Web2.5 là bước chuyển giao giữa Web2 và Web3, là sự kết hợp giữa 2 phiên bản cho phép người dùng điều hướng thông qua Web2 trong khi sử dụng Web3. Lấy ví dụ chúng ta đang sử dụng giao diện của Web2 để tương tác, mua bán, giao dịch NFT, Web2.5 sẽ là cây cầu nối giữa Web3 và Web2 Internet ngày nay.

Ngày nay, các bạn sẽ nghe đến rất nhiều về khái niệm Web3 từ các trang mạng xã hội, truyền thông, bạn bè, đồng nghiệp,… Web3 là tương lai của sự đổi mới của Internet thế hệ tiếp. Mang đến tính minh bạch, không bị phụ thuộc vào bên trung gian, nâng cao quyền riêng tư và kiểm soát dữ liệu. Mở ra nhiều cơ hội lớn cho sự tăng trưởng phát triển về kinh tế, xã hội, tài chính.

Nhưng thực sự Web3 chưa có định nghĩa rõ ràng về khái niệm cũng như cách thức hoạt động. Chúng ta đang trong giai đoạn chuyển giao công nghệ từ Web2 lên Web3, nhưng đây là hai mô hình hoàn toàn khác nhau, và rất khó có thể thay đổi, ứng dụng rộng rãi như một đường thẳng. Thời điểm chuyển giao giữa hai công nghệ chính là Web 2.5

1. Khái niệm Web2.5

Web2.5 là bước chuyển giao giữa Web2 và Web3, là sự kết hợp giữa 2 phiên bản cho phép người dùng điều hướng thông qua Web2 trong khi sử dụng Web3. Lấy ví dụ chúng ta đang sử dụng giao diện của Web2 để tương tác, mua bán, giao dịch NFT, Web2.5 sẽ là cây cầu nối giữa Web3 và Web2 Internet ngày nay.

Ở Web2.5 chúng ta sẽ sử dụng Web3 assets bên trong cơ sở hạ tàng của Web2 bao gồm IP, DNS domain từ Web2 mô hình tập trung, centralized cloud,… Và rất khó để chuyển sang một phiên bản mới ngay lập tức, nên Web2.5 là một phần của quá trình phát triển của Web3 – sự pha trộn giữa Web2 và Web3, tập trung và phi tập trung, và đó là những gì chúng ta sẽ thấy trong khoảng thời gian này.

2. Vì sao chưa có Web3?

Trải nghiệm người dùng

Bất kỳ công nghệ mới nào muốn được ứng dụng và sử dụng rộng rãi thì đều cần phải dễ sử dụng và phải có trải nghiệm người dùng tốt. Nếu gọi Web3 là “tiên tiến” thì việc sử dụng Web3 ngày nay yêu cầu người dùng có kiến thức cũng phải “tiên tiến” để sử dụng.

Trải nghiệm người dùng là một trong những vấn đề vướng mắc cho những người sử dụng Web2 lên Web3. Cách chúng ta kết nối các điểm tiếp xúc hiện tại của người dùng Web2 và đưa họ vào Web3 một cách thân thiện và dễ sử dụng nhất là những mô hình pha trộn giữa Web2 và Web3, chúng ta sẽ thấy rất nhiều sự kết hợp thú vị của hai thế giới trong vài năm tới mà không hoàn toàn là Web3, điều này vẫn còn rất nhiều thách thức để giáo dục người dùng Web2.

Lấy ví dụ hệ sinh thái NEAR, FLOW đã tập trung mạnh mẽ vào khả năng tiếp cận và sự thân thiện với người dùng khi thiết kế các tính năng ví dụ như Wallet (Ví). Đối với các ví thông thường, các chuỗi ký tự public key khiến người dùng không thể ghi nhớ được, dễ bị sai sót khi copy/ paste mỗi khi chuyển tiền, nhưng ví NEAR đã giải quyết được vấn đề thân thiện khi tích hợp sẵn tên miền .NEAR(VD: gfiblockchain.near). Ngoài ra, các dịch vụ tên miền như ENS, TNS, SpaceID, Unstoppable Domain,… đang dần được ưa chuộng trong xu hướng phát triển Web2.5 hiện nay.

Flow cho phép người dùng đăng ký tài khoản trực tiếp bằng Email mà không cần lưu trữ hoặc ghi nhớ 12, 24 ký tự Private key, Seed Phrases. Người dùng sẽ không phải tải bất kỳ tiện ích mở rộng nào trên trình duyệt Web như Metamask, giao dịch trực tiếp bằng thẻ ngân hàng. Điều này sẽ có cảm giác giống như người tiêu dùng thông thường đang sử dụng Web2 hơn những ví phức tạp của Blockchain khác.

Mô hình kinh doanh

Mô hình kinh doanh Web2 hiện tại của hầu hết các nền tảng lớn là cung cấp dịch vụ miễn phí và bán dữ liệu khách hàng, sẽ xảy ra vấn đề như luật đang đi sau. Gần đây các đạo luật mới được đưa ra để bảo vệ thông tin riêng tư người dung và cụ thể mới nhất là đạo luật bảo vệ quyền riêng tư người dùng của liên minh Châu Âu và nối tiếp sau đó nhiều nước cũng sẽ triển khai. Hiên nay có rất là nhiều công ty Web2 bị phạt về vi phạm dữ liệu riêng tư người dùng bao gồm cả các ông lớn như Google, Facebook,…

Câu hỏi đặt ra là:

1. Ai là người sở hữu dữ liệu người dùng? Công ty, người thu thập hay người dùng?
2. Người sở hữu dữ liệu thì trong điều kiện nào được bán?

Vậy đâu là mô hình Web3 đang hướng đến để trả lời cho vấn đề này?

Chúng ta sẽ cần một chặng đường dài để có thể định hình cách thức để lưu trữ dữ liệu người dùng để người dùng có thể kiểm soát và quyết định được dữ liệu của họ. Web3 sẽ giúp trao quyền cho người dùng, nhưng sẽ phải mất một khoảng thời gian để Web3 có thể giải quyết được vấn đề này, ở Web3 chưa có cách thực hiện nào rõ ràng. Đây là một trong những điều cực kỳ quan trọng vì sẽ ảnh hưởng tới sự khả thi của mô hình kinh doanh Web3 và “Dữ liệu mới là Business model của Web, không phải Coin, Token”.

Đối với mô hình kinh doanh của các dự án cryptocurrencies hiện tại chủ yếu xoay quanh việc gia tăng sử dụng Crypto để trao đổi mua bán token, và mô hình này sẽ không thể bền vững được vì không có sự lưu thông trao đổi giá trị dòng tiền, hay người ta thường nói một cách dân dã là bài toán doanh thu, chi phí, lợi nhuận trong mối tương quan với giá trị thị trường (market cap) của doanh nghiệp đó.

Bài toán định giá dựa trên giá trị thực của một doanh nghiệp thông qua doanh thu và chi phí sẽ luôn là có vai trò quan trọng và bền vững dù đó là Web2 hay Web3. Mọi thứ đều cần có thời gian, khi sự hiểu biết của các nhà đầu tư có giới hạn trong lĩnh vực mới, kèm thêm mức độ hype quá lớn đang khiến định giá thị trường của các startup liên quan tới cryptocurrencies được đẩy lên quá cao, tương tự DOTCOM, thời kỳ sớm của Internet. Đây là đòn bẩy của các startups sớm của Web3, và cái gì cũng có 2 mặt, đòn bẩy này vừa có lợi vừa có hại.

Cryptocurrencies sẽ không phải mô hình chính của Web3, mà chỉ là động lực đòn bẩy và công cụ tạo ra mô hình kinh tế dễ dàng bên trong các hệ sinh thái nhỏ này cũng như giữa các hệ sinh thái sử dụng cryptocurrencies với nhau. Mô hình kinh doanh của Web3 sẽ xoay quanh dữ liệu, đưa dữ liệu người dùng về với người dùng, họ có quyền kiểm soát, trao quyền hay tự quyết định bán dữ liệu của họ.

Vậy nên, trong ngữ cảnh sự phát triển của web thì công nghệ blockchain có giá trị và vai trò quan trọng hơn cryptocurrencies vì hướng bảo vệ dữ liệu người dùng và mô hình kinh doanh mới. Nói vậy không phải để đánh giá thấp thị trường cryptocurrencies mà để cho thấy qui mô thị trường hiện tại còn nhỏ so với những gì mà Web3 sẽ tạo nên. Minh hoạ dễ thấy nhất để các bạn nắm được là một công ty với mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu người dùng là Google đã có giá trị bằng cả thị trường cryoto cộng lại.

Để làm được điều này sẽ cần phải thêm một khoảng thời gian nữa. Hiện tại có nhiều lời hứa hay những lời quảng cáo về roadmap của các nhiều dự án sẽ thực hiện điều này một cách hoàn hảo mang lại lợi ích tối đa cho người dùng, nhưng tôi nghĩ nó giống như 1 lời hứa là xe bay sẽ sớm được phổ biến ở mọi nơi khi mà các xe bay đầu tiên mới được chế tạo thử nghiệm thành công cách đây 10-20 năm. Sự phát triển nào cũng cần một quá trình để trưởng thành.

Luật và chưa hoàn thiện

Nếu Web2 có độc quyền kiểm soát và Web3 có quá nhiều lỗ hổng, thì làm sao Web 2.5 có thể có lợi và hoàn thiện?

Để áp dụng hoàn toàn cấu trúc Web3, một mô hình kinh doanh có thể phải vi phạm một số luật giống như các mô hình kinh tế chia sẻ chúng ta từng thấy và sẽ cần thời gian để những mô hình này được công nhận cũng như bản thân nó sẽ cần có quá trình thích nghi để tương thích với luật pháp, nhưng với Web2.5, các doanh nghiệp này có thể tuân theo luật Web2 và vẫn cung cấp các sản phẩm Web3 như NFT.

Ví dụ các sàn DEX hiện tại đang có nhiều lỗ hổng hay tính ẩn danh trong nhiều dự án blockchain chưa tương thích với đạo luật ở nhiều nước và luật chống rửa tiền của quốc tế. Bản thân tôi sẽ không ngạc nhiên khi có những sàn DEX thế hệ mới sẽ yêu cầu người dùng KYC nhưng vẫn đảm bảo được tính riêng tư của người dùng trong các giao dịch bằng việc sử dụng các thuật toán được cải tiến như Zero Knowledge Proof,… và các sàn này sẽ có thể hợp tác với các cơ quan điều tra khi cần thiết.

Một ví dụ của những mô hình pha trộn giữa Web2 và Web3 đó là những các sàn như Coinbase hay Binance nơi cho phép mọi người trao đổi Web3 asset sử dụng cơ sở hạ tầng của Web2.

3. Tổng kết

Ở mô hình Web2.5, chúng ta sẽ sẽ cùng nhau giải quyết từng bước đệm về những mô hình về công nghệ, kinh tế, luật pháp,… Trong thời điểm hiện tài và sắp tới sẽ có rất nhiều những dự án pha trộn giữa Web2 và Web3, mang người dùng Web2 vào Web3, mô hình sẽ chưa hoàn toàn phi tập trung nhưng sẽ giải quyết vấn đề về bước đệm để tiến tới Web3 trong tương lai.

Hôm nay hãy cùng XGems tìm hiểu về dự án NFTScan, 1 nền tảng dữ liệu mở và khám phá NFT cho các hệ sinh thái. NFT đang hình thành tương lai về cách tài sản thế giới được nắm giữ. Từ bán vé, vật phẩm trong trò chơi, tiền bản quyền âm nhạc, công cụ tài chính, theo dõi chuỗi cung ứng, tính xác thực của hàng hóa vật chất, nghệ thuật kỹ thuật số, đồ sưu tầm, chứng thư bất động sản, hồ sơ chăm sóc sức khỏe, v.v. hầu hết mọi thứ trong thế giới của chúng ta đều không thể thay thế được. Thông qua mã hóa trên blockchain, các ứng dụng và nền tảng có thể bắt đầu tương tác với các tài sản này theo cách thúc đẩy tiện ích, tính minh bạch và thiết lập nguồn gốc rõ ràng.

1. NFTScan là gì?

NFTScan là một nền tảng dữ liệu mở và khám phá NFT. Định hướng dự án: Cơ sở hạ tầng chuỗi khối

Tầm nhìn dự án: Trở thành một trong những cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực blockchain. Cung cấp cho các nhà phát triển các dịch vụ dữ liệu ổn định và an toàn cũng như các dịch vụ truy xuất đơn giản, hiệu quả cho người dùng.

2. Đội ngũ phát triển

NFTScan là một trình duyệt tài sản NFT chuyên nghiệp và nền tảng phân tích dữ liệu được phát triển và quản lý bởi một nhóm các nhà phát triển blockchain chuyên nghiệp (QKYD R & D Team) và cùng với phiên bản beta công khai đầu tiên được ra mắt vào ngày 10 tháng 6 năm 2021.

Đội phát triển của NFTSCAN bao gồm 16 thành viên, 2 Co-Founderlà zack và Shier. Thông tin chi tiết về các thành viên GFS đang cập nhật…

NFTScan Labs

NFTScan Labs là phòng thí nghiệm Web3 do nhóm NFTScan khởi xướng để đầu tư và ươm tạo các dự án blockchain trong lĩnh vực NFT và Web3. Dựa vào dữ liệu và công nghệ của cơ sở hạ tầng NFTScan, nó giúp nhiều nhà phát triển hơn trong việc phát triển ban đầu của dự án.

3. Công nghệ

Đang cập nhật…

4. Sản phẩm

NFTScan

NFTScan cung cấp cho các nhà phát triển và người dùng các chức năng truy vấn và tìm kiếm dữ liệu tài sản NFT chuyên nghiệp, bao gồm: Bộ sưu tập NFT, Hợp đồng NFT, Địa chỉ ví, NFT TxHash và các truy vấn tìm kiếm dữ liệu đa chiều khác.

Open API

Nền tảng Open API do NFTScan khởi chạy hỗ trợ toàn bộ dữ liệu NFT của Ethereum, BNBChain, Polygon, Moonbeam, Arbitrum, Optimism, Solana.

Các nhà phát triển có 10.000 free calls miễn phí mỗi ngày. Đồng thời, phiên bản dịch vụ trả phí chuyên nghiệp cũng được tung ra để đáp ứng các yêu cầu dữ liệu quy mô lớn hơn. Ngoài ra, NFTScan cũng hỗ trợ các giao diện API tùy chỉnh để đáp ứng nhu cầu của nhà phát triển đối với dữ liệu NFT trong các tình huống kinh doanh khác nhau.

NFT Analytics

NFT Analytics cung cấp cho các tổ chức chuyên nghiệp và người dùng chức năng phân tích trực quan miễn phí toàn cầu về dữ liệu trên chuỗi NFT, bao gồm: Xu hướng, Khám phá, Trình theo dõi, TopHolder và các phân tích dữ liệu khác có thể hỗ trợ người dùng đưa ra quyết định đầu tư.

Tài chính

NFTScan đã huy động được tổng cộng 2,050 triệu đô thông qua 2 vòng tài trợ. Các nhà đầu tư bao gồm: SNZ Holding, Antalpha, Mask Network, Cipholio Ventures, Yuanyuzhou Ventures.

5. Lộ trình phát triển

Đang cập nhật…

6. Đối thủ cạnh tranh

Đang cập nhật…

7. Đối tác hiện tại

NFTScan OPEN API hiện đang phục vụ hơn 70 dự án blockchain, bao gồm imToken, Safepal, BitKeep, CyberConnect, Relation Labs, Mask Network, Kucoin, Numbers Protocol, v.v.

