho con sóng tới

USDC là đồng stablecoin có vốn hóa đứng thứ hai trên thị trường. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu USD Coin (USDC) là gì và những điểm nổi bật của dự án.

1. USD Coin (USDC) là gì?

USDC là đồng stablecoin thuộc loại Fiat-backed Stablecoin được ra mắt vào tháng 10/2018. Nói một cách dễ hiểu, USDC là stablecoin được thế chấp 100% bằng tiền pháp định (fiat) hoặc các tài sản tương đương khác.

USDC tồn tại để giải quyết hai vấn đề lớn mà các loại tiền điện tử đều gặp phải, đó là tính biến động cao và khả năng chuyển đổi giữa tiền tệ fiat và tiền điện tử.

Hiện nay, USDC là stablecoin có vốn hóa đứng thứ hai sau USDT.

2. USD Coin (USDC) hoạt động như thế nào?

USDC hoạt động theo cơ chế Mint & Burn, nó tồn tại như một IOU (I owe you) có thể được sử dụng để đổi một lượng đô la tương đương bên ngoài hệ sinh thái blockchain.

Người dùng mint USDC mới bằng cách gửi tiền tệ fiat vào các tổ chức tài chính được quản lý và cấp phép bởi Centre. Nếu người dùng muốn redeem USDC, họ có thể gửi USDC đến một địa chỉ được kiểm soát bởi các thành viên Centre, những người này sẽ burn USDC và chuyển số lượng fiat tương đương vào tài khoản ngân hàng của người dùng. Centre hiện có hai thành viên là Coinbase và Circle.

Bất cứ khi nào giá USDC bắt đầu giảm xuống dưới $1, các nhà giao dịch chênh lệch giá sẽ mua USDC với số lượng lớn. Sau khi mua một lượng lớn USDC, các nhà kinh doanh chênh lệch giá có thể redeem các token USDC thành tiền pháp định thông qua các tổ chức được quản lý và cấp phép bởi Centre.

3. Ưu & Nhược điểm của USD Coin (USDC)

Ưu điểm: Được hỗ trợ hoàn toàn bởi fiat và các loại tài sản có giá trị tương đương. Cơ chế giữ Peg của loại stablecoin này đơn giản, ổn định và dễ dàng hoạt động trong các điều kiện thị trường xấu.

Nhược điểm: Rủi ro lớn nhất của các fiat-collateralized stablecoin là ở khía cạnh “Decentralization”. Trong trường hợp của USDC, chúng yêu cầu các khoản dự trữ ngoài chuỗi. Ngân quỹ được quản lý bởi số ít những người giám sát, người dùng sẽ phải tin tưởng vào những người giám sát này hoạt động trung thực.

4. So sánh USDC vs USDT

Các điểm giống và khác nhau chính giữa USDC, USDT:

Sự giống nhau

USDC, USDT đểu là fiat-collateralized stablecoins. Chúng được hỗ trợ 100% bởi fiat và các tài sản tương đương dễ dàng đổi ra fiat khác. Ngoài ra, cơ chế và quản lý và giám sát của chúng là giống nhau.

Sự khác nhau

Điểm khác nhau đầu tiên là cơ quan phát hành và giám sát:

• USDC được phát hành bởi Circle.
• USDT được phát hành bởi Tether.

Sự khác biệt tiếp theo là cơ chế redeem khác nhau:

• USDT chỉ có thể được redeem bởi các tổ chức như: market maker, OTC desks, trading desks,…
• Trong khi USDC có thể được redeem bởi bất kỳ ai đã trải qua quy trình KYC và AML của Circle.

Tiếp theo là dự trữ của USDC & USDT, chúng được dự trữ bởi các loại tài sản khác nhau với tỷ lệ khác nhau:

• 100% USDC được dự trữ bằng tiền mặt và tín phiếu Kho bạc Mỹ.
• Trong trường hợp của USDT, 75.85% USDT được backed bởi tiền mặt và các tài sản tương đương tiền cũng như các giấy tờ thương mại, 24.15% còn lại là các khoản trái phiếu, khoản nợ có đảm bảo và các khoản đầu tư khác.

5. Ví lưu trữ và sàn giao dịch USDC

Lưu trữ USDC ở đâu?

USDC được sử dụng ở nhiều chuẩn token khác nhau. Các bạn có thể sử dụng các Wallet có hỗ trợ các tiêu chuẩn này để lưu trữ và sử dụng USDC.

Ngoài ra, bạn có thể lưu trữ USDC trên Coin98 Wallet. Với bản chất là ví không lưu ký (non-custody), Coin98 Wallet đảm bảo rằng tài sản sẽ hoàn toàn thuộc quyền kiểm soát của người dùng. Đồng thời, các bạn cũng có thể thực hiện mua bán các đồng coin khác bằng USDC trực tiếp ngay trên ví Coin98 với tốc độ nhanh chóng và phí gas được tối ưu nhất.

Mua USDC ở đâu?

Có nhiều cách khác nhau để mua USDC.

Cách dễ nhất là bạn có thể mua USDC trên thị trường thứ cấp, Binance là một trong những lựa chọn hàng đầu, sàn cũng có nhiều cặp giao dịch với USDC để các bạn lựa chọn.

Một phương pháp khác là truy cập các AMM và swap các token khác sang USDC.

6. Câu hỏi thường gặp về USDC

Ai tạo ra USDC?

USDC được quản lý và giám sát bởi Centre. Centre hiện nay có 2 thành viên là Circle và Coinbase.

USDC có an toàn và thật sự “stable” không?

Mỗi USDC bạn nắm giữ tương ứng với 1 đô la Mỹ trong tài khoản ngân hàng để đảm bảo rằng người sở hữu luôn có thể redeem bất cứ lúc nào với tỷ lệ 1: 1. Xem xét các báo cáo kiểm toán hàng tháng của USDC tại đây.

7. Tổng kết

Trên đây là những thông tin mới nhất về USD Coin và đồng USDC

Tổng hợp và phân tích toàn bộ thị trường tuần 24 thông qua các infographic để đem lại insights giá trị cho bạn đọc: Stablecoin tăng trưởng nhẹ, những điểm nổi bật của hệ sinh thái Solana.

1. Tổng quan về thị trường trong tuần 24/2022

Những token được thị trường chú ý nhất trong tuần qua

Trong tuần qua, token được tìm kiếm nhiều nhất trên CoinGecko là CEL, token của dự án Celsius. Nền tảng cho vay phi tập trung này đã chặn nạp, rút tiền và giao dịch của người dùng vào sáng 13/06. Điều này gây nên nhiều hoang mang và hoảng loạn khi người dùng lo sợ rằng tình hình tài chính của nền tảng này đang gặp vấn đề và có thể gây ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường crypto.

Token được tìm kiếm nhiều thứ hai là USDD, stablecoin thuật toán của hệ sinh thái TRON. Cùng vào 13/06, stablecoin USDD đã mất peg và liên tục giảm giá trị. Tại thời điểm viết bài, giá trị của USDD đang là 0.95 USD. Việc stablecoin thuật toán USDD mất peg xảy ra tương tự như việc mất peg của stablecoin thuật toán UST. Điều này dấy lên lo ngại trong giới đầu tư rằng số phận của TRON sẽ giống như Terra.

Xu hướng Move To Earn vẫn chưa dừng lại khi token MOVEZ, token của dự án MoveZ trở thành token được tìm kiếm nhiều thứ ba. Những token còn lại đều là những token quen thuộc như YLD, OP, LUNA…

Bức tranh toàn cảnh của tuần 24 năm 2022

Dưới đây là những sự kiện đáng chú ý diễn ra trong tuần qua:

• Các sự kiện hợp tác, khởi chạy, ra mắt: Merit Circle DAO hợp tác cùng Yield Guild Games, Immutable ra mắt Arch v1.0, Circle ra mắt stablecoin hỗ trợ bởi đồng Euro, giới thiệu Tuần lễ Blockchain Hàn Quốc 2022.
• Các sự kiện khác: Youtuber Bigboy Crypto chuẩn bị kiện Celsius, quỹ đầu tư mạo hiểm Three Arrows Capital bị thanh lý bởi FTX, Deribit, BitMEX và đang xem xét bán tài sản, Inverse Finance bị hack…

2. Những tin tức nổi bật trong các DeFi Category tuần 24/2022

Những dự án NFT được nhắc đến nhiều nhất trên Twitter

NFT là token có tính độc nhất và không thể bị thay thế bởi những token khác, được sử dụng như bằng chứng xác thực và quyền sở hữu trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Trong tuần qua, PancakeSwap, dự án AMM lớn nhất trên Binance Smart Chain (BSC), đã vượt qua Tezos để trở thành dự án NFT được nhắc nhiều nhất trên Twitter với 8,011 lần. Điều này xảy ra vì trong tháng 5/2022, Pancakeswap đã tổ chức chương trình chụp ảnh với các sản phẩm của Pancakeswap trên toàn thế giới và tweet để nhận nhiều giải thưởng hấp dẫn.

Tezos giữ vị trí thứ hai với 7,322 lần và đứng thứ ba là StepN, dự án NFT hàng đầu trên Solana với 6,782 lần.

Bốn dự án NFT mới trong danh sách tuần qua là Bored Ape Yacht Club, Kyuubi Token, BSC Station và MicroPets. Đây đều là những dự án NFT thú vị, giúp người sở hữu có khả năng tạo ra lợi nhuận.

Tổng quan thị trường Stablecoin

Dưới đây là tổng quan về thị trường của 6 loại stablecoin trong 6 tháng đầu năm 2022: USDT, USDC, BUSD, DAI, FRAX và TUSD.

Tổng vốn hóa thị trường của 6 loại stablecoin trên đạt mức 152.4 tỷ USD, tăng 8 tỷ USD so với 6 tháng cuối năm 2021. Theo đó, USDT vẫn giữ vị trí stablecoin có mức vốn hóa thị trường cao nhất với 71.7 tỷ USD, giảm 11.6 tỷ USD so với mức ATH đầu tháng 5/2022. Đây cũng là mức thấp nhất của USDT trong 8 tháng qua.

Trong bối cảnh USDT dần đánh mất thị phần, đối thủ của USDT là USDC lại có mức tăng trưởng đáng kể với vốn hóa thị trường 54.3 tỷ USD, tăng 5.7 tỷ USD so với đầu tháng 5/2022, đứng vị trí thứ hai.

BUSD là stablecoin có sự tăng trưởng chậm và chắc với 17.4 tỷ USD vốn hóa thị trường. Ba loại stablecoin còn lại là DAI, FRAX và TUSD đều đang trên đà giảm. Thông tin chi tiết mời mọi người tham khảo bảng dưới đây

Bảng so sánh số liệu của Top 3 Stablecoin

Dưới đây là bảng so sánh số liệu về năm phát hành, loại tài sản thế chấp, nhà phát hành, số chuỗi, số peg, nguồn cung, tỉ lệ thống trị và thứ tự xếp hạng của ba loại stablecoin USDT, USDC và BUSD theo vốn hóa thị trường.

Theo đó, được phát hành bởi công ty Tether, USDT là stablecoin có tuổi đời cao nhất, chiếm ưu thế trên thị trường nhiều nhất, có nguồn cung lớn nhất và được xếp hạng thứ ba theo vốn hóa thị trường, chỉ sau Bitcoin và Ethereum. Dù trải qua rất nhiều khó khăn và tin đồn nhưng USDT vẫn chứng minh được vị thế vững vàng của mình.

USDC, stablecoin được phát hành bởi Circle chiếm vị trí thứ tư theo vốn hóa thị trường. Đứng vị trí thứ sáu là BUSD, stablecoin được phát hành bởi Binance, chỉ sau BNB, đồng token của công ty Binance. Thông tin chi tiết mời mọi người tham khảo bảng dưới đây.

3. Những tin tức nổi bật trong các hệ sinh thái tuần 24/2022

Hệ sinh thái Solana

Solana là nền tảng blockchain mã nguồn mở có hiệu suất cao với khả năng mở rộng lên đến 700,000 TPS và thời gian khối 400ms. Solana không cần áp dụng các giải pháp phức tạp như Sharding (phân mảnh cơ sở dữ liệu) hay Layer 2.

AMM (Automated Market Maker) là công cụ tạo lập thị trường tự động. Đây là phương thức giao dịch sử dụng thuật toán để tính toán giá token ngay tại thời điểm mua.

Hệ sinh thái Solana đang có khoảng 23 dự án AMM hoạt động. Trong đó, 5 dự án AMM nổi bật có thể kể đến là Raydium, Atrix, Orca, Saber và Saros.

Raydium chính là AMM hàng đầu trên Solana, kết hợp giữa model AMM và Orderbook. Chỉ sau 3 tháng ngắn ngủi, volume 24h (khối lượng giao dịch trong vòng 24h) của Raydium đã tăng 22.6 triệu USD. Volume 24h của Orca cũng tăng 16.8 triệu USD và Saros tăng 6.24 triệu USD.

Dù vậy, lượng TVL (tổng giá trị bị khoá) của các AMM này đều giảm đáng kể so với 3 tháng trước đó khi Raydium giảm 457.4 triệu USD, Atrix giảm 120.3 triệu USD, Orca giảm 223.8 triệu USD…

Những dự án AMM này đều đang lên kế hoạch ra mắt nhiều sản phẩm hơn trong tương lai như ra mắt veToken model, permissionless farms, stable pool và pool…

Tổng quan về các nền tảng vay mượn trên hệ Solana

Vay và cho vay (Lending & Borrowing) là nhu cầu không thể thiếu của các nhà đầu tư. Đây cũng là thị trường cốt lõi của DeFi, giúp tạo ra nhiều hoạt động và lợi nhuận, cần thiết cho sự phát triển của hệ sinh thái.

Hiện mảng Lending & Borrowing trên Solana đang có nhiều nền tảng phát triển, đáng chú ý là 5 nền tảng: Solend, Mango Markets, Hubble Protocol, Port Finance và Parrot Protocol.

Nổi bật nhất là Solend, dự án cho phép người dùng vay và cho vay các loại tài sản crypto một cách đơn giản và an toàn mà không cần thông qua bên thứ ba. Tổng giá trị tài sản cho vay và cho mượn của Solend lần lượt là 524 triệu USD và 222 triệu USD, giảm 646 triệu USD và 217 triệu USD so với tháng 3/2022.

Đứng vị trí thứ hai là Mango Markets với tổng giá trị tài sản cho vay và cho mượn lần lượt là 152.4 triệu USD và 35.7 triệu USD. Đây là nền tảng phi tập trung cho phép trading cross-margin sử dụng đòn bẩy lên tới 5 lần, tích hợp với hệ thống order book của Serum DEX.

Nói chung, tổng giá trị tài sản cho vay và cho mượn của những nền tảng này đều đang giảm. Những nền tảng này cũng đang lên kế hoạch ra mắt nhiều sản phẩm mới như: Giao dịch phái sinh, tùy chỉnh vaults, yield bearing tokens…

Hệ sinh thái Near Protocol

Near Protocol là blockchain hoạt động theo cơ chế Public Proof of Stake và Sharded (phân đoạn). Đây giống như một nền tảng đám mây do cộng đồng điều hành, có khả năng mở rộng cao và chi phí thấp dành cho các nhà phát triển để tạo ra các ứng dụng phi tập trung dễ dàng.

Dapp (Decentralized Application) là những ứng dụng phi tập trung, được xây dựng trên mạng lưới phi tập trung có hỗ trợ Smart Contract (hợp đồng thông minh) và giao diện Frontend cho người dùng. Các ứng dụng này sẽ tập trung giải quyết vấn đề trong một lĩnh vực nào đó.

Số lượng Dapp được xây dựng trên Near Protocol ngày càng tăng lên.

Trong đó, Ref Finance, sàn giao dịch phi tập trung với cơ chế AMM, là dự án có lượng TVL (tổng giá trị tài sản bị khóa) cao nhất với 207 triệu USD. Thời gian gần đây, Ref Finance đã hoàn thành nhiều bản cập nhật quan trọng, phát hành tính năng Ledger Support, đồng thời hợp tác cùng Allbridge…

Đứng vị trí thứ hai là Bastion Protocol với TVL đạt 180 triệu USD. Đây là giao thức vay và cho vay phi tập tập trung được xây dựng trên Aurora. Theo sau là những dự án quen thuộc như Burrow, Trisolaris, Aurigami… Thông tin chi tiết mời mọi người tham khảo bảng dưới đây.

4. Tổng kết

Trên đây là tất cả thông tin đáng chú ý được đội ngũ của XGems tổng hợp, nếu có sai sót trong việc tổng hợp thông tinh hay bất kì vấn đề gì, thực sự mong góp ý thông qua phần bình luận phía dưới

Ngoài Arbitrum & Optimism, Boba network cũng là một nền tảng Optimistic Rollup nổi bật trên thị trường. Về mặt thiết kế, Boba network tương tự như Optimism. Tuy nhiên, thiết kế token economy xung quanh BOBA lại khác biệt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu những điểm khác biệt đó, xem xét những mặt hạn chế của chúng.

1. Tổng quan về Boba Network

Boba Network là một giải pháp mở rộng quy mô Ethereum ra mắt vào tháng 8 năm 2021, nhằm mục đích giảm phí giao dịch, tăng thông lượng và khả năng mở rộng của các hợp đồng thông minh trên Ethereum.

Boba Network được phát triển bởi chính Enya và OMG Foundation. Trong đó, Enya là một công ty cơ sở hạ tầng blockchain đóng vai trò là người đóng góp chính cho dự án OMG, là một trong những giải pháp Layer 2 sớm xuất hiện trên Ethereum.

Boba Network sử dụng Optimistic Rollups (ORs), được phát triển từ codebase của Optimism. Về cơ bản, cách hoạt động của Boba Network cũng giống như Optimism, các hạn chế của Optimism mắc phải thì Boba network cũng tương tự. Bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây để hiểu thêm.

2. BOBA Tokenomics

BOBA token distribution

Nguồn cung BOBA lưu hành ban đầu rơi vào khoảng 160 triệu BOBA. Con số này bao gồm nguồn cung BOBA dùng để airdrop cho OMG holder (khoảng 140 triệu), cộng thêm 20 triệu BOBA dùng để cung cấp thanh khoản ban đầu cho BOBA token trên CEX & DEX.

Tổng nguồn cung BOBA là 500 triệu và được phân bổ như sau:

• Airdrop: Khoảng 140 triệu BOBA đã được phân phối cho OMG holder thông qua một đợt airdrop.
• Strategic investors: 50 triệu BOBA được phân phối cho các nhà đầu tư của dự án, khoản token này sẽ bị khóa 1 năm, sau đó sẽ được phân phối tuyến tính hàng quý trong ba năm tiếp theo, valuation của investors không được tiết lộ.
• Boba team: 100 triệu BOBA được phân phối cho team phát triển của Boba network, khoản token này sẽ bị khóa một năm, sau đó sẽ được phân phối tuyến tính hàng quý trong ba năm tiếp theo.
• Boba network treasury: 210 triệu BOBA còn lại sẽ được phân phối cho Boba treasury, số BOBA này sẽ được triển khai để phát triển hệ sinh thái Boba network. Một số trường hợp sử dụng của treasury bao gồm: khuyến khích thanh khoản, tiền thưởng lỗi, bug bounties, ecosystem grants và các chương trình khuyến khích khác nhau để hỗ trợ hệ sinh thái Boba phát triển.

BOBA token use cases

BOBA được thiết kế với ba trường hợp sử dụng chính chính bao gồm:

• Governance: Cộng đồng Boba Network có thể tham gia quản trị dự án thông qua Boba DAO.
• Staking rewards: Holder staking BOBA để có thể kiếm được một phần phí giao dịch trên mạng. Staking rewards được phân phối và điều chỉnh bởi cộng đồng Boba Network thông qua Boba DAO.
• Network growth: BOBA cũng được sử dụng để hỗ trợ cho Boba Network phát triển thông qua nhiều cơ chế và ưu đãi khác nhau.

1. vote-escrowed (ve) token model

Boba Network áp dụng ve model cho BOBA token. Boba Holder có thể stake & lock BOBA token tại Boba gateway để nhận được govBOBA. Tùy theo số lượng BOBA token stake và thời gian lock mà lượng govBOBA nhận được sẽ khác nhau.

Ví dụ:

• 1 BOBA bị khóa trong một năm = 1 govBOBA
• 1 BOBA bị khóa trong sáu tháng = 0.25 govBOBA
• 1 BOBA bị khóa trong ba tháng = 0.125 govBOBA

Với govBOBA, holder có quyền lợi:

• Tham gia quản trị giao thức, gửi đề xuất, bỏ phiếu và biểu quyết cho các đề xuất trên Boba DAO theo các hướng dẫn quản trị. Trong đó bao gồm các đề xuất về việc incentive trực tiếp hoặc gián tiếp cho các giao thức.
• Nhận emissions & revenue của giao thức (Staking rewards).

2. Boba network sử dụng BOBA làm gas fee trên Boba network

Proposal 4 đề xuất sử dụng BOBA token làm gas fee trên Boba network đã được thông qua trên Boba DAO. Hiện nay, Boba có thể được sử dụng để thanh toán gas fee trên Boba network.

Tuy nhiên, ETH vẫn là gas token mặc định, nhưng tất cả người dùng sẽ có tùy chọn thay đổi thành BOBA bằng cách truy cập Boba gateway đổi từ ETH sang BOBA, sử dụng BOBA làm gas fee sẽ được giảm 25%.

3. Tình hình hoạt động của Boba Network

Phía trên là những nét chính về Boba Network mà các bạn cần nắm bắt, phần này, chúng ta sẽ xem xét tổng quan tình hình hoạt động của Boba Network.

Tại thời điểm viết bài, TVL của Boba network rơi vào tầm 57 triệu đô, giảm hơn 96% khi so với đỉnh. Giá BOBA token cũng đã giảm hơn 96% khi so với giá cao nhất vào năm 2021, token của các native protocol trong hệ sinh thái Boba network cũng giảm hơn 99% và một vài dự án đã dừng hoạt động hẳn.

Nhìn chung, Boba Network ra mắt vào cuối năm 2021, thời điểm market sentiment đang tốt. Do đó, dù cách Boba Network sử dụng để bootstrapping network tương tự các hệ sinh thái Alt-L1 khác như: DeFi fork, meme coin & NFT,… nhưng kết quả thu được vẫn rất khả quan khi TVL của Boba Network bắt đầu tăng nhanh chóng và cán mốc 1 tỷ đô trong một thời gian ngắn sau khi một vài dự án DeFi ra mắt trên Boba mainnet.

Tuy nhiên, “quick money” đến nhanh thì rời đi cũng nhanh. Qua thời gian, khi yield từ các protocol được khai thác và giá giảm giảm dần theo thời gian. Yield cơ bản của Boba Network không còn duy trì ở mức đủ cao để hấp dẫn “quick money” ở lại, họ bắt đầu rời bỏ hệ sinh thái và di chuyển vốn sang các platform khác.

Hiện tại, mức độ hoạt động trên Boba đang rất thấp, bạn có thể check transaction trên Boba network tại đây. Với mức hoạt động như thế, revenue mà protocol kiếm được từ phí giao dịch gần như bằng không.

4. Những hạn chế của BOBA Token Economy

Token Economy là nền kinh tế xoay quanh các khái niệm về token, đề cao tính sở hữu & cộng tác giữa con người và xã hội. Sự xuất hiện của blockchain cho phép làn sóng này phát triển mạnh mẽ hơn vì mọi người có thể phát hành token một cách dễ dàng với chi phí rẻ trên một blockchain.

“Vote-escrowed token model” không tối ưu cho Boba Network

Hãy thử tưởng tượng khi Curve không emissions cho LPs, khi đó giao thức sẽ thu hút được bao nhiêu TVL? Vì vậy, Curve trong tình thế buộc phải emissions để bổ sung lợi nhuận cho LPs vì lợi nhuận thuần từ phí giao dịch không đủ hấp dẫn người dùng cung cấp thanh khoản. Ve model là giải pháp cho “tình thế” của Curve.

ve model không phải hoàn hảo, thực tế nó phù hợp cho các dự án cần emissions cao để hoạt động hiệu quả. Boba network trong một tình thế hoàn toàn khác. Về cơ bản, Boba Network hay các Optimistic Rollup khác không cần emissions cao để hoạt động tốt. Trường hợp tiêu biểu có thể thấy là Arbitrum và Optimism.

Lập luận đằng sau ve model là: “Boba network emissions cao dưới dạng incentive trực tiếp hoặc gián tiếp để thu hút nhiều dự án xây dựng trên Boba network từ đó gia tăng mức độ hoạt động on-chain và Boba Network có thể gián tiếp thu lại lợi nhuận từ một phần phí giao dịch và MEV phát sinh trên mạng”.

Ở góc độ cá nhân, mình thấy có hai điểm không chắc chắn trong lập luận trên, ý tưởng đằng sau “BOBA ve model” có thể hiểu là “pay to growth”, cách tiếp cận này không có gì sai. Tuy nhiên, điểm cần chú ý là sự “mặc định” việc “pay” sẽ khiến dự án “growth” thông qua việc thu lại được lợi nhuận từ một phần phí giao dịch trên Boba network. Rõ ràng, không có gì chắc chắn là lợi ích Boba Network thu lại sẽ bù đắp được chi phí mà giao thức bỏ ra.

Hai điểm không chắc chắn trong luận điểm trên:

• Lợi nhuận thu được chưa chắc đã lớn hơn chi phí bỏ ra, có thể khiến giao thức lỗ ròng và gây ra áp lực bán lên native token.
• Nếu Boba Network không còn triển khai incentive cho các bên liên quan, liệu các nhà phát triển và users có còn ở lại hệ sinh thái?

