Bài viết là quan điểm cá nhân của tác giả về cách tồn tại lâu dài trong thị trường Crypto, kể cả trong uptrend và downtrend.

Anh em đã đọc rất nhiều về các bài về Project và Token rồi, Whitepaper đều hứa hẹn với roadmap vô cùng tiềm năng. Tuy nhiên, nếu chỉ sống trong mùa uptrend và rời bỏ thị trường trong lúc downtrend thì anh em đang bỏ qua những bài học quý giá nhất cho phép anh em chiến thắng ở bất kỳ thị trường nào.

Mình hi vọng với bài viết này, anh em sẽ có cái nhìn tổng quan hơn về thị trường crypto. Bài viết được lấy cảm hứng từ bài viết của Fred Ehrsam (Co-founder Coinbase) và Route 2 FI, một long-term investor nổi tiếng. Anh em có thể xem bài viết gốc tại đây.

1. Câu chuyện của uptrend và downtrend

Uptrend nhà nhà đều vui, thị trường sôi động. Downtrend nhà nhà hoang mang, thị trường ảm đạm.

Tuy nhiên, đối với mình, trong mùa downtrend chính là lúc mình nhận ra nhiều giá trị nhất, nhiều bài học nhất mà thị trường crypto đã dạy mình. Ở thị trường crypto, bạn có thể x5 x10 x100 tài sản trong 1 tuần, 1 tháng, 1 năm nhưng cũng có thể /5 /10 /100 tài sản với thời gian còn nhanh hơn thế.

Mình không muốn nói làm anh em hoang mang, mình vẫn rất bullish ở thị trường crypto. Tuy nhiên, bất kì thị trường nào muốn đón cơn sóng lớn điều phải có những cú điều chỉnh lớn. Điển hình là vào trước tháng 9/2020, đã có một đợt altseason cho anh em thắng đậm kèo BAND, RUNE, SOL. Còn vào đầu tháng 9/2020 cho tới giữa tháng 9/2020 thì sao, anh em nào may mắn thì huề vốn, anh em nào mới vào “buy high sell low” thì /5 tài khoản là chuyện bình thường.

Tới thời điểm hiện tại thì mọi thứ đã tốt hơn rất rất rất nhiều, nếu ai buy ở thời điểm tháng 9/2020 đến nay thì x10 tài khoản là chuyện hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, bao nhiêu anh em thật sự x5 được tài khoản? Bao nhiêu anh em “hold” thật sự những dự án tiềm năng hay chỉ quay lại lúc BTC đã phá đỉnh 20,000$?

Vậy trong trường hợp vài tháng nữa, giả sử thị trường bước vào sóng điều chỉnh, anh em có chắc sẽ giữ cho tài khoản x2 không, hay lại tiếp tục để tài khoản /5 /10 và rời bỏ thị trường này.

2. Phương pháp nắm bắt chu kỳ

Trong thị trường crypto, chẳng ai dám nói bản thân có thể đoán trước chính xác tương lai vì thị trường crypto phát triển và thay đổi mỗi ngày. Ngay cả Fred Ehrsam – Co-founder Coinbase cũng vậy cho dù ông đã trải qua ba chu kì lớn nhất của thị trường crypto vào năm 2011, 2013 và 2017.

Tuy nhiên, Fred Ehrsam cũng tiết lộ từ khóa giúp ông đứng vững trước sự thay đổi của thị trường trong hơn 10 năm nay. Đó chính là “Quan sát tính lặp lại của chu kỳ”. Không chỉ ở thị trường crypto, bất kỳ thị trường nào cũng sẽ có lúc “suy” lúc “thịnh”. Và đó chính là lúc xuất hiện vòng lặp của chu kỳ.

Diễn biến trong một chu kỳ có thể sẽ không giống nhau trong từng giai đoạn, tuy nhiên chúng vẫn có những yếu tố đặc trưng cho phép anh em xác định mình đang ở chu kì nào. Anh em lưu ý là trong mỗi chu kỳ lớn sẽ có những chu kỳ nhỏ. Ví dụ như crypto có 3 chu kỳ lớn vào năm 2011, 2013 và 2017. Mình sẽ tóm gọn và ví dụ cụ thể 4 giai đoạn:

Giai đoạn ra mắt và triển khai (2010 – 2013)

Đây giai đoạn Bitcoin và thuyết phân quyền được đề ra bởi Satoshi Nakamoto. Trong giai đoạn này, mọi người sẽ nghi ngờ. Anh em có thể thấy đa số đám đông sẽ chẳng ai xem Bitcoin là tài sản có giá trị.

Giai đoạn phát triển (2013 – 2017)

Đây là giai đoạn đã có Bitcoin đã nhận được sự chú ý và có cộng đồng quan tâm đến thị trường crypto. Tuy nhiên đây chỉ là sự chú ý hoặc tiên phong của một nhóm tổ chức nhỏ. Bitcoin đã dần có giá trị tài thời điểm này, tuy nhiên vẫn bị nghi ngờ của đám đông.

Giai đoạn trưởng thành (2017 – nay)

Theo mình thì chúng ta đang ở giữa giai đoạn phát triển và trưởng thành. Là lúc mà:

• Truyền thông nhắc đến nhưng vẫn trong sự nghi ngờ.
• Các tổ chức và tập đoàn lớn bắt đầu thể hiện sự quan tâm.
• Crypto dần được ứng dụng vào thực tế.
• Một dòng tiền lớn sẽ đổ vào thị trường.
• Bitcoin và crypto trở nên có giá trị trong mắt mọi người.

Giai đoạn đào thải hoặc tái ra mắt concept mới (chưa xảy ra)

Theo mình thì giai đoạn này chưa xảy ra ở chu kỳ lớn nhất, nó đã giải ra ở các chu kỳ nhỏ hơn (mình có ví dụ bên dưới). Tuy nhiên, có thể nó sẽ không xảy ra sớm vì thị trường crypto là một thị trường còn rất mới và đang phát triển mỗi ngày. Mình kỳ vọng sau giai đoạn đào thải, thị trường sẽ tái ra mắt với những concept mới, tay chơi mới và càng có những ứng dụng sâu hơn vào thực tế cho người dùng.