NFTScan đã hỗ trợ toàn bộ dữ liệu đầy đủ về tài sản NFT của Ethereum, BNBChain, Moonbeam, Polygon, Arbitrum, Optimism, Solana. Tính đến ngày 20 tháng 8 năm 2022, nền tảng mở Open API do NFTScan tung ra đã tích lũy được hơn 1400 tài khoản đăng ký của nhà phát triển và ngày càng có nhiều nhà phát triển Web3 đang sử dụng dịch vụ dữ liệu của NFTScan.

8. Tokenomic

Tại thời điểm viết bài, dự án chưa phát hành token riêng, mình sẽ cập nhật khi có thông tin từ dự án.

9. Cộng đồng

• Website
• Medium
• Twitter

10. Tổng kết

NFTScan nhằm mục đích giải quyết vấn đề của ngành về cơ sở dữ liệu tài sản NFT bị thiếu và mục tiêu của dự án là bao gồm tất cả dữ liệu tài sản NFT trên mạng blockchain chính để quản lý thống nhất và lưu trữ phân tán. Cung cấp dịch vụ cho các nhà đầu tư, nhà sưu tập, người dùng và nhà phát triển NFT trên khắp thế giới, bao gồm tìm kiếm dữ liệu, xác minh chữ ký, quản lý tài sản.

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp mọi người có thêm thông tin về dự án NFTScan

Nhà cung cấp cơ sở hạ tầng Web3 và công ty blockchain hàng đầu Polygon đã công bố giải pháp mở rộng quy mô bằng không kiến thức đầu tiên trên thế giới cho Ethereum (zkEVM). Polygon zkEVM được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc áp dụng công nghệ Web3 bằng cách cung cấp khả năng mở rộng, chi phí giao dịch thấp hơn và cải thiện đáng kể trải nghiệm sử dụng và xây dựng với Ethereum.

1. Polygon zkEVM là gì?

Polygon zkEVM là giải pháp mở rộng quy mô không-kiến thức (ZK) đầu tiên tương thích hoàn toàn với Ethereum: tất cả các hợp đồng thông minh, công cụ dành cho nhà phát triển và ví hiện có đều hoạt động một cách trơn tru. ZkEVM khai thác sức mạnh của các bằng chứng ZK để giảm chi phí giao dịch và tăng thông lượng hàng loạt, đồng thời kế thừa tính bảo mật của Ethereum Layer 1.

zkEVM là viết tắt của Máy ảo Ethereum không có kiến thức (EVM). Theo tuyên bố, Polygon zkEVM về cơ bản tương đương với EVM và hoàn toàn hưởng lợi từ tất cả hệ sinh thái Ethereum. Polygon zkEVM tận dụng sức mạnh của bằng chứng không kiến thức (ZK) để giảm chi phí giao dịch và tăng thông lượng trong khi kế thừa tính bảo mật của Ethereum.

2. Một số tính năng của Polygon zkEVM

• Tương đương với Ethereum: tất cả các hợp đồng thông minh, ví,công cụ,…hoạt động trên zkEVM một cách liền mạch.
• Bảo mật Ethereum
• Khả năng mở rộng được hỗ trợ bởi ZKP, thông lượng đặt hàng cao hơn L1.

3. Những lợi ích chính của Polygon zkEVM là gì?

Polygon zkEVM là một giải pháp mở rộng Layer 2 (L2) cho Ethereum, tận dụng sức mạnh mở rộng của các bằng chứng không-kiến thức (ZK) trong khi duy trì khả năng tương thích với Ethereum. Các nhà phát triển và người dùng trên Polygon zkEVM có thể sử dụng cùng một mã, công cụ, ứng dụng,… mà họ sử dụng trên Ethereum, nhưng với thông lượng cao hơn nhiều và phí thấp hơn.

Các nhà phát triển sẽ triển khai các hợp đồng hiện có của họ cho zkEVM và người dùng có thể gửi tài sản từ Ethereum và giao dịch ngoài chuỗi. Các giao dịch này được nhóm thành các lô với bằng chứng không có kiến thức chứng minh tính hợp lệ của mỗi giao dịch. Điều này đảm bảo rằng các nhà khai thác zkEVM không thể ăn cắp tiền của người dùng, vì vậy chúng ta có thể nói rằng nó kế thừa tính bảo mật của Ethereum L1. Polygon zkEVM cung cấp khả năng tương thích và khả năng mở rộng mà không cần thỏa hiệp.

4. Giá trị độc đáo cốt lõi của Polygon zkEVM?

EVM-tương thích: Như chúng ta đều biết, Ethereum không chỉ là một blockchain. Đó là một hệ sinh thái phong phú bao gồm các hợp đồng thông minh, công cụ dành cho nhà phát triển, cơ sở hạ tầng và ví. Đó là một cộng đồng sôi động gồm các nhà phát triển, kiểm toán viên và người dùng. Cách tốt nhất để mở rộng quy mô Ethereum là duy trì khả năng tương thích với hệ sinh thái này và zkEVM sẽ cung cấp cho người dùng và nhà phát triển trải nghiệm giống hệt với Ethereum L1 – chỉ với một cải tiến lớn về khả năng mở rộng.

Hiệu suất: Nhiều người trong lĩnh vực tiền mã hóa tin rằng một zkEVM đã tồn tại trong nhiều năm và có thể không bao giờ thực tế hoặc cạnh tranh với các ZK L2 khác. Điều này được coi là một sự đánh đổi không thể tránh khỏi: chúng ta có thể có khả năng tương thích EVM đầy đủ hoặc hiệu suất cao, nhưng không phải cả hai. Tuy nhiên, với những đột phá về hệ thống đã được chứng minh do Polygon Zero tiên phong, chúng ta có thể đạt được khả năng tương thích EVM đầy đủ đồng thời cung cấp hiệu suất tốt hơn (thông lượng cao hơn, độ trễ thấp hơn và chi phí thấp hơn) so với alt-L1, các bản tổng hợp lạc quan và các bản tổng hợp ZK khác.

Bảo mật và liên kết Ethereum so với alt-L1s: Sử dụng ZK cho phép ZK L2 kế thừa tính bảo mật của Ethereum. Bằng chứng ZK đảm bảo rằng mọi giao dịch trên zkEVM đều hợp lệ. Điều này đảm bảo rằng các nhà khai thác L2 không thể ăn cắp tiền từ người dùng. Bảo mật (cũng như khả năng mở rộng) là một lợi ích chính của zkEVM so với alt-L1 và nó đảm bảo rằng zkEVM được liên kết chặt chẽ với Ethereum, cho đến nay vẫn là chuỗi thống trị về hoạt động của nhà phát triển, hoạt động TVL, NFT, …

5. Một số trường hợp sử dụng chính cho Polygon zkEVM là gì?

Ứng dụng DeFi: Do tính chất bảo mật cao và khả năng chống kiểm duyệt của Polygon zkEVM nên nó rất phù hợp cho các ứng dụng Defi. Không giống như Optimistic Roll-up, nơi người dùng phải đợi tối đa 7 ngày để gửi và rút tiền, zk-Rollups không phải đợi lâu để gửi và rút tiền, tức là Polygon zkEVM mang lại hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn cho dApps/người dùng.

Các ứng dụng NFT, Gamefi và Enterprise: Chi phí gas thấp, giao dịch cao và mức độ bảo mật cao hơn cùng với khả năng kết hợp Ethereum thu hút các ứng dụng NFT chip xanh, Gamefi và Enterprise.

Nhà phát triển: Cộng đồng nhà phát triển chuỗi khối có thể tiếp tục sử dụng cùng một mã, công cụ, ứng dụng và hợp đồng thông minh mà họ sử dụng trên Ethereum, nhưng với thông lượng cao hơn nhiều và phí thấp hơn. “Sử dụng các ngôn ngữ lập trình, chẳng hạn như Solidity và bộ công cụ như Metamask, Hardhat, Truffle và Remix, mà chúng đã trở nên quen thuộc, các nhà phát triển có thể di chuyển các dApp bằng cách chuyển đổi các nút đơn giản. Điều này cũng làm cho Polygon zkEVM trở nên lý tưởng để tạo ra các NFT liền mạch, các công nghệ chơi game mới và các ứng dụng doanh nghiệp. Các dApp Polygon hiện tại có thể di chuyển rất dễ dàng sang zkEVM với sự hỗ trợ tối thiểu.”

Thanh toán: Người dùng quan tâm đến việc giao dịch với nhau trong thời gian thực trong môi trường gần như tức thời và phí thấp sẽ đánh giá cao giá trị mà Polygon zkEVM mang lại.

6. Những loại dApp nào có thể được triển khai trong zkEVM?

Bất kỳ dApp nào tương thích với EVM đều có thể được triển khai.

7. Polygon zkEVM có mã thông báo riêng không?

Polygon zkEVM không có mã thông báo riêng. ETH sẽ được sử dụng cho phí gas.MATIC sẽ được sử dụng để đặt cược, quản trị trong Polygon zkEVM.

8. Kế hoạch phát triển trong tương lai gần

• Polygon zkEVM Testnet sẽ ra mắt vào Quý 3 năm 2022.
• Polygon zkEVM Mainnet sẽ ra mắt vào đầu năm 2023.

9. Tổng kết

Như vậy có thể thấy rằng, Polygon xem zkEVM là một bước đột phá trong nghiên cứu mật mã, được thiết lập để trao quyền cho các nhà phát triển xây dựng tương lai của Web3. Các nhà phát triển có thể triển khai liền mạch bất kỳ hợp đồng thông minh Ethereum nào đến Layer 2 có quy mô vô hạn bằng cách sử dụng các bằng chứng ZK. Mọi công cụ hoặc dApp trên Ethereum được sử dụng theo cách giống hệt trên zkEVM. Người dùng và nhà phát triển đều gặt hái được những lợi ích tương lai của bằng chứng ZK, đồng thời được hưởng lợi từ sự phân quyền, bảo mật và sự quen thuộc của Ethereum. Liệu Polygon zkEVM có thể tạo sức mạnh cho tương lai của Web3 hay không? Chúng ta hãy cùng theo dõi các bước phát triển tiếp theo của zkEVM nhé.

Aptos là gì? Dự án này có gì nổi bật? Tìm hiểu thêm các thông tin nổi bật về dự án, team dev và Tokenomics ngay tại đây nhé!

1. Aptos là gì?

Aptos là một dự án mới và hoạt động độc lập, dự án tập trung phát triển hướng tới mục tiêu cung cấp blockchain an toàn nhất và sẵn sàng cho lượng lớn người dùng trên toàn thế giới. Aptos hứa hẹn sẽ trở thành blockchain layer-1 vượt qua 2 đàn anh là Ethereum và Solana.

2. Điểm nổi bật của Aptos

Với dàn nhân sự chất lượng và nguồn tài trợ khổng lồ đến từ các nhà đầu tư lớn, hiện Aptos đã chính thức ra mắt phiên bản Devnet và dự kiến sẽ hoàn tất bản Mainnet trong Q3 của năm 2022.

Ngôn ngữ lập trình Move của Aptos là một điểm nhấn trọng tâm của dự án. Được thiết kế để có thể quản lý an toàn các tài nguyên, và để có thể xác mình trên blockchain. Cách static-typing của Move được cho là một phiên bản cải tiến, nghiêm ngặt hơn nhiều so với ngôn ngữ smart contract của Ethereum. Các ngôn ngữ lập trình hiện đại như Rust, Golang, Typescript, Haskell, Scala, OCaml đều chọn kiểu static-typing do có ưu điểm là có thể phát hiện nhiều lỗi chương trình.

So với các ngôn ngữ lập trình khác, Move có khả năng quản lý và xác minh nguồn tài nguyên trên Blockchain để đảm bảo tính an toàn. Khi các giao dịch được thực hiện, chúng sẽ có 2 trạng thái: xác định ẩn và đo lường.

• Xác định và ẩn: Kết quả giao dịch sẽ được dự đoán được dựa trên những thông tin có sẵn và trạng thái hiện tại của sổ cái.
• Đo lường: Các giao dịch sẽ được “bảo hộ” khỏi những cuộc tấn công mạng. Trên thực tế, Aptos Token Blockchain và Move đã phát triển cùng lúc vào ba năm trước. Vì vậy, các sản phẩm trên Aptos Token Blockchain, như: phí giao dịch, tài khoản, standard library, validator node management và cấu hình đều được triển khai song hành với Move.

3. Đội ngũ dự án, nhà đầu tư & đối tác

Đội ngũ dự án

Đội ngũ sáng lập dự án Aptos chính là các cựu thành viên của công ty Meta (Facebook) – những người từng tham gia phát triển Diem. Có thể nói, Aptos chính là “đứa con cả” do nhóm sáng lập. Đứng đầu tự án là Mo Shaikh – cựu thành viên cốt cán của Meta.

Nhà đầu tư & Đối tác

Vào tháng 3 năm 2022, Aptos đã huy động được 200 triệu đô la từ một nhóm các nhà đầu tư tiền điện tử nổi tiếng. Vòng gọi vốn Aptos được dẫn dắt bởi Andreessen Horowitz, một công ty đầu tư mạo hiểm đã đầu tư vào nhiều công ty khởi nghiệp tiền điện tử. Nguồn vốn cũng bao gồm sự tham gia của Tiger Global, Three Arrows Capital, Multicoin Capital và Coinbase.

Liên tục nhận được tin vui, cuối tháng 3/2022, Binance Labs thông báo sẽ trở thành một nhà đầu tư chiến lược và Aptos sẽ gia nhập đại gia đình BNB Chain. Sự kết hợp của hai blockchain L1 sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ và kinh doanh cũng như phát triển các trường hợp sử dụng Web2 quy mô lớn mới.

4. Roadmaps & Updates

Dự án đang tăng tốc hết lực để đẩy việc testnet cũng như mainnet ra ngoài công chúng.

2022 Q1 (15/03) – Ra mắt Devnet dành cho nhà phát triển

• Làm việc với các đối tác chiến lược và cộng đồng nhà phát triển web3 để thu thập phản hồi và thực hiện các cải tiến liên quan đến trải nghiệm Move dành cho nhà phát triển và ngôn ngữ Move

2022 Q2 – Khởi động Incentivized Testnet

• Một sân chơi thử nghiệm lớn hơn và giống mạng chính cho các đối tác chiến lược và nhà phát triển web3 xây dựng.
• Làm việc với cộng đồng nhà điều hành nút để tham gia và xây dựng kiến ​​thức chuyên môn về vận hành mạng phi tập trung cùng nhau.
• Bắt đầu một phần thưởng lỗi để cải thiện trải nghiệm của nhà phát triển, hoạt động của nút và giải quyết các vấn đề về cơ sở hạ tầng.
• Cung cấp sự liên kết khuyến khích cho tất cả những người tham gia giúp bảo mật mạng.

2022 Q3

• Ra mắt Mainnet.

2022 Q4 – 2023 Q1

• Triển khai bản phát hành lớn tiếp theo cho mạng chính Aptos với tập hợp các tính năng quan trọng tiếp theo.

5. Thông tin chi tiết về Aptos Token

• Token Name: Aptos Token
• Ticker: Updating…
• Blockchain: Updating…
• Token Standard: Updating…
• Contract: Updating…
• Token Type: Updating…
• Total Supply: Updating…
• Circulating Supply: Updating…

6. Cách kiếm và sở hữu Token

Updating…

7. Ví lưu trữ & sàn giao dịch Token

Updating…

8. Các kênh thông tin của Aptos

• Twitter: twitter.com/aptoslabs – 23K followers
• Telegram: t.me/aptoslabs – 12.9K members
• Discord: discord.com/invite/aptoslabs – 38.6K members
• Medium: medium.com/@aptoslabs – 1.8k members

9. Tổng kết

Trên đây là các thông tin mới nhất về Aptos mà mình đã cập nhật, Aptos vẫn đang trong thời gian để hoàn thiện các mảnh ghép. Mình sẽ update ngay trên bài đến anh em sớm nhất.