Mặt hạn chế của việc Boba Network emissions cao dưới dạng incentive trực tiếp hoặc gián tiếp sẽ gây ra áp lực bán lên BOBA token trên thị trường và khiến giá token sẽ có xu hướng giảm trong dài hạn.

Sushiswap là một trường hợp tiêu biểu tiếp cận theo hướng này mà chúng ta có thể thấy trong giai đoạn bull run 2020 – 2022 vừa qua, nó bắt đầu là một fork của Uniswap, để thu hút thanh khoản, Sushiswap đã sử dụng các chiến lược khai thác thanh khoản, họ emissions một khoản lớn SUSHI cho những người cung cấp thanh khoản.

TVL của Sushiswap tăng lên hàng tỷ đô chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. Ở thời điểm đỉnh cao về khối lượng giao dịch và TVL, Sushiswap vẫn lỗ ròng hàng tuần do lượng emissions cao ra thị trường thứ cấp có giá trị lớn hơn nhiều số tiền mà họ kiếm được từ phí giao dịch. Hậu quả là giá SUSHI trên thị trường có xu hướng giảm theo thời gian. Khi lượng emissions giảm theo thời gian, TVL và phí giao dịch cũng giảm theo.

Tổng quan, ve model không phải tệ nhưng mình cho rằng nó không phải là model phù hợp nhất để áp dụng vào một Optimistic Rollup như Boba Network. Một thiết kế giúp phân quyền sequencer nên là khía cạnh mà các Optimistic Rollup như Boba Network nên tập trung vào.

Staking BOBA không rủi ro

Trong các blockchain PoS, hệ thống yêu cần người dùng staked token của họ để có quyền thực thi các giao dịch. Họ được hưởng block reward do nỗ lực tính toán và chi phí họ bỏ ra. Ngược lại trong trường hợp họ gian lận, token staked của họ trong hệ thống có thể bị slashing.

Trong các chiến lược liquidity farming, người cung cấp thanh khoản cho các AMM có thể chịu một khoản lỗ lớn từ ảnh hưởng cho market sentmentiment và khoản lỗ do Impermanent Loss (IL). Phí giao dịch thường không đủ để bù đắp được khoản lỗ tiềm năm đó. Vì thế, các dự án AMM thường triển khai chiến lược khai thác thanh khoản, trong đó, người cung cấp thanh khoản được hưởng lợi nhuận từ liquidity farming reward.

Qua hai ví dụ ở trên, chúng ta có thể thấy staking trong hệ thống đòi hỏi người dùng chịu một rủi ro nào đó để đổi lấy phần thưởng tiềm năng. Trong các hệ thống PoS, giao thức “pay native token” để đổi lấy bảo mật mạng cao hơn. Trong các chương trình khai thác thanh khoản của AMM, giao thức “pay native token” để đổi lấy thanh khoản tốt hơn cho giao thức.

Ngược lại, cơ chế khóa & staking token trong Boba Network không có chức năng cụ thể trong hệ sinh thái, tác động chủ yếu là làm giảm nguồn cung BOBA trôi nổi trên thị trường, mang lại sự ổn định về giá cho BOBA token. Về cơ bản, giao thức đang trả tiền để BOBA holder không bán token của họ ra ngoại thị trường thứ cấp.

Hãy xem xét “5% fixed APY” mà giao thức đang trả cho staker đến từ nguồn nào. Theo như Boba Network trình bày, nó đến từ hai nguồn:

• Revenue của Boba Network đến từ một phần phí giao dịch mà người dùng trả.
• Emissions từ giao thức.

Với mức độ hoạt động trên Boba network tại thời điểm này, revenue của Boba Network đến từ phí giao dịch gần như không đáng kể. “5% fixed APY” mà giao thức trả cho staker đến từ Emissions.

Mặc dù hiện nay, chỉ có 5.3 triệu BOBA staked (3.3% Circulating supply) nên lượng Emissions không tạo nhiều áp lực bán lên native token nhưng điều gì sẽ xảy ra khi số lượng token staking lên 50 – 100 triệu BOBA?

Phức tạp trong hệ thống khi trả phí giao dịch bằng BOBA

Việc Boba Network cho phép sử dụng BOBA làm phí giao dịch trong mạng mang lại những lợi ích nhất định:

• Thêm tiện ích và tạo demand mua cho BOBA.
• Gia tăng sự lựa chọn của người dùng trên Boba Network trong việc lựa chọn gas token (ETH hoặc BOBA).

Tuy nhiên, điều này làm cho hệ thống trở nên phức tạp hơn vì phải bổ sung thêm một vài component. Trong các thiết kế của Optimism rollup, phí giao dịch hoàn toàn có được thanh toán bằng ETH, vì phí settle state root và phí call data lên Ethereum phải trả gas fee bằng ETH.

Để thêm lựa chọn BOBA token làm gas fee trên Boba network, họ đã thêm một hợp động vào thiết kế hệ thống để quy đổi phí người dùng phải trả bằng ETH ra BOBA token thông qua tỷ giá BOBA/ETH được cung cấp bởi oracle.

Hệ thống này gây ra thêm những phức tạp không đáng có cho hệ thống, khi giao thức trả ETH cho Ethereum và nhận về BOBA từ phí giao dịch người dùng trả, do mức độ hoạt động trên Boba Network hiện nay rất thấp, khoản gas fee mà Boba Network ứng trước có vẻ không bao nhiêu.

Nếu mức độ hoạt động của Boba Network đạt tới mức độ mà mức phí ETH thanh toán mỗi ngày cho Ethereum là hàng trăm nghìn đô thì đó là một rắc rối thật sự vì hàng ngày giao thức sẽ chi tiêu rất nhiều ETH cho phí giao dịch, liệu giao thức có đủ ETH để dự trữ ETH để trợ cấp cho người dùng.

Nếu giao thức lựa chọn giao dịch BOBA ra ETH thì vấn đề lại liên quan đến thanh khoản của BOBA? Sự phức tạp này lớn lên theo quy mô của Boba network, mức độ hoạt động on-chain trên Boba Network càng cao thì áp lực bán BOBA trên thị trường càng lớn.

Trường hợp tương tự là Chainlink (LINK), khi data providers trả phí bằng ETH để cập nhật giá lên on-chain và nhận lại khoản thanh toán bằng LINK token. Mặc dù Chainlink là một trong các dự án đứng đầu về Oracle và TVL secured bởi Chainlink lớn dần trong năm 2021 nhưng giá LINK lại có xu hướng sideway trong giai đoạn đó.

5. Tổng kết

Về mặc công nghệ và sản phẩm đã ra mắt trên mainnet, Boba network không khác nhiều với Optimism. Tuy nhiên, Boba network đang chú trọng vào việc tăng cường các trường hợp sử dụng xung quanh BOBA mà quên đi những giá trị cốt lõi tạo nên giá trị cho một optimistic rollup platform.

Trong khuôn khổ bài viết này, mình sẽ giới thiệu với anh em một công cụ phái sinh, đó là Everlasting Options (quyền chọn vĩnh cửu). Đây là một cách tiếp cận tương tự với Perpetual Futures (hợp đồng tương lai vĩnh cửu) trong việc phát triển một sản phẩm phái sinh phù hợp hơn đối với thị trường DeFi. Vậy Everlasting Options là gì? Tại sao thị trường lại có nhu cầu đối với sản phẩm này? Anh em hãy cùng mình tìm hiểu ngay dưới đây!

Bài viết được mình thực hiện dựa trên Everlasting Options White Paper được viết bởi Dave White (Paradigm) và Sam Bankman-Fried (FTX), anh em có thể tham khảo bài viết gốc tại đây.

1. Bối cảnh

Hạn chế khi áp dụng Options truyền thống vào DeFi

Như anh em đã biết, một hợp đồng quyền chọn có rất nhiều các điều khoản để lựa chọn trước khi đầu tư như đó quyền chọn mua (Call) hay quyền chọn bán (Put), giá thực hiện (Strike) là bao nhiêu, ngày đáo hạn (Expiry Date) là hôm nào,…

Điều này dẫn đến đối với mỗi sản phẩm quyền chọn ở mức Strike, Expiry Date,… khác nhau sẽ cần có thị trường riêng biệt.

Và mỗi thị trường riêng biệt đó sẽ cần một lượng thanh khoản nhất định thì mới có thể hoạt động hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu giao dịch.

Đối với thị trường tài chính truyền thống, nơi có lượng thanh khoản rất dồi dào thì vấn đề này dường như không gây ảnh hưởng quá nhiều.

Tuy nhiên đối với thị trường DeFi, nơi có lượng thanh khoản rất mỏng thì đây thực sự là một trở ngại không nhỏ để phát triển sản phẩm này theo “lối mòn” của TradFi.

Như anh em có thể thấy ở hình minh hoạ bên trên, việc chia ra quá nhiều thị trường như vậy sẽ làm thanh khoản phân mảnh. Dẫn đến mỗi thị trường Option (Call/Put) với một mức Strike và Expiry Date nhất định sẽ có rất ít thanh khoản để giao dịch.

→ Hệ quả là mức trượt giá cũng như chênh lệch giữa giá mua và bán (Spread) sẽ rất cao, làm các nhà đầu tư tiêu tốn rất nhiều chi phí không cần thiết để tiếp cận với sản phẩm Options.

Một vấn đề nữa liên quan đến việc Spread đó chính là khi muốn duy trì vị thế Options trong một khoảng thời gian dài (giả sử là một năm), mà các Options hiện tại chỉ support thời gian đáo hạn theo từng tháng (do vấn đề phân mảnh thanh khoản).

→ Muốn hedging portfolio sử dụng Options trong một khoảng thời gian dài sẽ phải liên tục mua mới và thực hiện Options vào ngày đáo hạn (Rolling Position). Điều này sẽ tiêu tốn rất nhiều chi phí do Spread cao như mình đã đề cập ở bên trên.

Giải pháp

Để giải quyết vấn đề trên thì một sản phẩm Options là Perpetual American Options (Hợp đồng quyền chọn vĩnh cửu kiểu Mỹ) được ra đời. Sản phẩm Options này sẽ không có thời gian đáo hạn và người sở hữu Options có thể thực hiện quyền của mình tại bất kỳ thời điểm nào (thay vì chỉ được thực hiện quyền vào ngày đáo hạn như European Options).

Sản phẩm này khắc phục được một phần việc thanh khoản phân mảnh bằng cách bỏ đi yếu tố Expiry Date ⇒ Bớt số lượng thị trường Options ⇒ Thanh khoản được tập trung hơn.

Tuy nhiên sản phẩm này lại gây ra rất nhiều rủi ro cho người bán Options (Options Writer). Bản chất khi bán Options (Short Options) thì người bán đã phải chịu rủi ro lớn hơn người mua rất nhiều

Ví dụ: Khi bán Call Options thì người bán sẽ phải chịu rủi ro rất lớn khi giá liên tục tăng.

Mà giờ đây khi bỏ yếu tố Expiry Date đi kèm với việc Options có thể thực hiện tại bất kỳ thời điểm nào ⇒ Càng gia tăng thêm rủi ro cho người bán Options.

Hơn nữa, những Options Writer lại đóng vai trò như Market Maker, do đó khi phải chịu rủi ro quá lớn như thế, họ sẽ không phát hành Options (cung cấp thanh khoản) để giao dịch.

Như vậy, sản phẩm này tuy khắc phục được một vấn đề nhưng lại làm nảy sinh ra một rắc rối khác thậm chí còn lớn hơn.

Từ đó, sản phẩm Everlasting Options được phát triển nhằm cải thiện hơn mô hình Options để áp dụng vào thị trường DeFi.

2. Everlasting Options có giải quyết được các vấn đề trên?

Everlasting Options là gì?

Một cách hiểu đơn giản, Everlasting Options là một dạng Perpetual Futures của Options.

Tương tự như Perpetual Futures, Everlasting Options không có thời gian đáo hạn và có Funding Fee. Tuy nhiên khác với American Perpetual Options, Everlasting Options giúp người sở hữu tiếp cận với quyền chọn theo một cách khác.

Mình sẽ có một ví dụ như sau:

• Nếu anh em sở hữu American Perpetual Options, anh em có thể thực hiện quyền mua/bán để kiếm lời.
• Còn nếu sở hữu Everlasting, anh em sẽ tiếp cận với Options theo hướng sở hữu một Portfolio gồm nhiều hợp đồng quyền chọn với việc các Options sẽ được rebalance liên tục để Portfolio không có thời gian đáo hạn (cơ chế hoạt động mình sẽ đề cập chi tiết hơn ở phần sau).
• Theo đó, thay vì việc thực hiện quyền chọn để kiếm lời, thì với Everlasting anh em sẽ kiếm lời thông qua việc giao dịch và nhận Funding Fee.

Bên cạnh đó, như Perpetual Futures, Everlasting Options sẽ giúp anh em tốn ít chi phí hơn trong việc Rolling Position. Mình sẽ lấy một ví dụ cụ thể như sau:

Anh em rất muốn phòng thủ cho BTC của mình do đó đã mua thêm Put Options để giảm bớt rủi ro. Tuy nhiên, nền tảng Options chỉ cung cấp sản phẩm Put Options ở mức giá anh em muốn với thời gian đáo hạn theo từng tháng (do nếu thêm một khoảng thời gian đáo hạn dài nữa thì thanh khoản sẽ rất phân mảnh).

Như vậy, muốn phòng thủ danh mục trong thời gian dài thì cách duy nhất chỉ là mỗi lần Put Option đáo hạn thì sẽ phải mở một vị thế Put Option mới. Điều này là rất tốn kém chi phí do vấn đề phân mảnh thanh khoản dẫn đến Spread và trượt giá.

⇒ Everlasting Options sẽ là giải pháp để khắc phục vấn đề này khi thanh khoản được tập trung hơn và anh em sẽ không cần phải lo lắng về Spread.

Tóm lại, Everlasting Options là một sản phẩm giúp anh em tiếp cận Options với một mức giá Strike nhất định mà không cần phải quan tâm tới thời gian đáo hạn.

Cơ chế hoạt động

Về cấu tạo, Everlasting Options bản chất là một portfolio bao gồm nhiều Options với cùng một mức giá Strike và có các mức Expiry Date khác nhau.

Trong White Paper của Dave White và SBF thì các Options trong Portfolio có thời gian đáo hạn lần lượt là 1 ngày, 2 ngày, 3 ngày,… với tỷ trọng trong danh mục lần lượt là 1/2, 1/4, 1/8,…

Khi mỗi một Options trong danh mục đáo hạn, giả sử trong trường hợp này là Options 1 đáo hạn, thì Portfolio sẽ tự động gấp đôi vị thế của các Options 2, 3, 4,… để vị thế của Portfolio trở lại như ban đầu (trước khi Options 1 đáo hạn).

⇒ Điều này dẫn đến việc Everlasting Options sẽ không có thời gian đáo hạn.

Và tất nhiên mỗi một lần “rebalance” sẽ là một lần 1 Option trong Portfolio hết hạn và phải mua lại những Options mới ⇒ Sẽ phải tốn một khoản phí, đó chính là Funding Payment.

Cũng giống như Perpetual Futures, Funding Payment cũng là một công cụ để cho giá cả của Options trên thị trường điều chỉnh về đúng với giá trị của Portfolio đó (như cách mà Funding Payment trên Perpetual Futures hoạt động để giữa cho giá Futures gần với giá Spot nhất).

Tuy nhiên khác với Perpetual Futures, Funding Payment trên Everlasting Options sẽ được tính với công thức (Mark – Payoff), trong đó:

• Mark: Là giá Everlasting Options đang được giao dịch.
• Payoff: Là phần lãi nhận được khi 1 Option trong Portfolio đáo hạn (nếu thực hiện Option mà không có lãi thì Payoff = 0).

Nếu (Mark – Payoff) lớn hơn 0 thì bên Long (Mua) Everlasting Options sẽ phải thanh toán Funding Payment cho bên Short (Bán hay Market Makers) và ngược lại. Nhưng theo lý thuyết thì bên Long sẽ luôn là bên phải trả Funding Payment cho Short.

Như vậy Everlasting Options giải quyết được 2 vấn đề chính:

• Phân mảnh thanh khoản: Bỏ đi yếu tố thời gian đáo hạn làm thanh khoản được tập trung hơn ⇒ Giảm trượt giá và đáp ứng được nhiều nhu cầu hơn.
• Giảm thiểu chi phí duy trì vị thế trong dài hạn: Trong trường hợp nhà đầu tư muốn tiếp cận với vị thế Options trong một khoảng thời gian dài, thì Everlasting Options sẽ giúp họ tốn bớt chi phí hơn.

3. Những vấn đề Everlasting Options cần khắc phục

Nhìn chung, tuy có cách tiếp cận mới và đột phá nhưng Everlasting Options vẫn có một vài yếu tố cần khắc phục có thể kể đến như:

• Vẫn chưa giải quyết tối ưu được vấn đề phân mảnh thanh khoản.
• Tại mức giá và hoàn cảnh nhất định, giao dịch Everlasting Options sẽ không có nhiều điểm khác biệt so với việc giao dịch tài sản cơ sở.
• Rất phức tạp để người dùng có thể hiểu ⇒ Tốc độ scale thấp.

Với thiết kế như trên, Everlasting Options vẫn phải có nhiều mức giá Strike khác nhau ⇒ Dẫn đến việc thanh khoản vẫn bị phân mảnh đặc biệt đối với thị trường Options hiện tại có mức thanh khoản rất thấp thì vấn đề này khá nghiêm trọng.

Còn một hạn chế nữa đó là khi mức Strike của Everlasting Options quá thấp so với giá Spot (đối với Call) hoặc quá cao so với giá Spot (đối với Put) ⇒ Khiến vị thế ở trạng thái In the money (ITM) quá nhiều thì Everlasting Options khi đó sẽ không khác gì Perpetual Futures nhưng với mức Funding Payment cao hơn.

⇒ Việc này sẽ dẫn đến một số mức giá Strike sẽ không được giao dịch nhiều ⇒ Thanh khoản không được sử dụng một cách hiệu quả.

Để giải quyết vấn đề này, Dave White và Sam cũng đã đề cập trong White Paper về Floating Strike Everlasting Options – một mức giá Strike được điều chỉnh một cách tự động và liên tục để phù hợp với hành động của thị trường.

Nhưng việc cải tiến này là rất khó thực hiện và có lẽ phải cần thêm thời gian nghiên cứu do các vấn đề về định giá và tính toán là không hề đơn giản.

Một số DeFi Protocol với sản phẩm Options

Đối với thị trường Crypto hiện tại, sản phẩm Options vẫn còn khá mới và chưa được sử dụng thường xuyên. Anh em có thể thấy rất rõ rằng, hiện nay ở trên các sàn giao dịch tập trung CEX vẫn chưa có nhiều sàn hỗ trợ sản phẩm Options, theo mình sẽ có 2 lý do chính:

• Đây là sản phẩm khá khó sử dụng và thiết kế.
• Market Makers (là các sàn giao dịch) có thể phải chịu khá nhiều rủi ro.
• Phân mảnh thanh khoản (tương tự như thị trường DeFi).

Còn ở trên thị trường DeFi hiện tại, category Options vẫn còn đang khá ít dự án.

Hơn nữa, trong các dự án này lại chưa có dự án nào thực sự nổi bật với việc chỉ có một protocol duy nhất có token đạt mức vốn hoá trên $100M.

Các Protocol hàng đầu trên thị trường hiện tại hầu như mới chỉ tiếp cận Options theo cách truyền thống. Như mình đã phân tích ở bên trên, cách tiếp cận này dù đơn giản nhưng khi áp dụng với thị trường DeFi sẽ có rất nhiều hạn chế.

Một ví dụ điển hình đó là Opyn, tuy đã ra mắt được một thời gian khá lâu cũng như có khá nhiều dự án được xây dựng trên đó nhưng các con số Opyn đạt được vẫn chưa thực sự ấn tượng.

Khối lượng giao dịch Options tổng cộng mới chỉ dừng lại ở mức $2.76B, con số này là rất nhỏ so với thị trường Perpetual Futures với khối lượng giao dịch hàng chục tỷ USD mỗi ngày.

Một ví dụ khác mình có thể kể đến đó là Hegic, cũng là một Options Protocol được ra đời từ khá sớm. Nhưng cũng giống như mình đã đề cập ở trên, khi áp dụng mô hình Options truyền thống vào DeFi sẽ gặp rất nhiều vấn đề dẫn đến nguồn vốn không được sử dụng tối ưu.

TVL của nền tảng theo đó cũng đã “lao dốc không phanh”.

Ngoài ra, các LP (hay Options Writers) trên Hegic cũng đã chịu tổn thất khá nặng nề khiến họ không còn động lực để cung cấp thanh khoản ⇒ Cách tiếp cận Options truyền thống lộ rõ điểm yếu.

Còn đối với Everlasting Options, hiện tại trên thị trường cũng đã có một số dự án được phát triển dựa trên White Paper của Dave White và Sam Bankman Fried:

• Deri protocol.
• 01 Protocol.

Hiện nay, 01 Protocol vẫn chưa chính thức mainnet, Deri Protocol đã có sản phẩm đi vào hoạt động. Tuy nhiên, do Deri có cả sản phẩm Everlasting Options lẫn Futures nên mình chưa thu thập được các số liệu chính xác về sản phẩm Options của dự án để đánh giá.

Số liệu duy nhất mình có được đó là TVL của Options Pool của Deri.

Hiện tại, Options Pool của Deri mới chỉ có Liquidity ở khoảng $8.3M ⇒ Điều này cho thấy sản phẩm Everlasting Options vẫn chưa thu hút được nhiều sự chú ý trên thị trường.

Tóm lại, ở thời điểm hiện nay, sản phẩm Options nói chung và Everlasting Options nói riêng vẫn là một điều gì đó khá mới trên thị trường DeFi.

4. Tiềm năng đối với Everlasting Options

Hơn nữa, Options lại là một sản phẩm khá phức tạp với nhiều bài toán cần giải quyết hơn so với Futures, do vậy khả năng cao sẽ phải mất khá nhiều thời gian nữa thì category này mới được hoàn thiện và thu hút dòng tiền.

Tuy nhiên, khi ánh xạ thị trường dựa trên proxy là Opyn thì chúng ta có thể thấy được tiềm năng của mảng này. Sự ra đời của Opyn đã là nền tảng để một số dự án có thể xây dựng trên đó có thể kể đến như Ribbon, StakeDAO và Gamma Portal.

Khi đối chiếu qua Everlasting Options, anh em có thể thấy đây là một sản phẩm phức tạp hơn do đó cũng sẽ kéo theo nhu cầu phát triển những Protocol đi kèm để tạo nên một hệ sinh thái nhỏ xung quanh sản phẩm gốc.

Nhưng khi nhìn lại thì Everlasting Options vẫn còn đó những bài toán cần giải quyết, do đó chúng ta không thể không loại trừ khả năng đây không phải là sản phẩm tối ưu và trong tương lai có thể có những lời giải khác ngoài Everlasting Options được phát triển.

Còn một trường hợp nữa có thể xảy ra, đó là thị trường có thể vẫn duy trì cách tiếp cận Options truyền thống để xây dựng sản phẩm. Nhưng sẽ phát triển các Protocol khác bên cạnh để tối ưu thanh khoản hơn hạn chế rủi ro cho Options Writers bằng cách sử dụng các chiến lược phức tạp như Neutral Delta, … ⇒ Khi đó Everlasting Options có thể sẽ khó có cơ hội cạnh tranh hơn.

Nhìn chung, Everlasting Options vẫn đang để lại nhiều dấu hỏi lớn về tiềm năng tăng trưởng, tuy nhiên việc đặt cược vào sản phẩm này không phải là không có cơ sở khi nó đã giải quyết được một số vấn đề nhất định của thị trường.

5. Tổng kết

Như vậy, Everlasting Options là một sản phẩm rất mới trên thị trường với nhiều cải tiến từ mô hình Options truyền thống đề phù hợp hơn với thị trường DeFi. Tuy chưa được nhiều dự án áp dụng cũng như các thông số về tiềm năng tăng trưởng là chưa hề rõ ràng, nhưng theo mình đây vẫn là một sản phẩm cần chú ý.

Một điều mà chúng ta thường thấy khi tham gia vào cuộc tranh luận blockchain nào tốt nhất, đỉnh nhất đó là việc so sánh các con số như số giao dịch trên giây, chi phí giao dịch,… Sau đó sẽ bàn về hệ sinh thái, dòng tiền trong DeFi lớn như thế nào, các mảnh ghép đã hoàn thiện chưa, hoạt động mua bán NFT có sôi nổi không,… Tuy nhiên, chúng ta lại bỏ qua một yếu tố vô cùng quan trọng, đó là Blockchain Developer, các nhà lập trình, xây dựng dự án Blockchain.

Điều này dễ hiểu bởi phần lớn chúng ta tham gia vào thị trường Crypto lại không phải là developer (dev) mà là user, nhưng việc một Layer-1 blockchain thu hút được dev sẽ quyết định sự sống còn của chính nó. Đó cũng là một phần lý do mà Ethereum dù phí gas cao và tốc độ chậm nhưng lại vẫn giữ vị thế độc tôn trong thị trường crypto, và tại sao các Layer-1 mới nổi lại không đạt đến tiềm năng mà nhiều người mong đợi.

Vậy trong bài viết này, mình sẽ cố gắng đưa ra các yếu tố để thu hút và giữ chân các Blockchain Developer, từ đó anh em có thể dự phóng được tiềm năng của các blockchain một cách chính xác hơn

Disclaimer: Mình viết bài này dưới góc nhìn của một researcher, không phải là một developer. Bản thân mình không có kinh nghiệm coding Web2.0 hay Web3.0, mình thu thập thông tin từ các nguồn như bài nghiên cứu, bài báo, kênh twitter,…

2. Tổng quan về cộng đồng Blockchain Developer Web 3.0

Một mục tiêu của blockchain mà chúng ta thường nghe thấy là Mass Adoption, đó là khi blockchain được sử dụng rộng rãi bởi người dùng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần tập trung vào Developer Adoption, do số lượng Web 3.0 dev hiện nay còn rất ít so với Web 2.0 dev.

