Uniswap V3 được xem là bản nâng cấp hoàn toàn so với bản cập nhật Uniswap V2 trước đó. Bài viết này sẽ hướng dẫn anh em cách sử dụng cơ bản các tính năng chính của Uniswap V3

1. Hướng dẫn giao dịch trên Uniswap v3

Uniswap không cập nhật trang web riêng cho Uniswap V3.

Bước 1: Để giao dịch trên Uniswap V3, anh em vào trang web chính thức của Uniswap như bình thường: Tại đây

Bước 2: Chọn kết nối ví.

Ở bước này, anh em có thể lựa chọn Wallet Connect

Bước 3: Chọn token mong muốn và swap. Điều đặc biệt là Uniswap đang tồn tại 2 sản phiên bản Uniswap V2 và Uniswap V3 song song. Khi anh em giao dịch 1 cặp bất kì, Uniswap sẽ chọn cho anh em mức giá tốt hơn ở 2 phiên bản.

Anh em lưu ý, phiên bản giao dịch mặc định anh em sử dụng là Uniswap V3.

Ví dụ:

Khi mình giao dịch cặp ETH/ DAI. Vì phiên bản Uniswap V3 cho tỉ lệ tốt hơn, nên anh em mặc định sử dụng phiên bản mới này.

Tuy nhiên, nếu mình thử giao dịch 1 cặp khác ít được chú ý hơn, như ETH/ BNT, thì màn hình sẽ hiển thị “Get a the better price on V2”.

Điều đó có nghĩa, phiên bản V2 cung cấp rate tốt hơn. Có thể là vì thanh khoản bên Uniswap V2 vẫn chưa chuyển qua hoàn toàn.

Và để giao dịch trên Uniswap V2, anh em chỉ cần chọn vào nút “Get a better price on V2” đó và giao dịch như bình thường.

Nếu muốn chuyển về lại Uniswap V3, anh em lại tiếp tục nhấn vào đó, và quay lại phiên bản mới.

2. Hướng dẫn chuyển thanh khoản từ Uniswap V2 sang V3

Anh em thực hiện theo các bước sau đây:

Bước 1: Ở màn hình chính của Uniswap, anh em chọn mục Pool ⇒ chọn More ⇒ Chọn Migrate.

Bước 2: Nếu anh em có cung cấp thanh khoản, màn hình sẽ hiển thị các LP token của anh em như sau. Anh em tiếp tục chọn “Manage” tiếp tục quá trình chuyển thanh khoản.

Bước 3: Ở bước này, anh em sẽ set 2 chỉ số mà anh em mong muốn khi cung cấp thanh khoản trong Uniswap V3, bao gồm: Mức phí và Khoảng giá.

Mức phí: Uniswap V3 cho anh em chọn 1 trong 3 mức phí. Dự án cũng đã chú thích rõ nên chọn phức phí nào cho phù hợp.

• 0.05% fee: Mức phí thường được áp dụng cho các cặp yêu cầu sự ổn định như USDC/ DAI, wBTC/sBTC,… Mức phí thấp sẽ làm giá ở các Pool này ít biến động.
• 0.3% fee: Mức phí được áp dụng ở đa số các Pool thông thường.
• 1% fee: Mức phí được áp dụng cho cặp token hiếm, ít nguồn cung trên thị trường.

Khoảng giá: Thanh khoản tập trung là tính năng đột phá của Uniswap V3, anh em có thể cung cấp trong 1 khoản bất kì, qua đó tối ưu hóa nguồn vốn.

Ví dụ như cặp LP token DOLA/ ETH của mình , với tỉ lệ ETH = 3723 DOLA.

Vì DOLA là 1 stablecoin nên mình sẽ tập trung thanh khoản trong phạm vi gần mức giá đó, và mình đã chọn cung cấp trong phạm vi từ 3600 DOLA/ ETH đến 3800 DOLA / 1 ETH. Nếu giá ETH tăng hoặc giảm vượt ra khỏi phạm vi đó, mình sẽ không được hưởng phí.

Anh em cũng có thể chọn các nút +0.1%, -0.1% để điều chỉnh mức giá cho phù hợp.

Bước 4: Chấp thuận và Chuyển thanh khoản.

Sau khi đã hoàn thành 3 bước trên và đã kiểm tra kĩ càng, anh em chọn Allow và Migrate, và chấp thuận trong ví non-custodial.