Web3 vẫn còn là một thuật ngữ mơ hồ và khó hiểu đối với nhiều người dùng Crypto. Bạn không biết ứng dụng thực sự của web3 là gì, sản phẩm và cơ hội đầu tư của web3 ở đâu, các nhà quản lý và KOLs nói gì về web3 và thế giới sẽ ra sao khi chúng ta bị lệ thuộc vào web3… Tất cả sẽ được giải đáp thông qua 12 câu hỏi thú vị dưới đây!

Trong một tập phim thuộc series “Black Mirror” nổi tiếng, con người có một hồ sơ vĩnh viễn về cuộc sống trên mạng của họ. Và những hồ sơ này chính là cơ sở để người khác tra cứu và quyết định xem họ có muốn thuê, có tin tưởng để giao nhiệm vụ hoặc thậm chí hẹn hò với người này hay không.

Web3 với khái niệm “danh tính phi tập trung” đang biến viễn cảnh trong bộ phim này thành hiện thực. Cụ thể, trong tương lai, tất cả chúng ta đều có thể có một loại điểm dựa trên danh tiếng. Số điểm này được tính dựa trên blockchain về công việc chúng ta đã làm, sự kiện chúng ta đã tham dự và dự án chúng ta đã đóng góp.

Thế giới này nghe có vẻ đáng sợ. Liệu Web3 có phải chỉ toàn “màu đen” như vậy không?

1. Web3 = web1 + web2 + mạng phi tập trung +…?

1. Tại sao đột nhiên người ta lại nói nhiều về web3 như vậy?

Một phần lý do đến từ sự pha trộn của những cơn “hype”, FOMO và marketing. Nhưng sự bùng nổ của web3 cũng phản ánh lượng vốn, tài năng và năng lượng đổ vào các công ty khởi nghiệp tiền điện tử.

Chỉ trong năm 2021, các công ty đầu tư mạo hiểm đã đổ hơn 27 tỷ USD vào các dự án liên quan đến tiền điện tử — nhiều hơn 10 năm trước cộng lại. Và phần lớn số vốn đó đã được chuyển cho các dự án web3. Một số công ty công nghệ lớn, chẳng hạn như Twitter và Reddit, cũng đã bắt đầu thử nghiệm các dự án web3 của riêng mình.

2. Chính xác web3 là gì?

Web3 là tên mà một số nhà công nghệ đặt cho ý tưởng về một loại dịch vụ internet mới. Nó được xây dựng dựa vào các blockchain phi tập trung — hệ thống sổ cái chia sẻ mà các loại tiền điện tử như Bitcoin và Ether đang sử dụng.

Thuật ngữ này đã xuất hiện vài năm trước, nhưng mới trở nên thịnh hành khoảng một năm trở lại đây. Packy McCormick, nhà đầu tư giúp phổ biến web3, định nghĩa nó là: “Internet thuộc sở hữu của những người xây dựng (builder) và người dùng, được điều phối bằng token”.

Những người ủng hộ giải thích rằng web3 có nhiều hình thức: mạng xã hội phi tập trung, game “play-to-earn” thưởng token cho người chơi, và nền tảng NFT cho phép mọi người mua và bán các sản phẩm của văn hóa kỹ thuật số. Những người lý tưởng hơn nói rằng web3 sẽ biến đổi internet, vượt qua những “người gác cổng” truyền thống và mở ra nền kinh tế kỹ thuật số mới, không có trung gian.

Nhưng một số nhà phê bình tin rằng web3 chỉ là một nỗ lực “khoác áo mới” cho tiền điện tử, với mục đích loại bỏ một số vấn đề chính trị và văn hóa trong lĩnh vực này và thuyết phục mọi người rằng blockchain là giai đoạn chuyển tiếp tự nhiên của điện toán. Trong khi những người khác nghĩ nó là một tầm nhìn lạc hậu về thế giới internet trả tiền để chơi (pay-to-play), trong đó mọi hoạt động và tương tác xã hội trở thành công cụ tài chính để mua và bán.

Tìm hiểu thêm: Web 3.0 là gì?

3. Vậy thế hệ web1 và web2 thì sao?

Theo cách nói truyền thống, web1 đề cập đến internet của những năm 1990 và đầu những năm 2000. Đó là mạng internet của blog, diễn đàn trực tuyến và các cổng thông tin sơ khai. Hầu hết những thứ mọi người làm trên web1 là đọc các trang web tĩnh một cách thụ động và phần lớn trang web đó được xây dựng trên “các giao thức mở” như HTTP, SMTP và FTP. (Giao thức mở là một phần của cơ sở hạ tầng web không thuộc sở hữu của một công ty duy nhất.)

Tiếp tục, web2 là giai đoạn tiếp theo của internet, bắt đầu từ khoảng năm 2005 — giai đoạn bùng nổ các mạng xã hội khổng lồ như Facebook, Twitter và YouTube. Trong web2, mọi người đăng nội dung do chính mình tạo ra và tích cực tham gia vào internet chứ không chỉ đọc mọi thứ một cách thụ động. Nhưng hầu hết hoạt động này bị các công ty lớn kiểm soát và họ kiếm tiền từ đó.

Người ta cho rằng web3 sẽ thay thế các nền tảng tập trung thuộc các tập đoàn lớn bằng các giao thức mở và mạng phi tập trung, do cộng đồng điều hành, kết hợp cơ sở hạ tầng mở của web1 với sự tham gia của công chúng từ web2.

2. Web3 = Sản phẩm = Cơ hội đầu tư

4. Sứ mệnh của Web3?

Cụ thể theo những người ủng hộ, sứ mệnh của web3 sẽ được hiện thực hoá như thế nào?

Những người ủng hộ web3 lập luận rằng internet dựa trên blockchain sẽ cải thiện internet hiện tại theo một số cách.

Trước tiên, nền tảng web3 có thể giúp người sáng tạo và người dùng kiếm tiền từ những hoạt động và đóng góp của mình – theo cách mà các nền tảng lớn ngày nay thực sự không làm được.

Ví dụ, hiện tại Facebook kiếm tiền bằng cách tổng hợp dữ liệu người dùng và bán cho các bên quảng cáo. Phiên bản web3 của Facebook có thể cho phép người dùng kiếm tiền từ dữ liệu của chính họ hoặc khi đăng nội dung thú vị, thậm chí họ có thể được “tip” tiền điện tử từ những người dùng khác.

Spotify web3 có thể cho phép người hâm mộ mua “cổ phần” của những nghệ sĩ triển vọng, trở thành người bảo trợ của nghệ sĩ để đổi lấy phần trăm tiền bản quyền phát nhạc trực tuyến của họ. Các tài xế trên một mạng lưới có thể sở hữu một web3 Grab.

Nhà báo Matt Levine đã nói như thế này: “Web3 là sản phẩm nhưng đồng thời là cơ hội đầu tư”.

Thứ hai, những người ủng hộ cho rằng các nền tảng web3 có thể được quản lý một cách dân chủ theo cách mà các nền tảng web2 không thể.

Những người khổng lồ trên internet như Facebook và Twitter về cơ bản là các chế độ chuyên quyền. Họ có thể lấy tên người dùng, cấm tài khoản hoặc thay đổi quy tắc tùy ý. Trong khi đó, một mạng xã hội dựa trên blockchain có thể ủy quyền những quyết định đó cho người dùng để họ bỏ phiếu về cách xử lý chúng.

Thứ ba, những ý kiến ủng hộ cho rằng, so với web2, web3 sẽ ít phụ thuộc hơn vào các mô hình kinh doanh dựa trên quảng cáo. Kết quả, mọi người sẽ có nhiều quyền riêng tư hơn, ít bị theo dõi hơn, ít bị các quảng cáo làm phiền hơn và có ít công ty khổng lồ thu thập dữ liệu cá nhân của họ hơn.

5. Ví dụ cụ thể về web3

Bạn có thể cho một ví dụ cụ thể về web3 đang tồn tại?

Một ví dụ điển hình của web3 là trò chơi Axie Infinity, sử dụng NFT và tiền điện tử dựa trên Ethereum để thưởng tiền thật cho người chơi khi họ hoàn thành các mục tiêu trong trò chơi.

Trong game, người chơi có thể “lai tạo” các nhân vật được gọi là Axies và sử dụng chúng trong các trận chiến đấu lại người chơi khác. Họ cũng có thể thu thập đất ảo, dưới dạng NFT và kiếm một loại tiền kỹ thuật số gọi là SLP có thể được giao dịch trên sàn giao dịch tiền điện tử.

Nhưng việc trò chơi phụ thuộc vào tiền điện tử khiến nó không ổn định và người chơi có thể mất tiền nếu giá trị token giảm xuống – điều đã từng xảy ra.

Nhưng có còn hơn không! Những người ủng hộ web3 tranh luận rằng nếu bạn dành nhiều giờ trong ngày để chơi game, thì ít nhất bạn cũng nên có cơ hội được trả tiền để chơi trò chơi đó.

6. Ví dụ web3 mà không phải là game?

Còn ví dụ nào khác về web3 nhưng không liên quan đến game?

Helium có thể là một ví dụ tốt. Về cơ bản đây là một mạng không dây có nguồn lực từ cộng đồng, được vận hành bởi tiền điện tử.

Mọi người có thể đăng ký chia sẻ băng thông từ mạng Wi-Fi gia đình hoặc văn phòng của họ với mạng Helium, bằng cách sử dụng một loại thiết bị đặc biệt cắm vào máy tính hoặc bộ định tuyến. Đổi lại, họ được thưởng token Helium khi các thiết bị lân cận sử dụng băng thông của họ.

Nếu điểm phát sóng của họ càng được sử dụng thường xuyên, họ càng nhận được nhiều token. Mạng Helium hiện có hơn 500,000 điểm phát sóng đang hoạt động, nhiều điểm trong số đó cung cấp năng lượng cho các thiết bị được kết nối như máy thu tiền đỗ xe và xe máy điện.

Bạn có thể xây dựng một mạng tương tự không liên quan đến tiền điện tử bằng cách đến gõ cửa từng nhà, cố gắng thuyết phục mọi người chia sẻ một phần nhỏ băng thông internet của họ với các thiết bị lân cận. Hoặc, nếu bạn là một công ty viễn thông lớn, bạn có thể chi hàng tỷ USD để tự xây dựng một mạng lưới như vậy.

Nhưng Helium đã xây dựng một mạng lưới mà không cần chi trước một khoản tiền khổng lồ – bằng cách cho phép mọi người kiếm token khi thêm phạm vi phủ sóng mới vào mạng. Những người sáng lập dự án này đã sử dụng hiệu quả sự phổ biến của tiền điện tử để tài trợ cho thứ họ muốn xây dựng.

3. Thế giới nơi thông tin tồn tại vĩnh viễn

7. Sự hấp dẫn của web3?

Vậy là web3 hấp dẫn một phần nhờ vào việc khuyến khích mọi người làm những việc mà bình thường họ có thể không làm – như chơi game hoặc chia sẻ Wi-Fi với người lạ?

Những ví dụ này chỉ là điểm khởi đầu. Đi sâu vào vùng đất lý thuyết, một số người tin rằng web3 có thể trở thành trụ cột của một xã hội mới được token hóa.

“Trong tương lai không xa, web3 sẽ chứa các tổ chức tài chính, tương tác xã hội, danh tính cá nhân của chúng ta và nhiều hơn nữa”, nhà đầu tư tiền điện tử Lior Messika nói.

Trong cộng đồng hâm mộ web3 đã có nhiều lời bàn tán về “danh tính phi tập trung”. Khái niệm này nói rằng, trong tương lai, tất cả chúng ta đều có thể có một loại điểm dựa trên danh tiếng. Số điểm này được tính dựa trên blockchain về công việc chúng ta đã làm, sự kiện chúng ta đã tham dự và dự án chúng ta đã đóng góp.

Về cơ bản, những hồ sơ này sẽ trở thành hồ sơ vĩnh viễn về cuộc sống trên mạng của chúng ta. Và những người khác có thể tra cứu chúng để quyết định xem họ có muốn thuê, có tin tưởng để giao nhiệm vụ hoặc thậm chí hẹn hò với chúng ta hay không.

8. Vậy web3 sẽ diễn ra như tập phim “Nosedive” trong series “Black Mirror”?

Nghe đáng sợ quá. Không phải trong series “Black Mirror” cũng có một tập phim tương tự như vậy ư?

Đúng vậy. Tính vĩnh viễn của web3, cộng với sự phụ thuộc của nó vào thị trường tiền điện tử biến động, là một phần lý do khiến tầm nhìn lớn lao của nó bị vấp phải rất nhiều sự phản kháng.

Ví dụ, nhà văn kiêm nhà công nghệ Robin Sloan nói rằng khả năng xóa bỏ mọi thứ – “một hoạt động về cơ bản là trái ngược với web3,” – thực sự là một tính năng đáng mong đợi của dịch vụ internet.

Stephen Diehl, một lập trình viên máy tính và là người không ủng hộ tiền điện tử, thậm chí còn đi xa hơn khi gọi web3 là công cụ “siêu tài chính hóa tất cả sự tồn tại của con người”.

9. Web3 còn bị phản đối về mặt nào nữa không?

Một số người hoài nghi nghĩ, từ góc độ kỹ thuật, web3 đơn giản là không có ý nghĩa.

Họ chỉ ra rằng các blockchain chậm hơn và kém khả năng hơn đáng kể so với cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn. Thậm chí các blockchain phổ biến nhất hiện nay cũng không thể xử lý lượng dữ liệu mà Grab, Facebook hoặc YouTube sử dụng hàng ngày. Họ lập luận rằng để các dịch vụ web3 có thể đáp ứng nhu cầu người dùng, bạn phải xây dựng các dịch vụ tập trung ở trên chúng – mà điều này lật đổ toàn bộ ý tưởng hay ho của web3.

Cũng có ý kiến cho rằng web3 là “lời đãi bôi” của các nhà đầu tư giàu có để đi đến thế giới phi tập trung. Trong khi sự thực thì họ đang xây dựng các dịch vụ mới, tập trung mà họ nắm quyền kiểm soát – thực tế là biến họ trở thành người trung gian mới.

4. Web3 – bình mới rượu cũ?

10. Web3 bị phản đối?

Đây có phải là vấn đề mà Jack Dorsey – cựu CEO của Twitter – đang phản đối trên Twitter không?

Đúng. Dorsey là fan hâm mộ lớn của Bitcoin, anh ấy tin rằng nó sẽ thay thế đồng USD và mở ra hòa bình thế giới. Và giống như nhiều người hâm mộ Bitcoin, anh nghi ngờ các loại tiền điện tử khác, bao gồm Ethereum – blockchain mà hầu hết hệ sinh thái web3 chạy trên đó.

Trong một loạt tweet vào tháng 12 năm ngoái, anh ấy đã chỉ trích web3, nói rằng nó về cuối cùng “là một thực thể tập trung với một cái tên khác”. Anh cũng chụp ảnh Andreessen Horowitz, một công ty đầu tư mạo hiểm nổi tiếng chi tiền mạnh vào các dự án web3, ngụ ý rằng tầm nhìn của họ về web3 sẽ là giành quyền kiểm soát của người dùng và đặt nó vào tay các nhà đầu tư giàu có và nền tảng công nghệ tập trung.

11. Các nhà quản lý nói gì về web3?

Cho đến nay họ không có nhiều ý kiến về web3, mặc dù chủ đề này đã được đưa ra trong một phiên điều trần quốc hội Mỹ gần đây.

Nhưng một khi các cơ quan quản lý bắt đầu nghiêm túc chú ý, web3 có thể gặp phải một số trở ngại. Một vấn đề lớn có thể xảy ra là các token – vốn rất quan trọng đối với nhiều ứng dụng web3 – hiện đang tồn tại ở vùng xám trong luật pháp.