Phân biệt các chu kỳ

Tất nhiên các chu kỳ cho dù có lặp lại vẫn sẽ không thể giống nhau 100%, điều quan trọng là học được gì sau khi trải qua từng giai đoạn của chu kỳ. Sau mỗi đợt đào thải, những dự án tốt nhất phù hợp nhất sẽ được phát triển và nâng cấp tiếp.

Mình ví dụ cụ thể cho anh em về chu kỳ nhỏ hơn, chính là chu kỳ của các phương thức phát hành token.

Ban đầu, anh em chủ yếu sẽ tham gia vào ICO (Initial Coin Offering) với những kèo thắng vô cùng đậm vào năm 2017. Tuy nhiên sau đó thì với số tiền lãi đó, anh em lại tham gia tiếp cho đến cuối năm 2017, không ít anh em đã mất sạch với ICO với các dự án scam trong khi trong tay lại không hề có tài sản nào từ dự án đã “góp vốn”.

Vào giai đoạn “phát triển” của phương thức phát hành token, đại diện là các phương pháp phân phối IDO, IEO hay STO. Sẽ có những dự án chất lượng hơn, đi sâu vào thực tế hơn và an toàn hơn khi người tham gia được đảm bảo bằng token đại diện cho dự án mà họ đã tham gia góp vốn.

4. Học hỏi và kiên nhẫn

Anh em đọc bài viết có thể là anh em mới join thị trường vài tháng hoặc thậm chí là vài năm. Cho dù tham gia cùng một thời điểm, kết quả của mỗi người sẽ không hề giống nhau, phụ thuộc vào kiến thức của anh em với thị trường.

Đặc biệt là trong trend DeFi vừa rồi, chúng ta đã chứng kiến một sự bùng nổ của các dự án tài chính, rất nhiều anh em đã từ nghìn đô lên triệu đô nếu biết tận dụng. Tuy nhiên, mình đánh giá Defi không phải là trend “sớm nổi chiều tàn”. Mình đánh giá Defi là tương lai và mình chắc chắn là vậy.

Hãy chứng khiến sự thật rằng khi mọi người tiếp cận Defi, khi các tổ chức lớn bắt đầu áp dụng Defi, anh em vẫn còn hỏi Defi là gì? Chẳng bao giờ trễ nếu anh em bắt đầu tìm hiểu về Defi. Defi trong tương lai sẽ không giới hạn ở mảng tài chính, mà sẽ còn sâu hơn vào mảng nghệ thuật (NFTs) hay mã hóa tài sản (Asset Tokenization) thực như bất động sản,…

5. Tìm những người cùng chí hướng

Việc tìm những người có chung tư tưởng với mình là hoàn toàn tự nhiên, anh em có thể đạt được vài mục tiêu khi thực hiện điều này. Hãy luôn nhìn xung quanh và tìm những người đồng đội nhanh nhạy, thèm khát thành công và có nỗ lực không ngừng.

Nếu được, hãy kết giao với những founders, builders, hay bất cứ ai biết nhiều hơn mình. Đây là cách để anh em học được nhiều nhất, kiến thức từ những crypto insider giúp anh em thực hiểu cách thị trường vận hành.

Tất nhiên, cách này sẽ giúp anh em có nhiều ý tưởng hơn, rút ngắn quá trình research. Dù sao thì hãy luôn DYOR (Do Your Own Research), và đừng tin tưởng mù quáng vào ai đó. Một tip khi anh em tìm hiểu dự án mới, nếu có bất kì thắc về roadmap hay sản phẩm,… hãy luôn luôn hỏi founder/admin của dự án, câu trả lời sẽ giúp anh em đánh giá được phía dự án có tâm không, có hiểu sản phẩm của mình không, có định đi long-term không?

6. Cược nhỏ

So sánh với các thị trường khác, crypto không hẳn là một thị trường đầu tư rất hiệu quả như trong tư tưởng của đa số những người mới. Anh em có thể kiếm được nhiều tiền khi đầu tư sớm vào các dự án mới. Nhưng xu hướng trong thị trường này thì luôn thay đổi rất nhanh, trend của của ngày hôm nay, có thể lụi tàn trong ngày mai.

Nếu muốn thích nghi trong thị trường crypto, anh em nên chuẩn bị tinh thần và luôn sẵn sàng thay đổi suy nghĩ. Đi theo xu hướng là cách tốt nhất để tồn tại trong thị trường, như câu nói “Trend is friend”.

Trong thị trường DeFi, hãy luôn tìm hiểu kĩ trước khi anh em tham gia vào một protocol nào đó. Có một câu nói được mọi người truyền nhau trên Twitter: “Nếu bạn không thể giải thích ngắn gọn lãi suất từ các nền tảng DeFi từ đâu mà ra, thì bạn chính là nguồn gốc của lãi suất đó.”

Hãy luôn coi số tiền đầu tư ở mức rủi ro cao và có thể mất, luôn tính toán để đưa ra quyết định và đương nhiên đừng bao giờ all-in. Crypto khác với quỹ đầu tư theo chỉ số của thị trường chứng khoán, một quỹ đầu tư chỉ số không thể về 0, còn altcoins thì hoàn toàn có thể. Vì vậy, đừng quên cắt lỗ, hãy luôn chú ý tới chi phí cơ hội.

7. Sáng tạo content

Cách đơn giản nhất để thu hút sự chú ý của mọi người là xây dựng một kênh Twitter riêng của bản thân.

Cách tốt nhất để thực hiện điều này là gì?