Vào năm 2018, số lượng Web 3.0 developers là 105,000 (chi tiết tại đây), dù đã tăng rất nhanh trong vòng 2 năm trở lại đây nhưng khi so với tổng 18 triệu Web 2.0 dev trên toàn thế giới thì con số này còn rất bé

Sự phát triển và phổ cập của công nghệ blockchain cũng được thể hiện ở nhu cầu tuyển dụng Blockchain Developer:

• Blockchain nằm ở đầu danh sách khi nói đến 10 kỹ năng cứng hàng đầu vào năm 2020 dựa trên Báo cáo của Blockchain Academy. Cũng theo báo cáo này, công việc tiềm năng nhất năm 2020 là Blockchain Developer, tăng gấp 33 lần.
• Nhu cầu toàn cầu đối với các nhà phát triển blockchain tăng lên 300% – 500% hàng năm trên Glassdoor.

• Các công ty lớn nhất đang tuyển dụng là IBM, Microsoft, Visa, CoinBase, Circle, và ConsenSys.
• Hoa Kỳ là quốc gia hàng đầu khi nói đến số lượng công việc liên quan đến blockchain, tiếp theo là Vương quốc Anh, Pháp và Đức.

2. Các yếu tố thu hút Blockchain Developer

Là một người dùng, chúng ta có thể chuyển giữa các dự án rất là nhanh và với chi phí thấp. Đó có thể là do một dự án khác có APR farming tốt hơn, UI/UX tốt hơn, … Tuy nhiên, với một Blockchain Developer, họ sẽ dành rất nhiều thời gian, công sức và nguồn lực tài chính cho chỉ một dự án, do đó việc lựa chọn một blockchain Layer-1 để xây sản phẩm của mình là tối quan trọng.

Môi trường lập trình thân thiện

Hiện nay, một vài blockchain thế hệ 3.0 đã chạy trên WebAssembly (Wasm). Wasm có các lợi thế sau so với EVM:

• Wasm hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình hơn so với EVM. Wasm hỗ trợ các ngôn ngữ lập trình quen thuộc như Rust, C++, Typescript, Haxe,… còn EVM hỗ trợ ít ngôn ngữ hơn, bao gồm Solidity, Vyber,… ⇒ Dev 2.0 sẽ có thể nhanh chóng viết Smart Contract và không phải học các ngôn ngữ mới.
• Wasm là chuẩn cho các trình duyệt web và được phát triển bởi các công ty lớn như Mozilla, Chrome, … ⇒ Các công cụ (tooling) hỗ trợ dev nhiều hơn so với EVM và Wasm vẫn được tiếp tục phát triển bởi lượng dev đông đảo (cả Web 2.0 và 3.0) cũng như doanh nghiệp.
• Wasm có hiệu suất cao, còn EVM không hỗ trợ được các dãy số nhị phân nhỏ hơn 256-bit.

“Nhưng không có gì là ngu ngốc khi bắt đầu nghĩ xem điều tiếp theo là gì [sau EVM]và đối với tôi điều đó là sử dụng WebAssembly như các hợp đồng thông minh” – Gavin Wood, Founder của Polkadot nói.

Ngoài ra, một vài blockchain mới có ngôn ngữ lập trình smart contract riêng, ví dụ như Cardano có Plutus. Tuy nhiên, do hiệu ứng mạng lưới và độ nổi tiếng của Cardano (chủ yếu là nhờ founders rất có tiếng trong cộng đồng crypto) nên dev vẫn tích cực xây dựng trên nền tảng này. Ngoài ra lợi thế của ngôn ngữ này là độ bảo mật cao, giảm thiểu rủi ro.

Điều này có thể không đúng với các blockchain mới, ít có tiếng hơn nhưng lại có ngôn ngữ lập trình mới, do nó sẽ tạo ra rào cản rất lớn cho Blockchain Developer kể cả khi nó có công nghệ tốt hơn như chi phí thấp, tốc độ giao dịch cao,… (như Kadena có ngôn ngữ Pact).

⇒ Trong trường hợp này chúng ta nên quan sát cách dự án thu hút được blockchain developer thông qua hai cách dưới đây.

Hỗ trợ về tài chính

Tương tự như Web 2.0, để có thể lên ý tưởng, lập đội ngũ, xây dựng dự án và marketing thì cần nguồn lực tài chính lớn. Điều này có thể có từ việc đi gọi vốn từ các quỹ lớn như Coinbase Ventures, a16z, Pantera,…

Tuy nhiên, với các dự án nhỏ lẻ hơn, nguồn vốn sẽ đến từ các hackathons và bản thân tổ chức quản lý blockchain đó, ví dụ Solana Foundation, Algorand Foundation,…

Thông thường, với một blockchain ở giai đoạn đầu thì họ sẽ mở hackathon nhỏ để dần dần thu hút các dev trước (khoảng vài trăm nghìn đô). Điều này sẽ giúp họ xây dựng các mảnh ghép đầu tiên như AMM, Stablecoin,…

Chúng ta sẽ thấy các hackathon này trên gitcoin, một nền tảng để tài trợ cho những developer đang tìm kiếm công việc mã nguồn mở. Trái với các hackathon tự tổ chức, chúng ta có thể thấy được rõ các dự án đang được xây dựng trên hackathon là gì, có bao nhiêu người tham gia,… từ đó nắm bắt được hiệu quả cũng như chiến lược tương lai của dự án.

Case Study: Casper Network là một blockchain Layer-1 tương thích Wasm mới được mainnet vào tháng 3/2021 và Hackathon đầu tiên của họ là trên Gitcoin vừa kết thúc vào 11/10. Chúng ta có thể thấy các prizes chủ yếu là cho DeFi và NFT, cho thấy họ đã sẵn sàng xây dựng một hệ sinh thái. Kết thúc hackathon thì có tổng cộng 1300 dev tham gia, gấp nhiều lần so với mục tiêu 500 của Casper.

Còn với một blockchain đã hoàn thiện đầy đủ về cơ sở hạ tầng, có mảnh ghép DeFi layer 2 làm trung tâm thanh khoản,… thì họ sẽ mở các hackathon lớn hơn với giải thưởng lớn lên đến hàng triệu đô. Các giám khảo, speakers,… cũng sẽ nổi tiếng và có kinh nghiệm hơn để có thể đem lại giá trị nhiều nhất cho Blockchain Developer cũng như tạo tiếng tăm cho dự án thắng cuộc.

Về các quỹ hỗ trợ, bản thân tổ chức đứng sau blockchain sẽ thành lập một quỹ riêng để tài trợ cho các dự án muốn xây dựng trên nền tảng của mình. Hoặc như trong thời gian vừa qua, các hệ sinh thái rất tích cực triển khai Incentive Program, ví dụ như Fantom, Agorand với quỹ DeFi Fund,… để khuyến khích blockchain developer xây dựng dự án của mình ở trên hệ sinh thái đó, với các kết quả rất tích cực.

Để hiểu hơn về incentive programs và kết quả chúng đem lại, anh em có thể tham khảo video sau:

Cộng đồng mạnh để hỗ trợ Blockchain Developer

Không thể phủ nhận rằng dù một blockchain có hỗ trợ dev về mặt ngôn ngữ lập trình, tutorials,… thì dự án Web 3.0 vẫn còn rất mới với đại đa số dev (đặc biệt là dev từ Web 2.0 muốn thử sang Web 3.0).

Ngoài ra cũng có nhiều khía cạnh mới liên quan đến Web 3.0 như tokenomics, tech stack,… Do đó một cộng đồng Blockchain Developer mạnh sẽ giúp dev mới trả lời các câu hỏi về lập trình, hay giúp kết nối các dev có cùng ý tưởng và thành lập team cùng nhau.

Thông thường các dự án sẽ mở group chat cho Blockchain Developer trên Discord hoặc Telegram, anh em nào nghiên cứu sâu có thể vào để xem mức độ hoạt động của Blockchain Developer hay các kế hoạch trong tương lai.

Ngoài ra, để có thể xây dựng một dự án thành công thì founder sẽ cần có một đội ngũ gồm các thành viên thuộc các mảng như UI/UX, marketing, community building,… Một cộng đồng tốt cũng sẽ rất là có ích với dự án trong việc kết nối nhân sự hay thậm chí là thực hiện những công việc này cho họ.

Cuối cùng, các tổ chức đứng sau blockchain cũng cần chuẩn bị chu đáo các khóa học, webinars để có thể giúp dev làm quen nhanh chóng với cách lập trình Web 3.0 cũng như các buổi talkshow, sự kiện networking,… để tích cực xây dựng cộng đồng và thu hút dev.

3. Case Study về tầm quan trọng của Blockchain Developer

Near Protocol

NEAR Protocol là một blockchain hoạt động theo cơ chế Proof of Stake và Sharded (phân đoạn). Trong thời gian vừa qua, Near tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng (như Aurora, Rainbow Bridge,…) rồi mới bắt đầu xây dựng các dự án về DeFi, NFT, GameFi,…

Qua phân tích dưới đây, chúng ta có thể thấy rõ Near rất tập trung vào developer experience (trải nghiệm của developer) với những con số rất tích cực:

1. Môi trường lập trình thân thiện

Smart Contract của Near được xây dựng trên WebAssembly, điều này sẽ đem lại sự quen thuộc cho các nhà lập trình Web 2.0. Near cũng cung cấp các công cụ sau cho dev:

• JavaScript SDK (Software Development Kit).
• Rust SDK: Ngôn ngữ lập trình có độ bảo mật cao hơn, thường được dùng cho các dự án tài chính.
• Command Line Interface: Bộ công cụ dòng lệnh đầy đủ cho dev.
• AssemblyScript Contract SDK.
• Gitpod cho Near: Near sử dụng Gitpod để tạo trải nghiệm tích hợp nhanh, không mất thời gian cho các dev.

Đây không chỉ là điểm nổi bật duy nhất của Near, bởi Near còn có các giải pháp mở rộng Layer-2 như Aurora và Octopus Network.

Octopus Network là một mạng lưới chạy application-specific blockchains hay appchains (các blockchain riêng biệt được tạo ra với mục đích riêng biệt thay vì các blockchain thường, đa năng như Solana, Ethereum,…).

Các appchain này được viết bởi Substrate (framework để xây dựng parachain trên Polkadot), và trong tương lai Octopus Network cũng sẽ hỗ trợ Cosmos SDK (dùng để xây dựng blockchain kết nối IBC trong hệ sinh thái Cosmos).

⇒ Có thể thấy, Near hỗ trợ tất cả các ngôn ngữ lập trình smart contract và appchain phổ biến hiện tại, bao gồm Rust, AssemblyScript, Solidity, Vyper, và Substrate. Hiện nay khó có blockchain Layer-1 nào khác có sự linh hoạt được như Near về khía cạnh này.

2. Tiềm lực tài chính mạnh

Near đã trải qua 3 vòng gọi vốn từ các quỹ đầu tư lớn như a16z, Coinbase Ventures,… Near hiện đang dùng số tiền này rất tốt trong việc cung cấp funding cho các dự án và tổ chức hackathons.

Trong 6 tháng đầu năm 2021, Near Grant Program (chương trình cấp vốn của Near) đã trao tổng cộng 1 triệu đô la Mỹ cho các dự án tiềm năng mà muốn xây trên Near. Một số dự án được cấp vốn bởi Near Foundation gần đây có thể được kể đến như Emiswap, Panther, Trisolaris,…

Sau khi đã hoàn thành cơ bản cơ sở vật chất, Near bắt đầu mở hackathon lớn có tên là MetaBUIDL với tổng giá trị giải thưởng là 1 triệu đô. Near cũng mời rất nhiều diễn giả, ban giám khảo từ các công ty công nghệ lớn, dự án crypto tiềm năng,… từ đó thu hút rất nhiều sự chú ý từ cộng đồng crypto nói chung và Blockchain Developer nói riêng.

Kết thúc hackathon, có 7 dự án đạt giải, với dự án đạt giải đặc biệt Roke.to sẽ chính thức chạy vào 14 tháng 10.

Một hackathon khác mà Near hiện cũng đang tham dự là Swiss Blockchain Hackathon cùng với các blockchain khác như Streamr, Casper, Algorand,…

Near cũng đã công bố Incentive Programs trị giá 800 triệu đô, với 350 triệu đô cùng với Proximity. Kèm với đó là thông báo các dự án có tên tuổi sẽ được xây dựng lên Near và Aurora như Dodo, KyberDMM, Curve,…

⇒ Điều này cho thấy Near đã chính thức bắt đầu xây dựng hệ sinh thái của riêng mình với mục tiêu là mass adoption.

3. Cộng đồng đa dạng

Một trong những điểm độc đáo nhất của Near là Guilds. Đây là các cộng đồng với mục tiêu, sở thích khác nhau như Legal Guild (làm về luật), Art Guild (về nghệ thuật, NFT), Flying Rhinos Guild (làm về content và giúp các dự án marketing), … với tổng số lượng đã lên tới hơn 100, với 7 guilds mới được thành lập trong tháng qua. Các guild này có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ dự án về các mảng như luật, marketing, dev support,…

Đáng chú ý nhất trong thời gian vừa rồi là sự xuất hiện của Sankore 2.0. S2 sẽ giúp các blockchain developer sử dụng Near Protocol để xây dựng, phát triển Web 3.0 và phổ cập kiến thức về lĩnh vực mới này ở châu Phi. Hiện tại S2 đã kết nối được với Bithub.Africa, hứa hẹn sẽ xây dựng cộng đồng Blockchain Developer lớn mạnh ở châu lục đầy tiềm năng này.

Moonbeam vs Astar Network

Với việc Polkadot đã chính thức mở auction parachains, mình sẽ phân tích hai smart contract platforms là Moonbeam và Astar về các khía cạnh Blockchain Developer và đưa ra một vài nhận xét cá nhân.

1. Môi trường lập trình

Moonbeam là một EVM-compatible parachain trên Polkadot. Do đó Moonbeam sử dụng ngôn ngữ lập trình tương tự như Ethereum như Solidity, Vyper,… Ngoài ra Moonbeam cũng tích hợp các công cụ quen thuộc như ví Metamask, Remix, Waffle,…

Astar Network đặt mục tiêu là một dApp Hub Layer của Polkadot, do đó nó hỗ trợ cả Ethereum Virtual Machine và WebAssembly, điều này sẽ giúp Astar thu hút được dự án ở các blockchain khác cũng như dev từ Web 2.0 chuyển sang. Astar cũng sẽ hỗ trợ các giải pháp scaling Layer-2 như ZK Rollups và Optimistic, dự kiến vào Q1 2022.

⇒ Có thể thấy rằng Astar Network dù hỗ trợ EVM nhưng không chuyên sâu như Moonbeam, do đó mình nhận định rằng các dự án đã được xây trên Ethereum sẽ dịch chuyển sang Moonbeam là chính, còn Astar Network đa năng hơn nên sẽ phù hợp cho các dự án mới mà dev muốn tận dụng WebAssembly vì sự quen thuộc và linh hoạt hơn của nó. Điều này cũng lý giải tại sao số dự án hợp tác với Moonbeam lại nhiều hơn Astar.

2. Hỗ trợ tài chính

Cả hai platform đều cung cấp grant cho các dự án cũng như nhiều hình thức hỗ trợ khác.

Moonbeam cung cấp funding dưới hình thức token Glimmer (GLMR) và các công cụ dev cho các dự án về cơ sở hạ tầng và dự án nằm trong hệ sinh thái thuộc mảng DeFi, NFT,… Ngoài ra, Moonbeam cũng hỗ trợ về networking (kết nối với các dự án khác, nhà đầu tư,…) và end-to-end support (hỗ trợ từ đầu đến cuối, bao gồm việc xây dựng dự án, marketing,…)

Shiden Network trên Kusama đã thông báo dành ra 6% tổng số token (tương ứng với gần 30 triệu đô) để thu hút dự án xây dựng trên hệ sinh thái của họ, bao gồm các hoạt động như funding trực tiếp, tổ chức hackathons, các sự kiện cho dev,… Do đó, chúng ta hoàn toàn có thể trông đợi một quỹ tương tự như vậy cho hệ sinh thái của Astar một khi Astar thắng parachain slot.

Ngoài ra Microsoft Japan cũng chính thức bắt tay với Stake Technologies (tổ chức xây dựng Astar/Shiden) trong việc mở rộng hệ sinh thái thông qua các hoạt động marketing và hỗ trợ về cơ sở hạ tầng.

Một điểm độc đáo của Astar là dApp staking. Những blockchain developer xây dựng dự án trên Astar/Shiden sẽ nhận được token thưởng dựa trên hoạt động trên chuỗi và số lượng token được stake ở dự án đó, điều này sẽ thu hút dev xây dựng dự án ở trên Astar/Shiden. Họ cũng đã thiết kế một flywheel để đảm bảo các bên tham gia hệ sinh thái được hưởng lợi và tránh bị lạm phát giá token.

Flywheel: 10% token được released mỗi năm ⇒ 50% trong số này được chuyển cho dev và dApp stakers ⇒ Càng có nhiều dự án thì số lượng token được stake càng nhiều ⇒ Giảm nguồn cung lưu hành và tăng giá token ⇒ Phần thưởng cho dev tăng và khuyến khích họ xây dựng dự án ⇒ Vòng lặp tiếp tục.

⇒ Do đó hiện tại mình đánh giá Astar đang mạnh hơn về mặt thu hút dev qua funding và cơ chế dApp staking, tuy nhiên hiệu quả thật sự thì chúng ta vẫn cần phải đánh giá sau khi Astar và Moonbeam đã chạy.

3. Cộng đồng

Hiện tại sự hỗ trợ Blockchain Developer chủ yếu đến từ chính hai foundation là Moonbeam và Astar thông qua các chương trình như Builders Programs, Substrate Builders Program,… nhưng họ chưa xây dựng các tổ chức độc lập khác như cách Near đã làm.

Tuy nhiên, điều này có thể là vì cả hai dự án đều chưa chính thức chạy nên họ đang tập trung nhiều hơn vào việc xây dựng dự án và tech, sau khi đã lên Polkadot thì chúng ta sẽ thấy các động thái xây dựng cộng đồng rõ hơn từ phía Moonbeam và Astar.

4. Chiến thuật đầu tư

Hiểu được những kiến thức này, chúng ta có thể biết blockchain đang ở giai đoạn nào, họ đang tích cực xây dựng cơ sở hạ tầng trước hay đã bắt đầu thu hút Blockchain Developer và xây dựng hệ sinh thái của riêng mình, từ đó chúng ta sẽ có điểm vào hợp lý và giảm thiểu rủi ro nhất có thể.

Chiến thuật này sẽ áp dụng chủ yếu với các smart contract platform, không phải với dApp hoặc application-specifc blockchain.

Mình lấy ví dụ là Solana.

Vào cuối năm 2020 Solana đã hoàn thành cơ bản về mặt cơ sở hạ tầng, có được những công nghệ đột phá với tốc độ giao dịch cao và chi phí rẻ nhất thị trường. Họ cũng tích hợp các dự án về cơ sở hạ tầng như Chainlink, Arweave, Akash,… Tuy nhiên về mặt hệ sinh thái thì chúng ta lại chưa thấy có gì nhiều, các mảnh ghép về DeFi như AMM, Lending,… gần như chưa có.

⇒ Chúng ta không biết được rằng Solana dù với công nghệ cao như vậy, nó có thể thu hút các blockchain developer xây dựng dự án không, có hệ sinh thái chất lượng không, do đó vào thời điểm này chúng ta nên quan sát thêm.

Tuy nhiên, đầu năm 2021 Solana bắt đầu tích cực mở hackathon và xây dựng cộng đồng. Solana đã tổ chức 2 hackathon, thu hút hàng trăm dự án và hàng nghìn người từ khắp nơi trên thế giới góp sức để xây dựng hệ sinh thái. Các dự án thắng cuộc đều đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái như Saber, Sunny, Mango,…

Từ đó, chúng ta sẽ có thể nhận định được ý định của Solana trong việc xây dựng hệ sinh thái của mình và có chiến thuật đầu tư phù hợp.

Anh em có thể kết hợp với phân tích dòng tiền vĩ mô và vi mô để có được bức tranh tổng quan nhất (ví dụ nhiều dự án nhưng dòng tiền có đổ về không, hay dòng tiền đổ về mảng nào) qua video sau:

Vậy so sánh với Near, chúng ta cũng có thể thấy Near đang ở giai đoạn tương tự như Solana vào năm 2020.

Near đã hoàn thành cơ sở hạ tầng như Aurora (mainnet 12/5), Rainbow Bridge, Flux (Oracle),… và bắt đầu xây dựng hệ sinh thái riêng cho mình (thông qua mở hackathon, tích cực hỗ trợ grant cho các dự án và incentive programs trị giá 800 triệu đô).

⇒ Mình tin rằng đây là một hệ sinh thái anh em nên để mắt tới trong Q4/2021 và 2022.

Disclaimer: Tất cả những thông tin trên bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ những trải nghiệm trên thị trường và không được coi là lời khuyên đầu tư. Đầu tư Crypto là một hình thức đầu tư mạo hiểm và chỉ nên tham gia với số vốn có thể mất.

5. Tổng kết

Một dự án blockchain có thành công được không một phần là nhờ công nghệ tốt hơn, nhưng phần lớn sẽ phụ thuộc vào khả năng thu hút dev xây dựng dự án trên nó, do đó chúng ta cần phải theo dõi kỹ các động thái của tổ chức cũng như hoạt động cho Blockchain Developer để đưa ra quyết định đầu tư chính xác nhất.

Ngoài các stablecoins thuộc fiat-backed và crypto-backed, còn có thêm 1 loại stablecoin khác đó là Algorithmic Stablecoins.

1. Bối cảnh

Stablecoin là một thành phần cực kỳ quan trọng trong crypto nói chung và DeFi nói riêng. Trong năm 2020, thị trường stablecoin đã có bước tiến phát triển lớn, nhu cầu sử dụng stablecoin ngày càng nhiều. Điều đó được thể hiện rõ qua biểu đồ tổng cung của stablecoin dưới đây.

Các stablecoin có sự phát triển vượt bậc là các stablecoin thuộc fiat-backed và crypto-backed. Ngoài ra, Stablecoin còn có thêm 1 loại stablecoin khác đó là Algorithmic Stablecoin (stablecoin thuật toán).

2. Algorithmic Stablecoin là gì?

Algorithmic Stablecoin là stablecoin có sự ổn định dựa trên cơ chế co giãn cung cầu (elastic supply) nhờ sử dụng thuật toán gọi là Rebase.

Khi nhắc đến Algorithmic stablecoin cần chú ý đến quy tắc rebase (rules):

• Thời gian Rebase: Thường thì mỗi dự án sẽ có thời gian khác nhau, với tên gọi khác nhau.
• Mức giá trigger Rebase: Thường thì dự án cần phải có 1 khoảng giá để làm điều kiện trigger rebase tăng hay giảm. Ví dụ: AMPL có mức giá +-5%.
• Mức giá đó được lấy từ nguồn oracles nào? Thường thì dự án sử dụng TWAP của Uniswap.
• Mức tăng/giảm cung tối đa.

3. Phân loại Algorithmic Stablecoin

Mình tạm chia Algorithmic Stablecoin thành 3 loại là single-token model, multiple-token model và hybrid model.

Single-Token Model

Các đồng Algorithmic stablecoin theo mô hình 1 token sẽ hoạt động với cơ chế Rebase đơn giản.

Giá token sẽ được pegged tại mức $1, cứ đến mỗi lần Rebase sẽ xảy ra 3 trường hợp:

• (1) Giá token tăng hơn $1, tổng cung sẽ tăng lên.
• (2) Giá token giảm hơn $1, tổng cung sẽ giảm xuống.
• (3) Giá token không thay đổi vẫn trong khoảng $1, tổng cung được giữ nguyên.

Khi tổng cung thay đổi, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người nắm giữ token thể hiện qua số lượng token có thể tăng hoặc giảm tương ứng với kết quả Rebase.

Dự án nổi bật và cũng là người dẫn đầu cho xu hướng Algorithmic Stablecoin là Ampleforth (AMPL) theo sau đó là Yam Finance (YAM).

Multiple-Token Model

Cơ chế hoạt động của Multiple-Token Model vẫn giống với Single-token model, giá token vẫn được neo ở mức $1. Khi Rebase vẫn có 3 trường hợp xảy ra:

• (1) Giá token trên $1, tạo thêm tokens.
• (2) Giá token dưới $1, tạo ra nợ dưới dạng bond.
• (3) Giá token vẫn ổn định tại mức $1, không tạo thêm tokens.

Những dự án theo mô hình này phải có đến 3 tokens gồm:

• Stablecoin.
• Shares tokens dành cho shareholder.
• Bond tokens thể hiện nợ của giao thức.

Khác với mô hình single-token, mô hình multiple-token không phân phối token được tạo ra đồng đều cho tất cả những ai nắm giữ thay vào đó sẽ phân phối cho những thành phần tham gia vào giao thức như Shareholder, Liquidity Provider, Bond token holder với tỷ lệ khác nhau tùy vào từng giao thức cụ thể.

Những dự án theo loại này có thể kể đến như Basis Cash (BAC, BAS, BAB), DollarProtocol (USDX, SHARE, xBOND).

Hybrid Model

Cơ chế hoạt động của Hybrid Model chỉ tồn tại 1 stablecoin, nhưng khi rebase dương, tổng cung sẽ tăng và phân phối cho những thành phần tham gia vào giao thức. Khi rebase âm, sẽ phát hành nợ dưới dạng coupon tại mức chiết khấu cao để khuyến khích người nắm giữ stablecoin mua nợ.