Một số nhà quản lý ở Mỹ, bao gồm Gary Gensler, giám đốc Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch, đã lập luận rằng nhiều token là chứng khoán chưa đăng ký và các nền tảng cung cấp token phải tuân theo các quy tắc giống như các công ty phát hành cổ phiếu và trái phiếu.

Các công ty tiền điện tử phản đối rằng token nên được coi như một loại tài sản mới, không bị điều chỉnh bởi luật chứng khoán hiện hành. Nhưng không rõ liệu họ có thắng trong cuộc tranh luận này hay không. Và nếu các công ty khởi nghiệp web3 của Mỹ được yêu cầu coi token của mình là chứng khoán, thì nhiều dự án có thể phải đóng cửa, thay đổi sản phẩm hoặc chuyển đến một quốc gia khác.

12. Web3 có liên quan đến metaverse không?

Metaverse là thuật ngữ hiện tại người ta đang sử dụng để chỉ thế giới kỹ thuật số sống động, trong đó người dùng có thể giao lưu, chơi trò chơi, tham gia các cuộc họp và thực hiện các hoạt động khác cùng nhau. Đó cũng là tầm nhìn mà Mark Zuckerberg đã vạch ra khi anh thông báo Facebook đổi tên thành Meta.

Và một số người ủng hộ tiền điện tử tin rằng web3 là một phần thiết yếu của metaverse, bởi vì nó sẽ cho phép tạo ra các metavere không bị một công ty duy nhất kiểm soát hay bị chi phối bởi một bộ quy tắc duy nhất.

Nhiều đối tượng trong metaverse cũng có thể là token nếu những người xây dựng web3 muốn. Hình đại diện metaverse của bạn có thể là NFT. Ngôi nhà metaverse của bạn có thể đi kèm với token quản trị hoặc là điều kiện để bạn tham gia DAO khu vực lân cận. Khoản thế chấp trên ngôi nhà đó thậm chí có thể được đóng gói thành một token bảo mật được thế chấp đảm bảo và bán trên một sàn giao dịch phi tập trung.

Thật ra mà nói, hầu hết những thứ này hoàn toàn là lý thuyết, và chưa biết khi nào sẽ trở thành hiện thực. Nhưng trong vài năm tới, web3 là từ bạn sẽ nghe thấy rất nhiều – khi mọi người cố gắng hiểu và chấp nhận những trải nghiệm, nền tảng mới và cơ hội kiếm tiền mà những người đam mê tiền điện tử đang cố gắng tạo ra.

Cuối tháng 6/2022, CEO Solana Labs đã cho ra mắt sản phẩm điện thoại Solana với mức giá $1,000.

1. Solana Mobile là gì?

Solana Mobile (hay Saga) là điện thoại chạy hệ điều hành android và sẽ được hỗ trợ bởi các Solana Mobile Stack SDK để giúp các lập trình viên dễ dàng phát triển các ứng dụng.

Các thông số cơ bản của Solana Mobile sẽ như sau:

• Giá: 1,000 USD, sẽ được pre-order với mức đặt cọc 100 USD tại sự kiện Solana Mobile.
• Màn hình: Kích thước – 6.69 inches, màn Oled
• Dung lượng: Bộ nhớ 512GB và ram 12GB
• Chip: SnapDragon 8+ Gen1 Mobile Platform
• Bảo mật: Sẽ được tích hợp các yếu tố bảo mật (chống lại điểm yếu mã nguồn mở của Android)

2. Solana Mobile Stack (SMS) là gì?

Solana Mobile Stack là một hệ sinh thái các sản phẩm sẽ đồng hành cùng Solana Mobile.

Các thành phần chủ chốt sẽ bao gồm 4 yếu tố chính:

• Seed Vault – Giải pháp lưu trữ mật khẩu/passphrase trong một phần mềm bảo mật và trong một môi trường thực thi ⇒ giúp việc ký các giao dịch nhanh chóng dễ dàng.
• Mobile Wallet Adaptor – Bộ chuyển đổi để giúp việc kí các giao dịch được gửi từ các ứng dụng lên hệ điều hành Android.
• Solana Dapps Store – Kho chứa các ứng dụng phi tập trung để người người tải về miễn phí.
• Solana Pay – Dịch vụ thanh toán nhanh của Solana.

Ngoài ra, để hỗ trợ các lập trình viên dễ dàng xây dựng các ứng dụng trên Solana Mobile, đội ngũ Solana đã chuẩn bị sẵn các bộ SDK hay Solana mobile stack SDK. Đây là bộ công cụ và phần mềm phục vụ cho việc phát triển của hệ sinh thái các sản phẩm của Solana trên Solana Mobile.

SDK của SMS được xây dựng như các khung mẫu được tuỳ chỉnh cho phù hợp và chuyên dụng với ngôn ngữ coding công nghệ blockchain của Solana như Rust C, C++

3. Lí do ra mắt Solana Mobile

Web3 đang hoạt động ở một không gian không thân thiện với người dùng

Thực trạng hiện tại của các ứng dụng Web3 hoạt động dưới dạng các trang web/ứng dụng chỉ ở trên browser là chủ yếu.

Việc người dùng bình thường có thể sử dụng thành thạo các ứng dụng trên thị trường đòi hỏi một lượng kiến thức nhất định về blockchain. Chừng đó những khó khăn đã đủ khiến họ mệt mỏi trong việc trải nghiệm thêm các sản phẩm dù nó có hay đến mấy.

Một số dự án đang yêu cầu người dùng đăng nhập các ví cho mỗi lần sử dụng trên các trang web ⇒ Điều này cực kỳ bất tiện cho những người dùng nhiều ví và thậm chí gặp trường hợp các ví gặp vấn đề xung đột trong code lẫn nhau trên cùng 1 trình duyệt khi sử dụng nhiều ví ở các chains khác nhau.

⇒ Ảnh hưởng trải nghiệm người dùng vì khiến họ gặp khó khăn trong việc truy cập các ứng dụng.

Xuất phát từ nhu cầu thiết yếu

Mọi giải pháp phải bắt nguồn từ vấn đề của người dùng.

Ý nghĩ về việc triển khai Saga và Solana Mobile Stack được nảy sinh từ những vấn đề thiết thực của người dùng và đặc biệt là trong vấn đề Web3.

Một trong những vấn đề đó là sự bất tiện của một bộ phận người dùng đã phải rời bỏ những bữa tiệc thân mật, bỏ giữa chừng những cuộc họp, và thậm chí là những kì nghỉ với các gia đình chỉ để về tìm kiếm các passphrase và kí những transaction quan trọng ở nhà.

Vì vậy, Solana nảy sinh ra sáng kiến giúp giải quyết bài toán này của người dùng khi kết hợp điện thoại ứng dụng công nghệ blockchain tích hợp các lớp layer nhằm hướng đến Web3 và tối ưu trải nghiệm người dùng.

⇒ Giúp người dùng truy cập/ký các giao dịch/trải nghiệm trên các ứng dụng DApps trên solana một cách dễ dàng, thuận tiện nhất.

4. Cách Solana Mobile Stack và Saga giải quyết vấn đề

Giải pháp

Solana hướng đến giải pháp đôi, nâng cao trải nghiệm người dùng kết hợp điện thoại, Solana Mobile stack với Web3.

Các bước triển khai

Bước 1: Cho phép Dapps chạy trong 1 nền tảng ví (ví dụ: Phantom, Coin98 Wallet)

Nghĩa là dapps sẽ hiện diện ngay trong 1 kho ứng dụng trên ví chứ người dùng không cần phải lên trình duyệt web rồi nhập vào địa chỉ trang web của ứng dụng/dịch vụ mà mọi người muốn truy cập ⇒ Tối ưu trải nghiệm người dùng trên chính sản phẩm điện thoại.

Bước 2: Xây dựng Solana Mobile Stack (SMS)

Việc build SMS nhằm đưa ví trở thành 1 lớp layer trong hệ thống vận hành (operating system) của điện thoại ⇒ Từ đó, cho phép Dapps chạy native như thể 1 ứng dụng trên điện thoại (ví dụ: Facebook, Tiktok,..) và có thể dễ dàng tải về từ kho ứng dụng trên SMS (AppStore phiên bản 2).

Để dễ hiểu:

Hình dung nền tảng ví bao gồm các cụm khôi phục mật khẩu (passphrase) tương tự như tài khoản ID Apple giúp mọi người có thể download/truy cập các Dapps dễ dàng. Thay vì trên không gian Web3 các dapps sẽ được kết nối với nhau trên browsers (vấn đề khiến trải nghiệm người dùng giảm)

⇒ Solana Mobile tiếp cận khác khi Solana tạo ra 1 lớp layer mới để gắn nền tảng ví vào hệ thống vận hành của điện thoại và sở hữu kho chứa các ứng dụng (Solana Dapps Store) sẽ được tải về dễ dàng từ 1 điện thoại.

⇒ Loại bỏ việc đăng nhập từng ví để tương tác với apps/web này rồi lại logout và login lại 1 ví khác để sử dụng với web/app khác.

Nghĩa là một điện thoại sẽ cho phép nền tảng ví tích hợp sẵn (built-in) vào hệ thống máy. Người dùng sẽ được yêu cầu đăng nhập passphrase của các ví mọi người có trên Solana để truy cập các dapp và chuyển đổi giữa các ví khi có nhu cầu.

Mọi người nếu đã từng sử dụng Coin98 Wallet sẽ hiểu. Tuy nhiên, chúng sẽ có một số sự khác biệt giữa 2 nền tảng trên ở các yếu tố sau:

• (1) Không gian kết nối các ứng dụng Web3.
• (2) Quy mô các chain tích hợp.
• (3) Trải nghiệm người dùng.

Phân tích các yếu tố trên và so sánh với nền tảng tương tự (Coin98 Wallet) về:

(1) Không gian kết nối các app Web3

• SMS: Dapps chạy native trên điện thoại
• Coin98 Wallet: Browsers + Dapps trên nền tảng ví

(2) Quy mô các chain tích hợp

• SMS: Solana (trước mắt), Co Founder Solana – Raj Gojal xác nhận các dự án/blockchains khác cũng có thể xây dựng trên SMS vì mã nguồn mở.
• Coin98 Wallet: Nhiều chain khác nhau, cụ thể là trên 50 chains.

(3) Trải nghiệm người dùng

Đây là yếu tố khó so sánh vì nó phụ thuộc vào cảm nhận của người dùng. Nhưng nếu xét sơ bộ tại thời điểm tháng 6/2022 thì:

• SMS: Dapps sẽ chạy native trên điện thoại nên sẽ dễ dàng người dùng truy cập như thao tác sử dụng các apps thông thường ⇒ Tối ưu trải nghiệm.
• Coin98 Wallet: Tích hợp nhiều Dapps + ứng dụng trên browser trên nhiều chains khác nhau trên 1 điểm truy cập duy nhất ⇒ Độ phủ rộng và nhiều options cho người dùng sử dụng nhiều tài sản ở nhiều chains khác nhau ⇒ Cần chờ thời gian feedback của người dùng về sản phẩm.

Nhận xét: Nếu SMS cho phép Dapps chạy trên layer nền tảng ví và hoạt động hiệu quả nhằm đem đến sự tối ưu cho trải nghiệm người dùng. Nếu mô hình này thành công => đây có thể là cuộc cách mạng cho ngành Web3, Dapps và cả ngành smartphone.

5. Mặt hạn chế của SMS

Tốn nguồn lực

Một trong những mặt hạn chế đầu tiên khi triển khai SMS là khối lượng công việc sẽ tăng lên cho đội ngũ và nguồn lực sẽ bị dàn trải từ việc phát triển blockchain sang cho việc phát triển SMS và các công cụ hỗ trợ Solana Mobile hoạt động trơn tru.

Đặc biệt, đội ngũ Solana cần tập trung thêm nguồn lực cho mảng này khi thời gian giao chiếc điện thoại đầu tiên chỉ còn khoảng 6 tháng (cho đến đầu năm 2023).

Phụ thuộc vào bên thứ 3

Solana phải hợp tác với bên thứ 3 là Osmo để sản xuất phần cứng điện thoại. Do dó, họ phải thuyết phục bên nhà cung cấp phần cứng hỗ trợ tích hợp công nghệ của Solana và SMS vào máy. Vì uỷ thác cho một bên khác làm điện thoại thì Solana sẽ bị phụ thuộc vào bên thứ 3.

Khi các vấn đề xảy đến từ bên nhà cung cấp phần cứng (tức ngoài tầm kiểm soát của Solana) thì Solana sẽ không thể tự chủ được trong việc xử lý.

⇒ Sản phẩm chịu rủi ro từ phía nhà cung cấp.

Rủi ro khi sử dụng hệ điều hành Android

Hệ điều hành Android là mã nguồn mở, vì vậy, khả năng các ứng dụng trên Solana Mobile chịu các rủi ro thường trực tương tự như trên các điện thoại khác chạy android là khá cao.

Tuy nhiên, Solana đã công bố sẽ có cơ chế bảo mật riêng Vault Seed nhằm bảo vệ seed phrase (các cụm khôi phục ví). Còn về các tính năng bảo mật sâu hơn thì vẫn chưa được công bố cụ thể.

Theo thống kê của nền tảng diệt virus có tiếng – Kaspersky, chỉ tính riêng năm 2021, 99% các mã độc trên điện thoại được thiết kế để tấn công điện thoại Android với 35,000 chương trình phần mềm độc hại được triển khai.

⇒ Rủi ro từ việc chạy hệ điều hành Android.

6. Tiềm năng phát triển của Solana Mobile

Thị trường người dùng điện thoại thông minh là rất lớn, lên đến 7.7 tỷ người trên toàn thế giới. Trong đó, có 6 tỷ chiếc điện thoại được sử dụng toàn cầu trong khi con số đó của các thiết bị desktop/máy tính chỉ rơi vào khoảng 2 tỷ thiết bị (theo Celo Org). Đến năm 2027, số lượng người sử dụng điện thoại được dự đoán sẽ lên đến 7.69 tỷ người (Theo Statista).

Ngoài ra, hiện đang có hơn 100 triệu người nắm giữ các loại tài sản số khác nhau.

Trong bối cảnh Solana là kẻ tiên phong trong lĩnh vực smartphone hoạt động trên nền tảng blockchain hướng đến web3 và trải nghiệm người dùng. Nếu hệ sinh thái Solana Mobile có thể phục vụ được khoảng 1-10% lượng người dùng trên cũng khoảng 70-700 triệu người – một con số rất lớn.

⇒ Tiềm năng của thị trường smartphone là rất lớn và còn nhiều dư địa để phát triển đặc biệt là trong ngách blockchain Web3 smartphone để Solana Mobile có thể xâm chiếm.

7. Liệu Solana sẽ thành công khi ra mắt Solana Mobile?

Thị trường này rất tiềm năng, tuy nhiên để có thể tiên đoán được xem họ có triển vọng như thế nào trong việc hiện thực hóa giấc mơ này là điều rất khó.

Để có những bước đánh giá sơ bộ thì ta cần xem xét lại nguồn lực của Solana ở thời điểm hiện tại.

Nguồn lực nội tại

A. Công nghệ blockchain của Solana

Tuy công nghệ đã là một bước phát triển lớn trong ngành. Tuy nhiên, việc xuất hiện lỗi là điều xảy ra thường xuyên và có những điểm chưa hoàn toàn ổn định hay độ bảo mật chưa cao.

Ví dụ: mạng lưới Solana hay bị tạm ngừng vì nhiều lý do chẳng hạn như việc bot spam NFT,..

Nếu Solana phát triển mobile, họ cần cải thiện chất lượng về công nghệ nền tảng của Solana và hoàn thiện các mảnh ghép trên hệ để đáp ứng các tiêu chí hướng đến mass adoption như:

• Độ bảo mật (Security).
• Tốc độ giao dịch cao (Speed).
• Tính ổn định được duy trì xuyên suốt (Stability).
• Khả năng kết hợp với các chains khác nhau (Interoperability).
• UI thân thiện với đại đa số người dùng (User Experiment).