Anh em có thể cân nhắc sáng tạo các content sau:

• Youtube videos
• Twitter threads (Chuỗi các bài viết trên Twitter)
• Tóm tắt các podcast
• Viết blog riêng về kinh nghiệm, cách chơi của bản thân.
• Chọn phương tiện bản thân nắm rõ, hoặc phương tiện mà anh em muốn nắm rõ nhất để xây dựng. Điều quan trọng là anh em cần kiên trì, xuất hiện đều đặn, tức là anh em cần chuẩn bị content mỗi ngày.

→ Sáng tạo content là cách rất thiết thực để anh em tận dụng kiến thức bản thân và tạo môi trường để trao đổi với những người xung quanh.

8. Tìm hiểu kiến thức chuyên môn cụ thể

Mỗi người đều có thiên bẩm hay hứng thú tại một lĩnh vực hoặc một chủ đề nào đó. Hãy luôn tận dụng điều này và sử dụng nó để có lợi cho anh em.

Route 2 FI là một người có nhiều trải nghiệm trong DeFi và giỏi viết, vì vậy luôn có nhiều động lực để viết threads hơn là việc làm video trên Youtube hay sản xuất các tập podcast.

Trong crypto có rất nhiều lĩnh vực ngách khác nhau, anh em có thể chọn một ngách cụ thể như các hệ sinh thái, DeFi, NFT, DAO,… và tìm hiểu/ research sâu nhất có thể, từ đó tận dụng kiến thức này sản xuất các loại content ở trên. Nếu đã có một kiến thức chuyên môn, mọi người sẽ xem nội dung đó vì anh em là người rất chắc về nội dung đó, ít ai có thể cạnh tranh nếu anh em đã tạo được danh tiếng mà mọi người tin tưởng.

9. Luôn tính đến chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội có thể được áp dụng trong rất nhiều trường hợp.

Một vài ví dụ:

Phân bổ danh mục đầu tư. Route 2 FI nói: “Tôi đã từng nói chuyện với rất nhiều người, một đặc điểm chung giữa tất cả họ là gần như không tách rời khỏi hiệu ứng mỏ neo. Khi 1 token giảm 80%, thay vì cắt lỗ, họ muốn đợi token phục hồi rồi mới bán. Chi phí cơ hội ở đây là bán token dù lỗ, nhưng có cơ hội đầu tư vào dự án khác tốt hơn.”

Công việc thường ngày vs Crypto full-time: khi đến một thời điểm nhất định, việc ưu tiên tiền điện tử toàn thời gian có thể đem lại nhiều lợi ích hơn một công việc bình thường.

Tuy nhiên, hãy luôn đảm bảo bạn có một nền tảng vốn vững chắc để dựa vào và đừng bao giờ bỏ việc mà không có kế hoạch, Crypto vẫn luôn là một thị trường khắc nghiệt.

10. Đặt mục tiêu cuối cùng

Nên có cho mình một mục tiêu cuối cùng, điều này giúp anh em tập trung và kiên trì hơn. Tất nhiên anh em cũng không cần vội, việc FOMO chỉ dẫn đến sự hấp tấp, hãy tham gia cuộc chơi với tâm thế dài hạn giúp anh em bình tĩnh hơn.

Một phương pháp nữa anh em có thể sử dụng là chia nhỏ mục tiêu cho từng giai đoạn, mỗi khi hoàn thành một mục tiêu nhỏ hãy thưởng cho bản thân một thứ gì đó.

11. Tổng kết

Trên đây là một vài chia sẻ mình tổng hợp được, mỗi người sẽ có một phương pháp đầu tư riêng. Mình nghĩ điều quan trong nhất để đi lâu dài với thị trường là sự kiên nhẫn, như trong một câu nói: Người chiến thắng trong thị trường crypto không phải là người thắng kèo đậm nhất mà là người kiên nhẫn học hỏi nhất trong thị trường.

Sự giàu có thực tự được tạo ra trong thị trường downtrend. Nhưng khi downtrend đang diễn ra, không ai chia sẻ lời khuyên thiết thực nào ngoại trừ “buy the dip”. Sau đây là sổ tay giúp anh em tận dụng tối ưu những cơ hội mà thị trường downtrend mang lại cùng một số danh mục đầu tư mẫu. Bài viết được mình lược dịch từ The DeFi Edge

1. Điều quan trọng là tồn tại trong Downtrend

Anh em không thể tận hưởng quả ngọt từ thị trường uptrend nếu đã thất bại trong mùa downtrend. Không bị mất tiền chính là ưu tiên hàng đầu trong đầu tư. Crypto sẽ đạt ATH một lần nữa, nhưng không phải dự án nào cũng làm được điều đó. Đó là lý do anh em phải tự bảo vệ mình và chọn dự án để đầu tư một cách cẩn thận.

2. Một vài danh mục đầu tư mẫu trong thị trường gấu

Anh em cần xác định được mức độ rủi ro mà mình sẵn sàng chấp nhận: Rủi ro ổn định, rủi ro thấp, rủi ro trung bình, và rủi ro cao. Sau đó quyết định mình sẽ đầu tư vào dự án nào.

Sau đây là một vài danh mục đầu tư mẫu mà anh em có thể tham khảo (đây không phải là lời khuyên tài chính):

Các Altcoin thuộc layer 1 là những lựa chọn có tỉ lệ rủi ro thấp nhất với lợi nhuận cao nhất ở hiện tại:

• ETH / AVAX / TERRA / FTM / COSMOS
• CRO / SCRT / NEAR / METIS
• ADA / SOL / BNB / DOT

2. Tránh xa những danh mục đầu tư có rủi ro cao

Ape in shitcoin có lẽ sẽ giúp nhiều người giàu lên nhanh chóng, tuy nhiên bây giờ không phải thời điểm thích hợp. Có lẽ anh em còn nhớ thời điểm 2017, nhiều coin có market cap nhỏ đã không còn tồn tại khi thị trường uptrend xảy ra. Những blue-chip coin có vốn lớn và được sử dụng rộng rãi sẽ giúp anh em an toàn hơn trong thị trường gấu này.