Điển hình của dạng này có thể kể đến Emptyset Dollar (ESD) và bản fork của nó là Dynamic Set Dollar (DSD).

4. Nghịch lý của Algorithmic Stablecoin

Một stablecoin muốn tồn tại lâu dài cần phải có sự ổn định nhất định để có thể thu hút nhu cầu sử dụng thông thường. Muốn có sự ổn định nhất định các Algorithmic stablecoin phải đạt được mức vốn hoá đủ lớn (1 – 10 tỷ đô) để có đủ thanh khoản tránh khỏi sự biến động về giá.

Để chạm được mốc vốn hoá lớn như vậy, thì vòng lặp rebase phải dương. Điều đó dẫn đến câu hỏi làm sao để tạo nhu cầu sử dụng stablecoin đủ lớn để giữ được mức giá luôn lớn hơn $1.

Để giải quyết vấn đề này, cần incentivized các thành phần tham gia vào giao thức.

Single-token: Tạo chương trình thưởng cho những người tham gia cung cấp thanh khoản thông qua liquidity mining.

Multiple-token:

• Liquidity provider được hưởng % số stablecoin tạo ra sau khi rebase dương.
• Speculator: Mua nợ dưới dạng bond (trái phiếu) tại mức chiết khấu cao.
• Shareholders: Nắm giữ shares token được nhận thêm stablecoin sau khi rebase dương.

Hybrid:

• Liquidity Provider được hưởng % số stablecoin tạo ra sau khi rebase dương.
• Speculators mua nợ dưới dạng coupons tại mức giá chiết khấu cao.
• Stakers hưởng % số stablecoin tạo ra sau khi rebase dương.

Nhưng những điều này chỉ mang tính chất gia tăng tốc độ phát triển mạng lưới thông qua việc đầu cơ (speculate) là không bền vững bởi một khi incentives hết đi hoặc những người tham gia không còn thấy hứng thú thì dự án sẽ rơi vào trạng thái gọi là “Death Spiral” dẫn đến thất bại.

5. Closing Thoughts

Mặc dù ý tưởng của Algorithmic Stablecoin xuất hiện từ những năm 1974, và 2014 nhưng mãi đến 2020, mới bắt đầu có nhiều dự án trải nghiệm, hành động để tạo ra sản phẩm về stablecoin.

Vì vậy, những loại stablecoin này còn rất non trẻ, nhưng, những trải nghiệm của những dự án trên cũng đã ít nhất mang lại được cho chúng ta cái nhìn tổng quát, những chỗ nghịch lý từ đó có thể đưa ra giải pháp tốt hơn, đến gần hơn với mục đích tạo ra stablecoin phi tập trung hoàn toàn.

Bản nâng cấp Bruno version 1.1.5 ra mắt vào ngày 30/11/2021 là bản hard fork bắt đầu áp dụng cơ chế BEP-95. Vậy BEP-95 là gì và tại sao ra đời vào khoảng thời gian này, cơ chế này sẽ mang lại điều gì cho hệ sinh thái Binance trong tương lai. Anh em cùng mình tìm hiểu nhé.

1. BEP-95 là gì?

BEP-95 (Binance Evolution Proposal – 95) là một đề xuất mới trong thời gian gần đây của Binance về cơ chế burning thời gian thực. Có thể hiểu đơn giản là lượng BNB được dùng để trả phí gas sẽ được burn để loại bỏ khỏi nguồn cung. Việc đốt BNB phí gas sẽ đẩy nhanh quá trình đốt BNB, làm cho giá trị nội tại của BNB sẽ tốt hơn trong cuộc chơi dài hạn

Trước đó, trong kế hoạch mỗi quý, BNB Chain đã trích 20% lợi nhuận để mua lại và đốt vĩnh viễn BNB cho tới khi nguồn cung trên thị trường của BNB còn khoảng 100 triệu token.

Tuy nhiên cơ chế này vẫn sẽ tiếp tục đốt BNB trong mỗi giao dịch dù cho target trên đã đạt.

2. Cơ chế hoạt động của BEP-95

Mạng lưới sẽ tự động thực hiện burn BNB trên phí gas của mỗi block hoàn thành bằng cách thu thập và gửi đến 2 smart contract khác nhau:

• System Reward Contract: 1/16 của phí gas mỗi giao dịch sẽ được chuyển vào smart contract này cho đến đạt đến tối đa 100BNB. Những đồng BNB này sẽ được dùng để hỗ trợ cho các gói hoạt động cross-chain sắp tới.
• ValidatorSet Contract: Phần còn lại (15/16 phí gas của giao dịch) sẽ được chuyển vào đây và chia cho các delegators và validators trong BNB Chain. Trong contract này có 1 thông số burnRatio, để mỗi khi block được hoàn thành, giải thuật tự động thực hiện một phép tính đơn giản cho số BNB cần đốt = burnRatio * phí gas (ban đầu burnRatio được set khoảng 10%, con số này có thể thay đổi thông qua đề xuất và voting của các BNB Chain Validators).

Ví dụ: Mình cho phí gas của giao dịch mình thực hiện là 0.01 BNB:

• 1/16 * 0.01 = 0.000625 BNB sẽ được chuyển tới System Reward Contract.
• 15/16 * 0.01 = 0.009375 BNB chuyển vào ValidatorSet Contract.

1. 10% của 0.009375 = 0.0009375 sẽ bị đốt.
2. Phần còn lại trao cho delegators và validators.

Theo DeFi Llama, BNB Chain đang là blockchain có giá trị khóa lại (TVL) cao thứ hai ngành tiền mã hóa ở mức 18,8 tỷ USD, song vẫn bị “gã khổng lồ” Ethereum bỏ xa với mức TVL lên đến 177,3 tỷ USD (cập nhật ngày 1/12/2021).

Ngày 5/8/2021, đề xuất EIP-1559 của hệ sinh thái Ethereum giống với BEP-95, cũng là cơ chế burning ETH để hỗ trợ cho việc triển khai smart contract theo cơ chế PoS (Proof of Stake), lượng ETH được dùng để trả phí gas sẽ được burn để loại bỏ khỏi nguồn cung. Sau EIP-1559, ETH đã xảy ra:

• Tác động tích cực rõ ràng nhất của EIP-1559 là xu hướng tăng giá của ETH. Chưa đầy 24 giờ sau khi thực hiện nâng cấp, giá của ETH đã tăng lên mức cao mới và có khối lượng giao dịch nhiều hơn Bitcoin.
• Giảm sự chậm trễ trong xác nhận giao dịch.
• Cải thiện trải nghiệm người dùng bằng cách tự động hóa hệ thống đặt giá. Có thể ước tính Gas price cho các giao dịch, tránh người dùng trả quá nhiều → Tuy nhiên giá gas vẫn còn khá cao trong những lúc cao điểm nên giải pháp chưa thật sự giải quyết được.
• Vị thế của thợ đào trong mạng lưới của Ethereum ngày càng yếu đi. Bởi vì lợi nhuận khai thác thấp hơn việc staking ETH, khiến một số thợ đào sẽ dừng khai thác ETH, điều này có thể gây ảnh hưởng nhẹ đến bảo mật mạng lưới trong thời gian ngắn.

Hay nếu so sánh với Bitcoin, tổng cung tối đa cố định của Bitcoin là 21 triệu token, trong đấy 90% của toàn bộ nguồn cung đã được khai thác và sử dụng. Tuy nhiên, con số thực tế chắc chắn còn ít hơn vì nhiều lý do khách quan khác nhau khiến cho BTC ngày càng khan hiếm trên thị trường.

Vì thế, nhiều người cho rằng BTC được ví như “vàng kỹ thuật số” khi mà ai ai từ các tổ chức lớn đến các cá nhân đầu tư nhỏ lẻ cũng muốn sở hữu. BNB vừa có tính lưu trữ giá trị như BTC lại vừa có tính sử dụng cao trong hệ sinh thái Binance đang xây dựng. Binance đã và đang tạo ra rất nhiều dự án phát triển mới, dẫn dắt xu hướng của cả thị trường crypto.

Vậy với đề xuất BEP-95, phải chăng CZ vừa giảm nguồn cung và muốn biến BNB thành vàng kỹ thuật số thế hệ thứ 2 trong vài năm tới?

4. Tác động của BEP-95 lên hệ sinh thái Binance

BNB Allocation

Vào tháng 7 năm 2017, tổng lượng tối đa BNB được qui định là 200 triệu BNB, với 80 triệu BNB được phân bố cho team phát triển (theo thông báo của Binance thì số lượng này vẫn được lock tới bây giờ), 20 triệu cho các angel investors, còn lại 100 triệu sử dụng trong cộng đồng.

Theo quy luật cung – cầu trong kinh tế, để cho giá trị nội tại của một vật tăng lên thì ta có một số cách sau:

• Giữ nguyên cầu nhưng giảm cung.
• Giữ nguyên cung nhưng tăng cầu.
• Vừa giảm cung, vừa tăng cầu.

CZ đang áp dụng chiến thuật số (3):

• Vừa giảm cung, BNB bị đốt thông qua cơ chế đốt hằng quý kết hợp với BEP-95 vừa ra mắt.
• Vừa tăng cầu, tạo ra trò chơi để users mua BNB tham gia các dự án của hệ BNB Chain .

Hai sự kết hợp lại khiến cho giá trị nội tại của BNB ngày càng cao.

Giảm cung (BEP-95)

Sau 17 lần burn mỗi quý nếu tính tới tháng 10/2021, tổng số BNB đã giảm đi xấp xỉ khoảng 34 triệu tokens tương ứng với trị giá 2,22 tỷ đô. Hiện tại tổng số BNB trên thị trường còn lại khoảng 166,081,148 BNB.

Dự phóng:

• Giả sử mình tính trung bình cho 3 lần burn gần nhất (15 đến 17), thì mỗi quý trung bình sẽ đốt khoảng 1,245,000 BNB.
• Nếu xem các quý tới, tốc độ phát triển của BNB Chain như hiện tại và không có đề xuất BEP-95, để số hiện tại BNB hiện tại 166 triệu xuống như con số Binance mong muốn là 100 triệu token thì cần mất đâu đó khoảng: 66,000,000 / 1,245,000 = 53 lần burn ~ 53 quý ~ 17 năm nữa. Một con số quá lâu trong thị trường phát triển nhanh như tiền điện tử.

Tuy nhiên nếu nhìn vào số liệu thực tế:

• Qua 2 biểu đồ trên, có thể thấy BNB Chain trở thành một trong những blockchain hoạt động tích cực nhất, với số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày luôn dao động với từ mức 1.5 cho đến 2 triệu tài khoản và với mức cao nhất là 16 triệu giao dịch được xử lý trong 24 giờ (ATH từ ngày 25 tháng 11).
• Mặc dù số lượng ví hoạt động tích cực mỗi ngày có đi ngang, nhưng số lượng giao dịch (transaction) hằng ngày vẫn đang tăng đều. Chứng tỏ người dùng đang thật sự trải nghiệm các dịch vụ bên trong của hệ sinh thái Binance.
• Cùng lúc đó, ra mắt cơ chế BEP-95, lượng giao dịch mỗi ngày tăng, số lượng BNB đốt mỗi giao dịch sẽ càng tăng, thì thời gian để lượng cung BNB trên thị trường càng mau về 100 triệu token như dự án mong muốn. Khi ấy:

1. Team Binance nắm giữ 80 triệu BNB, trong cộng đồng 20 triệu BNB (ngang với số lượng BTC 21 triệu). BNB trở nên khan hiếm
2. Binance chưa có thời gian cụ thể để kết thúc BEF-95, tức cơ chế đốt BNB mỗi giao dịch vẫn sẽ duy trì mặc dù số lượng BNB trên thị trường đã đạt 100 triệu. Tức là càng khan hiếm hơn nữa

Tăng cầu (Use-case)

Binance đang dần lấn sân sang mọi lĩnh vực của các cộng đồng có số lượng thành viên trên toàn thế giới đến từ mọi quốc tịch, màu da, địa vị, giai cấp.

• Nếu anh em đam mê nghệ thuật, anh em muốn các tác phẩm sáng tạo của mình được trình diễn ở toàn thế giới cũng như mang lại một phần thu nhập, mời các anh em đến với NFT Marketplace của Binance.
• Nếu anh em đam mê game, mời anh em đến với các token GameFi cùng những trò chơi được xây dựng trên blockchain BNB Chain .
• Nếu anh em là một người hâm mộ thể thao cuồng nhiệt, chẳng hạn bóng đá, mời anh em tham gia với đội của bạn thông qua Fan Tokens. Nơi anh em được hỗ trợ, được đóng góp bầu chọn các sự kiện và còn được sở hữu các đồ vật hiếm của đội bạn yêu thích.
• Nếu anh em hâm mộ những nghệ sĩ lớn / người nổi tiếng và mong muốn được sở hữu một món đồ độc quyền liên quan đến thần tượng của mình. Chắc hẳn anh em không thể bỏ qua Feature market của Binance

Có thể thấy khía cạnh mà Binance đang nhắm tới đều là những sở thích chung của hầu hết mọi người trên thế giới như nghệ thuật (âm nhạc, phim ảnh, hội họa,…), thể thao (bóng đá, bóng rổ, đua xe F1,…), giải trí (game,…),…

Binance đang tự tạo ra tập khách hàng tương lai cho chính mình, user base càng lớn thì làm việc sẽ trở nên dễ dàng hơn. Điều này thể hiện rõ nhất qua biểu đồ sau:

Thêm vào đấy, tất cả cuộc chơi của Binance dù ít hay nhiều, anh em đều cần nắm 1 lượng BNB cố định trong ví. Vì thế, Binance đang thật sự kiểm soát cuộc chơi của chính mình khi đang thực hiện song song các chiến thuật giảm cung – tăng cầu một cách mượt mà.

Dự phóng về BEP-95

Binance đang cố gắng nâng tầm phủ sóng của mình và đồng BNB lên mọi cộng đồng trên thế giới. Để khi nhắc đến crypto, mọi người cũng sẽ nghĩ đến BNB thay vì chỉ duy nhất nghĩ đến BTC và ETH như trước 2017.

Mình nghĩ Binance cũng sẽ không dừng lại ở đó mà sẽ ngày càng lấn sân quảng bá đến nhiều cộng đồng mà chúng ta chưa nghĩ đến, có thể như cộng đồng truyện tranh, cộng đồng ẩm thực,… Càng nhiều use case cần BNB, càng nhiều người mua BNB dẫn tới càng nhiều transaction được diễn ra.

Vì vậy:

• Sự xuất hiện BEP-95 như một điều hiển nhiên nhằm khiến cho tokenomics của BNB càng sôi động hơn (BNB được đốt nhanh và trở nên khan hiếm trong thời gian vài năm tới).
• Đối với validator của BNB Chain , lượng tiền họ nhận về mỗi khi xác minh giao dịch sẽ ít đi, tuy nhiên nếu nhìn dài hạn đây là một cuộc chơi tốt khi mà BNB tăng giá.
• Với các nhà đầu tư giá trị, BNB vừa có tính ứng dụng cao vừa khan hiếm như BTC thì việc hold BNB giống như việc nắm giữ một tài sản an toàn có tính thanh khoản cao vậy.
• Còn đối với cả hệ sinh thái Binance, có thể ví BEP-95 như một “động cơ” mà CZ đang lấp lên “con tàu” Binance đã phát triển quá khổng lồ của mình, nhằm thúc đẩy của hệ sinh thái đi tới một miền đất mới. Và có thể miền đất mới mà CZ đang hướng tới là Binanceverse chăng???
• Ngoài lề một tý, mình nghĩ vũ trụ Binanceverse – sẽ là nền tảng của các nền tảng, giúp các builder phát triển công ty của họ trong blockchain BNB Chain, với đồng tiền chính là BNB. Ở bài viết gần nhất, Binance ngầm ra chỉ dẫn rằng có thể chìa khóa để vào vũ trụ metaverse đấy là có thể 1 NFT trên blockchain BNB Chain

5. Tổng kết

Với giải pháp BEP-95 bên cạnh các chương trình khác của Binance, anh em có nghĩ rằng đây là động lực giúp BNB chuẩn bị “to the moon” trong tương lai?

Multicoin Capital là một trong những quỹ đầu tư rất lớn trong thị trường crypto. Vậy danh mục đầu tư và xu hướng đầu tư của họ như thế nào? Tìm hiểu tại đây!

Multicoin Capital đã đầu tư vào rất nhiều dự án thành công từ khi được thành lập vào tháng 5/2017 cho tới hiện tại. Sự hỗ trợ nhiệt tình của họ dành cho các dự án không chỉ về mặt tài chính mà cả về mặt phát triển sản phẩm, tìm kiếm người dùng giúp dự án,… đã tạo nên sự thành công của nhiều dự án cho tới hiện tại, đặc biệt là các dự án Layer 1.

Vậy quỹ đầu tư Multicoin Capital là quỹ đầu tư nào? Portfolio của Multicoin Capital gồm những dự án nào? Phong cách đầu tư của Multicoin Capital ra sao? Cùng mình tìm hiểu tất tần tật về Multicoin Capital thông qua bài viết sau.

1. Giới thiệu quỹ đầu tư Multicoin Capital

Multicoin Capital là một quỹ đầu tư dựa trên các “investment thesis” chuyên đầu tư vào thị trường crypto qua hình thức đầu tư token dự án và cổ phần các công ty blockchain. Họ là quỹ đầu cơ và quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture Capital), được thành lập vào tháng 5 năm 2017.

Multicoin Capital đã phát triển danh tiếng là quỹ đầu tư với tư tưởng độc lập, họ được biết đến với việc tiên phong tạo ra các “economy model” cho các dự án crypto, tạo ra các phương pháp định giá mới và thay đổi cả các giả định lâu đời mà hệ sinh thái crypto hay thị trường tài chính truyền thống coi là đương nhiên. Có thể nói, Multicoin Capital hướng tới việc đầu tư thực thụ – giúp đỡ dự án họ đầu tư, cùng đội ngũ dự án cải tiến, tiên phong trong việc giải quyết các vấn đề còn tồn đọng của thị trường.

Multicoin Capital đầu tư vào mọi layer trong crypto, từ các lớp cơ sở hạ tầng đến các lớp ứng dụng bề nổi, cho tới các ứng dụng xen giữa hai layer trên, và cả các ứng dụng được xây dựng trên lớp ứng dụng.

Trong một podcast Kyle Samani trả lời phỏng vấn của Su Zhu và Hasu mang tên “Umcommon Core” mang tên “Intro to Solana”, Kyle có nói rằng, quỹ đầu tư Multicoin Capital xác định đầu tư mạo hiểm vào các dự án với khoảng thời gian nắm giữ là từ 5-10 năm, sẵn sàng đối mặt với các mối nguy như các rủi ro về mặt kĩ thuật, sản phẩm, về thị trường chưa sẵn sàng cho sản phẩm, về mặt đội ngũ xây dựng,… nhưng chỉ cảm thấy do dự khi 2-3 yếu tố trên xếp chồng lên nhau, bởi quản lí và đánh giá một rủi ro dễ dàng hơn nhiều so với việc nhiều yếu tố tích lũy lại.

Từ đó, anh em có thể hiểu được cách quỹ Multicoin tìm hiểu, đánh giá rủi ro và đầu tư dài hạn.

2. Đội ngũ Multicoin Capital

Kyle Samani – Co-founder/ Managing Partner

Kyle Samani là đồng sáng lập và là đối tác quản lý tại Multicoin Capital. Kyle Samani bắt đầu lập trình khi tôi 10 tuổi, hoàn toàn bị cuốn hút bởi phần mềm. Ông học Tài chính và Quản lý của NYU Stern. Với tư cách là đối tác quản lý tại Multicoin, Kyle Samani làm việc chặt chẽ với danh mục đầu tư của quỹ, thực hiện nghiên cứu chuyên sâu và thiết kế các chiến lược đầu tư.

Kyle Samani nói rằng siêu năng lực của ông là khả năng tiêu thụ và tổng hợp một lượng lớn thông tin phức tạp, đồng thời chắt lọc các thông tin cốt lõi để có thể giải thích dễ hiểu.

Trước khi thành lập Multicoin, ông đã đồng sáng lập Pristine, một công ty startups kính thông minh. Công ty này đã có hàng triệu đô doanh thu và huy động được hơn 5 triệu đô la vốn đầu tư mạo hiểm trước khi được Upskill mua lại vào tháng 5/2017.

Tushar Jain – Co-founder/ Managing Partner

Tushar lãnh đạo việc xây dựng danh mục đầu tư, quản lý rủi ro và quản lý nhóm của Multicoin Capital. Anh đam mê mô hình kinh tế mới được hình thành bởi công nghệ blockchain và tập trung vào các sản phẩm tài chính phi tập trung.

Tushar trước đây đã thành lập ePworthyFinder, một công ty khởi nghiệp công nghệ thông tin y tế đã huy động được hơn 10 triệu đô la từ các quỹ, và được mua lại bởi Elligo Health Research. Tushar có bằng Tài chính và Khoa học Chính trị của NYU.

Trên các tweet của mình, Tushar thể hiện rõ trường phái bản thân ở việc ủng hộ các layer 1 mới phát triển, thay vì ủng hộ Bitcoin và Ethereum. Điều này cũng có thể nhận thấy trong trường phái đầu tư của quỹ.

Nhận xét

Anh em có thể thấy, nếu đúng như những gì được khẳng định, Multicoin Capital có hai co-founder tương đối dày dặn kinh nghiệm trong thị trường startups và đầu tư mạo hiểm.

Cả hai đều học khoa tài chính ra, có nhiều kinh nghiệp làm founder dự án trước khi cùng nhau thành lập Multicoin Capital. Bởi vậy, họ rất hiểu vấn đề các startups, hiểu vấn đề trong giai đoạn phát triển sản phẩm của các dự án, từ đó đưa ra các giải pháp khác nhau để giúp các dự án giải quyết vấn đề. Điều này càng được khẳng định rõ ràng nếu anh em thăm trang blog của Kyle Samani (www.kylesamani.me), Multicoin Capital (multicoin.capital/blog/category/blog) và đọc các bài viết do hai founder này viết.

Từ đó, anh em có thể thấy các dự án được Multicoin Capital đầu tư có thể nhận được hỗ trợ nhiều đến thế nào từ đội ngũ quỹ đầu tư này.

3. Triết lý đầu tư của Multicoin Capital

Trong một tập podcast với Su Zhu và Hasu trên Uncommon Core, Kyle đã chia sẻ về triết lý đầu tư của anh cũng như của Multicoin Capital: “Multicoin Capital đầu tư vào tất cả các layer trong crypto, từ cơ sở hạ tầng, blockchain nền tảng, đến các ứng dụng bên trên các blockchain này hay cả các lớp ứng dụng ở giữa.”

Họ thoải mái với tất cả các hình thức rủi ro dưới tư cách là quỹ đầu tư mạo hiểm như rủi ro kỹ thuật, rủi ro sản phẩm, rủi ro thị trường chưa sẵn sàng với sản phẩm. Nhìn chung, họ thường đánh giá từng rủi ro riêng lẻ, nhưng sẽ tương đối phân vân khi có hai hoặc ba rủi ro trong số trên cộng dồn lên nhau.

Nhưng họ cũng nói, trên thực tế, những dự án mang lại lợi nhuận tốt nhất là những dự án cộng dồn những rủi ro đó. Tuy nhiên, Kyle cũng nói quỹ sẽ cố gắng không kết hợp quá nhiều hình thức rủi ro khác nhau. Ông lấy ví dụ như vào năm 2018, khi ông mới được đội ngũ Mina giới thiệu công nghệ ZK-Rollups, ông vô cùng phân vân liệu thị trường đã sẵn sàng đón nhận sản phẩm này chưa, bởi cá nhân công ty trước đây của ông đã mang tới những sản phẩm tốt nhưng thị trường chưa đủ sẵn sàng để đón nhận nó.

Nhưng khi thấy tất cả các yếu tố khác như đội ngũ, kỹ thuật,… đều thấp (do đội ngũ dự án vô tập hợp nhiều kĩ sư giỏi), ông vẫn quyết định đầu tư và chấp nhận rủi ro “timing market” này.

4. Tổng quan về danh mục đầu tư của Multicoin Capital

Anh em có thể xem qua portfolio của Multicoin Capital qua hình bên dưới. Tiếp theo, chúng ta sẽ điểm qua một vài dự án nổi bật của từng Sector. Phần lớn các dự án được nhắc đến dưới đây đều đã có bài viết cung cấp thông tin trên Coin98 Insights, anh em quan tâm đến dự án nào thì có thể search tên dự án để tìm hiểu thêm nhé!

Dự án Layer 1 & Layer 2Dự án Layer 1 & Layer 2

Các dự án Layer 1 và Layer 2 được Multicoin Capital đầu tư (ngoài Bitcoin và Ethereum):

• Algorand: Hiện chưa rõ Algorand được Multicoin đầu tư khi nào, trong thương vụ nào cùng những ai tham gia.
• Near: Tháng 7/2019, Near Protocol gọi vốn 12 triệu đô, dẫn đầu bởi Metastable và Accomplice, với sự tham gia của Electric Capital, Pantera Capital, Amplify Partners, Multicoin Capital, ACapital, Coinbase Ventures, IDEO Colab Ventures, Scalar Capital và Ripple’s Xpring. Không rõ chính xác giá mua NEAR của các nhà đầu tư trong round này nhưng khoảng giá họ đầu tư là từ 0.1 – 0.2 đô.
• Solana: Multicoin hỗ trợ Solana và đầu tư vào nền tảng này từ những ngày đầu, và không chỉ đầu tư trong một round duy nhất.