Những yếu tố trên đều đang có những đối thủ xếp trên Solana về tất cả các yếu tố (blockchain có ưu thế hơn Solana) như bảo mật (Ethereum), Interoperability (Polkadot, Cosmos, các EVM chains),…

B. Hệ sinh thái Solana rộng lớn

Solana là một hệ sinh thái lớn với đa dạng các dự án nổi bật ở nhiều mảng khác nhau như:

• DeFi: Orca, Raydium, Serum, Coin98 Exchange.
• NFT: Magic Eden, Okay Bears,…
• Wallet: Phantom, Coin98 Wallet.
• Move-to-Earn: StepN,…
• Oracle: Pyth Network, Band, Chainlink,…
• Assets Management: Ape Board.
• Staking: Marinade.
• Và nhiều dự án ở các mảng trọng yếu phục vụ đa dạng nhu cầu người dùng cùng các cơ sở hạ tầng nhằm đáp ứng đủ các điều kiện để Solana phát triển hơn nữa.

Solana nằm trong top 5 thị trường về tổng giá trị được khóa trong các giao thức (TVL), hiện ở mức 2.71 tỷ USD (theo DeFiLIama).

C. CEO của Solana Labs là một người có background về chip và phần cứng

Được biết CEO của Solana Labs – Aeya Kovenko từng là kỹ sư với 13 năm kinh nghiệm tại Qualcomm. Đây một trong những công ty sản xuất các chất bán dẫn lớn của Mỹ với sản phẩm nổi bật là chip Snap Dragon được sử dụng rộng rãi trên các thiết bị của Microsoft.

Ngoài ra, SMS sẽ là chiến dịch được trưởng phòng phát triển Jason Keats (chuyên gia thiết kế ra Ipad Pro) dẫn dắt. Với kinh nghiệm dày dặn, kiến thức chuyên môn cùng độ thấu hiểu nhu cầu và trải nghiệm người dùng có liên quan đến điện thoại, Jason là một nhân tố chủ chốt trong sự phát triển của bộ sản phẩm SMS trong tương lai.

D. Hậu thuẫn từ FTX, Sam Bank và Alameda Research

Sàn FTX, Sam Bank, Alameda Research và hệ sinh thái Solana có mối quan hệ chặt chẽ với nhau về nhiều mặt, đơn cử như vấn đề tài chính hay các mối quan hệ.

Nguồn doanh thu hùng hậu từ FTX Exchange – sàn giao dịch Crypto nằm trong top 3 sàn lớn nhất thị trường Crypto sau Binance, Coinbase là nền tảng vững chắc cho Solana phát triển.

Không những vậy, Alameda Research là đội market market và là quỹ đầu tư top tier trong thị trường luôn sẵn sàng làm hậu phương cho Solana.

⇒ Từ những nguồn lực trên, vấn đề tài chính không phải là mối bận tâm lớn của Solana.

Các vấn đề khách quan khác

A. Thị trường crypto/ blockchain vẫn chưa được chấp nhận rộng rãi

Đối với tư duy của phần lớn người dùng non-crypto, họ vẫn cho crypto và blockchain là một thị trường rủi ro, vì được biết nhiều thông qua việc các tài sản crypto và Bitcoin tăng/giảm giá mạnh.

Theo nghiên cứu của trường đại học hàng đầu về cryptocurrency, công nghệ blockchain được chấp nhận hay không là nhờ vào việc thị trường Crypto có phát triển hay không. Đó là bởi thị trường crypto là bộ mặt và là cánh cửa để các nhà đầu tư biết đến Crypto, từ đó có tiềm năng để trở thành người dùng trong thế giới này.

Lộ trình để mọi người cận với công nghệ blockchain phần lớn là như sau:

1. Biết đến Bitcoin và có những cơ hội lợi nhuận trong thị trường crypto mới nổi.
2. Gây tiếng vang lớn bằng những công ty đạt vốn hoá tỉ đô + các đồng coins tăng giá mạnh mẽ.
3. Các nhà đầu tư sẵn tìm cơ hội trên thị trường này.
4. Các dự án trên thị trường hoặc ở các hệ sinh thái khác nhau có nhiệm vụ tạo ra các giá trị thu hút các nhà đầu tư và giữ chân họ thành người dùng, phục vụ các nhu cầu về mọi mặt.

Ví dụ về nhu cầu và các sản phẩm nổi bật:

• Thanh toán thuận tiện – các giải pháp ví có kết nối trung gian với các nền tảng CeFi.
• Chơi game kiếm lợi nhuận – Axie Infinity.
• Chạy bộ vừa có sức khỏe vừa có tiền – StepN.
• Được tham gia gặp các thần tượng Kpop và cầu thủ ở các bộ môn ưu thích thông qua Fan Token.

B. Các cầu nối bridge giữa các chains vẫn chịu những thiệt hại và rủi ro bị hack thường xuyên

Multichain đang là xu thế và các dự án dần định hướng Web3 để có thể kết nối tất cả dữ liệu, ứng dụng với nhau một cách dễ dàng. Vai trò của các cầu nối giữa các chains là vô cùng quan trọng.

Tuy nhiên, mảnh ghép cơ sở hạ tâng này lại thuộc vào diện dễ bị tấn công khi còn vướng phải nhiều hạn chế. Các vụ tấn công có giá trị thiệt hại lớn nhất (ví dụ: Ronin Bridge – 624 triệu USD, PolyNetwork – 611 triệu USD) đều nhằm vào các bridge. Điều đó cho thấy rủi ro trong việc kết nối các chains và các dự án đang còn lớn.

Các bridge sẽ cần được chú trọng ở mức cao và gia cố hàng rào “giao thương” giữa các chain có vai trò trọng yếu này.

C. Các dự án khác trong thị trường vẫn chưa được hoàn thiện

Thị trường blockchain và crypto bao gồm nhiều dự án sau một thời gian hoạt động đã để lộ ra những điểm yếu trong các mô hình hoạt động, chẳng hạn như trường hợp của Terra kéo theo sự hoảng loạn của thị trường chung.

Một số dự án game như trên Solana chưa thể đi vào hoạt động như Star Atlas, dự án metaverse trên BNB Chain như Highstreet hay USM của Radio Caca vẫn cần nhiều thời gian hơn nữa để phát triển.

Các công nghệ blockchain thì vẫn đang cạnh tranh về nhiều mặt như tốc độ giao dịch, phí giao dịch, độ bảo mật cũng như họ tự nâng cấp chain bằng các bản upgrade như Ethereum với The Merge, BNB Chain có BAS side chain,..

Những điều trên cho thấy thị trường blockchain vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và nâng cấp. Ngay cả Solana cũng đang gặp vấn đề về nghẽn mạng, và đây là những thử thách mà cả ngành blockchain cần vượt qua.

D. Các cơ quan pháp luật chưa có hành lang pháp lý cụ thể

Tính đến thời điểm tháng 6/2022, duy chỉ có El Salvador là nước đầu tiên trên thế giới chấp nhận cho phép thanh toán bằng Bitcoin hợp pháp. Các nước khác vẫn đang trong quá trình suy xét và nghiên cứu (Canada, Kazakhstan, Mỹ..), và thậm chí một số nước tỏ rõ thái độ cấm cản (Trung Quốc).

Bởi vì các nước lớn trên thế giới như Mỹ, Nga, Trung Quốc chưa có hành lang pháp lý cụ thể để quản lý thị trường crypto cũng như các quyết sách chính thức. Do đó, các nước nhỏ hơn cũng mang tâm lý e ngại hơn trong việc chấp nhận thị trường này.

Đây cũng là những yếu tố khách quan mang tầm vĩ mô giữa các quốc gia và hệ thống tài chính toàn cầu mà sẽ phần nào cản trợ thị trường crypto trong công cuộc mass adoption.

Nhận xét chung

Tất cả những yếu tố trên đang ngăn cản và là thử thách mà Solana Mobile Stack cần vượt qua để tiến đến thành công và được ứng dụng rộng rãi.

Tuy nhiên, khi các yếu tố khác quan và chủ quan kia dần được cải thiện, các đội ngũ làm dự án càng cố gắng hoàn thiện các sản phẩm của mình ở những mảng trọng yếu khác nhau. Từ đó, kéo toàn bộ ngành blockchain phát triển một cách bền vững và được các chính phủ hợp pháp hoá

⇒ Solana Mobile Stack được thừa hưởng các yếu tố cần có để làm nền tảng cơ sở cho niềm tin vào sự phát triển của công nghệ này

8. Tổng kết

Ở thời điểm tháng 6/2022, khi CEO Solana Labs vừa công bố ra mắt giới thiệu sản phẩm thì kế hoạch để đưa điện thoại Solana đến tay người dùng cần phải đến năm 2023. Khoảng thời gian 6 tháng đến hơn 1 năm tới là cuộc đua rút nước mà đội ngũ Solana cần phải hoạt động hết công suất để cho ra mắt sản phẩm một cách chỉn chu nhất.

Trong thời gian này, trùng với lúc thị trường downtrend, các đội ngũ ở tất cả các hệ sinh thái trên thị trường Crypto sẽ có quãng tích luỹ, nghiên cứu và xây dựng/hoàn thiện các sản phẩm hiện có/mới.

Đồng thời, đây cũng là lúc các mô hình mang tính ponzi xếp chồng lên nhau bị đổ vỡ ⇒ các dự án/mô hình không chứng minh được tính hiệu quả, hoạt động kém hay scam đều sẽ ít nhiều bị đào thải ⇒ thị trường Crypto trong năm 2023 sẽ lột xác với những nền tảng tốt hơn, phát triển bền vững hơn.

Từ đó, nó là bước đệm tạo tiền đề cho các yếu tố khách quan dần trở nên ủng hộ Solana Mobile và hệ Solana phát triển hơn nữa.

Cuộc đua cơ sở hạ tầng Web3 nóng lên khi ngày càng nhiều nhà cung cấp cạnh tranh với nhau, điều này cho thấy sự phân quyền lành mạnh của hệ sinh thái Web3.

Mọi người tương tác với các ứng dụng mã nguồn mở như MetaMask, trò chơi Web3, giao thức metaverse và DeFi mỗi ngày nhưng không thường xuyên dừng lại để suy nghĩ về những gì xảy ra trong nền để tất cả hoạt động. Nếu chúng ta nghĩ về Web3 như một thành phố mới đang phát triển, thì các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng nút chính là lưới điện cơ bản giúp cho các hoạt động có thể thực hiện được.

Tất cả các DApp cần giao tiếp với blockchain và các nút đầy đủ phục vụ hàng tỷ yêu cầu từ DApp để đọc và ghi dữ liệu vào chuỗi mỗi ngày. Chúng tôi cần một cơ sở hạ tầng nút khổng lồ để theo kịp với hệ sinh thái DApp đang mở rộng và phục vụ tất cả các yêu cầu. Tuy nhiên, việc chạy các nút tốn rất nhiều thời gian và vốn, vì vậy các nhà xây dựng DApp chuyển sang các nhà cung cấp để truy cập từ xa vào các nút. Có một động lực tiền tệ lớn dành cho các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng để cung cấp năng lượng cho càng nhiều hệ sinh thái Web3 này càng tốt, nhưng ai đang chiến thắng cuộc đua này cho đến nay?

Vấn đề tập trung

Cách nhanh nhất để cung cấp cơ sở hạ tầng đáng tin cậy để cung cấp năng lượng cho hệ sinh thái DApp là các công ty tập trung thiết lập một nhóm các nút blockchain, thường được đặt trong các trung tâm dữ liệu Amazon Web Services (AWS) và cho phép các nhà phát triển truy cập nó từ bất kỳ đâu để đăng ký. Đó chính xác là những gì một vài cầu thủ trong không gian đã làm, nhưng nó phải trả giá bằng sự tập trung. Đây là một vấn đề lớn đối với nền kinh tế Web3, vì nó khiến hệ sinh thái dễ bị tấn công và chịu sự thương tâm của một số người chơi mạnh mẽ.

Hãy xem xét rằng hơn 80% các nút Ethereum là nằm ở Hoa Kỳ và Đức, và ba nhóm khai thác lớn nhất có thể kết hợp với nhau để tấn công mạng 51%. Theo nhiều cách, các blockchain ngày nay tập trung hơn rất nhiều so với những gì chúng ta mong muốn, trái ngược hoàn toàn với các đặc tính ban đầu được nêu trong sách trắng về Bitcoin (BTC) của Satoshi Nakamoto.

Nếu các nhà cung cấp nút lớn thông đồng với nhau, Web3 sẽ mất tất cả những lợi thế mà nó có so với Web2, từ khả năng chống kiểm duyệt cho đến độ tin cậy và chỉ bị mắc kẹt với những nhược điểm của nó, từ phí tương đối cao đến thông lượng giao dịch thấp.

Không chỉ vậy, việc phụ thuộc vào các nhà cung cấp tập trung cũng khiến cánh cửa dẫn đến tình trạng ngừng hoạt động. Ví dụ, một Infura mất điện thực sự đã buộc các sàn giao dịch và ví tiền điện tử, như Coinbase Wallet, Binance và MetaMask, tạm dừng việc rút tiền Ethereum và mã thông báo ERC-20, vì chúng không thể hoàn toàn dựa vào các nút của mình.

Cũng cần lưu ý rằng Amazon, vốn là trụ cột của nhiều nhà cung cấp tập trung này, đã bị một số cúp điện trong quá khứ, tạo ra một lớp lỗ hổng bảo mật khác. Sự cố ngừng hoạt động Infura của Ethereum không phải là sự cố duy nhất. Gần đây hơn, việc chuyển sang Ethereum 2.0 của Ethereum đã bị lùi lại với thời gian ngừng hoạt động 7 giờ do lỗi phần cứng của một nút duy nhất trên mạng. Đây là một rủi ro mà các mạng phi tập trung thực sự không phải lo lắng.

Phi tập trung là nguyên lý quan trọng của nền kinh tế Web3 và cơ sở hạ tầng blockchain tập trung có nguy cơ phá hoại nó. Ví dụ: Solana đã bị ngừng hoạt động nhiều lần do thiếu các nút phân cấp, đủ để có thể xử lý lưu lượng truy cập tăng đột biến. Đây là một vấn đề phổ biến đối với các giao thức blockchain đang cố gắng mở rộng quy mô.

Và không chỉ có Solana. Nhiều giao thức blockchain hàng đầu đang vật lộn để tìm cách mở rộng quy mô và trở nên phi tập trung hơn. Trên thực tế, trong khi các blockchains lớn như Ethereum và Bitcoin vẫn kiên định trong cuộc chiến phân quyền, thì các blockchain nhỏ hơn đã thua trận, hứng chịu các cuộc tấn công 51% dưới tay các nhà cung cấp nút quá tập trung.

Ví dụ, vào ngày 8 tháng 6 năm 2013, Feathercoin (FTC) đã bị tấn công 51%. Điều này có nghĩa là một thực thể duy nhất đã có thể kiểm soát hơn một nửa tổng công suất xử lý của mạng FTC. Điều này cho phép họ đảo ngược các giao dịch đã xác nhận và thậm chí ngăn các giao dịch mới được thực hiện.

Cùng thời điểm với cuộc tấn công FTC, trang web đã bị tấn công DDoS. Điều này khiến người dùng khó tiếp cận thông tin về cuộc tấn công hoặc cố gắng lấy tiền của họ ra khỏi mạng. Kể từ đó, FTC đã rơi vào mờ mịt. Giá của nó đã giảm mạnh và nó không còn được niêm yết trên bất kỳ sàn giao dịch lớn nào.