3. Giữ Stablecoin

Danh mục đầu tư của anh em nên có từ 25% đến 50% là Stablecoin trong thị trường downtrend nhằm giảm biến động và bảo toàn vốn. Tăng 20% tốt hơn là bị giảm 70%.

4. Farm Stablecoin

Có một số lựa chọn khác như: Platypus, Hundred Finance, Edge Protocol hay Beefy Finance. Anh em có thể sử dụng Coindix để so sánh mức lãi suất phù hợp.

5. Stablecoin không an toàn 100%

Anh em hãy nhớ Stablecoin có thể mất đi giá trị do giảm giá. Đặc biệt, những Stablecoin như USDC, DAI và USDT là những Stablecoin tập trung và có thể bị chính phủ đóng băng bất cứ lúc nào. Vậy nên hãy đa dạng hóa Stablecoin của mình.

Anh em cũng có thể chọn giữ tiền fiat, nhưng hãy nhớ fiat có thể bị giảm giá trị do lạm phát.

6. Khi nào thì nên “buy the dip”?

Bắt dip ngay khi dip xảy ra là một sai lầm. Vào tháng 5/2021, ETH giảm xuống còn $3800, nhưng sau đó vài tháng ETH đã giảm còn $1800. Vậy khi nào thì nên bắt dip?

Hãy thử DCA, thay vì mua $1000 ETH ngày hôm nay, hãy mua $167 ETH vào ngày đầu tiên của mỗi tháng trong 6 tháng. Đừng đánh giá thấp sự đơn giản này, và anh em sẽ không hối hận nếu sử dụng đúng cách.

7. Không có tiền để bắt dip?

Ngừng lãng phí hàng tiếng đồng hồ trên Facebook và Tiktok. Anh em hãy tìm cách tăng khả năng kiếm tiền của mình hoặc tìm cho mình một nguồn thu nhập thứ hai, sau đó đầu tư vào những bluechip coin.

8. Đặt mục tiêu cho bản thân

Mục tiêu của anh em là kiếm được 1 triệu USD đầu tiên?

Nếu anh em bắt đầu với số vốn $100K, anh em sẽ cần phải x10 nó.

Nếu anh em bắt đầu với số vốn $10K, anh em sẽ cần phải x100 nó.

x10 tài khoản thì dễ hơn x100 tài khoản. Bởi vậy, hãy cố gắng tăng khả năng kiếm tiền của mình. Một số cách để tăng khả năng kiếm tiền của anh em như:

• Thương lượng để tăng lương. KHÔNG AI quan tâm anh em làm việc chăm chỉ như thế nào – anh em được trả công dựa trên mức độ khó thay thế của mình. Đàm phán là một kỹ năng, đừng ngại cải thiện và tìm cách đàm phán tăng lương với sếp. Ngoài ra, nhảy việc cũng là một cách giúp anh em tăng lương.
• Anh em giỏi nhất điều gì? Hãy sử dụng kỹ năng và kiến thức ở những thứ mình giỏi nhất và dùng nó để bán cho người khác. Anh em thích thời trang nam? Hãy bán Ebook và các khóa học về thời trang nam, sau đó đầu tư vào crypto. Ngoài ra, các công ty crypto luôn tìm kiếm những nhà văn/ nhà nghiên cứu GIỎI. Có rất nhiều công việc đang chờ anh em ngoài kia, hãy trở nên tốt đến mức không ai có thể lơ anh em.
• Không có kỹ năng? Anh em có thể học bất cứ thứ gì mình muốn trên internet một cách miễn phí. Những kỹ năng có giá trị trong năm 2022 là: Viết Solidity code, Bán hàng/ tiếp thị/ viết bài quảng cáo kỹ thuật số, Chỉnh sửa video, Phân tích dữ liệu, Viết tài liệu kỹ thuật. Sau đó dùng chúng vào một công việc freelance hoặc một công việc chính thức.
• Nhưng, nhưng, nhưng! “Mình làm việc với một lập trình viên kiếm được hơn $100K một năm. Anh ấy đến từ một gia đình nghèo và tự học lập trình online miễn phí. Nhưng, nhưng…”. Mỗi người đều có một câu chuyện phía sau. Thế giới không hề quan tâm đến câu chuyện phía sau của anh em. Hãy chấp nhận rủi ro và tiến lên phía trước. Anh em có nhiều khả năng hơn mình nghĩ.
• Nâng cấp kỹ năng DeFi. Tokenomics của DeFi đang ngày càng trở nên điên rồ hơn. Thế hệ tiếp theo của DeFi sẽ còn phức tạp hơn là điều hiển nhiên. Bây giờ là thời điểm tốt nhất để bắt đầu học và có hiểu biết sâu sắc về các nguyên tắc cơ bản.
• Kiểm tra kỹ năng cơ bản. Một số kỹ năng cơ bản mà anh em cần thành thạo như:

• Tìm một nhóm bạn có cùng đam mê.
• Cải thiện bảo mật crypto của mình.
• Tổng hợp và quản lý tất cả các ví khác nhau của mình.
• Cải thiện cách anh em theo dõi mọi thứ.
• Ngừng theo dõi những dự án không tốt.

• Kiểm tra kỹ năng DeFi: Học những kỹ năng cơ bản trong DeFi như:

• Frax hoạt động như thế nào?
• Cosmos làm gì?
• Tổn thất tạm thời là gì?
• Curve War hoạt động như thế nào?
• UST duy trì lợi nhuận của nó như thế nào?
• Optimistic với ZK rollups trên ETH là gì?
• Các Subnet sẽ cải thiện quy mô của AVAX như thế nào?

10. Nâng cao

Có một số chiến lược nâng cao để kiếm tiền ngay cả trong thị trường downtrend.

Short

Anh em có thể kiếm tiền ngay cả khi giá token giảm bằng cách bán nó với giá cao và mua lại với giá thấp hơn. Tuy nhiên, short tiềm ẩn rủi ro rất cao.