1. 20 million Series A đã được Multicoin dẫn đầu vào tháng 7/2019, với sự tham gia của Distributed Global, Blocktower Capital, Foundation Capital, Blockchange VC, Slow Ventures, NEO Global Capital, Passport Capital and Rockaway Ventures. Đây là round đầu tư giá bán SOL ở khoảng 0.2 – 0.25 đô.
2. Tiếp theo, Solana Labs đã hoàn thành gọi vốn 314.15 triệu đô trong private sale vào tháng 6/2021, được đi đầu bởi Andreessen Horowitz và Polychain Capital, trong đó có sự tham gia của Alameda Research, CMS Holdings, CoinShares, Jump Trading, Multicoin Capital, Sino Global Capital. Giá bán token không được tiết lộ.
3. Multicoin được gọi là “a day-one supporter of Solana” – nghĩa là người hỗ trợ Solana từ những ngày đầu. Tuy nhiên, không tìm thấy thông tin về việc họ đầu tư vào seed round dự án Solana.

• Dfinity: Tháng 8/2018, Andreessen Horowitz và Polychain Capital đi đầu khoản đầu tư 102 triệu đô đầu tư vào Dfinity, với sự tham gia của SV Angel, Aspect Ventures, Village Global, Multicoin Capital, Scalar Capital, and Amino Capital, KR1.
• Thorchain: Mình chỉ tìm được thông tin về việc Multicoin đã đầu tư nhiều vào token nền tảng Thorchain – RUNE. Nhưng không rõ họ đầu tư vào mức giá nào, thời gian nào trong quá khứ. Chỉ biết rằng Kyle Samani nói rằng đây là một trong các khoản đầu tư lớn của quỹ.
• Mina: Mình chỉ tìm được thông tin Mina đã nhận đầu tư của nhiều quỹ bao gồm Multicoin Capital, và không rõ họ đầu tư vào Mina ở vòng nào, thời gian nào. Mina có nhiều vòng gọi vốn trong quá khứ, bao gồm seed round 15 triệu đô vào tháng 4/2019, 10.9 triệu đô vào strategic round tháng 10/2020, và funding round vào tháng 4/2021.
• Nervos: Tháng 7/2018, Nervos Network đã gọi vốn thành công 28 triệu đô từ nhiều quỹ bao gồm Polychain Capital, Sequoia China, Wanxiang Blockchain, FBG Capital, Blockchain Capital, Dekrypt Capital, Multicoin Capital, 1confirmation, Matrix Partners China, và 1kx.
• Tari: Dự án layer 1 được Multicoin, Polychain, Redpoint và nhiều quỹ đầu tư khác đầu tư trong tháng 2/2018, chưa rõ số tiền đầu tư, tập trung vào NFT và Collectibles.
• Kadena: Dự án được Multicoin đầu tư từ seed round vào năm 2018. Họ tham gia vòng đầu tư 2.25 triệu đô cùng nhiều quỹ như Metastable, Kilowatt Capital, Coinfund.
• LayerZero: Tháng 9/2021, LayerZero – một dự án làm về nền tảng blockchain để liên kết các blockchain khác – đã gọi vốn thành công 6.3 triệu đô series A từ Multicoin Capital và Binance Labs. Dự án chưa launch, và đã gọi vốn thành công 2 triệu đô seed round từ ​​Sino Global Capital, Defiance, Delphi Digital, Robot Ventures, Spartan, Hypersphere Ventures, Protocol Ventures, Gen Block Capital.
• StarkWare: Tháng 10/2018, StarkWare được đầu tư 30 triệu đô bởi nhiều quỹ đầu tư trong Series A, trong đó Multicoin Capital dẫn đầu và có sự tham gia của Paradigm, Sequoia, Intel Capital, DCVC, Wing, Consensys, Atomico, Coinbase Ventures, Collaborative Fund, Scalar Capital, Semantic Ventures, Pantera, và Floodgate. Đây cũng là một dự án được Multicoin đầu tư vì sự tin tưởng của họ vào công nghệ ZK.

Nhận xét: Multicoin đầu tư rất nhiều và rất sớm vào các dự án Layer 1, và phần lớn trong số đó đang mang lại lợi nhuận cao chót vót cho Multicoin Capital, điển hình là Solana.

Họ đầu tư từ seed round của các dự án Layer 1 này, và đầu tư vào nhiều layer 1 khác nhau, có lẽ bởi họ tin rằng đây là mảng cần sự tăng trưởng trước hết tất cả các mảng khác trên con đường crypto tới mass-adoption. ROI trên các dự án trên cho thấy họ đang vô cùng thành công trong việc đầu tư các dự án layer 1, với ROI trên các dự án Layer 1 cao hơn các quỹ khác rất nhiều.

Founder Kyle Samani cũng nói trên một podcast trên Uncommon Core rằng, khi đầu tư vào các dự án Layer 1, anh luôn xem xét và đầu tư vào các Layer 1 có đột phá lớn, và đánh cược rằng thị trường sắp tới sẽ sẵn sàng cho sự hoạt động của Layer 1 này. Đó là cách anh cùng Multicoin đánh cược vào các nền tảng đang thành công như Solana, Mina, hay các nền tảng mới đây như LayerZero.

Dự án về sàn giao dịch DEX và CEX

Các dự án về sàn giao dịch được Multicoin Capital đầu tư bao gồm (bao gồm DEX, CEX):

• Saber: Đây là một sàn giao dịch stablecoin thuộc hệ sinh thái Solana, dự án đã gọi được 7,7M$ vào tháng 7/2021 trong vòng seed round được dẫn đầu bởi Race Capital, theo sau là các quỹ như Multicoin Capital, Social Capital, Jump Capital,…
• FTX – Series B: Vòng gọi vốn Series B của FTX vào tháng 7/2021 được coi là một trong những vòng gọi vốn lớn nhất lịch sử crypto với tổng giá trị gọi vốn lên đến 900$M với sự góp mặt của Multicoin Capital, Coinbase Venture, Paradigm và gần 60 quỹ lớn nhỏ khác.
• OpenOcean: Dự án được rót vốn $2M từ tháng 3/2021 bởi các quỹ như Multicoin Capital, LD Capital, CMS, Kenetic, dẫn đầu bởi Binance. Đây là một ứng dụng DEX và CEX để cung cấp tỉ lệ swap tốt nhất cho người dùng.

Nhận xét: Multicoin Capital đầu tư tương đối ít thương vụ vào các sàn DEX và CEX. Chỉ với vỏn vẹn 2 thương vụ và một thương vụ aggregator được ghi lại vào năm 2021, mảng này ít được Multicoin chú ý. Tuy nhiên trong ba thương vụ thì cả ba thương vụ đều có ít nhiều thuộc hệ sinh thái Solana, chứng tỏ sự quan tâm lớn của quỹ đối với hệ sinh thái này.

Dự án về Derivatives

Các dự án về sàn giao dịch phái sinh được Multicoin Capital đầu tư bao gồm:

• Perpetual Protocol – Seed: Perpetual Protocol là một giao thức cho phép phát hành các hợp đồng tương lai không kỳ hạn của mọi tài sản. Dự án đã gọi được 1.5M$ trong vòng strategic round vào tháng 8/2020 được dẫn đầu bởi Multicoin Capital, cùng với sự tham gia của các quỹ khác như Zee Prime Capital, Three Arrows Capital, CMS Holdings, LLC….
• Drift Protocol – Seed: Đây là một sàn giao dịch hợp đồng tương lai phi tập trung on-chain dựa trên cơ chế Dynamic AMM hoạt động trên Solana. Drift Protocol đã kêu gọi được 3.8M$ trong seed round từ tháng 10/2021, được dẫn đầu bởi Multicoin Capital. Alameda Research, Jump Capital, LedgerPrime, Not3Lau Capital,… và nhiều quỹ khác cũng góp mặt trong vòng gọi vốn này
• Strips Finance: Đây là một nền tảng giao dịch phái sinh sử dụng lãi suất phi tập trung hoạt động trên Arbitrum. Vào tháng 10/2021, dự án đã kêu gọi được $8.5M, dẫn đầu vòng gọi vốn là Multicoin Capital với sự góp mặt của các quỹ khác như DeFiance Capital, Fabric Ventures và Morningstar Capital.
• MCDEX: Một sàn giao dịch phái sinh phi tập trung, với sản phẩm phái sinh là Perpetual contract. Dự án đã kêu gọi được $7M trong vòng gọi vốn gần đây nhất vào tháng 5/2021, với sự góp mặt của Multicoin, Fenbushi Capital, Defiance, Incuba Alpha, D1 Ventures, và nhiều cái tên khác nữa
• Qilin Protocol: Đây cũng là một dự án làm về mảng phái sinh trên Ethereum, đã nhận được $800k sau vòng gọi vốn vào tháng 5/2021 bởi các quỹ như Continue Capital, Fundamental Labs, Math Foundation, Multicoin Capital,…

Nhận xét: Multicoin Capital đầu tư vào nhiều ứng dụng derivatives trên nhiều nền tảng khác nhau, từ Ethereum đến Solana, hay Layer 2 Ethereum như Arbitrum. Multicoin cũng đầu tư vào các dự án này ở những giai đoạn tương đối sớm, thường là seed round hoặc strategic round và chủ yếu đầu tư vào khoảng thời gian trong năm 2021.

Trong các khoản đầu tư này, mới chỉ có Perpetual là có sản phẩm đã hoàn chỉnh và có tệp người dùng tương đối ổn định, xếp thứ hai toàn thị trường sau dYdX. Các khoản đầu tư khác trong mảng này vì chưa đầu tư lâu nên chủ yếu các dự án chưa có sản phẩm hoặc mới chỉ launch chưa lâu.

Dự án về Lending/Yield

Các dự án Lending/Yield Farming được Multicoin Capital đầu tư bao gồm:

• Oxygen: Oxygen là một ứng dụng lending P2P được xây dựng trên Solana và được cung cấp bởi cơ sở hạ tầng của Serum. Dự án đã kêu gọi được $40M trong tháng 2/2021 trong vòng gọi vốn dẫn đầu bởi Alameda Research, cùng với đó là các quỹ như Multicoin Capital, Genesis Capital và CMS.
• Timeswap – Seed: Một ứng dụng lending sử dụng cơ chế AMM để mang tới sản phẩm lending DeFi không cần Oracle, được Multicoin và DeFiance đầu tư tại seed round dự án vào tháng 12/2021. Hiện chưa rõ số tiền họ đầu tư.
• Alpha Labs – Strategic: Tháng 10/2020, Spartan Group, Multicoin Capital, và DeFiance Capital tham gia vào vòng đầu tư strategic của dự án. Đây là ứng dụng yield leverage đầu tiên trên thị trường, và đã có sự tăng trưởng x100 giá IDO sau một vài tháng ra mắt. Đây có thể coi là một thương vụ đại thắng dành cho Multicoin trong thời gian ngắn.
• Saffron Finance – Strategic: Vòng gọi vốn $2M của Safforn diễn ra vào tháng 8/2021, với sự tham gia của Multicoin Capital, Dragonfly Capital, Coinbase Venture,… Đây là một ứng dụng giải quyết vấn đề sự biến động APR trong farming.
• dForce: Dự án thuộc mảng Lending đã hoàn thành vòng gọi vốn của mình vào tháng 3/2020, kêu gọi được $1.5M với sự góp mặt của các quỹ như Multicoin Capital, Huobi Capital và CMB International.
• Beta Finance: Một lending protocol nhưng cho phép người dùng có thể short asset của mình. Dự án đã gọi được vốn vào tháng 10/2021 với sự tham gia của các quỹ như DeFiance Capital, Multicoin Capital, GSR, Delphi Digital và được dẫn đầu bởi Sequoia Capital India.
• Swivel Finance: Dự án này từng được Multicoin dẫn đầu vào trong vòng gọi vốn trị giá $1.15M vào tháng 11/2020, và cũng có sự góp mặt của quỹ này trong vòng tiếp theo trị giá $3.5M trong tháng 10/2021.

Nhận xét: Anh em có thể thấy đa số các dự án về Lending và yield được Multicoin đầu tư chủ yếu vào giai đoạn Seed Round hoặc strategic của dự án – các vòng gọi vốn đầu tiên và tương đối sớm của dự án. Họ đầu tư vào các dự án mới và không đầu tư vào các top lending protocol như Compound, MakerDAO hay Aave như các quỹ đầu tư lớn khác trong thị trường.

Các dự án họ đầu tư đều ít nhiều có các innovation ấn tượng: Alpha Labs khởi đầu leverage farming, Saffron là thế hệ đầu của ứng dụng phân chia rủi ro farming, Beta Finance hay TimeSwap cũng có nhiều sáng tạo mới.

Từ đó, anh em có thể thấy, Multicoin ít đầu tư vào các dự án lớn đã hoạt động ổn định mảng lending, mà tập trung vào các ý tưởng mới nhiều hơn.

Dự án về Stablecoin

Các dự án về Stablecoin được Multicoin Capital đầu tư bao gồm:

• UXD Protocol: Vào tháng 9/2021, dự án thông báo đã kêu gọi được $3M từ seed round với sự tham gia của Alameda Research, Defiance Capital, CMS Holdings, Solana Foundation, Mercurial Finance,…. và được dẫn đầu bởi Multicoin Capital. Đây là dự án phát hành stablecoin thông qua việc tạo ra các vị thế long-short cùng lúc.

Nhận xét: Multicoin không có nhiều thương vụ đầu tư vào các dự án Stablecoin, chỉ với một thương vụ stablecoin thuật toán trên Solana. Có lẽ đây không phải thế mạnh của họ, anh em hãy cùng theo dõi dự án này để xem performance của họ trong mảng này là như nào nhé!

Dự án về NFT/Metaverse/Gaming

Các dự án NFT/ Metaverse/ Gaming được Multicoin Capital đầu tư bao gồm

• REALY – Strategic: Multicoin Capital và SNZ Holding đầu tư vào dự án metaverse này trên Solana vào tháng 4/2021.
• Burnt Finance – Seed: Burnt Finance là một nền tảng đấu giá NFT trên hệ sinh thái Solana. Dự án đã kêu gọi được $3M vào tháng 5/2021 bởi các quỹ lớn như Injective Protocol, Multicoin Capital, Mechanism Capital, Alameda Research.
• Jenny: Jenny là một DAO về chủ đề NFT và sẽ xây dựng một bộ sưu tập NFT thuộc sở hữu tập thể của UJENNY holders. Dự án đã kêu gọi được $7M trong vòng gọi vốn của mình vào tháng 5/2021 với sự tham gia của Multicoin Capital, Ascensive Assets, Animoca Brands vàMetapurse. Số tiền gọi vốn ở vòng này đã được dùng để hỗ trợ NFT collection của dự án ở nền tảng Unicly – một dự án AMM forked của Sushiswap để trao đổi quyền sở hữu NFT.
• Community Gaming: Nền tảng guild tổ chức giải đấu e-sport cũng đã kêu gọi $2.3M từ tháng 7/2021. Vòng gọi vốn được dẫn đầu bởi CoinFund, cùng với sự tham gia của Dapper Labs, Animoca Brands, Multicoin Capital, 1kx, Warburg Serres, và Hashed.
• Project Galaxy – Seed: Project Galaxy cung cấp cơ sở hạ tầng NFT-as-a-service. Dự án cho phép cho phép mọi người sáng tạo, phân phối và game hóa NFT mà không cần sự cho phép với dữ liệu on-chain. Dự án đã gọi được vốn vào tháng 5/2021 với sự góp mặt của Multicoin Capital, Divergence Ventures, Hard Yaka, Blockchain.com Ventures, IOSG, Draper Dragon, Multiplex Ventures, và Fifth Era, tuy nhiên số tiền gọi vốn không được tiết lộ.
• Hawku: Vào tháng 10/2021, dự án đã hoàn thành vòng gọi vốn trị giá $4M, dẫn đầu bởi Lightspeed Venture Partners, cùng với đó là các quỹ khác như Dragonfly Capital, Multicoin Capital, Alameda Research, Animoca Brands, Solana, … Đây là một marketplace cho game đua ngựa Zed Run.
• Tibles – Seed: Multicoin, Dapper Labs, CoinFund đã đầu tư vào Tibles 1.14 triệu đô. Đây là dự án trên Flow blockchain, được đầu tư vào tháng 5/2021.
• Alethea AI: Hồi đầu tháng 8/2021, dự án thông báo đã gọi vốn được $16M với sự góp mặt của các quỹ như Metapurse, Multicoin, Crypto.com Capital, Alameda, …

Nhận xét: Hầu hết các dự án NFT và Metaverse được Multcoin đầu tư đều diễn ra thương vụ từ khoảng tháng 4/2021 trở đi. Hơn nữa, phần nhiều các dự án nằm trên nền tảng Solana chứng tỏ sự hỗ trợ nền tảng này vô cùng nhiều của quỹ Multicoin.

Việc họ đầu tư vào NFT từ thời gian tháng 4/2021 tới nay cho thấy họ mới bắt đầu quan tâm nhiều đến mảng này, sau khi trend game, NFT và Metaverse lên ngôi thu hút dòng tiền đổ vào thị trường. Đây có vẻ đang là mảng Multicoin Capital bet vào nhiều dự án trong thời gian vừa qua, nhưng size đầu tư của các thương vụ thường nhỏ và đầu tư vào các round sớm của dự án (nên số tiền đầu tư cũng không lớn).

Dự án về cơ sở hạ tầng và data

Các dự án được Multicoin Capital đầu trong trong mảng cơ sở hạ tầng và data bao gồm rất nhiều dự án, nhưng mình chỉ gọi tên một số dự án lớn tạo được tiếng vang trong thị trường:

• Helium: Một mạng lưới không dây peer to peer phi tập trung (Decentralized Wireless Network) được xây dựng trên nền tảng blockchain. Trong vòng gọi vốn round C vào tháng 6/2019, dự án đã kêu gọi được $15M từ các quỹ như Khosla Ventures, GV, FirstMark, Munich Re Ventures, dẫn đầu bởi Union Square Ventures và Multicoin Capital. Sau đó vào tháng 8/2021, họ tiếp tục gọi vốn thành công cho Series D trị giá 111 triệu đô cho dự án.
• The Graph – Strategic: The Graph là một giao thức cho phép lập chỉ mục (index) và truy vấn dữ liệu từ Blockchain. Vào tháng 1/2019, Multicoin Capital đã dẫn đầu trong seed round của dự án này và gọi vốn được 2.5 triệu đô. Trong vòng gọi vốn tiếp theo với giá trị 5 triệu đô vào 7/2020, quỹ này lại tiếp tục có tên trong danh sách những nhà đầu tư, cùng với đó là Framework, ParaFi Capital, Coinbase Ventures,…
• Arweave: Dự án làm về lưu trữ dữ liệu Blockchain dựa trên thuật toán đồng thuận thế hệ mới Proof of Access. Dự án đã gọi được $5M từ tháng 11/2019 với từ các nhà đầu tư như Multicoin Capital, Union Square Ventures,… và dẫn đầu bởi a16z.
• Eden: Dự án đã kêu gọi được khoản đầu tư trị giá $17.4M vào tháng 9/2021, vòng gọi vốn được dẫn đầu bởi Multicoin Capital, cùng với một số các quỹ khác như Electric Capital, CMS Holdings, Divergence Ventures,…
• Dune Analytics: Một dự án cho phép chiết xuất dữ liệu, query, thể hiện, cung cấp một lượng lớn thông tin trên Ethereum. Dự án đã kêu gọi vốn một lần vào tháng 9/2020 và được rót vốn 2 triệu đô, cộng thêm một lần gọi vốn trị giá 8 triệu đô vào 8/2021, cả hai lần đều có sự có mặt của Multicoin Capital.
• Và rất nhiều dự án khác…

Nhận xét: Anh em có thể thấy rằng, Multicoin Capital đầu tư rất nhiều vào cơ sở hạ tầng và đầu tư dàn trải từ năm này qua năm khác, từ deal nhỏ đến deal lớn, từ các vòng sớm tới vòng Series C, D của các dự án.

Multicoin đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng, và anh em có thể thấy rằng đây là mảng cần sự đầu tư liên tục và cũng như thay đổi liên tục trong các bối cảnh thị trường, bởi mỗi khi có các trend mới hay ứng dụng mới trên blockchain, lại có các ứng dụng cơ sở hạ tầng mới xuất hiện để hỗ trợ sự phát triển của category đó.

Bởi vậy, hành động đầu tư liên tục vào các ứng dụng thuộc mảng này vô cùng dễ hiểu.

Các dự án thuộc mảng ứng dụng người dùng cuối

Các dự án được Multicoin Capital đầu tư trong mảng ứng dụng người dùng cuối gồm:

• Coin98: ParaFi Capital, Multicoin Capital, Hashed và Spartan Group đã đầu tư vào seed round Coin98 vào tháng 4/2021 1.25 triệu đô.
• Torus – Giải pháp đăng nhập thông qua các bên thứ ba cho các ứng dụng phi tập trung, dự án đã kêu gọi được $2M vào tháng 7/2021, dẫn đầu bởi Multicoin Capital cùng với đó là sự tham gia của Binance Labs, Accomplice, Coinbase Ventures, Sixth Horizon,
• Superfluid: Vào tháng 7/2021, dự án thông báo đã gọi được $9M từ các quỹ như Multicoin Capital, Semantic Ventures, Delphi Digital, DeFiance Capital, MetaCartel Ventures, MMC, Fabric Ventures và rất nhiều cái tên khác nữa
• Math Wallet: Multicoin và Alameda Research đã từng dẫn vòng series A của dự án này và kêu gọi được $7.8M vào tháng 10/2020.
• Braintrust: Một mạng lưới tuyển dụng freelancer phi tập trung, dự án đã kêu gọi được 18$M trong vòng gọi vốn gần đây nhất vào tháng 10/2020, với sự góp mặt của các quỹ như Multicoin Capital, Pantera và Galaxy Digital.
• Audius: Một dự án được ví như Soundcloud của web3 cũng có tên trong portfolio của quỹ đầu tư. Dự án đã từng gọi vốn một lần trong vòng Series A với trị giá $5.5M. Trong lần gọi vốn tiếp theo dẫn đầu bởi Multicoin Capital, Audius đã gọi được thêm 3.1 triệu đô.
• BetDEX: Dự án làm về cá cược này kêu gọi được $21M vào tháng 2/2021. Vòng gọi vốn được dẫn đầu bởi Paradigm và FTX, cùng với sự góp mặt của một số quỹ như Multicoin Capital, Hack VC, Lightspeed Venture Partners, Sino Global Capital,…

Nhận xét: Anh em có thể thấy Multicoin Capital đầu tư vào nhiều loại dự án khác nhau trên nhiều nền tảng, chủ yếu là trên Ethereum và Solana.

Thời gian họ đầu tư vào dự án nằm nhiều trong giai đoạn 2020 – 2021, với việc tham gia đầu tư sớm vào các round sớm của dự án như seed round, Strategic round hay Series A. Gu đầu tư này khác nhiều ông lớn khác như a16z hay 3AC,… khi họ thường đầu tư vào cả các round sớm lẫn round muộn của dự án (Series B, C, D,…).

5. Đánh giá & Nhận xét

Nhìn vào portfolio của Multicoin Capital, anh em có thể thấy những đặc điểm sau qua danh mục đầu tư của Multicoin Capital:

• Họ đầu tư vào rất nhiều các dự án Layer 1 – số dự án layer 1 đầu tư nhiều hơn hẳn so với nhiều quỹ đầu tư khác như a16z, Paradigm,… Từ đó, họ cũng có nhiều thương vụ layer 1 thành công hơn so với các quỹ khác.
• Họ đầu tư nhiều vào các dapps trên hệ sinh thái Solana thời gian gần đây. Từ mảng DEX, lending, stablecoin, NFT/ Metaverse/ Gaming đều được Multicoin Capital đầu tư, họ tiếp tục chứng tỏ niềm tin mãnh liệt của mình vào nền tảng Solana, và hỗ trợ cho các Dapps trên nền tảng.
• Họ đầu tư vào hầu như tất cả các mảng trên thị trường, trừ các ứng dụng stablecoin – với chỉ một khoản đầu tư vỏn vẹn trong mảng này.

6. Các hệ sinh thái trong Portfolio của Multicoin Capital

Anh em có thể thấy, đa phần các dự án họ đầu tư trong danh mục nằm trên Ethereum hoặc Solana. Việc các dự án thời gian đầu họ đầu tư nằm trên Ethereum là tương đối dễ hiểu, bởi đó là mảnh đất màu mỡ và nhiều cơ hội đầu tư nhất.

Họ “đánh cược” lớn vào nền tảng Solana, không chỉ thể hiện ở việc họ đầu tư sớm vào coin nền tảng này mà còn bởi họ cũng đầu tư vào nhiều dự án trong hệ sinh thái này, trong nhiều mảng khác nhau từ DEX, Lending, Stablecoin,…

7. Các nhà đầu tư vào Multicoin Capital

Multicoin đã nhận đầu tư của nhiều quỹ và cá nhân nổi tiếng: Roca Capital, Three Arrows Capital, Marc Andreessen (co-founder a16z), Protocol Ventures, Elad Gil, Chris Dixon (GP tại a16z), Vy Capital, Union Square Ventures, Bill Lee, David Sacks, và Binance.

Anh em có thể thấy, Multicoin được rất nhiều quỹ lớn tin tưởng đầu tư, đặc biệt là 3AC, a16z hay Binance. Việc raise tiền ngang từ các quỹ đầu tư này thể hiện sự tin tưởng của các quỹ đối với Multicoin, được các quỹ top-tier đầu tư chứng tỏ Multicoin có sự uy tín cao và investment thesis đang đạt hiệu quả tốt, dù quỹ mới chỉ vỏn vẹn 4 năm tuổi.