Sự tập trung mang tính lịch sử này là do sự phụ thuộc quá mức vào các nhà cung cấp đám mây Web2, như AWS và Infura, những nhà cung cấp cơ sở hạ tầng chính cho nền kinh tế Web3 cho đến nay. Nhưng giờ đây, để tránh tập trung hóa và câu châm ngôn của blockchain là “điểm thất bại duy nhất”, các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung đang thu được rất nhiều lợi nhuận. Đây là tin tốt cho triển vọng của hệ sinh thái Web3 vẫn khỏe mạnh và phi tập trung.

Cơ sở hạ tầng phi tập trung cung cấp các giải pháp tốt hơn

Rất may, những đổi mới gần đây đang tạo ra một loại nhà cung cấp mới được phân cấp nhiều hơn. Các nhà cung cấp này chạy các nút tại chỗ hoặc thậm chí tại nhà của người dùng, thay vì dựa vào các nhà cung cấp đám mây tập trung.

Trong khi các nhà cung cấp tập trung có một khởi đầu thuận lợi, các nhà cung cấp phi tập trung đang nổi lên như một giải pháp thay thế cực kỳ khả thi. Lợi thế chính của chúng là không thể bị hạ gục bởi một điểm hỏng hóc duy nhất và trong nhiều trường hợp, chúng cung cấp kết nối nhanh hơn cho người dùng toàn cầu. Ngoài ra, các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng nút phi tập trung tạo ra các nền kinh tế mới, nơi các nhà cung cấp độc lập phục vụ các yêu cầu về dữ liệu và kiếm phần thưởng bằng các mã thông báo gốc của họ. Loại nhà cung cấp mới này đang nhanh chóng giành được thị phần và thậm chí có thể thay thế các cơ sở hạ tầng Web3 hiện tại

Cạnh tranh đang nóng lên

Có một số nhà cung cấp khác nhau trong không gian, chẳng hạn như Ankr, Flux và QuickNode, đang cạnh tranh để giành thị phần. Môi trường cạnh tranh này rất tốt cho nền kinh tế Web3, vì nó dẫn đến sự đổi mới và đẩy giá xuống. Nó cũng đảm bảo rằng các nhà cung cấp không ngừng nỗ lực để cải thiện dịch vụ của họ và cung cấp trải nghiệm tốt nhất có thể cho khách hàng của họ.

Quan trọng hơn nữa, sự cạnh tranh về cơ sở hạ tầng phi tập trung dẫn đến sự phân quyền lớn hơn của nền kinh tế Web3. Đây là một điều tốt, vì nó làm cho nền kinh tế có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cuộc tấn công và kiểm duyệt. Các cuộc tấn công 51% trong quá khứ nên ở trong quá khứ, với các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng trải rộng giữa các khu vực địa lý khác nhau.

Sự cạnh tranh này giữa các nhà cung cấp sẽ rất quan trọng để duy trì một hệ sinh thái lành mạnh và phi tập trung.

Nhận ra lời hứa của Web3

Lời hứa của Web3 không chỉ là xây dựng một mạng internet tốt hơn mà còn là xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung đang xây dựng nền tảng cho một mạng internet mới, một mạng công bằng, an toàn và chống kiểm duyệt hơn.

Bằng cách duy trì hiện trạng, các nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ tập trung không cung cấp sự đổi mới thực sự và dễ bị kiểm duyệt. Mặt khác, các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung được khuyến khích thúc đẩy phong trào và cung cấp dịch vụ tốt nhất có thể với cấu trúc dân chủ, đảm bảo rằng họ có khả năng chống lại sự kiểm duyệt và tấn công cao hơn.

Web3 domains khác với các địa chỉ hệ thống tên miền (Domain Name System – DNS) tiêu chuẩn như XGems.net hoặc thenewslack.io. DNS tương tự như danh bạ điện thoại, chỉ có điều nó lập chỉ mục các trang web công cộng và địa chỉ giao thức internet (Internet Protocol – IP) đi kèm của chúng để kích hoạt danh bạ.

1. Web3 domains là gì ?

Web3 domains khác với các địa chỉ hệ thống tên miền (Domain Name System – DNS) tiêu chuẩn như XGems.net hoặc thenewslack.io. DNS tương tự như danh bạ điện thoại, chỉ có điều indexes public websites và địa chỉ giao thức internet (Internet Protocol – IP) đi kèm của chúng để kích hoạt danh bạ.

Thenewslack.crypto là kết quả của một chuỗi hex gồm 42 ký tự. Tuy nhiên, trong trường hợp của hệ thống tên miền chuỗi khối Web3, người ta có thể chỉ cần nhớ một cụm từ ngắn hơn. Web3 đề cập đến thế hệ tiếp theo của kiến ​​trúc pháp lý, kỹ thuật và tiền tệ của web, bao gồm các hợp đồng thông minh, blockchain và tiền điện tử. Các dự án Web3 phù hợp với nhiều danh mục khác nhau như dịch vụ kỹ thuật số, tài chính phi tập trung (DeFi – Decentralized Finance) và collectibles.

Crypto domain phi tập trung là một địa chỉ con người có thể đọc được, đóng vai trò như một dự phòng cho ví tiền điện tử của bạn, thay vì cung cấp một collection các characters mà con người có thể đọc được dưới dạng địa chỉ IP. Các tên miền Web3 này là các Non-Fungible Tokens (NFT) hoặc các chứng chỉ kỹ thuật số có giá trị có thể được giao dịch trên các nền tảng như Solsea của Solana hoặc OpenSea. Hơn nữa, tên miền Web3 có các phần mở rộng tên miền Web3 như .crypto, .dao và .eth.

Web3, còn được gọi là “read-write-trust web” và “decentralized web – web phi tập trung”, mong muốn giành quyền kiểm soát web khỏi những gã khổng lồ công nghệ độc quyền như Amazon, Google, Microsoft và trao lại quyền kiểm soát dữ liệu và nội dung của người dùng cho người dùng. Vậy Web3 sẽ hoạt động như thế nào và DNS Web3 khác với các miền truyền thống như thế nào?

Một blockchain truyền thống hiện có những hạn chế khiến nó khó sử dụng và làm giảm sự chấp nhận rộng rãi của nó.

Ví dụ về địa chỉ ví tiêu chuẩn là 0x483add48edbd9f83fb5db0289c7ed48c83f56992. Bất kỳ cá nhân điển hình nào cũng sẽ sợ hãi vì điều này, điều này sẽ ngăn cản việc chọn nó làm ví.

Các tổ chức blockchain cần một dịch vụ tên để thiết lập danh tính kỹ thuật số trên các địa chỉ công cộng. Hơn nữa, người tiêu dùng sẽ thấy việc tương tác với một địa chỉ được đặt tên dễ dàng hơn nhiều so với một dòng các bảng chữ cái và chữ số tùy ý.

2. ENS là gì ? Và nó hoạt động như thế nào?

Mục đích chính của dịch vụ tên Ethereum (ENS – Ethereum Name Service) là chuyển đổi các số nhận dạng có thể đọc được bằng máy như địa chỉ Ethereum thành các tên có thể đọc được của con người.

Web bắt đầu như một hệ thống phi tập trung dựa trên DNS, với bất kỳ ai cũng có thể mua, sở hữu và quản lý tên miền của mình và di chuyển nó từ máy chủ này sang máy chủ khác nếu cần, với quyền kiểm soát và quyền sở hữu hoàn toàn đối với tất cả dữ liệu cơ bản.

Nhưng, dịch vụ tên Web3 phi tập trung hoạt động như thế nào?

ENS – Ethereum Name Service đây là một dịch vụ tên mới được xây dựng trên nền tảng Ethereum. Ethereum Name Service là một hệ thống blockchain Web3 cho phép người dùng thiết lập tên người dùng duy nhất và dễ nhớ của riêng họ.

Do đó, ENS dự định cung cấp một giải pháp bổ sung cho DNS bằng cách sử dụng các hợp đồng thông minh Ethereum để quản lý việc đăng ký và phân giải tên miền. Sử dụng dịch vụ, bạn có thể cung cấp một tên duy nhất cho tất cả các địa chỉ ví và các trang web phi tập trung (DWebs – Decentralized Websites) của mình.

Ví dụ: “alex.eth” chẳng hạn, giúp bạn nhận ra và nhanh chóng định vị địa chỉ ví trong môi trường phân tán.

Cơ quan đăng ký, cơ quan đăng ký và trình phân giải là ba loại hợp đồng thông minh trong ENS, như được giải thích trong các phần bên dưới.

Cơ quan đăng ký

Một hợp đồng thông minh duy nhất chạy hệ thống đăng ký ENS và theo dõi tất cả các miền và miền phụ. Hệ thống có mục đích được giữ ở mức cơ bản và mục đích duy nhất của nó là liên kết tên với trình phân giải chịu trách nhiệm cho nó. Nó cũng lưu ba phần dữ liệu quan trọng sau:

• Chủ sở hữu domain: Tài khoản bên ngoài hoặc hợp đồng thông minh có thể là chủ sở hữu miền. Chủ sở hữu miền có thể cập nhật trình phân giải và TTL của miền, chuyển quyền sở hữu miền sang một địa chỉ khác và thay đổi quyền của các miền phụ
• Bộ phân giải domain names: Quá trình chuyển đổi tên thành địa chỉ được xử lý bởi bộ phân giải. Bất kỳ hợp đồng nào cũng có thể trở thành người giải quyết nếu nó tuân theo các hướng dẫn cụ thể.
• ENS Namehash: ENS lưu tên dưới dạng hashes (băm), được tạo bằng phương pháp “namehash”. Namehash được tính bằng cách kết hợp hash (băm) của phần cấp cao nhất của tên miền ENS (được gọi là “labelhash”) với namehash của các phần khác và sau đó thực hiện một băm khác trên đó.

Các tổ chức đăng ký tên miền

Công ty đăng ký là một smart contract giữ một domain name và có thể cấp subdomain names cho người dùng tùy thuộc vào các quy tắc (ví dụ: thanh toán). Nhóm ENS đã sử dụng công ty đăng ký đấu giá Vickrey và công ty đăng ký thường trú cho các đăng ký tên .eth.

Vào ngày 4 tháng 5 năm 2017, nhóm ENS đã phát hành một smart contract thực hiện đấu giá Vickrey để đăng ký tên dài hơn sáu ký tự. Phiên đấu giá Vickrey là một loại đấu giá đấu giá kín, trong đó người mua đặt giá thầu mà không cần biết có bao nhiêu người đấu giá khác đã đặt giá, và người chiến thắng trong cuộc đấu giá là người trả giá cao nhất chỉ phải trả số tiền cao thứ hai.

Vào ngày 4 tháng 5 năm 2019, nhóm ENS đã giới thiệu “công ty đăng ký thường trú” thay cho công ty đăng ký đấu giá để đăng ký tên dài hơn sáu ký tự. Công ty đăng ký vĩnh viễn được thiết kế để chạy vô thời hạn cho đến khi hợp đồng đăng ký được thay thế do một lỗ hổng nghiêm trọng. Phương thức thanh toán cho tên .eth đã được sửa đổi thành mô hình thanh toán tiền thuê hàng năm, trong đó mỗi tên sẽ bị tính phí $5 mỗi năm.

Cùng với tổ chức đăng ký tên miền thường trú, ý tưởng bộ điều khiển tổ chức đăng ký domain name được tạo ra để cho phép chủ sở hữu tên ủy quyền quản lý tên. Do đó, một tên được đăng ký bởi bộ điều khiển đăng ký có thể định cấu hình các bản ghi tên và trình phân giải như một phần của giao dịch đăng ký, giúp đơn giản hóa quy trình.

Một cuộc đấu giá khác được gọi là đấu giá tên ngắn cho các tên ngắn còn lại có độ dài từ 3-6 bắt đầu vào tháng 9 năm 2019. Nhóm ENS đã sử dụng OpenSea, một thị trường tài sản crypto nổi tiếng, làm nền tảng đấu giá, với đấu giá kiểu Anh là phương pháp đấu giá.

Các hồ sơ dự thầu trong một cuộc đấu giá bằng kiểu Anh được mở công khai và những người tham gia đấu giá có thể đặt nhiều giá thầu. Người trả giá cao nhất sẽ nhận được tên, và số tiền đặt cọc sẽ là phí đăng ký năm đầu tiên, khác biệt đáng kể so với thời gian đấu giá của Vickrey.

Những người giải quyết

Name-to-record được lưu trong trình phân giải. “Public resolvers – Các trình giải quyết công khai” do nhóm ENS thực hiện đã đặt trước tám loại bản ghi (xem hình ảnh bên dưới), nhưng ENS có thể giữ bất kỳ bản ghi nào.

Quy trình phân giải tên ENS gồm hai bước. Đầu tiên, người dùng muốn giải quyết tên phải tìm kiếm trong sổ đăng ký cho trình phân giải có liên quan và sau đó nhận được kết quả giải quyết của trình giải quyết.

3. Tên miền .eth có ý nghĩa gì ?

Các số dài có thể được chuyển đổi thành các từ dễ nhớ bằng cách sử dụng ENS. Điều này dẫn đến trải nghiệm trực tiếp hơn với ít cơ hội mắc lỗi hơn.

Chủ sở hữu miền ENS cũng có thể tạo miền phụ mà họ có thể phân bổ dữ liệu khác. Tuy nhiên, nó không nhất thiết phải là địa chỉ ví mọi lúc. Thay vào đó, nó có thể được sử dụng để trỏ đến hợp đồng thông minh, siêu dữ liệu hoặc giao dịch.

Các tên miền ENS.eth nằm ở ngã tư của hai thị trường vô cùng hấp dẫn: các nhà đầu tư tên miền truyền thống và các doanh nhân blockchain. Thật không may, chỉ có vài trăm nghìn tên miền blockchain đã được đăng ký mặc dù có hàng triệu người dùng blockchain trên toàn cầu!

Hiện tại có một nhu cầu đáng kể về tên miền khi người dùng blockchain đã học được rằng việc chọn một tên miền blockchain làm cho việc sử dụng các ứng dụng của họ dễ dàng hơn. Ngoài ra, bạn có thể cho thuê các miền blockchain của mình hoặc thậm chí thiết lập một thỏa thuận cho thuê mua để cho phép những người khác tạo ra giá trị thương hiệu trên tài sản của bạn trong khi vẫn để ngỏ các tùy chọn của bạn, giống như các miền thông thường.

4. Cách đăng ký tên miền .Eth ENS

Ý tưởng miền Web3 có thể được biến thành hiện thực với dịch vụ ENS. Nếu bạn là một người hâm mộ tiền điện tử và muốn biết cách lấy tên miền Web3, hãy tiếp tục đọc để tìm hiểu.

Đăng nhập vào trình duyệt hỗ trợ Ethereum

Để mua các Web3 domains như ENS, bạn phải đăng nhập vào trình duyệt Ethereum của mình bằng ví giống như tên bạn muốn sở hữu và bạn phải có ít nhất một lượng nhỏ ETH trong ví của mình để trang trải các khoản phí giao dịch và chi phí hàng năm của năm đầu tiên phí cho NFT domain names của bạn.

Trên máy tính để bàn, đây có thể là Chrome đã cài đặt plugin MetaMask hoặc Brave với tính năng ví crypto được bật. TrustWallet, Coinbase Wallet, MetaMask Mobile hoặc bất kỳ trình duyệt Ethereum di động nào cũng có thể được sử dụng.

Điều hướng đến trình quản lý ENS để lấy tên .eth mong muốn của bạn

Truy cập app.ens.domains trong trình duyệt của bạn và nhập tên .eth mong muốn của bạn (chẳng hạn như ayelyn.eth) vào phần “Search names” trước khi nhấp vào nút “Search”.

Bạn sẽ có thể nhận được tên .eth mong muốn nếu nó không được đăng ký bởi người khác, như thể hiện trong hình ảnh bên dưới.