Xoay vòng đầu tư

Không phải TẤT CẢ các dự án sẽ bị giảm giá trong thị trường downtrend. Trong TradFi, có những lĩnh vực vẫn hoạt động tốt như hàng tiêu dùng thiết yếu. Điều tương tự cũng xảy ra trong thị trường Crypto. GameFi & NFT có thể đi xuống, nhưng ETH Layer 2 có thể đi lên.

An toàn và kiên nhẫn

Thị trường tăng giá khiến mọi người đều chiến thắng vì có rất nhiều tiền chảy vào hệ thống. Các dòng tiền dừng lại trong thị trường downtrend diễn ra. Và nó trở thành money game giữa người chơi với người chơi với tổng bằng không. Đừng trở thành người cung cấp thanh khoản cho người khác. Hãy đầu tư một cách an toàn và kiên nhẫn.

Làm cách nào để dự đoán được thị trường gấu?

Mỗi người đều có phương pháp riêng của mình: Dùng biểu đồ, quan sát dòng tiền vào, xem lãi suất,… Tuy nhiên thị trường gấu rất khó dự đoán trước. Bằng cách quan sát các chu kỳ đã diễn ra trong quá khứ, anh em có thể có được cảm giác về thị trường sắp tới.

Giá tăng – anh em bắt đầu nghĩ mình là một nhà giao dịch thiên tài. Tất cả mọi người trên Facebook bắt đầu nói về Crypto. Warren Buffett và Charlie Munger bắt đầu chơi tiền điện tử. Tất cả mọi người đều rất lạc quan. Thay vì cố gắng biết trước mọi thứ, hãy thực hành các điều sau trong thị trường uptrend:

1. Luôn chốt lời cho dù anh em có lạc quan đến đâu.
2. ĐỪNG BAO GIỜ bán blue-chip coin để mua những coin có rủi ro cao.
3. Luôn giữ một phần tiền trong Stablecoin.

Trong thị trường gấu, những dự án tồi tệ sẽ bị loại bỏ, anh em có thể tích lũy các dự án tốt với giá rẻ hơn. Và không kiểm tra danh mục đầu tư của anh em 25 lần một ngày có nghĩa là anh em đang xây dựng kỹ năng của mình.

Sự ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô

Phần lớn sự sụt giảm này là do các yếu tố vĩ mô gây ra. Các quốc gia đang xem xét các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga và họ đang để mắt tới Crypto. Không biết khi nào thị trường tăng giá bắt đầu trở lại, nhưng về lâu dài thì mình lạc quan về tương lai crypto. Hãy suy nghĩ về tương lai từ năm 2025 trở đi.

Mình đã tham gia thị trường Crypto từ năm 2013 nhưng mình vẫn chưa phải là một Cá voi. Anh em có biết tại sao không? Đó là bởi vì mình liên tục rời bỏ thị trường mỗi khi downtrend, và khi thị trường uptrend mình lại tham gia thị trường. Đừng mắc phải những sai lầm như mình. Và lần này, mình sẽ không rời bỏ thị trường.

Như vậy, một vài tóm tắt những việc nên làm trong thị trường downtrend cho anh em:

• Tăng khả năng kiếm tiền.
• Tiếp tục mua blue-chip bằng cách DCA.
• Cải thiện kỹ năng của mình.
• Tiếp tục học hỏi. Kiên nhẫn.
• Đầu tư an toàn: Đảm bảo danh mục đầu tư của anh em có sự kết hợp vững chắc của blue chip / Stablecoin.

Thị trường luôn đi lên và xuống, cách tốt nhất để kiếm tiền là luôn chuẩn bị bản thân cho mọi tình huống. Chúc anh em gặp nhiều may mắn, vượt qua mùa downtrend và tận hưởng được quả ngọt trong mùa uptrend.

.

Check chart, nhìn giá, hoảng loạn, buồn bã,… có bao giờ bạn đã từng như vậy hay chưa? Đây có lẽ là những động thái hay tâm trạng quen thuộc của một số nhà đầu tư crypto trong bối cảnh downtrend hiện tại. Bitcoin đã chia hơn 3 lần từ đỉnh, ETH xoay quanh vùng 1,000 USD, coin trong top 10 cũng đã chia 3, chia 4.

Trong bối cảnh bear market, tâm lý các nhà đầu tư trở nên chán nản là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, chán nản thôi có lẽ sẽ không thể giúp cho chúng ta vượt qua được giai đoạn khó khăn này. Vậy câu hỏi đặt ra là làm sao để có thể “sống sót” qua mùa downtrend?

Mình nghĩ rằng sẽ không có câu trả lời nào chính xác tuyệt đối để đưa ra cho bạn. Thế nhưng với tất cả kinh nghiệm của cá nhân mình – một người làm việc full time với crypto và những gì mình học hỏi, tích lũy được từ các KOLs, mình muốn chia sẻ cùng bạn đọc các tips quan trọng để vượt qua quãng thời gian này nhẹ nhàng hơn.

Hi vọng những gì mình đề cập đến trong bài viết sẽ thực sự hữu ích đối với bạn. Bây giờ hãy cùng mình bắt đầu thôi nhé!

1. Tip 1: Có một công việc nuôi sống bản thân

Trong hầu hết các bối cảnh, cá nhân mình nghĩ rằng ai cũng cần thiết xây dựng một mindset rằng nên để dành riêng một khoản tiền dự phòng khẩn cấp, dùng cho những lúc khó khăn. Ví dụ như downtrend, không có thu nhập và khoản đầu tư bị sụt giảm.

Tuy nhiên, nếu bạn lỡ rơi vào trường hợp chưa tiết kiệm được khoản dự phòng nào mà market đã rơi vào downtrend thì phải làm gì để có tiền vượt qua giai đoạn này?

Câu trả lời đó là Work to earn, hãy đi làm mà kiếm tiền. Miễn là không vi phạm pháp luật, bạn có làm ra tiền với bất cứ công việc gì phù hợp với bản thân.