8. Đánh giá Portfolio của Multicoin

Performance

Đa phần các dự án do Multicoin đầu tư đều đã có sản phẩm và token. Top 5 dự án có Token đạt hiệu suất tốt nhất (giá hiện tại so với giá khởi đầu năm 2021) là:

• Terra (LUNA): 11,300%;
• Solana (SOL): 9,900%
• Kadena (KDA): 7,500%;
• Livepeer (LPT): 2,400%;
• Helium (HNT): 2,300%.

Top 5 dự án có Token đạt hiệu suất tốt nhất (giá ATH so với ATL) là:

• Alpha Finance (ALPHA): 11,000%;
• Solana (SOL): 52,000%;
• Terra (LUNA): 60,300%;
• Kadena (KDA): 40,500%;
• Thorchain (RUNE): 260,000%.

Xu hướng đầu tư của Multicoin trong năm 2021

Trong năm 2021, Multicoin đã dừng đầu tư nhiều vào mảng thế mạnh của mình là Layer 1. Thay vào đó, họ đầu tư vào nhiều dự án trong mảng NFT, Derivatives, Dịch vụ cho người dùng cuối như ví, các ứng dụng cơ sở hạ tầng và các ứng dụng khác. Anh em cũng có thể thấy, năm 2021 là năm bùng nổ của các dự án Layer 1, việc này khiến việc đầu tư vào Layer 1 không còn hấp dẫn với các nhà đầu tư chuyên đầu tư seed round và strategic round như Multicoin Capital.

Anh em hãy cùng mình theo dõi xem, liệu họ đầu tư vào các mảng mới này có mang lại hiệu suất tốt như mảng Layer 1 hay không nhé.

Ngoài ra, anh em có thể thấy họ rất ít đầu tư vào game – một mảng mới vô cùng hot trong thời gian gần đây, và được nhiều quỹ đầu tư xuống tiền như a16z, Paradigm,…

9. Tổng kết

Trên đây là tổng quan về Portfolio và một số nhận định về xu hướng đầu tư của Multicoin

Sau vụ hack của Ronin Network, bridge đang là một trong những vấn đề hot nhất của thị trường. Cùng lúc đó, Binance vừa ra mắt version mới của Binance Bridge, liệu có gì đặc biệt?

Hiện tại vấn đề bridge là một trong những vấn đề quan trọng nhất mà các blockchain cần giải quyết, việc các blockchain hoạt động riêng lẻ, cần phải giao tiếp lẫn nhau để trao đổi tài sản làm cho nhu cầu sử dụng bridge là tất yếu.

Nắm được điều này, cộng với việc mong muốn mang DeFi tới gần hơn với thế giới CeFi, Binance đã ra mắt Binance Bridge v2. Cùng mình tìm hiểu Binance Bridge là gì trong bài viết này.

1. Binance Bridge là gì?

Dự án Binance Bridge là một dịch vụ cầu nối cross-chain được sinh ra với mục đích tăng khả năng tương tác giữa các blockchain. Về cơ bản, cầu nối này cho phép người dùng chuyển đổi coin/token mong muốn thành wrapped token được sử dụng trên Binance Chain và BSC (BNB Beacon Chain và BNB Chain hiện tại). Nhờ có điều này, các tài sản từ các hệ sinh thái khác như BTC, ETH, USDT, ATOM, DOT,… dễ dàng tiếp cận hệ sinh thái BNB Chain.

Trước khi ra mắt bản v2, vào khoảng tháng 10 năm 2020, Binance Bridge phiên bản đầu tiên được ra đời.

2. Cách hoạt động của Binance Bridge

Về cơ bản, Binance Bridge là một Centralized Cross-chain Bridge, yêu cầu người dùng phải tin tưởng vào các bên thứ ba ở đây là Binance. Binance sẽ đóng vai trò là người môi giới, họ nhận token của chain này, sau đó mint wrapped token ở chain khác. Anh em có thể dễ dàng sử dụng Binance Bridge bằng việc nạp rút token và chọn mạng để gửi đi cho token đó, tất nhiên là với điều kiện Binance có hỗ trợ mạng đó.

Ví dụ: Anh em nạp USDT mạng TRC-20 (Tron) vào Binance, và muốn chuyển số USDT này lên BNB Chain, chỉ việc vào mục Rút (Withdraw), chọn USDT và mạng BNB Chain. Như vậy là anh em đã sử dụng Binance Bridge trên sàn Binance.

Có thể thấy Binance Bridge có những đặc điểm sau:

• Ưu điểm: Đơn giản, tiện lợi và phù hợp với người dùng mới.
• Nhược điểm: Người dùng bị phụ thuộc vào bên thứ ba, họ có toàn quyền sử dụng tài sản của người gửi.

Tuy việc Binance scam là rất khó xảy ra, nhưng vẫn có những tranh cãi về việc liệu Binance có in ra nhiều wrapped token hơn so với số lượng tài sản mà người dùng gửi vào hay không. Đây vẫn là một điểm yếu của một centralized bridge, các số liệu tài sản nạp rút khá khó để tracking. Thêm nữa, hiện tại anh em chỉ có thể sử dụng Binance Bridge với các token đã được list trên Binance.

3. Phiên bản update Binance Bridge 2.0

Để khắc phục điểm yếu trên và nâng cấp sản phẩm, Binance mới đây đã ra mắt Bridge 2.0.

Binance Bridge 2.0 mang đến cho người dùng một phương pháp chuyển đổi bất kì token nào (kể cả đã được list Binance hay chưa) từ Ethereum sang BNB Chain dưới dạng BTokens.

Sau đó, anh em có thể dụng wrapped token đó để khám phá hệ sinh thái, tham gia các hoạt động DeFi, game, metaverse,… trên BNB Chain. Điều này làm cho Binance Bridge trở nên permissionless, bất cứ ai cũng có thể sử dụng và tùy chọn token muốn bridge.

Người dùng có thể bridge trực tiếp với ví trong Binance App, hoặc có thể sử dụng một loại ví tự quản khác (ví phi tập trung). Nếu sử dụng trong Binance App, token đã list sau khi bridge sẽ được chứa ở trong ví Giao ngay (Spot wallet) hoặc ví Funding, còn token chưa list sẽ chỉ được chứa ở ví Funding. Anh em cũng có thể dùng ví tự quản để chứa token chưa được list trên Binance.

Một điểm đặc biệt nữa của update lần này là Binance thông báo đã triển khai một hệ thống kiểm soát lưu thông token tự động trong Binance Bridge 2.0. Mục đích của việc đó là để kiểm soát số lượng token được in ra và đảm bảo số lượng wrapped token không bị thừa thãi.

Bảo mật của Binance Bridge được đảm bảo bởi sàn giao dịch Binance, hiện tại bridge này được công bố đã hỗ trợ gần như tất cả các token của mạng Ethereum, kết nối các token này sang các dapp trên BNB Chain với thời gian giao dịch chỉ khoảng vài giây. Các blockchain khác sẽ được support trong tương lai gần.

4. Hướng dẫn sử dụng Binance Bridge 2.0

Để sử dụng Binance Bridge 2.0, anh em có thể thao tác theo các bước đơn giản sau:

Bước 1: Tải và cài đặt ví, hiện tại có thể sử dụng ví Binance Extension hoặc ví Metamask.

Bước 2: Truy cập trang Binance Bridge, chọn bản V2.

Bước 3: Chọn Connect wallet, sau đó chọn ví tùy theo nhu cầu anh em, nhập mật khẩu và kết nối ví.

Sau khi đã kết nối ví, anh em có thể kiểm tra lại địa chỉ ví ở mục Destination.

Bước 4: Chọn tài sản. Ở đây mình sẽ lấy USDT làm ví dụ.

Bước 5: Chọn mạng lưới để gửi tài sản. Ở đây mình chuyển USDT từ Ethereum sang Binance Chain. Anh em cũng hoàn toàn có thể chuyển ngược lại từ Binance Chain sang mạng khác.

Bước 6: Nhập số lượng token cần chuyển đổi, sau đó xác nhận giao dịch. Bước này sẽ cần trả phí mạng lưới.

Bước 7: Sau khi giao dịch hoàn tất, anh em có thể kiểm tra lại tất cả giao dịch tại mục History.

5. Tổng kết

Binance Bridge là một công cụ cần thiết để dẫn dòng tiền về với BNB Chain. Với phiên bản update V2 này, Binance đã cố gắng hạn chế tối đa những điểm yếu cố hữu của phiên bản trước đó. Cùng chờ xem khi Binannce Bridge 2.0 mở rộng ra các chain khác nữa sẽ đem lại hiệu quả như nào nhé!

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và xu hướng bùng nổ mạnh mẽ của không gian crypto, số lượng các vụ hack cũng tăng lên chóng mặt dưới những hình thức tinh vi hơn. Một trong các loại hình tấn công phổ biến có thể kể đến là replay attack (tấn công phát lại)

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và xu hướng bùng nổ mạnh mẽ của không gian crypto, số lượng các vụ hack cũng tăng lên chóng mặt dưới những hình thức tinh vi hơn. Một trong các loại hình tấn công phổ biến có thể kể đến là replay attack (tấn công phát lại).

Vậy replay attack có điểm gì khác biệt so với các cuộc tấn công khác và tác hại của nó ra sao đối với ngành công nghiệp tiền điện tử cũng như nhiều lĩnh vực khác? Hãy cùng XGems tìm hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây nhé!

1. Replay attack là gì?

Replay attack (tấn công phát lại) là loại hình tấn công nhắm vào một mạng lưới nhất định, trong đó các dữ liệu sẽ bị chặn lại hoặc truyền tải chậm do tác động từ các ứng dụng độc hại. Điều này dẫn đến việc lặp lại liên tục các thông tin nhiều lần trên toàn hệ thống.

Tuy nhiên, dựa vào tính hợp lệ của các dữ liệu ban đầu khi người dùng được cấp quyền ứng dụng, quá trình xử lý dữ liệu vẫn diễn ra như bình thường mà không hề phát hiện ra việc bị lặp lại một cách cố ý. Lúc này, toàn bộ dữ liệu đã bị chặn (hoặc bị delay) và được truyền tải một cách nguyên bản nên hacker có thể thực hiện cuộc tấn công một cách dễ dàng mà không phải giải mã chúng.

2. Mục đích và cơ chế của cuộc tấn công phát lại

Trong replay attack, hacker có thể chiếm lấy quyền truy cập thông tin lưu trữ trên mạng lưới thông qua việc chuyển tiếp dữ liệu với hình thức hợp lệ. Bên cạnh đó, những kẻ tấn công cũng dùng loại hình hack này để đánh lừa các tổ chức tài chính nhằm sao chép nhiều giao dịch khác nhau, từ đó tạo ra lỗ hổng để dễ dàng chiếm đoạt tài sản của nạn nhân.

Hơn nữa, trong một số trường hợp, chúng còn có thể cài đặt nhiều thông tin có chứa mã độc vào quá trình truyền tải trên toàn bộ mạng lưới, khiến hệ thống sẽ bị nhiễm độc. Mặc dù sự cố này không gây ra thiệt hại nghiêm trọng ngay lập tức, nhưng về lâu dài hacker có thể thường xuyên tấn công mạng lưới bởi các lỗ hổng đã được phát hiện trước đó.

Trên thực tế, replay attack vẫn tồn tại những giới hạn nhất định của nó. Những kẻ tấn công sẽ không thể xâm nhập bất cứ dữ liệu nào khi đang được chuyển tiếp nếu không muốn bị hệ thống từ chối. Điều này sẽ tác động đến giới hạn hiệu quả của vụ hack trong quá trình lặp lại các thông tin ban đầu.

3. Tác hại của tấn công phát lại đến crypto

Replay attack là một trong những hình thức tấn công có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến hệ thống blockchain và cả người dùng của dự án. Loại hình tấn công này không chỉ ảnh hưởng đến quá trình truyền tải dữ liệu trên mạng lưới hay các block mà còn xâm nhập vào phần lớn tài sản tiền điện tử của người dùng và đánh cắp chúng.

Cụ thể, tấn công phát lại là một trong những loại hack có khả năng xảy ra trên mạng lưới blockchain của các dự án trong không gian tiền điện tử, mặc dù dường như điều này khó trở nên khả thi. Một trong các lý do khiến crypto trở thành mục tiêu nhắm tới của các vụ replay attack đó là quá trình hard fork.

Một khi hard fork diễn ra, mạng lưới sẽ được phân tách thành hai blockchain khác nhau. Trong đó một bên các node hoạt động với phiên bản phần mềm ban đầu, bên còn lại được vận hành dựa trên phiên bản mới được tạo ra. Quá trình hard fork diễn ra chính là thời cơ để hacker tấn công vào mạng lưới blockchain. Cụ thể, kẻ tấn công có thể xâm nhập vào dữ liệu trên một block nhất định và chuyển nó đến một node thuộc block khác.

Song vì giao dịch đều mang tính hợp lệ trên cả hai block nên sẽ được chấp nhận trên toàn bộ hệ thống. Chính vì vậy mà ngay cả khi nạn nhân không sử dụng các đồng coin/token trong ví của họ thì vẫn bị hacker đánh cắp số tài sản đó một cách tinh vi. Điều này dẫn đến những thiệt hại nghiêm trọng cho người dùng khi không phát hiện ra các dấu hiệu của cuộc tấn công phát lại.

Ví dụ: Ví dụ điển hình nhất về hard fork phải kể đến đó là Bitcoin Cash khi được tạo ra từ blockchain của Bitcoin vào ngày 1 tháng 8 năm 2017. Chẳng hạn nếu tấn công phát lại xuất hiện trong quá trình hard fork diễn ra trên mạng lưới này thì replay attack sẽ hoạt động theo cả hai chiều, tức là có thể xảy ra khi nạn nhân chi tiêu BCH trong ví của họ. Đồng thời nếu một node BTC nhận giao dịch BTC thì số lượng BCH có thể cũng sẽ biến mất vì bị hacker đánh cắp thông qua việc xâm nhập dữ liệu về giao dịch của các block và lặp lại chúng.

4. Cách phòng chống tấn công phát lại

Trong lĩnh vực crypto

Mặc dù có thể gây ra một số thiệt hại về tài sản nhưng replay attack cũng là một loại hack tương đối dễ phòng vệ. Đối với các dự án blockchain tiến hành quá trình hard fork, hãy cài đặt bổ sung các giao thức an ninh được thiết kế riêng biệt, phục vụ cho việc ngăn chặn cuộc tấn công này. Những công cụ giúp chống lại replay attack hiệu quả bao gồm “strong replay protection” và “opt-in replay protection”.

Đối với “strong replay protection”: sau khi hard fork hoàn thành thì một marker sẽ được tự động thêm vào mạng lưới blockchain mới được tạo ra. Điều này góp phần đảm bảo rằng các giao dịch diễn ra trên blockchain mới chỉ hợp lệ khi được xử lý trên hệ thống này thay vì ở phiên bản cũ. Phương thức này cũng được sử dụng trong đợt hard fork tạo ra Bitcoin Cash từ blockchain Bitcoin.

Đối với “opt-in replay protection”: yêu cầu người dùng thực hiện những thay đổi giao dịch trên theo cách thủ công nhằm tránh việc lặp lại các lịch sử giao dịch này. Đây là một trong những biện pháp hữu ích để ngăn chặn cuộc tấn công phát lại trong trường hợp dự án tiến hành hard fork để nâng cấp mạng lưới blockchain duy nhất của một đồng coin, thay vì việc phân tách và tạo ra blockchain mới.

Đối với cá nhân người dùng: họ có thể tránh các cuộc replay attack bằng cách khóa tài sản kỹ thuật số của mình khỏi các giao dịch, cho đến khi blockchain đó đạt đến số lượng block nhất định. Điều này có thể thúc đẩy việc ngăn chặn tấn công phát lại thông qua quá trình xác minh trên mạng lưới. Tuy nhiên, không phải bất kỳ blockchain nào cũng hỗ trợ tính năng này.

Trong các lĩnh vực khác

Bên cạnh ngành công nghiệp tiền điện tử, các doanh nghiệp và người dùng trong nhiều lĩnh vực khác cũng có thể chống lại replay attack bằng nhiều biện pháp khác nhau. Cụ thể là một số cách dưới đây:

• Bổ sung timestamp trên tất cả tin nhắn: người dùng có thể tạo dấu thời gian trên máy chủ của mình và đặt nó để loại bỏ bất kỳ yêu cầu nào cũ hơn khung thời gian bạn đã chọn. Việc này có thể giúp họ phát hiện ra các thông báo truy cập không đáp ứng được các yêu cầu về timestamp.
• Sử dụng SSL hoặc TLS: bổ sung giao thức bảo mật SSL hoặc TLS cho các trang web để tất cả dữ liệu được truyền tải giữa trình duyệt và máy chủ đều được mã hóa. Lúc này hacker sẽ không có khả năng theo dõi ID phiên của người dùng và sử dụng nó để mạo danh họ.
• Sử dụng mật khẩu dùng một lần: đây là phương pháp khá quen thuộc được các ngân hàng sử dụng để xác thực người dùng và phòng tránh trường hợp hacker truy cập vào tài khoản của khách hàng với âm mưu đánh cắp hết tài sản của họ.

5. Tổng kết

Tấn công phát lại nhắm vào mạng lưới bảo mật của một hệ thống bất kỳ mà không cần phụ thuộc vào quá trình giải mã dữ liệu. Mặc dù các dấu hiệu của việc lặp lại thông tin ban đầu trong khi truyền tải dữ liệu, nhưng replay attack có thể được ngăn chặn bởi nhiều biện pháp hiệu quả.

2 đỉnh có lẽ là dạng mô hình dễ nhận biết nhất trong số các mô hình giá cơ bản và chúng xuất hiện với tần suất khá nhiều trên biểu đồ so với những mô hình còn lại. Tuy vậy, điều đó không có nghĩa là mô hình 2 đỉnh không hiệu quả. Các nhà giao dịch vẫn có thể kiếm được lợi nhuận cao nếu hiểu rõ về 2 dạng mô hình giá này

1. Mô hình 2 đỉnh là gì?

Mô hình 2 đỉnh (hay mô hình Double Top) được sử dụng rộng rãi trong phân tích kỹ thuật. Đây là mô hình giá đảo chiều, thường xuất hiện ở cuối xu hướng tăng và chuẩn bị đảo chiều xu hướng từ tăng thành giảm. Điều này có nghĩa là khi bạn thấy mô hình hai đỉnh xuất hiện thì dự báo xu hướng giảm chuẩn bị diễn ra.

2. Cấu tạo mô hình 2 đỉnh

Mô hình 2 đỉnh bao gồm 3 phần:

• Đỉnh thứ nhất (mức giá đầu tiên bị từ chối): Thị trường giảm trở lại hồi về đường neckline và hình thành mức dao động thấp. Đây có thể xem là một sự thoái lui trong một xu hướng tăng.
• Đỉnh thứ hai (mức giá từ chối thứ hai): Thị trường từ chối mức dao động thấp trước đó. Ở vị trí đáy 2 thông thường sẽ có áp lực bán, nhưng còn quá sớm để nói liệu thị trường có thể tiếp tục giảm sâu hơn hay không.
• Phá vỡ đường neckline (một vùng hỗ trợ): Giá đã phá vỡ trên ngưỡng trợ và nó báo hiệu rằng người bán đang nắm quyền kiểm soát. Thị trường có khả năng giảm mạnh hơn.

3. Ý nghĩa Mô hình 2 đỉnh

Mô hình 2 đỉnh xuất hiện trong giai đoạn thị trường điều chỉnh, giá sideways. Và đây cũng là thời điểm phe mua và phe bán tranh giành nhau để chiếm ưu thế trong giai đoạn tới.

Ở một xu hướng tăng, giá tăng và hình thành đỉnh đầu tiên cho thấy phe mua đang áp đảo thị trường. Bên cạnh đó, do không thể tiếp tục tạo ra đỉnh cao hơn nữa do giá nằm gần một kháng cự, nên phe mua lại lên “cướp cờ” khiến giá giảm nhẹ và hình thành một đáy trung tâm – vị trí đường neckline.

Ngay sau đó, vì lực bán không đủ mạnh nên phe mua một lần nữa quyết tâm giành lại vị thế => Đỉnh 2 được hình thành.

Nhưng phe mua không đủ sức để đẩy giá cao hơn bằng việc tạo đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ. Trong nhiều trường hợp phe bán mạnh hơn sẽ tìm mọi cách kéo phe mua xuống, tâm lý này sẽ được hiển thị thông qua các cây nến đảo chiều dạng như Doji.

Và ngay sau đó, phe bán đã “bẻ lái” để đẩy giá xuống thấp hơn. Và lúc này, đường neckline sẽ đóng vai trò như “ trọng tài” quyết định phe nào sẽ giành chiến thắng.

4. Cách xác định và vẽ mô hình 2 đỉnh

Mô hình 2 đỉnh thông thường sẽ xuất hiện ở cuối một xu hướng tăng báo hiệu một sự đảo chiều sắp diễn ra. Thông thường để vẽ Mô hình 2 đỉnh bạn cần xác định 2 đỉnh của xu hướng tăng và vẽ đường Neckline bằng cách nối đáy nằm giữa 2 đỉnh lại với nhau.

Lưu ý: Neckline không phải lúc nào cũng là một đường nằm ngang hoàn hảo.

5. 3 bước giao dịch với mô hình hai đỉnh

Xác định xu hướng của thị trường

Đối với mô hình 2 đỉnh, xu hướng trước đó bắt buộc phải là xu hướng tăng.

Vẽ mô hình 2 đỉnh

Cách dễ nhất để xác định mô hình 2 đỉnh đó là dựa vào hình dáng chung của đồ thị tạo thành một chữ M (hai đỉnh). Vì thế bạn đó thể chỉnh đồ thị của mình vẽ dạng đường để dễ xác định hơn nhé!

Xác định điểm vào lệnh, điểm stoploss (cắt lỗ) và take profit (chốt lời)

Điểm vào lệnh (entry): Mô hình 2 đỉnh xảy ra cho chúng ta tín hiệu SELL. Bạn có thể vào lệnh theo 2 cách sau:

• Đặt lệnh SELL ngay khi giá phá vỡ đường neckline.
• Đợi sau khi giá retest đường neckline và đón ở vị trí retest. Trường hợp này sẽ mang lại nhiều lợi nhuận hơn nhưng đôi khi giá sẽ không hồi về mà giảm luôn => bị lỡ cơ hội.

Chốt lời (take profit): Nếu mô hình xảy ra đúng, giá sẽ giảm bằng với chiều cao của 2 đỉnh.

Dừng lỗ (stoploss): Bạn nên đặt điểm dừng lỗ khi giá tăng trở lại và đóng nến trên đường Neckline.

6. 09 Lưu ý khi giao dịch với mô hình 2 đỉnh

• Cách dễ nhất để xác định mô hình 2 đỉnh đó là hình dáng chung của đồ thị tạo thành một chữ M (hai đỉnh).
• Mô hình 2 đỉnh là loại mô hình giá đảo chiều xu hướng. Vì thế trước đó phải là một xu hướng tăng rõ ràng. Trong trường hợp phía trước mẫu hình là giai đoạn sideways thì mô hình này không có tác dụng.
• 2 đỉnh của mô hình cần bằng nhau hoặc chênh lệch không đáng kể thì tỉ lệ chính xác sẽ cao hơn.
• Khối lượng giao dịch (volume) có xu hướng giảm trong giai đoạn hình thành mô hình và tăng lên khi giá Break đường Neckline.
• Giá break đường neckline thì mô hình này hoàn thành. Trong một số trường hợp, giá có xu hướng retest vùng Neckline. Đây là lúc thích hợp để chúng ta có vị thế bán.
• Các các mô hình giá có thể mang tính chủ quan. Điều này có thể hiểu là không phải nhà giao dịch nào cũng nhận biết được mô hình..
• Mô hình 2 đỉnh xuất hiện trên tất cả các khung thời gian và có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Không phải lúc nào mô hình cũng đi theo đúng lý thuyết, nó có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác mà tăng (giảm) cao hơn (thấp hơn) các mức dự kiến.
• Nên kết hợp mô hình giá với một vài chỉ báo kỹ thuật khác: MACD, RSI, các mô hình nến hay Volume,.. để tăng độ chính xác hơn.

7. Tổng kết

Như vậy mình đã chia sẻ về Mô hình 2 đỉnh là gì và cách giao dịch với Mô hình 2 đỉnh cũng như một số lưu ý để tăng xác suất Trade thành công.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về Mô hình 2 đỉnh cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Mô hình Evening Star (Sao Hôm) và Morning Star (Sao Mai) là một trong những mô hình đảo chiều mạnh mẽ. Sau đây chúng ta cùng tìm hiểu mô hình Evening Star (Sao Hôm)

1. Evening Star là gì?

Evening Star (Sao Hôm) là mô hình 3 nến xuất hiện tại điểm kết thúc của một xu hướng tăng báo hiệu đảo chiều giảm mạnh. Như vậy, mô hình này sẽ có các đặc điểm nhận biết như sau:

• Xuất hiện ở cuối một xu hướng tăng.
• Là cặp 3 nến cho tín hiệu giá có thể giảm mạnh.
• Nến 1 là nến tăng mạnh, thể hiện sự tiếp diễn xu hướng tăng mạnh trước đó.
• Nến 2 là nến thân nhỏ, có thể là nến giảm, tăng hoặc Doji đều được. Trong một số trường hợp, nến 2 có thể tạo gap (khoảng trống) khi bứt phá lên so với nến thứ nhất.
• Nến 3 phải là một nến giảm mạnh, có giá mở cửa phải thấp hơn giá cao nhất của nến 2 và giá đóng cửa của nến 3 tối thiểu thấp hơn 1/2 của nến 1.