Chọn khoảng thời gian và bắt đầu phương thức đăng ký

Nếu có tên ike ayelyn.eth, bạn sẽ được đưa đến màn hình hỏi bạn muốn đăng ký nó trong bao lâu, như thể hiện trong hình dưới đây.

Chọn số năm bạn muốn trả phí hàng năm lần đầu tiên bằng cách sử dụng các nút “-” và “ ”. Khi đăng ký tên với ENS Manager, bạn phải làm như vậy trong tối thiểu một năm. Bạn có thể đăng ký thêm một năm bằng cách trả phí. Bạn có tùy chọn kéo dài thời gian đăng ký của mình sang một ngày sau đó.

Ở dưới cùng bên phải, nhấp vào nút “Request To Register” màu xanh lam. MetaMask (nếu đó là ví bạn đã chọn) sẽ nhắc bạn xác nhận giao dịch trong một hộp. Để chứng minh điều đó, hãy nhấp vào nút “Confirm”. Vui lòng đợi cho đến khi thanh màu xanh lục chuyển qua “request to register” và “wait for a minute” để “complete registration”.

Kết thúc quá trình đăng ký

Khi thời gian chờ của bạn kết thúc, bạn sẽ thấy dòng chữ màu cam có nội dung “Click register to proceed to the third step.” Sau đó, nhấp vào nút “Register” màu xanh lam bên cạnh.

Một cửa sổ MetaMask mới sẽ xuất hiện, yêu cầu bạn hoàn tất giao dịch để điền tên và thanh toán chi phí đăng ký. Chọn “Confirm” từ menu thả xuống. “TX PENDING” sẽ xuất hiện ở vị trí nút “Register” trên trang Trình quản lý. Tên của bạn sẽ được đăng ký sau khi giao dịch được xác thực.

5. Tương lai của Web3 domain names

Ethereum Name Service nhằm mục đích làm cho các giao dịch tiền điện tử trở nên thuận tiện và dễ tiếp cận hơn, tương tự như cách PayPal có thể được sử dụng để thanh toán bữa trưa cho một người bạn bằng tiền điện tử.

ENS là một bước tiến về mặt làm cho tương tác blockchain dễ tiếp cận hơn. Tuy nhiên, do việc sử dụng nó và ngày càng phổ biến

Các doanh nghiệp sẽ trở nên minh bạch hơn và lấy người dùng làm trung tâm do lưu trữ Web3. Nó mở ra cánh cửa cho blockchain và trong tương lai, các cá nhân, ứng dụng và trang web sẽ sử dụng các miền dựa trên blockchain để cho phép người dùng truy cập web phi tập trung.

Web3 có thể nói là một từ khóa rất hot trong thời gian vừa qua và đã tạo ra sự fomo khá lớn trong thị trường cũng như nhận được sự quan tâm, ủng hộ và đầu tư rất lớn từ các quỹ lớn. Và Project Galaxy là dự án đã hoạt động từ tháng 3 năm 2021 với cộng đồng hơn 200,000 người dùng trên 7 hệ sinh thái Blockchain khác nhau cũng như nhận được sự ủng từ các ông lớn. Vậy Project Galaxy có gì đặc biệt ?

1. Project Galaxy – Thrive with Digital Credentials in Web3 là gì ?

Project Galaxy – Thrive with Digital Credentials in Web3 là mạng dữ liệu thông tin xác thực Web3 lớn nhất trên thế giới. Được xây dựng trên cơ sở hạ tầng hợp tác và mở, Project Galaxy giúp các nhà phát triển và dự án Web3 tận dụng dữ liệu thông tin xác thực để xây dựng các sản phẩm và cộng đồng tốt hơn.

Base Framework của Project Galaxy bao gồm Application Modules, Credential Oracle Engine và Credential API dành cho các nhà phát triển (người tiêu dùng dữ liệu) để tận dụng thông tin đăng nhập.

Project Galaxy cung cấp Application Modules, Credential Oracle Engine và Credential API để giúp các nhà phát triển tận dụng dữ liệu thông tin xác thực.

Các trường hợp sử dụng của Application Modules bao gồm trong số các lợi ích khác sau đây: Galaxy OATs (On-chain Achievement Tokens), NFT loyalty programs, growth hacking campaigns, gated community và customized governance.

Các nhà phát triển cũng có thể sử dụng Credential Oracle Engine và Credential API cho các trường hợp sử dụng tùy chỉnh nâng cao như credit scoring và thuật toán ngăn chặn tấn công đồng bộ.

Tính đến thời điểm hiện tại, Mạng dữ liệu thông tin xác thực của Project Galaxy đã thu thập hơn 500 bộ dữ liệu thông tin xác thực bao gồm hơn 3 triệu người dùng trong Web3. Hơn 120 giao thức và cộng đồng đã tận dụng những thông tin đăng nhập này và khởi chạy hơn 500 chiến dịch.

Bên cạnh đó, Dự án thu hút hơn 110 đối tác đang sử dụng Project Galaxy làm nền tảng chính để tham gia cộng đồng và hack tăng trưởng, bao gồm các giao thức DeFi hàng đầu như Yearn Finance, Alpha Finance và Perpetual Protocol. Ngoài ra, nền tảng Project Galaxy có sẵn trên 7 blockchain bao gồm Ethereum, Polygon, Binance Smart Chain, Avalanche, Fantom, Arbitrum và Solana. Các sản phẩm Web3 nổi tiếng như Snapshot.org, MetaFactory, Collab Land, NFTrade, CyberConnect và những sản phẩm khác cũng tích hợp Project Galaxy để tận dụng sức mạnh của mạng dữ liệu thông tin xác thực.

DEX Growth Hacking – Hashflow đã tăng trưởng nhanh chóng sau khi bắt đầu với Galaxy campaign với hơn $600M volume giao dịch.

• Gần 30.000 người dùng đã đúc NFT của Hashflow trên mạng chính Ethereum trên Project Galaxy trong một chiến dịch kéo dài sáu tuần
• Người dùng hoạt động hàng tuần trên Hashflow đã tăng từ 3.000 lên 13.000+
• Sau khi bắt đầu chiến dịch Galaxy, khối lượng giao dịch hàng tháng của Hashflow đã tăng vọt từ 19,8 triệu đô la trong tháng 8 lên 673 triệu đô la vào tháng 10

Đăng kí và trải nghiệm cơ sở hạ tầng Project Galaxy với Dashboard Tutorials qua các bước đơn giản:

• Thiết lập không gian trên Galaxy
• Quản lý thông tin xác thực
• Triển khai Hợp đồng cốt lõi NFT
• Tải lên mẫu NFT
• Bắt đầu chiến dịch của bạn!

Hướng dẫn sử dụng trên Project Galaxy:

• Thiết lập Ví
• Cách yêu cầu NFT của bạn
• Chuyển mạng trong ví của bạn
• Thiết lập hồ sơ Galaxy ID của bạn
• Cách tìm địa chỉ hợp đồng của NFT của bạn
• Cách yêu cầu Galaxy NFT với ứng dụng MetaMask Mobile
• Liên kết Ví Solana của bạn với ID Galaxy

2. Công nghệ nổi bậc của Project Galaxy

Open and Collaborative Credential Data Network:

Dữ liệu thông tin xác thực ngày nay được tách biệt trên các cơ sở dữ liệu đóng được sở hữu và cho phép bởi các ứng dụng, tổ chức chính phủ cũng như các tổ chức tài chính và tín dụng. Điều này đã dẫn đến một bối cảnh bị rạn nứt không mở cho những cá nhân nên sở hữu dữ liệu đó hoặc các ứng dụng yêu cầu dữ liệu đó.

Dự án Galaxy giải quyết vấn đề này bằng cách sử dụng mạng dữ liệu thông tin xác thực mở và cộng tác mà tất cả các nhà phát triển trong Web3 đều có thể truy cập được. Cơ sở hạ tầng của Galaxy hỗ trợ người quản lý đóng góp thông tin đăng nhập thông qua nhiều nguồn dữ liệu, bao gồm:

• Đối với thông tin đăng nhập trên chuỗi, người quản lý có thể đóng góp bằng các truy vấn đồ thị con hoặc wallet snapshots
• Đối với thông tin đăng nhập ngoài chuỗi, người quản lý có thể dễ dàng đóng góp dữ liệu thông tin xác thực bằng các nguồn dữ liệu tích hợp của Galaxy như Snapshot.org, Twitter và Github

Earn from Curating Credentials:

Người quản lý sẽ kiếm được luồng doanh thu khi dữ liệu mà họ sắp xếp được sử dụng trong Application Modules của Galaxy, Credential Oracle Engine và Credential API. Điều này tạo ra hiệu ứng mạng vì khi càng có nhiều dữ liệu thông tin xác thực chảy vào hệ thống, thì càng có nhiều nhà phát triển tham gia sử dụng dữ liệu đó và từ đó khuyến khích nhiều người quản lý đóng góp thông tin đăng nhập hơn.

Người quản lý có thể sử dụng GAL token để báo hiệu giá trị của tập dữ liệu thông tin xác thực. Mỗi tập dữ liệu thông tin xác thực sẽ bao gồm một luồng doanh thu sẽ được phân chia giữa các chủ sở hữu thông tin xác thực theo tỷ lệ. Người quản lý có thể mua cổ phần của tập dữ liệu thông tin xác thực từ đường cong liên kết tương ứng của nó.

Do bản chất của đường cong liên kết (giá cổ phần thông tin xác thực tăng lên khi nhiều người dùng mua nó), trong trường hợp người quản lý mua cổ phần thông tin xác thực của một tập dữ liệu phổ biến sớm, chi phí cổ phần thông tin xác thực sẽ thấp nên nguồn doanh thu trong tương lai của nó sẽ tương đối cao. Khi giá của cổ phần thông tin xác thực tăng dọc theo đường cong liên kết, người quản lý cũng có thể chọn bán cổ phần thông tin xác thực trở lại đường liên kết để đổi lấy GAL.

Kết quả là, điều này khuyến khích người quản lý giúp xác định các tập dữ liệu thông tin xác thực có giá trị bằng cách sử dụng GAL để đổi lấy cổ phần thông tin xác thực thông qua các đường cong liên kết. Về lâu dài, càng có nhiều dữ liệu thông tin xác thực trong mạng, thì càng có nhiều GAL bị khóa trong các đường cong liên kết để báo hiệu dữ liệu.

Galaxy ID:

Galaxy ID có cơ chế tương tự như Linkedln Web3 của bạn. Cụ thể:

• Galaxy ID như một cái tên đại diện cho danh tín người dùng trong không gian Web3.
• Người dùng có thể hiển thị thông tin đăng nhập được thu thập trong thế giới Web3 và giới thiệu lịch sử thành tích của họ
• Galaxy ID có thể được sử dụng như một metaverse DID (Decentralized ID), nhà phát triển có thể tích hợp công cụ Galaxy ID và cung cấp các tính năng có thể tùy chỉnh cho người dùng dựa trên thông tin đăng nhập hay chỉ đơn giản là giúp cho profile của người dùng trở nên đa dạng hơn.

Hiện tại, hơn 800.000 người dùng đã đăng ký ID Galaxy của họ trên Project Galaxy.

3. Tokenomic

Token information

• Total supply: 200.000.000
• Symbol: GAL
• Chain: TBA
• Token Type: Utility, Governance.

Phân phối GAL Token:

• Treasury: 20%; 12% tại TGE – Sau đó mở khóa hằng tháng trong vòng 5 năm.
• Team: 15% – Khóa 3 tháng và unlock hằng tháng trong vòng 5 năm.
• Foundation: 10%; 18% TGE – Sau đó mở khóa hằng Quý trong 3 năm.
• Marketing: 15%; 20% TGE – Sau đó mở khóa hằng Quý trong 3 năm.
• Advisors & Partners: 6.23%; 12% TGE – Sau đó mở khóa hằng Quý trong 3 năm.
• Growth Backer Round 1: Khóa trong 3 tháng – Sau đó mở khóa hằng Quý trong 3 năm.
• Growth Backer Round 2: 12% TGE – Sau đó mở khóa hằng Quý trong 3 năm.
• Pubic Sale: 5%; Mở khóa hằng tuần trong vòng 12 tháng.
• Early Adopter Rewards: 2%; 50% tại TGE – Phần còn lại sẽ mở khóa sau 6 tháng tại TGE.
• Ecosystem: 6%; Không khóa.

Token Sale Information

Project Galaxy sẽ được đăng kí và mở bán GAL Token trên Coinlist bắt đầu từ ngày 10/2 với 1 option:

• Thời gian đăng ký mua: 10/02/2022 đến 15/02/2022
• Thời gian bán: 17/02.2022 đến 24/02/2022
• Giá bán ICO: $1.50
• Thời gian phân phối: bắt đầu từ 14/08/2022
• Tổng GAL được bán ICO: 10M GAL tokens
• Giới hạn mua: Min $100 & Max $500
• Thanh toán bằng: BTC, AGLO, SOL, ETH, USDC, USDT

4. Team, Backers và Investors

Team:

• Harry Zhang – Co-Founder & Project Lead: Trước khi thành lập Project Galaxy, anh đã từng là Co-founder & COO của Lino Network và DLive.tv,… Anh có bằng cử nhân Khoa học máy tính và thống kê của UC Berkeley và từng là Chủ tịch Hội Doanh nhân Trung Quốc (ACE) tajiu Berkeley từ 2016 đến 2017.
• Charles Wayn – Co-Founder & Strategy Lead: Anh có bằng cử nhân kinh tế của UC Berkeley và cũng đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội Doanh nhân Trung Quốc tại Berkeley từ 2017 đến 2018. Trước khi phát triển Project Galaxy, anh ta nắm vai trò là Co-Founder & CEO của DLive.tv.

Investors & Partners:

Project Galaxy đã huy động được số tiền $10M từ các quỹ đầu tư lớn trong thị trường như Alameda Research, Coinbase, Spartan,v.v Dẫn đầu trong vòng gọi vốn này đó là Multicoin Capital và Dragonfly Capital.

5. Social Media

• Website: https://galaxy.eco
• Twitter: https://twitter.com/ProjectGalaxyHQ
• Telegram Announcements: https://t.me/ProjectGalaxyHQ
• Medium: https://projectgalaxy.medium.com
• Discord: https://discord.io/ProjectGalaxyHQ
• Galaxy OAT (Open Sea): https://opensea.io/collection/galaxy-oat
• Project Galaxy NFT (Open Sea): https://opensea.io/collection/projectgalaxy
• Blog: https://blog.galaxy.eco
• Docs: https://docs.galaxy.eco
• Explore campaigns: https://galaxy.eco/campaigns

6. Tổng kết

XGems đã research và giới thiệu đến các bạn về dự án Project Galaxy – một trong những dự án phát triển mạng dữ liệu thông tin xác thực hàng đầu dành cho Web3 nhận được sự đầu tư của nhiều tên tuổi lớn trong thị trường.

Project Galaxy là dự án tiếp theo được bán trên Coinlist nên tiềm năng tăng trưởng rất cao, nhưng bên cạnh đó vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, vì vậy các bạn hãy tìm hiểu thật kỹ trước khi đầu tư.

Bitcoin xanh – Thị trường xanh: Tăng lên $44,200. Trong khi đó ngày càng nhiều ông lớn tiếp cận và lấn sân sang crypto như Sequoia dẫn đầu đợt gọi vốn 450 triệu đô của Polygon. Tesla sở hữu khoảng 2 tỷ đô Bitcoin tính đến cuối năm 2021.

1. Tesla sở hữu 2 tỷ đô BTC tính đến cuối năm 2021

Theo hồ sơ chính thức cho biết hãng xe điện nổi tiếng Tesla của tỷ phú Elon Musk hiện nắm giữ khoảng 2 tỷ đô BTC vào cuối năm 2021. Trên thực tế, tổng số BTC mà Tesla sở hữu cho đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2021 được ước tính lên đến 1.99 tỷ đô. Điều này được công ty tiết lộ trong hồ sơ đệ trình lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào thứ 6 tuần trước (ngày 4 tháng 1).