Đối với các bạn đang có một công việc để làm lúc này thì hãy cứ tiếp tục làm tốt nó và để ý tới thị trường ít thôi. Vì mình thấy rằng việc liên tục mở app ra check mà chỉ nhìn thấy màu đỏ bao trùm, tài khoản âm sẽ khiến bạn trở nên áp lực hơn. Còn với những ai đang có thời gian rảnh thì hãy tận dụng để tìm kiếm một công việc nào đó để kiếm thu nhập bạn nhé!

Cá nhân mình nghĩ rằng việc kiếm đủ tiền để chi tiêu và phục vụ cuộc sống hằng ngày là điều ưu tiên hàng đầu. Sau khi đã kiếm được công việc có đủ tiền tiêu rồi, bạn có thể suy nghĩ xa hơn về chuyện phát triển nó như thế nào trong tương lai. Từ đó công việc bạn làm sẽ đem lại nguồn thu nhập cao hơn. Một khi có được số tiền đủ lớn, bạn sẽ tích lũy được một khoản sử dụng cho mục đích đầu tư hay DCA vào coin.

Đặc biệt, theo quan điểm của mình, nếu đó là công việc liên quan đến blockchain hay là chính trong các công ty về lĩnh vực này thì càng có lợi thế. Vậy lợi thế ở đây là gì?

Ví dụ gần nhất là bản thân mình, làm việc trong công ty blockchain mình vừa kiếm được một khoản thu nhập cố định hàng tháng từ tiền lương, vừa theo sát được tình hình thị trường. Đặc biệt là việc sử follow các dự án đầu tư, sử dụng nhiều nền tảng, skin in the game để tích lũy nhiều kinh nghiệm,… Điều đó đã tạo động lực và giúp mình tự tin hơn trong hành trình đầu tư của bản thân.

Hơn nữa, trên thực tế, mình nhận thấy mức lương cho các vị trí làm việc trong lĩnh vực blockchain cũng khá cao. Đây có lẽ cũng là điều dễ hiểu bởi vài năm trở lại đây crypto có sự phát triển nhanh và nóng. Nhiều dự án ra đời và có nhu cầu tuyển dụng nhân sự cao. Lương cơ bản cho các vị trí fresher chưa có kinh nghiệm cũng bắt đầu tư 400-500$, cao hơn hẳn các công ty truyền thống.

Trong giai đoạn downtrend, có thể đó cũng là cơ hội dành cho những ai thực sự đam mê lĩnh vực blockchain và đầu tư. Bởi đây là thời điểm có nhiều builder trở nên chán nản với thị trường và rời công ty. Do đó, các dự án sẽ phải tuyển thêm nhân sự để lấp đầy các chỗ trống còn thiếu. Đặc biệt, nhất là khi trong các công ty blockchain bao gồm đa dạng các vị trí, công việc như kỹ sư IT (dev), cho tới những người làm cộng đồng, social media, researcher, writer, content creator, marketing,…

Vì vậy, theo mình tốt nhất là hãy có trong tay một công việc giúp đảm bảo nguồn thu nhập đều đặn hàng tháng.

2. Tip 2: Trau dồi kiến thức, kỹ năng về Crypto

Học là một quá trình luôn cần thiết ở tại bất kỳ thời điểm nào nhưng mình nghĩ rằng cơ hội tốt nhất để học tập và tích luỹ kiến thức trong thị trường crypto là khi thị trường bước vào downtrend. Bởi đó là lúc coin giảm hoặc thị trường đóng băng, trade thực sự là rất khó và có thể gặp nhiều rủi ro thua lỗ. Thay vì trade, mình nghĩ rằng chúng ta nên dành khoảng thời gian rảnh để tích luỹ kiến thức bổ ích hơn.

Một trong những bài học về đầu tư mà mình rút ra được và muốn chia sẻ với mọi người là chúng ta chỉ nên đầu tư vào những gì mà chúng ta hiểu, tránh xuống tiền vì những thứ mình không biết gì về nó. Đầu tư crypto cũng không ngoại lệ. Muốn bắt đầu với lĩnh vực này, trước hết bạn cần hiểu về chúng bằng cách tích lũy những kiến thức cơ bản vững chắc về thị trường, Từ đó mới có thể đưa ra quyết định của mình.

Trên thực tế, crypto là một lĩnh vực còn khá mới và không chỉ yêu cầu về kiến thức mà còn là kinh nghiệm sau khi sử dụng các nền tảng khác nhau. Ngoài kiến thức về tài chính thì để hiểu về “lãnh địa” này chúng ta còn cần phải biết nhiều về công nghệ, cách một dự án được thiết lập và đánh giá dự án đó,… Tất cả những điều này đòi hỏi phải cần một quá trình dài để tích lũy.

Chia sẻ từ hành trình của mình, đó là thời điểm mình mới bước vào thị trường và đã chọn làm việc trong một công ty crypto. Để làm quen được với cách vận hành của market, mình đã tìm tòi và đọc rất nhiều tài liệu, sử dụng nhiều nền tảng trong nhiều tháng trời. Bên cạnh đó là việc tìm kiếm các nguồn thông tin từ nước ngoài thông qua việc research.

Hiện tại, việc tiếp cận với kiến thức crypto đã trở nên dễ dàng hơn với các trang web chia sẻ kiến thức. Chỉ với thao tác search từ khóa, bạn có thể tìm ra nhiều bài viết bổ ích để học hỏi. Hoặc bạn có thể xem các video trên youtube nghe phân tích về các dự án, hay xu hướng của thị trường, thậm chí là các bài học kinh nghiệm.

3. Một số tips khác

Bên cạnh hai cách quan trọng vượt qua mùa downtrend mình đã đề cập ở trên, mình muốn giới thiệu đến bạn đọc những tips nhỏ sau, hy vọng nó sẽ giúp ích được cho bạn.