Ví dụ: Ở một xu hướng tăng xuất hiện mô hình Evening Star => Đảo chiều từ tăng thành giảm.

2. Ý nghĩa mô hình nến Evening Star

Mô hình Evening Star thường được hình thành ở cuối xu hướng tăng giá báo hiệu sự đảo chiều xu hướng từ tăng thành giảm.

Mô hình nến Sao Hôm (Evening Star Pattern) thể hiện sự mạnh mẽ và áp đảo của phe bán ở nến 3 sau giai đoạn giằng co giữa phe mua và phe bán nhưng chưa phân thắng bại (ở nến 2). Cung cấp tín hiệu đảo chiều ở cuối xu hướng tăng một cách rõ ràng.

Cài đặt mô hình Evening Star trên Tradingview

Nếu bạn đã hiểu được mô hình Evening Star là gì rồi thì hãy đến bước cài đặt mô hình Evening Star trên các nền tảng giao dịch.

Để cài đặt mô hình Evening Star trên bất kỳ nền tảng nào, điều đầu tiên bạn cần làm là tạo tài khoản, đăng nhập và vào chart!

Chúng ta sẽ cài đặt trên Tradingview, bạn xem hướng dẫn về Tradingview tại đây. Sau khi đăng ký xong bạn click vào “Biểu đồ” để vào chart phân tích.

Khi đã vào chart, bạn hãy làm theo 3 bước sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “Evening”.
• Bạn có thể chọn 1 trong 2 chỉ báo sau (hoặc xài cả 2 đều được).

Bên cạnh đó, do Evening Star Pattern là một trong những mô hình nến có nhiều biến thể nhất vậy nên trong nhiều trường hợp các chỉ báo này sẽ bỏ sót khá nhiều tín hiệu. Vì vậy bạn nên tập nhìn nến hoặc dùng chỉ báo All Candlestick Patterns – đây là chỉ báo tích hợp nhiều mô hình nến trong một chỉ báo. Sẽ giúp bạn nhận diện các mô hình nến đảo chiều hay tiếp diễn tiềm năng. Để cài đặt bạn có thể thao tác như sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “ All Candlestick Patterns”.
• Sau khi ra kết quả, click vào dòng đầu tiên.

3. 03 cách sử dụng mô hình nến Evening Star

Trong một số trường hợp khi kết hợp 3 nến trong mô hình Evening Star sẽ tạo thành Nến Shooting Star => Do đó, mô hình Evening Star sẽ có tính chất và cách giao dịch tương tự với nến Shooting Star.

• Ngay khi Mô hình Evening Star hoàn thành, bạn hãy đặt lệnh Sell (Sell stop) tại vị trí thấp hơn bóng nến giảm một chút, và đặt stoploss cao hơn bóng nến giữa một chút để phòng trường hợp bị quét. Đây là cách an toàn nhất và phòng được trường hợp giá không giảm khi mô hình xuất hiện.

• Bạn hãy đặt lệnh Sell ngay khi Mô hình Evening Star hoàn thành, và đặt stoploss cao hơn bóng nến giữa của mô hình một chút (hoặc đỉnh cao nhất của sóng tăng trước đó) để phòng trường hợp bị quét.

• Bạn hãy đặt lệnh Sell (Sell Limit) ở mức giá bằng nửa nến giảm của mô hình. Và đặt stoploss cao hơn bóng nến giảm của mô hình một chút để phòng trường hợp bị quét.

Trong trường hợp này, có thể thấy vị trí sell là một kháng cự mạnh nhưng bạn sẽ bỏ lỡ một vị trí sell tiềm năng và giá đến lần thứ 2 mới khớp.

4. 05 lưu ý khi giao dịch với mô hình Evening Star

Để sử dụng mô hình nến Sao Hôm một cách hiệu quả thì bạn cần lưu ý đến các vấn đề sau:

• Mô hình Evening Star có nến giữa nằm ở kháng cự sẽ cho tín hiệu đảo chiều mạnh hơn.
• Khối lượng giao dịch ở nến Giảm phải lớn: Volume càng cao chứng tỏ phe bán vùng đó càng lớn. Do đó sẽ tăng tỉ lệ chính xác cho mô hình lên cao hơn.
• Không sử dụng mô hình Evening Star khi thị trường sideways: tuyệt đối không được áp dụng mô hình này khi giá bắt đầu đi vào vùng sideways. Nó chỉ nên được áp dụng và giao dịch sau một xu hướng tăng.
• Nên kết hợp mô hình Evening Star cùng với các chỉ báo khác: để tăng xác suất chính xác khi vào lệnh bạn nên kết hợp thêm cái chỉ báo đảo chiều xu hướng như MACD, RSI, Stoch,… Nếu Evening Star xuất hiện nơi có tín hiệu phân kì đảo chiều sẽ nâng cao tỉ lệ chính xác.
• Có thể kết hợp với Mô hình nến đảo chiều: kết hợp mô hình hai đỉnh và mô hình Vai – Đầu – Vai. Khi xuất hiện Evening Star ở Vai phải của Mô hình Vai – Đầu – Vai hoặc ở đỉnh thứ hai của mô hình 2 đỉnh, chúng ta sẽ cân nhắc vào lệnh ngay khi kết thúc nếnEvening Star hoặc bạn có thể chờ giá break neckline để củng cố tín hiệu.

5. Tổng kết

Như vậy mình đã chia sẻ về mô hình nến Evening Star là gì và cách giao dịch cũng như một số lưu ý để tăng xác suất Trade thành công với mô hình nến Evening Star. Evening Star chính là 1 trong 40 mô hình nến đảo chiều mà các trader cần phải biết. Hy vọng bạn đọc có thể áp dụng vào quá trình đầu tư và giao dịch trên thị trường crypto.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về mô hình Evening Star cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Có rất nhiều trader, nhà đầu tư chỉ dùng mỗi phương pháp tìm kiếm nến Inverted Hammer để giao dịch tìm kiếm lợi nhuận từ thị trường. Sau đây chúng ta cùng tìm hiểu nến búa ngược Inverted Hammer là gì và phương pháp giao dịch với nến Inverted Hammer hiệu quả nhé!

1. Nến Búa Ngược (Inverted Hammer) là gì?

Nến Inverted Hammer (hay còn gọi là nến búa ngược) là một mô hình nến đơn có thân nhỏ ở dưới và phần bóng dài gấp 2 – 3 lần thân nến ở trên. Xu hướng trước đó xảy ra mô hình Inverted Hammer phải là một xu hướng giảm. Mô hình nến búa ngược thể hiện giá bị đội mua kéo giá lên cao, nhưng sau đó không thể duy trì được lâu mà bị đội bán đẩy giá xuống lại. Đây là nến đảo chiều xu hướng từ giảm sang tăng.

Ví dụ 1: Ở một xu hướng giảm xuất hiện nến Inverted Hammer GIẢM (đen) => Đảo chiều từ giảm thành tăng.

Ví dụ 2: Ở một xu hướng giảm xuất hiện nến Inverted Hammer TĂNG (Cam) => Đảo chiều từ giảm thành tăng.

Qua 2 ví dụ trên có thể thấy nến Inverted Hammer (Búa ngược) tăng hay giảm đều có tín hiệu đảo chiều từ khá sớm, đôi khi giúp bạn mua ngay đáy và giá tăng một đoạn mới break đường xu hướng => tối ưu lợi nhuận.

2. Ý nghĩa nến Inverted Hammer

Nến Inverted Hammer thường được hình thành ở cuối xu hướng giảm giá. Sự xuất hiện của loại nến này thể hiện thị trường đã bắt đầu thăm dò mức giá phía trên và có mong muốn tăng giá tiềm ẩn.

Thời gian đầu, trong một xu hướng giảm khi phe bán bán tại giá mở cửa của phiên giao dịch và giá đột ngột tăng mạnh sẽ gây sốc cho phe bán và khiến họ vào vị thế thua lỗ. Giá càng tăng, họ càng phải nhanh chóng đóng lệnh để chốt lỗ cho giao dịch họ đã đặt, vì thế càng gia tăng áp lực mua vào. Điều này cho thấy sự đảo chiều xu hướng có khả năng xảy ra rất lớn.

Nến Inverted Hammer nên được nhận diện rõ ràng và phát huy được hết tác dụng chỉ khi nó xuất hiện sau tối thiểu là 3 cây nến giảm (hoặc sau một xu hướng giảm dài hạn). Giá đóng cửa của các cây nến giảm này sẽ liên tục thấp hơn giá đóng của các cây nến ở liền trước đó.

3. Cài đặt mô hình nến Inverted Hammer trên Tradingview

Nếu bạn đã hiểu được mô hình nến Inverted Hammer là gì rồi thì hãy đến bước cài đặt mô hình nến Inverted Hammer trên các nền tảng giao dịch.

Để cài đặt mô hình nến Inverted Hammer trên bất kỳ nền tảng nào, điều đầu tiên bạn cần làm là tạo tài khoản, đăng nhập và vào chart!

Ở đây mình sẽ hướng dẫn bạn cài đặt nến búa ngược trên Tradingview. Sau khi đăng ký xong bạn click vào “Biểu đồ” để vào chart phân tích.

Khi đã vào chart, bạn hãy làm theo 3 bước sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “Inverted”.
• Sau khi ra kết quả, click vào dòng đầu tiên.

Như vậy bạn đã cài xong mô hình nến Inverted Hammer. Khi tắt khung này chỉ báo sẽ xuất hiện dưới giá.

Có thể thấy nếu chỉ trade với Inverted Hammer đã có tỉ lệ win khá cao. Tuy nhiên nhược điểm của chỉ báo này là tín hiệu xuất hiện khá ít và chỉ báo không nhận diện được nến. Vì vậy bạn cần luyện tập nhìn chart nhiều hơn để nhanh nhạy trong việc tự nhìn ra các tín hiệu mà không cần đến chỉ báo.

4. 03 cách sử dụng mô hình nến Inverted Hammer

Từ ví dụ trên bạn có thể thấy khi xuất hiện nến Inverted Hammer giá sẽ đảo chiều và gần như cho tín hiệu buy rất gần đáy. Sau đây, cùng điểm qua 3 cách giao dịch với mô hình nến Inverted Hammer nhé!

• Ngay khi nến Inverted Hammer đóng lại, bạn hãy đặt lệnh Buy (Buy stop) trên đỉnh của mô hình nến (cao hơn bóng nến một chút). Đặt Stoploss thấp hơn thân nến một chút để phòng trường hợp bị quét. Đây là cách an toàn nhất và phòng được trường hợp giá không tăng khi mô hình xuất hiện.

• Bạn hãy đặt lệnh Buy ngay khi Inverted Hammer đóng nến, và đặt stoploss thấp hơn thân nến Inverted Hammer một chút (hoặc đáy thấp nhất của sóng giảm trước đó) để phòng trường hợp bị quét.

• Bạn hãy đặt lệnh Buy (Buy Stop) ở mức giá bằng nửa nến Inverted Hammer. Và đặt stoploss thấp hơn thân nến Inverted Hammer một chút để phòng trường hợp bị quét.

5. 04 lưu ý khi giao dịch với mô hình nến Búa Ngược

Để sử dụng nến Inverted Hammer một cách hiệu quả thì bạn cần lưu ý đến các vấn đề sau:

• Nến Inverted Hammer tăng sẽ có tỉ lệ đúng cao hơn Inverted Hammer giảm: Nến Inverted Hammer cho thấy sự đấu tranh giữa phe mua và phe bán. Và khi nến Inverted Hammer được hình thành nếu là nến tăng (cam) sẽ củng cố thêm niềm tin là phe mua đã chiến thắng. Bên cạnh đó, cũng có một số trường hợp nến Inverted Hammer là nến giảm (đen) và giá vẫn đảo chiều giảm thành tăng.
• Khối lượng giao dịch ở nến Inverted Hammer càng cao càng tốt: Volume càng cao chứng tỏ số lượng Trader tham gia mua bán ở vùng đó càng lớn. Do đó sẽ tăng tỉ lệ chính xác cho mô hình lên cao hơn.
• Nến Inverted Hammer xảy ra ở những vùng giá hỗ trợ sẽ có xác suất thắng cao hơn: Nếu mô hình nến Hammer xảy ra ở những vùng giá hỗ trợ (hỗ trợ tĩnh, Band dưới Bollinger Band, Trendline,…) thì mô hình nến Hammer càng đáng tin cậy, và thường có mục tiêu giá chạy rất xa.
• Nên kết hợp nến Inverted Hammer cùng với các chỉ báo khác: để tăng xác suất chính xác khi vào lệnh bạn nên kết hợp thêm cái chỉ báo đảo chiều xu hướng như MACD, RSI, Stoch,… Nếu Inverted Hammer xuất hiện nơi có tín hiệu phân kì đảo chiều sẽ nâng cao tỉ lệ chính xác.

6. Tổng kết

Như vậy mình đã chia sẻ về mô hình nến Búa ngược – Inverted Hammer là gì và cách giao dịch cũng như một số lưu ý để tăng xác suất Trade thành công với mô hình nến Inverted Hammer.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về mô hình nến Inverted Hammer cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Inside Bar, Fakey và Pin Bar có lẽ các mô hình nến được trader sử dụng khá nhiều. Có rất nhiều nhà phân tích theo trường phái Price Action chỉ cần biết cách sử dụng chuyên sâu 3 mô hình nến này, là có thể thoải mái “lụm tiền” mà không cần tới bất cứ indicator nào khác. So với nến Fakey và Pin Bar, Inside Bar là mô hình nến có nhiều biến thể cũng như khó sử dụng nhất.

1. Mô hình nến Inside Bar là gì?

Trong tiếng Anh “Inside” nghĩa là nằm trong, Inside Bar là mẫu mô hình 2 nến, được cấu tạo theo dạng “nến nằm trong nến”, với 1 nến to thân dài ôm trọn vẹn cây nến còn lại, giống như kiểu mẹ bồng con vậy.

Inside Bar là mẫu mô hình “hai mang” nghĩa là Inside Bar vừa có thể báo hiệu 1 xu hướng chuẩn bị kết thúc để một xu hướng mới chuẩn bị diễn ra. Hoặc Inside Bar vừa thể hiện sự tiếp diễn của xu hướng trước đó.

2. Các biến thể của mô hình nến Inside Bar

Inside Bar có thể không chỉ là mô hình 2 nến mà đôi khi có thể là 3 hoặc 4 nến, thời gian tích lũy càng lâu (sideways) thì sẽ mạnh hoặc giảm càng mạnh. Thông thường, nến Inside Bar 2 biến thể như hình dưới đây.

3. Ý nghĩa mô hình nến Inside Bar

Khi thấy Inside Bar, chúng ta có thể thấy rằng biến động của thị trường đang thấp. Dễ hình dung, quá trình này tương tự như cái lò xo đang nén. Khi nén đến một mức nào đó, giá break bùng nổ (tăng hoặc giảm mạnh).

Tuy vậy, độ thắng thua vẫn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Mà cách những nhà giao dịch nhìn nhận và đánh giá 1 Inside Bar có đủ chuẩn hay không sẽ cho ra những kết quả khác nhau.

Khi có 1 cây nến tăng mạnh, đặc biệt là những cây cường lực (thân dài, không có bóng nến) sẽ khiến cho nhà giao dịch kỳ vọng giá phải tiếp tục tăng. Vì thế, một khi kỳ vọng đó bị sụp đổ, thì những nhà giao dịch này sẽ có xu hướng tự đặt câu hỏi liệu bây giờ có phải là lúc nên chốt lời hay không?

Vì phải ngồi cân nhắc và đặt câu hỏi như vậy, nên sẽ khiến các giao dịch đi vào hướng thận trọng, ít dần ít dần. Điều này cũng chính là nguyên nhân khiến cho nến thứ 2 nhỏ hẹp hơn nến 1. Với trường hợp Inside Bar đa nến có thể thấy sẽ xuất hiện hàng loạt nến nhỏ, đúng đằng sau cây nến Mother Bar. Nếu mẫu nến này xuất hiện tại khung D1, bạn có thể xem đối chiếu chúng xuống các khung nhỏ hơn như H4 hay H1, sẽ thấy sẽ thấy giá cả đang hình thành các mô hình tam giác tích luỹ.

4. Cài đặt mô hình nến Inside Bar trên TradingView

Nếu bạn đã hiểu được mô hình nến Inside Bar là gì rồi thì hãy đến bước cài đặt mô hình nến Inside Bar trên các nền tảng giao dịch.

Để cài đặt nến Inside Bar trên bất kỳ nền tảng nào, điều đầu tiên bạn cần làm là tạo tài khoản, đăng nhập và vào chart!

Sau khi đăng ký xong bạn click vào “Biểu đồ” để vào chart phân tích.

Khi đã vào chart, bạn hãy làm theo 3 bước sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “Inside Bar”.

Trên Tradingview hiện có khá nhiều chỉ báo giúp bạn phát hiện mô hình nến Inside Bar. Vì thế bạn có thể lựa chọn một vài chỉ báo để kiểm tra độ chính xác nhé. Một mẹo khi lựa chọn chỉ báo là hãy thử các chỉ báo có lượt like cao.

Như vậy bạn đã cài xong mô hình nến Inside Bar. Khi tắt khung này chỉ báo sẽ xuất hiện dưới giá.

5. Cách giao dịch với mô hình nến Inside Bar

Khi trade với Inside Bar chủ yếu ta dùng lệnh Order Stop để chờ 1 trong 2 đầu của Mother Bar.

Đây là tận dụng việc chững lại của thị trường rồi sau đó phá vỡ, chúng ta đều biết thị trường sớm muộn gì cũng di chuyển do đó có thể đặt lệnh chờ để “mai phục”. Tuy nhiên chúng ta không thể lạm dụng việc này mà ko xem xét các yếu tố khác

Lưu ý có nhiều bạn thường thấy Inside Bar là đặt lệnh ở 2 đầu để break chiều nào thì ta ăn theo hướng đó. Nhưng mọi việc trên đời ko dễ dàng như vậy. Có nhiều trường hợp ngay khi khớp lệnh đầu này thì lập tức quay lại khớp đầu kia và cả 2 lệnh đều lỗ.

Tín hiệu Buy

Tín hiệu Sell

6. Kinh nghiệm khi sử dụng nến Inside Bar

• Mô hình nến Inside Bar khi xuất hiện ở khung ngày khả năng cao sẽ cho tín hiệu chính xác hơn các khung còn lại.
• Inside Bar không chỉ là mô hình 2 nến mà đôi khi có thể là 3 hoặc 4 nến, thời gian tích lũy càng lâu (sideways) thì sẽ mạnh hoặc giảm càng mạnh.
• Inside Bar được xem là mô hình đơn giản và cơ bản mà không phải những dạng đặc biệt như các mô hình phá vỡ vùng giằng co thất bại, vùng sức ép. Tuy vậy, các bạn cần lưu ý rằng, khi giao dịch với các mô hình càng đơn giản thì càng cần có các điều kiện mạnh mẽ khác về hoàn cảnh thị trường để hỗ trợ thêm nhằm nâng cao khả năng thắng.
• Trade Inside Bar thuận xu hướng ở những vùng giá ít quan trọng: khi giá đã vượt qua được các vùng giá quan trọng (hỗ trợ kháng cự) và hình thành các Setup Inside Bar xác suất xuất Trade Inside Bar thuận xu hướng sẽ có xác suất thắng cao hơn.
• Trade Inside Bar đảo chiều xu hướng ở những vùng giá quan trọng: Khi Setup Inside Bar xuất hiện ở các vùng giá quan trọng, bạn nên đánh ngược xu hướng hơn là thuận xu hướng chứ không phải đến kháng cự hỗ trợ mạnh thì chỉ Trade đảo chiều xu hướng. Ở những vùng giá đó bạn còn cần quan sát hành động của giá nhiều hơn với các mô hình giá mạnh khác của Price Action.

7. Tổng kết

Như vậy mình đã chia sẻ về Mô hình nến Inside Bar là gì và cách giao dịch với Inside Bar cũng như một số lưu ý để tăng xác suất Trade thành công.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về Mô hình nến Inside Bar cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ

MFI (Money Flow Index) là chỉ báo dùng để xác định đường xu hướng giá và giúp đưa ra những cảnh báo về khả năng thay đổi chiều của giá. Để có thể rõ hơn về chỉ báo MFI này hãy cùng mình tìm hiểu bài viết này nhé!

1. MFI là gì?

Chỉ số Dòng tiền MFI (Money Flow Index) là một công cụ được sử dụng trong phân tích kỹ thuật để đo lường áp lực mua và bán. Điều này được thực hiện thông qua phân tích cả giá và khối lượng.

Tính toán của MFI tạo ra một giá trị sau đó được vẽ dưới dạng một đường di chuyển trong phạm vi 0-100, làm cho nó trở thành một bộ dao động. Khi MFI tăng, điều này cho thấy áp lực mua đang gia tăng. Khi nó giảm, điều này cho thấy áp lực bán gia tăng.

Chỉ số Dòng tiền có thể tạo ra một số tín hiệu, đáng chú ý nhất: điều kiện mua quá nhiều và bán quá mức, phân kỳ và Failure Swings.

2. Cài đặt chỉ số MFI trên Tradingview và Binance

Nếu bạn đã hiểu được MFI là gì rồi thì hãy đến bước cài đặt MFI trên các nền tảng giao dịch.

Để cài chỉ báo MFI (MFI Indicator) trên bất kỳ nền tảng nào, điều đầu tiên bạn cần làm là tạo tài khoản, đăng nhập và vào chart! Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn cài đặt chỉ báo MFI trên Tradingview và sàn giao dịch Binance.

Tradingview

Như mình đã nói, bạn cần biết về Tradingview và đăng ký tài khoản. Sau khi đăng ký xong bạn click vào “Biểu đồ” để vào chart phân tích.

Khi đã vào chart, bạn hãy làm theo 3 bước sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “MFI”.
• Sau khi ra kết quả, click vào dòng đầu tiên.

Như vậy bạn đã cài xong chỉ báo MFI. Khi tắt khung này chỉ báo sẽ xuất hiện dưới giá.

Sàn giao dịch Binance

Hiện nay, Binance được xem là một sàn giao dịch tiền điện tử tập trung lớn nhất thế giới. Cách đăng ký tài khoản trên Binance khá phức tạp và đòi hỏi xác minh danh danh tính nhiều bước. Do đó bạn cần xem hướng dẫn cách đăng ký tài khoản chi tiết tại đây.

Do giao diện chính của Binance không có chỉ báo MFI nên để sử dụng chỉ báo MFI trên Binance. Sau khi đăng nhập và vào chart của Binance, bạn hãy click vào chữ “Tradingview” bên góc phải để chuyển hẳn về Tradingview.

3. Cấu tạo của chỉ báo MFI

Để tính chỉ số MFI, trước tiên là xác định giá đặc trưng (Typical Price – TP) của giai đoạn quan sát:

TP = (HIGH + LOW + CLOSE)/3

Sau đó tính lượng dòng tiền (Money Flow – MF):

MF = TP * VOLUME

Nếu giá điển hình hôm nay cao hơn hôm qua thì dòng tiền sẽ dương, ngược lại nếu giá hôm nay thấp hơn hôm qua thì dòng tiền âm. Dòng tiền dương là tổng các dòng tiền dương trong một giai đoạn nhất định, tương tự với dòng tiền âm. Tiếp theo tính tỷ lệ tiền (Money Ratio – MR):

MR = Dòng Tiền Dương (PMF)/Dòng Tiền Âm (NMF)

Cuối cùng, dùng tỷ lệ tiền để tính ra chỉ số MFI:

MFI = 100 – (100/(1 + MR))

Cấu tạo của MFI gồm 2 phần:

• Đường MFI được tính như đã nói ở trên và sẽ duy chuyển lên xuống trong khoảng từ 0 đến 100.
• 2 đường biên trên và dưới (mặc định là ở 20 và 80).

Mặc định ban đầu, MFI sẽ tính toán trong giai đoạn thời gian 14 chu kỳ (14 ngày theo đồ thị hàng ngày, 14 giờ theo biểu đồ hàng giờ,…):

• Bạn có thể thay đổi thông số của chỉ báo này bằng cách click vào logo bánh xe ở bước 1.
• Điều chỉnh để tăng độ nhạy (giảm chu kỳ xuống ngắn hơn) hoặc giảm độ nhạy (tăng chu kỳ lên dài hơn) bằng cách tăng hay giảm chiều dài ở bước 2. Ví dụ MFI 7 ngày sẽ nhạy hơn so với MFI 21 ngày.
• Điều chỉnh thay đổi đường biên cũng như màu sắc, độ đậm nhạt của chỉ báo ở bước 3.

⇒ Bên cạnh đó, một điều chúng ta cần lưu ý là thông thường các thông số mặc định đã được nghiên cứu kỹ và được đa số các trader dùng. Nếu bạn muốn đổi một thông số khác thì nên dành thêm thời gian để kiểm tra chiến lược của mình trước khi bắt đầu dùng nó để giao dịch thật sự nhé!

4. 04 tín hiệu của chỉ báo MFI

Cách xây dựng và phân tích chỉ số này rất giống với chỉ báo RSI (Relative Strength Index). Tuy nhiên RSI liên quan đến dữ liệu giá còn MFI là mối liên hệ giữa dữ liệu giá và khối lượng được giao dịch.

MFI quá mua (Overbought)

MFI nằm trên 80 báo hiệu thị trường đang quá mua và sắp giảm giá. Điều này thường xảy ra trong một xu hướng tăng, và báo hiệu thị trường sắp điều chỉnh giảm giá hay đảo chiều xu hướng từ tăng thành giảm.