Cụ thể, hồ sơ cho biết Tesla đã bán một phần số BTC nắm giữ vào tháng 3 năm 2021, với lợi nhuận thu được khoảng 128 triệu đô. Trước đó, công ty này cũng đã công bố đợt “gom hàng” Bitcoin lên đến 1.5 tỷ đô vào tháng 2 năm ngoái. Ngoài ra, Tesla cũng ghi nhận khoản lỗ 101 triệu đô do sự biến động giá BTC trong năm vừa qua.

Trong quý đầu tiên của năm 2021, Tesla cũng đã bán một phần trong số BTC nắm giữ và thu về khoản lợi nhuận lên đến 272 triệu đô. Mặc dù Tesla đã loại bỏ phương thức hỗ trợ thanh toán bằng Bitcoin vì những lo ngại về tác động đến môi trường vào thời điểm tháng 5 năm ngoái, song công ty vẫn giữ lượng BTC lớn trong danh mục đầu tư của mình.

Theo dữ liệu từ kho dự trữ BTC cho thấy Tesla hiện nắm giữ số lượng khủng lên đến 43,200 BTC. Điều này đã khiến công ty trở thành công ty đầu tư Bitcoin lớn thứ 2 trên thế giới, chỉ đứng sau MicroStrategy với tổng lượng BTC tích lũy là 125,000 BTC tính đến ngày 31 tháng 1.

2. Sequoia nhắm tới Web3, dẫn đầu vòng gọi vốn 450 triệu đô của Polygon

Mới đây, giải pháp mở rộng quy mô layer 2 – Polygon đã huy động thành công 450 triệu đô từ nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm lớn nhằm thúc đẩy sự phát triển của Web3 – xu hướng công nghệ dường như đang bùng nổ trong thời gian gần đây. Hơn nữa, Web3 cũng thu hút được mối quan tâm đông đảo từ các nhà đầu tư lớn trên thị trường crypto.

Vòng tài trợ vốn do Sequoia Capital India dẫn đầu cùng với sự tham gia của hơn 40 quỹ đầu tư mạo hiểm, bao gồm SoftBank Vision Fund 2, Galaxy Digital, Tiger Global và Republic Capital. Bên cạnh đó, nhà đầu tư kiêm tỷ phú nổi tiếng Kevin O’Leary cũng tham gia vào đợt huy động vốn này của Polygon.

Polygon sẽ sử dụng khoản tiền vừa gọi vốn được để mở rộng các giải pháp quy mô của mình, trong đó bao gồm Polygon PoS, Polygon Edge và Polygon Avail. Đồng thời nguồn vốn cũng được rót vào việc chính thức áp dụng Web3 trên nền tảng. Trước đó, dự án cũng đã đưa ra cam kết đầu tư 1 tỷ đô vào bằng chứng công nghệ zero-knowledge và các sáng kiến tương tự vậy vào tháng 11 năm 2021.

Polygon là giao thức hỗ trợ việc mở rộng mạng lưới và cung cấp cơ sở hạ tầng cho Ethereum. Nền tảng này cũng đã thu hút được nhiều sự chú ý của các nhà đầu tư trong năm qua khi góp phần giải quyết các vấn đề tồn đọng của mạng Ethereum.

Ngoài ra, đồng sáng lập Polygon – Sandeep Nailwal cũng đã nhấn mạnh rằng bản nâng cấp được mong đợi của Ethereum khó có thể cung cấp đủ khả năng mở rộng để đáp ứng nhu cầu của mạng lưới.

Về quá trình phát triển Web3, Polygon dường như đã nỗ lực nhiều trong thời gian qua để mở rộng mạng lưới và cung cấp nhiều tính năng hỗ trợ cho các ứng dụng phi tập trung. Trước đó, dự án cũng đã bắt tay với Seven Seven Six – một công ty đầu tư mạo hiểm do đồng sáng lập Reddit – Alexis Ohanian đứng đầu, để khởi động một quỹ phát triển Web3 mới trị giá 200 triệu đô.

Vào tháng 1, quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz của Thung lũng Silicon cũng thông báo về việc đầu tư lên đến 1 tỷ đô cho các công ty startup về Web3.

Đầu tiên, tồn tại web1 – hay còn gọi là internet, thứ mà tất cả chúng ta đều biết và yêu thích. Sau đó là web2 – web do người dùng tự tạo, theo sau sự xuất hiện của phương tiện truyền thông xã hội. Bây giờ, ở bất cứ đâu, mọi người đều đang nói về web3 (hoặc đôi khi là web 3.0) – được cho là bước tiến lớn tiếp theo của Internet. Nhưng nó chính xác là gì?

Vâng, có nhiều ý kiến khác nhau về điều này. Web3 hiện vẫn chưa được hoàn thành và chưa được định nghĩa chính xác. Tuy nhiên, cơ bản là nó sẽ được phân cấp (decentralized) – thay vì được kiểm soát bởi các chính phủ và tập đoàn như internet ngày nay – và ở một mức độ nào đó, nó được kết nối với khái niệm “metaverse”.

Trước khi chúng tôi bắt đầu – chỉ để tránh nhầm lẫn – điều đáng nói là, cho đến vài năm trước, thuật ngữ “web 3.0” thường được sử dụng để mô tả những gì hiện được gọi là “ sementic web .” Đây là khái niệm được đưa ra cho một mạng lưới internet giữa máy với máy (machine-to-machine internet) bởi “cha đẻ của internet “, Tim Berners-Lee. Từ ngữ được định nghĩa theo cách dùng và hiện nay thuật ngữ này thường được sử dụng để mô tả một thứ khác. Tuy nhiên, các khái niệm của Berners-Lee được coi là một phần của web3.

Web phi tập trung (Decentralized web) là gì?

Trước tiên, hãy tìm hiểu về sự phân quyền. Ngày nay, tất cả cơ sở hạ tầng mà các trang web phổ biến thường thuộc sở hữu của các công ty và được kiểm soát bởi các quy định do chính phủ đặt ra. Bởi vì đây là cách đơn giản nhất để xây dựng cơ sở hạ tầng mạng – một người chi trả để cài đặt máy chủ mà mọi người sẽ muốn truy cập vào và thiết lập phần mềm trên máy chủ đó, sau đó người đó có thể tính phí người dùng hoặc cho phép chúng ta sử dụng miễn phí, miễn là chúng ta tuân thủ các quy tắc được đặt ra.

Ngày nay, chúng ta có các lựa chọn khác và đặc biệt là Công nghệ Blockchain. Blockchain là một phương pháp lưu trữ dữ liệu trực tuyến tương đối mới, được xây dựng dựa trên hai khái niệm cốt lõi là mã hóa và thuật toán phân tán.

Mã hóa có nghĩa là dữ liệu được lưu trữ trên blockchain chỉ có thể được truy cập bởi những người có quyền – ngay cả khi dữ liệu được lưu trữ trên máy tính của người khác, chẳng hạn như chính phủ hoặc tập đoàn.

Và thuật toán phân tán có nghĩa là tệp được chia sẻ trên nhiều máy tính hoặc máy chủ. Nếu một bản sao cụ thể của nó không khớp với tất cả các bản sao khác, thì dữ liệu trong tệp đó không hợp lệ. Điều này tạo thêm một lớp bảo mật khác, có nghĩa là không ai khác ngoài người kiểm soát dữ liệu có thể truy cập hoặc thay đổi dữ liệu mà không có sự cho phép của người sở hữu nó hoặc toàn bộ mạng lưới phân tán.

Tổng hợp lại, những khái niệm này có nghĩa là dữ liệu có thể được lưu trữ để nó luôn nằm dưới sự kiểm soát của chủ sở hữu, ngay cả khi nó được lưu trữ trên một máy chủ thuộc sở hữu của một công ty hoặc chịu sự kiểm soát của một chính quyền địa phương. Chủ sở hữu hoặc chính phủ không bao giờ có thể truy cập hoặc thay đổi dữ liệu mà không có chìa khóa mã hóa để chứng minh họ sở hữu dữ liệu đó. Và ngay cả khi họ tắt hoặc xóa máy chủ của mình, dữ liệu vẫn có thể truy cập được trên một trong hàng trăm máy tính khác được lưu trữ trên đó. Khá thông minh nhỉ?

Các khái niệm quan trọng khác thường được sử dụng liên quan đến cơ sở hạ tầng kỹ thuật của web3 phần lớn được xây dựng trên phần mềm nguồn mở, không cần tin cậy và không cần cho phép.

Không tin cậy có nghĩa là các tương tác và giao dịch có thể diễn ra giữa hai bên mà không cần bên thứ ba đáng tin cậy. Điều này không nhất thiết phải xảy ra trên web2 trở xuống vì bạn phải chắc chắn rằng bất kỳ ai sở hữu phương tiện bạn đang sử dụng để tương tác hoặc giao dịch không thao túng thông tin liên lạc của bạn.

Một ví dụ điển hình về giao dịch không cần tin cậy của web3 là gửi Bitcoin trực tiếp cho người khác – không phải qua sàn giao dịch trực tuyến hoặc ví được lưu trữ trên máy chủ tập trung. Toàn bộ quá trình thực hiện giao dịch được kiểm soát bởi thuật toán và mã hóa blockchain, và gần như không có khả năng bất kỳ ai có thể xâm nhập và phá nó.

Tương tự, “không cần cho phép” có nghĩa là không bên nào trong giao dịch hoặc tương tác phải xin phép bên thứ ba (chẳng hạn như nhà cung cấp dịch vụ hoặc chính phủ).

Nhân tiện, nếu bạn nghĩ rằng tất cả những điều này nói về việc tránh sự can thiệp của chính phủ nghe có vẻ hơi phi chính phủ hoặc theo chủ nghĩa tự do, thì bạn không đơn độc! Vẫn còn những câu hỏi lớn cần được giải đáp về những tác động của việc thiếu sự giám sát hoặc kiểm soát này đối với sự an toàn và hợp pháp. Chúng tôi đã chứng kiến ​​các chính phủ cố gắng tạo ra luật cho phép họ duy trì một số mức độ kiểm soát đối với sự liên lạc và tương tác trên web3. Điều này bao gồm các chỉ dẫn của Chính phủ Vương quốc Anh rằng họ muốn điều khiển khả năng gửi tin nhắn được mã hóa từ đầu đến cuối của công dân.

Khái niệm Web3 – DAO

Tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) là một khái niệm web3 mô tả một nhóm, công ty hoặc tập thể bị ràng buộc bởi các quy tắc và quy định được mã hóa thành một blockchain. Ví dụ: trong một cửa hàng dựa trên DAO, giá của tất cả các mặt hàng, cũng như thông tin chi tiết về những người được thanh toán từ doanh nghiệp, sẽ được lưu giữ trên một blockchain. Các cổ đông trong DAO sẽ có thể bỏ phiếu để thay đổi giá cả hoặc chọn ra người nhận tiền.

Tuy nhiên, không một cá nhân nào có thể thay đổi các quy tắc mà không có sự cho phép. Và không ai sở hữu cơ sở hạ tầng vật chất, chẳng hạn như chủ sở hữu máy chủ, hoặc chủ sở hữu của cơ sở lưu trữ lợi nhuận, hoàn toàn không thể can thiệp theo bất kỳ cách nào, như là ôm tiền bỏ trốn!

Điều quan trọng, các DAO – về lý thuyết – loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về những “người trung gian” cần thiết để điều hành một tổ chức – chẳng hạn như chủ ngân hàng, luật sư, kế toán và chủ nhà.

Trí tuệ nhân tạo (AI) và web 3.0

Hầu hết mọi người tin rằng AI sẽ đóng một vai trò quan trọng trong web3. Điều này là do sự tương tác giữa máy với máy và việc ra quyết định sẽ cần thiết để chạy nhiều ứng dụng web3.

Làm thế nào để metaverse phù hợp với web3?

Khái niệm quan trọng cuối cùng về web3 mà chúng ta phải đề cập là metaverse. Liên quan đến web3, thuật ngữ “metaverse” bao hàm sự lặp lại tiếp theo của giao diện người dùng internet – giao diện người dùng mà qua đó chúng ta tương tác với thế giới trực tuyến, giao tiếp với những người dùng khác và thao tác dữ liệu.

Chỉ trong trường hợp bạn đã bỏ qua tất cả những điều cường điệu – ý tưởng của metaverse là nó sẽ là một phiên bản mạng xã hội, sống động và vững chắc hơn nhiều mà tất cả chúng ta đều biết và yêu thích. Nó sẽ sử dụng các công nghệ như thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để thu hút chúng ta, cho phép chúng ta tương tác với thế giới kỹ thuật số một cách tự nhiên và sống động hơn, ví dụ như sử dụng bàn tay ảo để nhặt và thao tác các vật thể, và dùng giọng nói của chúng ta để đưa ra hướng dẫn cho máy móc hoặc nói chuyện với người khác. Theo nhiều cách, metaverse có thể được coi là giao diện mà qua đó con người sẽ tương tác với các công cụ và ứng dụng web3.

Có thể tạo các ứng dụng web3 mà không liên quan đến metaverse – Bitcoin là một ví dụ – nhưng người ta cho rằng công nghệ và trải nghiệm metaverse sẽ đóng một vai trò quan trọng trong cách các ứng dụng tương tác với cuộc sống của chúng ta.

Tất cả điều này nghe có vẻ tuyệt vời, và chắc hẳn mọi người đều thích nó, phải không?

Thực ra là không. Cần phải lưu ý rằng đã có rất nhiều chỉ trích về web3. Elon Musk đã đưa ra một số nhận xét, tuyên bố rằng nó “có vẻ giống một lời quảng cáo hơn là thực tế hiện tại” và tweet “Có ai đã thấy web3 chưa? Tôi không thể tìm thấy nó”.

Mặt khác, cựu Giám đốc điều hành Twitter, Jack Dorsey, đã đặt câu hỏi liệu nó có miễn phí và dễ tiếp cận như nhiều người muốn hay không. Anh ấy nói, “Bạn không sở hữu web3. VC và LP của họ thì có. Nó sẽ không bao giờ thoát khỏi sự thúc đẩy của họ. Cuối cùng thì nó vẫn là một thực thể tập trung với một cái mác khác.”

Những người khác không thích đề xuất hiện tại về web3 do thực tế là chúng được xây dựng trên blockchain, đôi khi có thể rất tốn năng lượng, góp phần tạo ra lượng khí thải carbon và biến đổi khí hậu. Ví dụ, blockchain Bitcoin ước tính tiêu thụ lượng năng lượng tương đương với Phần Lan. Các blockchains khác – chẳng hạn như những blockchain được xây dựng trên thuật toán bằng chứng cổ phần (proof-of-stake) thay vì bằng chứng công việc (proof-of-work), không tốn nhiều năng lượng.

Một số ví dụ về ứng dụng web 3.0

Hãy xem một số ví dụ về web3 trong thực tế:

Bitcoin – Tiền điện tử đã tồn tại hơn mười năm và giao thức của nó được phân cấp, mặc dù không phải tất cả hệ sinh thái của nó đều như vậy.

Diaspora – Mạng xã hội phi lợi nhuận, phi tập trung.

Steemit – Nền tảng xã hội và blog dựa trên blockchain.

Augur – Thị trường giao dịch hối đoái phi tập trung.

OpenSea – Một thị trường để mua và bán NFT, chính nó được xây dựng trên chuỗi khối Ethereum.

Sapien – Một mạng xã hội phi tập trung khác, được xây dựng trên chuỗi khối Ethereum.

Uniswap – Trao đổi tiền điện tử phi tập trung.

Everledger – Nền tảng chuỗi cung ứng, có nguồn gốc và tính xác thực dựa trên blockchain.