Trong bối cảnh thị trường ảm đạm, bạn hãy tranh thủ dành thời gian nhiều hơn cho bản thân. Đây là thời điểm thích hợp để nuôi dưỡng lại sức khỏe tinh thần và thể chất, chăm chỉ tập luyện thể dục thể thao. Đồng thời có thể dành thêm thời gian cho gia đình, người thân, ra ngoài gặp gỡ bạn bè và mở rộng các mối quan hệ của bản thân. Thay vì chỉ quan tâm đến vấn đề tiền bạc, bạn hãy trau dồi kiến thức và bồi dưỡng tâm hồn, chuẩn bị một tâm thế vững chắc để đến thời điểm uptrend thì tập trung vào kế hoạch đầu tư của mình.

Hơn nữa, downtrend cũng là lúc để chúng ta review lại các chiến lược đầu tư của mình. Bạn hãy đánh giá xem những bước đi trong hành trình đầu tư của mình đã thực sự hiệu quả hay không và có thiếu sót điều gì quan trọng. Theo mình nghĩ những điều này sẽ góp phần giúp bạn chuẩn bị tinh thần tốt hơn cho mùa uptrend sắp tới.

4. Tổng kết

Như vậy, trong bài viết trên mình đã chia sẻ những tips quan trọng có thể giúp bạn vượt qua thời gian khó khăn này của thị trường tiền điện tử. Trên đây là những gì mình rút ra được từ kinh nghiệm và hành trình đầu tư của bản thân, đồng thời tích lũy được từ nhiều nguồn uy tín để bạn có thêm góc nhìn rộng hơn. Mình nghĩ rằng khó khăn nào cũng có thể vượt qua, đây là thời điểm để chúng ta chuẩn bị thật tốt cho chặng đường sắp tới thay vì chán nản và bỏ cuộc.

Với những bạn đã tham gia vào crypto trong thời gian dài chắc hẳn còn nhớ cú sập giá vào năm 2017 toàn thị trường khiến hầu hết các Altcoin sập từ 50 đến hơn 90%. Quá trình đó được gọi là Downtrend – chu kì giảm giá của thị trường

1. Downtrend là gì?

Downtrend (xu hướng giảm giá) là quá trình giá của các tài sản trên thị trường các có xu hướng giảm được thể hiện qua biểu đồ giá. Trong đó các đáy mới hình thành bắt buộc phải thấp hơn các đáy cũ, đỉnh mới phải thấp hơn đỉnh cũ. Điều này cho thấy phe bán trên thị trường nhiều hơn phe mua.

Trên thực tế trong 10 năm qua, thị trường crypto đã trải qua rất nhiều đợt giảm giá mạnh mà bất ngờ khiến các nhà đầu tư không kịp trở tay. Chắc Altcoin chia 5 chia 10 là điều bình thường. Thậm chí BTC – đồng coin lớn nhất tính theo vốn hoá thị trường đã từng chia 2 chỉ trong một ngày. Xu hướng giảm giá kết thúc khi giá không tiếp tục tạo đáy mới, lực bán yếu dần.

Downtrend có thời gian không cố định và có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác. Căn cứ vào lịch sử giá, nhiều người nhận định rằng cứ 4 năm thị trường Crypto lại downtrend 1 lần. Downtrend có thể diễn ra trong vài tháng hoặc 1 đến 2 năm.

2. Cách nhận biết Downtrend

Có rất nhiều cách nhận biết thị trường Downtrend, đôi khi bạn chỉ cần nhìn giá của một đồng coin/token liên tục mất giá trị là có thể xác định thị trường đang ở xu hướng giảm giá.

• Vốn hóa của thị trường: Chu kỳ downtrend được xác định khi vốn hoá thị trường giảm mạnh. Những nhà đầu tư liên tiếp rút vốn ra khỏi thị trường.
• Dòng tiền mới vào thị trường: Thông thường các nhà đầu tư có xu hướng DCA – trung bình vốn hoặc mua thêm vào các tài sản mới để có cho mình vị thế tốt khi giá điều chỉnh. Downtrend xảy ra là khi giá liên tiếp mạnh nhưng lại không có dòng tiền mới đổ vào thị trường.
• Tâm lý chung của thị trường: Tâm lý đám đông là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hướng trực tiếp đến giá. Warren Buffett từng có câu nói nổi tiếng: “Hãy tham lam khi người khác sợ hãi và hãy sợ hãi khi người khác tham lam”.
• Tin tức của thị trường: Khi thị trường có tin tức tốt, giá của một đồng coin khả năng cao sẽ tăng. Và khi có tin xấu giá cũng sẽ giảm tương tự. Downtrend là giai đoạn dù thị trường liên tiếp ra tin tốt thì giá vẫn tiếp tục giảm. Đây cũng là một trong những nguyên nhân lý giải vì sao ở giai đoạn downtrend, các dự án gọi vốn và list sàn ít hơn hẳn giai đoạn Uptrend.
• Phân tích kỹ thuật

Xét về mặt phân tích kỹ thuật, có nhiều chỉ báo khác nhau hỗ trợ việc khác định xu hướng giảm giá. Ở bài viết này mình sẽ hướng dẫn 03 cách xác định Downtrend đơn giản và có độ tin cậy cao.

Trendline (đường xu hướng): Giai đoạn Downtrend là khi giá hình thành một đường xu hướng dốc xuống nối các đỉnh lại với nhau. Trong đó, đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước và đáy sau thấp hơn đáy trước.

Các đường trung bình động MA: Trong xu hướng giảm, phần lớn giá sẽ di chuyển dưới đường MA. Đường MA dốc xuống có nghĩa là giá đang đi xuống cho thấy thị trường đang trong một xu hướng giảm.

Bạn có thể sử dụng bất kì đường trung bình nào để xác định xu hướng như: SMA, EMA, TEMA, WMA,…

RSI: Trong giai đoạn Downtrend, phần lớn đường RSI sẽ di chuyển dưới ngưỡng 50.