Bên cạnh đó, để không bỏ sót bất kì tín hiệu nào, bạn có để điều chỉnh đường biên xuống mức 70 và giao dịch khi MFI tăng qua đường 70. Tuy nhiên điều này đồng nghĩa với việc tín hiệu đôi khi sẽ bị nhiễu hơn so với đường 80. Trong phần sau mình sẽ trình bày rõ hơn về cách giao dịch khi MFI vào vùng quá mua.

MFI quá bán (Oversold)

MFI nằm dưới 20 báo hiệu thị trường đang quá bán. Điều này thường xảy ra trong một xu hướng giảm và báo hiệu thị trường sắp điều chỉnh tăng giá hay đảo chiều xu hướng từ giảm thành tăng.

Bên cạnh đó, để không bỏ sót bất kì tín hiệu nào, bạn có để điều chỉnh đường biên lên mức 30 và giao dịch khi chỉ số MFI giảm xuống đường 30. Tuy nhiên điều này đồng nghĩa với việc tín hiệu đôi khi sẽ bị nhiễu hơn so với đường 20. Trong phần sau mình sẽ trình bày rõ hơn về cách giao dịch khi MFI vào vùng quá mua.

Phân kỳ MFI (Divergence)

Bên cạnh các mức MFI Indicator 80 và 20 cho thấy tình trạng quá bán và quá mua trên thị trường, MFI còn có thể dùng để dự đoán xu hướng đảo chiều hoặc xác định các mức hỗ trợ – kháng cự thông qua việc xác định phân kỳ.

Phân kỳ là sự di chuyển ngược hướng giữa giá và MFI (được xác định thông qua các đỉnh đáy). Ví dụ:

• Giá tăng tạo đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ nhưng MFI lại giảm tạo đỉnh mới thấp hơn đỉnh cũ.
• Giá giảm tạo đáy mới thấp hơn đáy cũ nhưng MFI lại tăng tạo đáy mới cao hơn đỉnh cũ.

Đây là hai tín hiệu phân kỳ cơ bản nhất, còn một số tín hiệu phân kỳ khác nâng cao hơn mình sẽ nói chi tiết trong phần cách giao dịch với MFI dưới đây.

Failure Swings

Failure Swings là một tín hiệu khác cho thấy sự đảo chiều của giá. Một điều cần lưu ý về cácFailure Swings là chúng hoàn toàn độc lập với giá và chỉ dựa vào MFI. Failure Swings bao gồm bốn bước và được coi là Bullish (cơ hội mua) hoặc Bearish (cơ hội bán).

Bullish MFI Failure Swing:

• MFI giảm xuống dưới 20 (được coi là quá bán).
• MFI tăng trở lại trên 20.
• MFI giảm trở lại nhưng vẫn trên 20 (vẫn trên mức quá bán)
• MFI vượt lên trên mức cao trước đó.

Bearish MFI Failure Swing:

• MFI tăng trên 80 (được coi là quá mua)
• MFI giảm trở lại dưới 80
• MFI tăng nhẹ nhưng vẫn dưới 80 (vẫn dưới mức mua quá mức)
• MFI giảm xuống thấp hơn mức thấp trước đó.

5. 04 cách giao dịch với chỉ báo MFI

Giao dịch khi có tín hiệu quá bán – quá mua

Với phương pháp giao dịch này, chúng ta sẽ hành động dựa trên tín hiệu của MFI:

• Tín hiệu quá bán (MFI < 20) ⇒ BUY vì giá sẽ có xu hướng tăng khi MFI tiến vào vùng quá bán.

• Tín hiệu quá mua (MFI > 80) ⇒ SELL vì giá sẽ có xu hướng giảm khi MFI tiến vào vùng quá mua.

Tín hiệu phân kì (thường) đảo chiều

Ở xu hướng tăng ⇒ Xét đỉnh:

• Xu hướng tăng sẽ có đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, nhưng chỉ báo MFI lại cho tín hiệu ngược lại khi đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước.
• Khi đó giá sẽ có xu hướng đảo chiều từ tăng thành giảm.

Ở xu hướng giảm ⇒ Xét đáy:

• Xu hướng giảm sẽ có đáy sau thấp hơn đáy trước, nhưng chỉ báo MFI lại cho tín hiệu ngược lại khi đáy sau cao hơn đáy trước.
• Khi đó giá sẽ có xu hướng đảo chiều từ giảm thành tăng

Tín hiệu phân kì (ẩn) tiếp diễn

Đối với phân kì ẩn, các phương pháp được sử dụng sẽ trái ngược với phân kì thường.

Ở xu hướng tăng ⇒ Xét đáy:

• Xu hướng tăng sẽ có đáy giá sau cao hơn đáy giá trước nhưng chỉ báo MFI lại cho tín hiệu ngược lại khi đáy sau thấp hơn đáy trước.
• Khi đó giá sẽ có xu hướng tiếp diễn xu hướng tăng hiện tại.

Ở xu hướng giảm ⇒ Xét đỉnh:

• Xu hướng giảm sẽ có đỉnh giá sau thấp hơn đỉnh giá trước nhưng chỉ báo MFI lại cho tín hiệu ngược lại khi đỉnh sau cao hơn đỉnh trước.
• Khi đó giá sẽ có xu hướng tiếp diễn xu hướng giảm hiện tại.

Kết hợp chung với một số chỉ báo khác

Kết hợp MFI với các mô hình nến đảo chiều hoặc một chỉ báo về xu hướng khác khác. Cách thực hiện như sau:

• Xem trạng thái dải MFI tại vùng đó: có tín hiệu mua/bán hay chưa?
• Xem xét các khu vực kháng cự và hỗ trợ.
• Tìm kiếm các mô hình đảo chiều.
• Đối với các chỉ báo xu hướng, bạn có thể dùng bất kì chỉ báo nào như như các đường trung bình MA, chỉ báo Ichimoku,… đều được. Do đặc tính của MFI là đo lường áp lực mua và bán nên nếu kết hợp lại sẽ giúp bạn an tâm hơn về xác suất đúng của tín hiệu.

6. 05 lưu ý khi sử dụng chỉ số MFI

Phân kỳ MFI sẽ chính xác hơn khi một trong hai đáy (hoặc đỉnh) phân kì thuộc vùng quá bán (hoặc quá mua).

Khi giá xuất hiện phân kì (thường) đảo chiều và theo sau là tín hiệu phân kì (ẩn) tiếp diễn, lúc này phân kì ẩn sẽ chính xác hơn, bạn nên ưu tiên đánh theo phân kì ẩn.

Cũng như bất kì chỉ báo kĩ thuật nào khác, bạn không nên sử dụng chỉ báo MFI riêng lẻ mà nên kết hợp chung với một số chỉ báo khác để có các tín hiệu giao dịch tốt hơn.

Đôi khi MFI sẽ cho tín hiệu sai, bị nhiễu khá nhiều. Chẳng hạn như khi MFI tiến bào vùng quá mua giá không giảm mà còn tiếp tục tăng mạnh. Do đó, để có một tín hiệu chính xác hơn, bạn nên hạn chế sử dụng một tín hiệu quá bán quá mua mà nên kết hợp tín hiệu phân kì hoặc dùng chung với đường hỗ trợ kháng cự.

Luôn giao dịch theo xu hướng chính của thị trường. Khi bạn sử dụng bất kì công cụ, chỉ báo kĩ thuật nào thì điều này luôn cần thiết. Khi MFI tiến vào mua quá bán. bạn không thể đặt lệnh mua khi xu hướng chung của thị trường là giảm.

7. Tổng kết

Vừa rồi mình đã giới thiệu với các bạn tất cả kiến thức về MFI là gì và cách sử dụng hiệu quả cũng như phương pháp giao dịch với chỉ số báo dòng tiền MFI này.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về MFI (Money Flow Index) cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Bảo mật chính là yếu tố quan trọng hàng đầu với các ví điện tử nói riêng cũng như hầu hết sản phẩm trong thị trường crypto nói chung. Trong phiên bản 11.3.2, Coin98 đã ra mắt sản phẩm Cloud Sync như một lựa chọn mới cho vấn đề bảo mật còn nan giải trên thị trường hiện nay. Vậy Cloud Sync là gì? Hãy cùng mình tìm hiểu sâu hơn về tính năng mới này của Coin98 nhé!

1. Cloud Sync là gì?

Cloud Sync (hay đồng bộ lên đám mây) là một giải pháp mới cho vấn đề bảo mật trên Coin98 Super App. Có thể hiểu rằng, các dữ liệu về tài sản trong một ví sẽ được đồng bộ lên dữ liệu đám mây tương ứng với tài khoản iCloud hoặc Google Drive của người dùng. Đây được xem là một giải pháp backup mới hoặc được sử dụng khi người dùng cần truy cập ví trên thiết bị khác mà không tiện nhập Passphrase hoặc Private Key vì xung quanh toàn người lạ. Cloud Sync sinh ra để giải quyết tất cả những vấn đề đó của anh em.

Mang trong mình ưu điểm nổi trội như thao tác nhanh gọn mà không hề để lộ thông tin bảo mật nào, đây chính là một trong những tính năng anh em nên cân nhắc lựa chọn với mục đích chính vẫn là để lưu giữ tài sản một cách an toàn nhất.

2. Đặc điểm nổi bật của Cloud Sync

• Thêm một lựa chọn backup: Nếu anh em lo lắng việc quên Passphrase và Private Key để khôi phục ví thì Cloud Sync chính là một phương án dự phòng hợp lý trong trường hợp này.
• Có hai bộ nhớ đám mây: Cloud Sync cũng cung cấp hai lựa chọn bao gồm Drive Sync và iCloud Sync. Anh em sử dụng Android nếu không dùng được iCloud thì đã có Drive để thay thế.
• Khả năng mã hóa: Private Key và Passphrase của ví sẽ được Cloud Sync mã hóa trên file dữ liệu đồng bộ. Anh em có thể kiểm tra trên tài khoản Cloud của mình sau khi tiến hành đồng bộ.
• Thao tác nhanh gọn: Tất cả các thao tác để backup ví với Cloud Sync rất nhanh chưa đến một phút.
• An toàn và tiện lợi: Dữ liệu của ví sẽ luôn được lưu trên tài khoản mà anh em đã backup. Từ bây giờ, anh em có thể khôi phục ví của mình bất cứ lúc nào với một mật khẩu duy nhất mà không phải điền từng từ khóa passphrase nữa

3. Tại sao nên sử dụng Cloud Sync trên Coin98 Super App?

Nếu so sánh Passphrase, Private Key là chùm chìa khóa chính, thì Cloud Sync sẽ đóng vai trò như một chìa khóa dự phòng.

Nếu trước đây, việc khôi phục lại ví trên các thiết bị hay ứng dụng mới sẽ tốn khá nhiều thời gian và trong những hoàn cảnh cố định, anh em không thể dùng Passphrase hoặc Private Key để khôi phục lại ví, “chiếc chìa khóa dự phòng” sẽ thực hiện thao tác kể trên với chưa đầy một phút.

Ngoài ra, việc nhớ Passphrase hoặc Private Key là cực kỳ khó khăn. Do đó, anh em thường tìm đến giải pháp như chụp màn hình, lưu trữ bằng tin nhắn văn bản trên ứng dụng Zalo, Messeger,…Đây là điều không nên, bởi rất dễ xóa nhầm hay bị các bên cung cấp dịch vụ thứ ba theo dõi, đánh cắp. Việc ghi ra giấy cũng sẽ gặp rất nhiều trường hợp trớ trêu nếu bị mất cắp hoặc bỏ quên.

Vậy nên như mình đã cập ở trên, anh em có thể cân nhắc sử dụng Cloud Sync – một chìa khóa dự phòng vừa an toàn mà lại vừa tiện lợi. Với Cloud Sync, anh em có thể truy cập ví ở bất cứ thiết bị nào và ở bất cứ đâu.

4. Hướng dẫn sử dụng Cloud Sync trên Coin98 Super App

Sử dụng Cloud Sync để đồng bộ dữ liệu ví

Để có thể sử dụng tính năng Cloud Sync để đồng bộ dữ liệu ví, trước tiên anh em cần đăng ký hoặc đăng nhập tài khoản Coin98. Sau đó, anh em làm theo các bước dưới đây:

Bước 1: Tại trang chủ, chọn biểu tượng More (Các tính năng khác) → Cloud Sync. Anh em cũng có thể truy cập tính năng này trong giao diện Wallet, chọn Manage (Quản lý) → Cloud Sync.

Bước 2: Lựa chọn các ví cần đồng độ và nhấn Backup. Tại bước này anh em sẽ có hai lựa chọn

• Drive Sync để đồng bộ với tài khoản Drive.
• iCloud Sync đề đồng bộ với tài khoản iCloud.

Bước 3: Trong bài viết này, mình sẽ sử dụng Drive Sync để làm ví dụ. Sau khi chọn xong loại tài khoản mình muốn đồng bộ, Coin98 sẽ yêu cầu phê duyệt đăng nhập, anh em nhấn Continue (Tiếp tục) để đồng ý.

Bước 4: Anh em chọn tài khoản mail mà mình muốn đồng bộ. Tại đây, hệ thống sẽ yêu cầu quyền truy cập, anh em đọc kĩ các nội dung được đề cập và bấm Allow (Cho phép) nếu đồng ý.

Bước 5: Trong giao diện Backup, anh em điền các thông tin cần thiết như:

• File name: Tên của file dữ liệu sẽ đồng bộ
• Password: Mật khẩu để lần tới anh em có thể truy cập vào file dữ liệu. Mật khẩu phải tối thiểu 6 kí tự và bao gồm cả chữ lẫn số.
• Confirm Password: Nhập lại mật khẩu phía trên để xác nhận.
• Password Hint: Một Password đặc biệt mà chỉ anh em mới biết, có thể đặt theo cách mà minh thích và dễ nhớ nhất. Khi khôi phục dữ liệu Password Hint được sử dụng để gợi nhắc mật khẩu thật, do đó anh em cần phải đặt mật khẩu một cách khéo léo.

Anh em đánh dấu vào ô “I understand that Coin98 cannot recover this password for me” – “Tôi hiểu rằng Coin98 không thể khôi phục mật khẩu này cho mình” và chọn Backup.

File dữ liệu đã được mã hoá sẽ được tải lên Google Drive hoặc iCloud tương ứng.

Lưu ý: Password cực kỳ quan trọng việc sử dụng Cloud Sync để backup. Việc quên password đồng nghĩa với việc anh em sẽ mất quyền truy cập vào ví.

Sử dụng Cloud Sync để khôi phục dữ liệu ví

Sau khi đã đồng bộ, anh em có thể khôi phục dữ liệu ví trên bất cứ thiết bị nào bằng cách làm theo hướng dẫn sau.

Bước 1: Tại trang chủ, chọn biểu tượng More (Các tính năng khác) → Cloud Sync. Anh em cũng có thể truy cập tính năng này trong giao diện Wallet, chọn Manage (Quản lý) → Cloud Sync.

Bước 2: Chọn Restore và nhấp vào biểu tượng đám mây tương ứng anh em đã đồng bộ, Trong ví dụ này, mình sẽ khôi phục dữ liệu ví trên Drive Sync. Trường hợp chưa đổi sang tài khoản Google Drive hoăc iCloud tương ứng, anh em bấm Change để thay đổi.

Bước 3: Sau khi chọn xong loại tài khoản mình muốn khôi phục dữ liệu, Coin98 sẽ yêu cầu phê duyệt đăng nhập, anh em nhấn Continue (Tiếp tục) để đồng ý.

Bước 4: Anh em chọn tài khoản mail mà mình muốn đồng bộ.

Hệ thống sẽ truy cập vào file dữ liệu ví đã đồng bộ trên tài khoản tương ứng, anh em lựa chọn ví mà mình muốn khôi phục và bấm Restore (Khôi phục).

Bước 5: Nhập mật khẩu của ví cần khôi phục và chọn Restore để hoàn thành.

Lưu ý: Coin98 không lưu bất kỳ dữ liệu nào của người dùng. Do đó, các yêu cầu khôi phục tài khoản, ví sẽ không được lưu sẵn.

Hướng dẫn xóa quyền truy cập trên Cloud

Sau khi đã đồng ý cấp quyền truy cập, để đề phòng trường hợp không may cũng như bảo vệ tài sản một cách an toàn. Trong bài viết này mình sẽ lấy Google Drive làm ví dụ để xóa quyền truy câp trên Cloud.

Bước 1: Truy cập vào tài khoản gmail mà anh em đã đồng bộ ví trên Google Drive. Click vào ảnh đại diện bên góc phải màn hình và chọn Manage your Google Account (Quản lý Tài khoản Google) → Security (Bảo mật).

Bước 2: Chọn hoạt động cấp quyền truy cập gần đây của anh em trên Coin98. Sau đó chọn No, secure account → Next để tiến hành xóa quyền truy cập.

5. Một số câu hỏi khi sử dụng Cloud Sync

Cloud Sync có tính phí người dùng không? Người dùng có cần duy trì trạng thái Internet liên tục khi dùng tính năng này?

Cloud Sync là một tính năng miễn phí trên Coin98 Super App. Khi sử dụng Cloud Sync anh em cần có Internet cung cấp cho quá trình đồng bộ. Sau khi đã được đồng bộ xong, anh em không cần duy trì trạng thái kết nối Internet vẫn có thể lưu trữ file dữ liệu trên Cloud.

Một tài khoản Cloud có thể đồng bộ được bao nhiêu ví?

Một tài khoản Cloud có thể đồng bộ được bao nhiêu ví tùy thích. Tuy nhiên anh em nên lưu ý mật khẩu của các ví để tranh bị nhầm lẫn.

Một ví có thể được đồng bộ trên nhiều tài khoản Cloud không?

Hoàn toàn có thể, anh em được đồng bộ trên cả hai loại Cloud với số lượng tài khoản không giới hạn.

Có thể đổi mật khẩu sau khi đồng bộ với Cloud Sync không?

Sau khi đồng bộ với Cloud Sync, từng tài liệu được tải lên Cloud sẽ ứng với một mật khẩu nhất định và không thể thay đổi. Do đó anh em cần lưu ý trong lúc thiết lập mật khẩu và mật khẩu gợi ý.

Passphrase và Private Key sau khi được mã hóa có thể bị giải mã hay không?

Việc giải mã Passphrase và Private Key sau khi được mã hóa là không thể. Để hiểu thêm về quá trình mã hóa, anh em có thể tìm hiểu tại đây.

Nếu chẳng may bị mất tài khoản Cloud thì dữ liệu ví phải làm sao?

Anh em cần bảo quản tài khoản Cloud của mình thật cẩn thận, tránh những phần mềm độc hại. Trong trường hợp không may bị đánh cắp, tuy rằng Passphrase và Private Key vẫn sẽ an toàn do đã được mã hóa, anh em vẫn nên chuyển tài sản sang một địa chỉ ví khác. Nên sử dụng bảo mật hai lớp cho tất cả các tài khoản Cloud của anh em để tăng cường bảo mật và bảo vệ tài sản một cách an toàn hơn.

6. Tổng kết

Hy vọng bài viết ở trên đã giải thích & giúp các anh em có hiểu hơn về Cloud Sync của Coin98 Super App.

Giao dịch với mô hình giá là một trong những trường phái giao dịch điển hình hiện nay. Chắc các bạn cũng từng nghe thấy các từ “vai đầu vai”, “hai đỉnh hai đáy”, “mô hình tam giác”,v.v. trong phân tích kỹ thuật (PTKT). Bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu được tư duy giao dịch với mô hình giá nói chung, và những ưu, nhược điểm của trường phái giao dịch này.

1. Mô hình giá là gì?

Mô hình giá (Chart Pattern) là một dạng diễn biến giá lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá khứ theo những hình mẫu nhất định và trader sử dụng những mô hình này để dự đoán hành vi của giá trong tương lai khi chúng có dấu hiệu lặp lại.

2. Các mô hình giá cơ bản thường gặp

Có thể tạm chia các mô hình giá thường gặp thành 3 nhóm sau:

• Các mô hình giá đảo chiều: Vai đầu vai (VDV) thuận và ngược, 2 đỉnh, 2 đáy, 3 đỉnh, 3 đáy.
• Các mô hình giá tiếp diễn: Cờ (flag, đuôi nheo), tam giác (cân, vuông, tăng, giảm), nêm (tăng, giảm), chữ nhật (hộp Darvas), chiếc cốc và tay cầm.
• Các mô hình giá phức tạp: Bướm, cua, dơi, Wolfe wave… (Những mô hình giá này mình sẽ không đi sâu giải thích cụ thể vì thực tế chúng khá ít được sử dụng).

3. Tư duy giao dịch với mô hình giá

Đối với các mô hình giá đảo chiều: Đợi giá phá qua neckline và khi giá quay lại test thì sell xuống (VDV, 2 đỉnh, 3 đỉnh) hoặc buy lên (VDV ngược, 2 đáy, 3 đáy).

Đối với các mô hình giá tiếp diễn: Đợi giá break theo hướng nào thì vào lệnh theo hướng đó.

Như vậy, nếu tinh ý, các bạn có thể thấy được rằng, dù cho các mô hình giá trông có vẻ khác nhau và được chia làm nhiều loại, nhưng chúng vẫn có một điểm chung trong cách giao dịch: phải đợi giá phá qua 1 đường trendline, rồi chúng ta mới vào lệnh.

⇒ Đây là điểm mấu chốt và là chìa khóa để các bạn giao dịch thành công.

Điều này dẫn tới việc, bạn vào lệnh có xác suất thắng cao hay không lại phụ thuộc vào trình độ vẽ trendline của chính bạn. Trendline bạn vẽ đã phải là trendline hợp lý hay chưa? Độ chính xác của nó có cao không? Độ tin cậy của nó thế nào?…

Và vì đây không phải bài viết về trendline, nên mình sẽ không đi sâu vào việc xác định và vẽ trendline thế nào cho đúng. Team Margin ATM sẽ có bài viết riêng về chủ đề này. Còn nếu bạn là người mới, thì để giao dịch được với mô hình giá một cách hiệu quả và có lợi nhuận, mình khuyên hãy tập vẽ trendline cho thuần thục trước.

4. Ưu – Nhược điểm của trường phái đánh theo mô hình giá

Ưu điểm

• Trực quan, dễ học, dễ nhớ, dễ thuộc: Mắt con người chúng ta có khả năng làm quen, nhận biết và ghi nhớ các hình khối rất tốt. Và các mô hình này thường gắn với những hình ảnh rất quen thuộc với chúng ta, nên việc học nó gần như không tốn chút công sức nào. Tất nhiên, vẫn có một vài mô hình rất khó học, có điều, khó quá thì bỏ qua đi, học làm chi mấy cái phức tạp đó ^^.
• Không có độ trễ: Mô hình không hề phụ thuộc vào bất cứ indicator nào, nên nó hoàn toàn không có độ trễ như khi sử dụng EMA, MACD, Ichimoku,… Bạn hoàn toàn có thể vào lệnh trước cả khi các chỉ báo kỹ thuật cho tín hiệu vào lệnh với mô hình giá.
• Tỷ lệ chính xác khá cao: Các mô hình rất trực quan, dễ nhận diện. Càng nhiều người cùng nhận ra được một tín hiệu, thì tín hiệu đó sẽ càng chính xác. Do vậy, những gì càng đơn giản, càng trực quan càng tốt, không cần phải dùng những thứ phức tạp như mô hình Bướm, cua, dơi… làm gì cả.

Nhược điểm

• Mô hình chỉ đúng khi đã hoàn thành. Đây là một điều rất dễ hiểu nhưng lại khiến trader rất khó chịu. Dĩ nhiên khi giá đã chạy xong rồi thì gần như ai cũng sẽ rất dễ dàng nhận ra mô hình. Nhưng khi giá vẫn còn đang chạy thì chưa chắc.
• Mô hình cơ bản trên lý thuyết rất dễ nhìn, nhưng trên chart thực tế thì lại không dễ nhìn như vậy.

  Thỉnh thoảng sẽ phải đối mặt với các tình huống phá vỡ giả (Fake Breakout).

• Đặc biệt, đôi khi sẽ gặp phải trường hợp mô hình lồng trong mô hình, khiến lệnh có thể không đạt được target, thậm chí quay lại dính SL.

5. Một số lưu ý khi giao dịch với mô hình giá

Kiên nhẫn chờ giá phá qua trendline, neckline

Nhiều trader không đủ kiên nhẫn để chờ đợi tín hiệu xác nhận thật sự, và có thể sẽ phải nhận quả đắng. Như trong ví dụ dưới đây, mô hình VDV sẽ không thật sự hoàn thành khi giá không tạo thành cây nến đóng cửa dưới đường neckline. Và giá quay trở lại đà tăng của nó.

Không tự tưởng tượng, vẽ trước mô hình

Đây là lỗi mà các trader mới sẽ dễ dàng mắc phải: Dự đoán trước cả khi mô hình hoàn thành. Trong ví dụ dưới đây, giá hoàn toàn có khả năng tăng tới đỉnh cũ, rồi phá đỉnh tiếp tục đà tăng thay vì tạo thành mô hình VDV như trong tưởng tượng.

Giao dịch với mô hình có tỷ lệ thắng khá cao, nhưng không phải là tuyệt đối

Không có phương pháp nào có tỷ lệ thắng 100% cả, tất cả đều là xác suất. Nên chúng ta vẫn phải quản lý vốn thật chặt và đặt SL đúng kỷ luật.

6. Tổng kết

Trong bài viết này mình đã giới thiệu với các bạn cách giao dịch với mô hình giá một cách tổng quan nhất. Giao dịch với mô hình giá là một trường phái giao dịch với tỷ lệ win khá cao. Có những trader chỉ giao dịch với mô hình, không cần bất cứ một chỉ báo nào cả, và rất thành công với nó. Vì vậy, hy vọng các bạn cũng sẽ có được những thành công của mình với trường phái mô hình này