3. Lưu ý quan trọng khi thị trường Downtrend

Như mình đã trình bày ở trên, chu kỳ Downtrend trên thị trường có thể vài tháng cho đến vài năm, các Coin/token có thể chia 5 chia 10 trong khoảng thời gian này. Sau đây là một số điều các bạn cần lưu ý khi thị trường downtrend:

• Giữ vững tâm lý: Trước khi tham gia thị trường, bạn hãy tìm hiểu rõ và xác định được đây là kênh đầu tư có rủi ro. Vì thế nên chuẩn bị sẵn tâm lý với các tình huống xấu. Đầu tư tài chính là quá trình lâu dài, và cần tìm tòi, học hỏi, nghiên cứu. Hãy tận dụng thời gian này trao dồi nên kiến thức và cải thiện khả năng đầu tư của mình.
• Quản lý vốn hiệu quả: Quản lý vốn là một trong những kĩ năng rất cần thiết trong đầu tư tài chính giúp tiền có thể nằm thật lâu trong ví mình. Bản thân mình đã chứng kiến rất nhiều trường hợp các nhà đầu tư, trader vì không có kỹ năng quản lý vốn khiến tài khoản bị chia rất nhiều khi thị trường downtrend. Và khi thị trường dần phục hồi thì không có tiền để DCA.
• Có chiến lược giao dịch trong Downtrend: Thị trường Uptrend có thể giúp chúng ta kiếm tiền nhiều và dễ dàng chỉ với việc mua và hold coin. Tuy nhiên, một điều chắc chắn rằng, bạn không thể áp dụng chiến lược này trong thị trường Downtrend. Trong Downtrend, để kím được tiền không phải là việc dễ dàng, đòi hỏi chúng ta phải có kiến thức, kĩ năng và chiến lược giao dịch tốt.

4. 05 cách kiếm tiền trong mùa Downtrend

Margin/Futures (Short Selling)

Với những bạn trong cộng đồng MarginATM chắc hẳn không xa lạ gì với phương pháp trade Margin/Futures. Cụ thể hơn ở giai đoạn này là Short Selling – bán khống.

Bán khống là một chiến lược giao dịch được thực hiện khi bạn cho rằng một đồng coin có dấu hiệu giảm mạnh, bán trước mua sau. Điều này ngược lại với việc bạn mua một đồng coin và hy vọng giá của nó tăng lên.

Lấy ví dụ thực tế cho trường hợp này: Giá Bitcoin hiện là $45,000 và bạn cho rằng Bitcoin sẽ giảm xuống còn $30,000. Vì thế, bạn vay tiền của sàn và thực hiện bán khống Bitcoin ở giá $45,000. Sau đó, khi Bitcoin xuống còn $30,000 bạn sẽ mua lại 1 Bitcoin và kiếm lợi nhuận từ khoản chênh lệch này.

Margin/Futures cho phép cho phép trader sử dụng đòn bẩy cao vì thế rủi ro sẽ khá cao dễ dẫn đến cháy tài khoản. Điều này đòi hỏi trader phải có kiến thức và ít nhiều biết về phân tích kỹ thuật.

Staking/Saving

Staking hay Saving gọi chung là kiếm tiền bằng thu nhập tự động. Đây là hình thức tương tự như gởi tiền vào ngân hàng. Với crypto thì khoản lợi nhuận bạn kiếm được (APY) sẽ cao hơn các ngân hàng truyền thống.

Tuy vậy, hình thức này cũng tồn tại nhiều rủi ro khi thị trường biến động mạnh sẽ gây ra tình trạng trượt giá. Thứ hai là tài sản có thể bị lạm phát nếu như đồng coin được mint thêm sẽ gây là tình trạng lạm phát.

Vì thế, bạn nên mua coin ở những giai đoạn tích luỹ (sau khi thị trường giảm mạnh). Sau đó, bạn mang số coin này đi staking để nhận lãi suất. Đến mua downtrend, giá tăng, bạn sẽ nhận được lãi kép từ tài sản này.

Airdrop/Retrotractive

Trong thị trường downtrend, chắc chắn các dự án sẽ rơi vào tình trạng chán nản, không có động lực làm việc (vì coin liên tục giảm). Vì thế, đây là giai đoạn thanh lọc thị trường, giúp ta xác định được đâu là dự án builder, scamer.

Trong giai đoạn này, sẽ có những đợt airdrop từ các dự án tốt. Trong những đợt downtrend này, chúng ta nên làm airdrop, vì sẽ giảm được tính cạnh tranh khi nhiều người rời bỏ thị trường. Khi dự án trả token về ví, bạn nên hold và chờ mùa uptrend.

Điều lưu ý là bạn nên làm các kèo không tốn phí hoặc tốn rất ít. Hạn chế tham gia các dự án phải đầu tư quá nhiều tiền

Trade Spot USDT/VNĐ

Với những bạn có số vốn lớn (>$10,000) có thể áp dụng cách này. Thông thường tỉ giá 1 USDT = 23,500 VNĐ.

Khi thị trường điều chỉnh mạnh, thường tỉ giá này ở các sàn P2P sẽ tăng lên 23,700 VNĐ thậm chí là $24,000. Khi đó bạn có thể bán đi và chờ thị trường ổn định lại thì mua lại => Tăng số lượng USDT.

Mua vào – DCA sau khi BTC dump

Thông thường khi BTC dump mạnh từ 20 đến 40% sẽ là giai đoạn tích luỹ. Khi đó, sẽ có khá nhiều Altcoin tăng trở lại. Bạn có thể chia vốn ra để lướt sóng ở giai đoạn này. Khi bạn có lợi nhuận từ 20 đến 30% từ những Altcoin này, hãy chốt là tìm cơ hội khác.

5. Tổng kết

Như vậy, mình đã chia sẻ Downtrend là gì? 05 cách kiếm tiền trong mùa downtrend. Trong downtrend, bạn nên học thêm các kiến thức về phân tích cơ bản, phân tích lỹ thuật, cách quản lý vốn khi đầu tư.