Vậy là anh em đã hoàn tất chuyển thanh khoản từ Uniswap V2 sang Uniswap V3.

3. Hướng dẫn cung cấp thanh khoản trên Uniswap v3

Để cung cấp thanh khoản trong Uniswap V3, anh em thực hiện theo các bước sau.

Bước 1: Ở màn hình chính của Uniswap, anh em chọn Pool ⇒ chọn New Position.

Bước 2: Ở đây, anh em sẽ điền 4 thông tin để cung cấp thanh khoản. Bao gồm:

• Chọn token cung cấp thanh khoản.
• Chọn Mức phí.
• Chọn Khoảng giá sẽ cung cấp thanh khoản.
• Chọn số tiền sẽ cung cấp thanh khoản.

1. Chọn token cung cấp thanh khoản. Anh em chọn 2 token anh em muốn cung cấp thanh khoản
2. Chọn Mức phí. Cũng sẽ có 3 mức phí cho anh em lựa chọn: 0.05%, 0.3%, 1%.
3. Chọn khoảng giá muốn cung cấp thanh khoản. Anh em chọn khoảng giá mà giá sẽ di chuyển phần lớn quanh khu vực đó

   Ví dụ như trong trường hợp này, khi giá ETH đang ở mức 3500 DAI, anh em có thể chọn cung cấp thanh khoản ở mức giá 1 ETH bằng 3000 DAI – 4000 DAI.

4. Chọn số tiền muốn muốn cung cấp thanh khoản

Bước 3: Sau khi đã hoàn thành điền 4 thông tin trên, anh em chỉ cần chọn Approve + Add thanh khoản và xác nhận trong ví Non-custodial của anh em.

Vậy là anh em đã hoàn tất cung cấp thanh khoản trên Uniswap V3.

4. Tổng kết

Uniswap V3, bản cập nhật mang lại thay đổi lớn trong cả hệ sinh thái DeFi.

Ban đầu có thể anh em hơi bỡ ngỡ, đặc biệt là những anh em tham gia cung cấp thanh khoản. Nhưng về lâu về dài, khi anh em quen, anh em sẽ thấy bản cập nhật lần này thực sự thú vị và đem lại nhiều lợi ích cho anh em.

Trên đây là hướng dẫn sử dụng chi tiết Uniswap V3, anh em còn thắc mắc ở đâu khi sử dụng Uniswap V3

Vào ngày 17/09/2020 vừa qua, Uniswap đã có một sự kiện airdrop đầy bất ngờ cho cộng đồng người sử dụng. Theo đó, những tài khoản đã từng giao dịch trên Uniswap trong quá khứ sẽ được tặng miễn phí 400 token UNI, so với giá thời điểm hiện tại, đây là một khoản không hề nhỏ cho người dùng. Vậy Uniswap là gì, token UNI là gì mà được cộng đồng hào hứng đón nhận như vậy

1. Uniswap là gì?

Uniswap là một giao thức trao đổi phi tập trung hoặc có thể hiểu như giao thức tạo lập thị trường tự động (AMM – Automated Market Maker) được xây dựng trên Blockchain Ethereum cung cấp giải pháp giao dịch giữa các token ERC-20 với nhau. Phiên bản đầu tiên Uniswap V1 đã hoạt động từ tháng 11 năm 2018 (ra mắt tại DevCon 4), trong khi phiên bản thứ hai (Uniswap v2) ra mắt vào tháng 5 năm 2020.

Người sử dụng có thể dùng Uniswap để hoán đổi các token, thêm token vào các pool để kiếm được lợi nhuận hoặc niêm yết token mà không cần qua bất kỳ bên trung gian nào cả. Vì tất cả các tương tác được thực hiện trực tiếp on-chain do đó sẽ có một khoản phí gas để duy trì.

Cơ chế AMM giúp việc giao dịch trên sàn Uniswap không cần phải sử dụng đến sổ lệnh, mà thay vào đó, smart contract sẽ đóng vai trò là trung gian, người bán bỏ tài sản vào một nơi gọi là liquidity pool (pool thanh khoản), sau đó người mua sẽ swap tài sản họ đang có với tài sản trong pool thông qua smart contract.

Từ đó, Uniswap đã và đang trở thành nhà cung cấp gas đáng kể nhất trên network Ethereum và trở thành ứng dụng phi tập trung được sử dụng rộng rãi nhất tính đến thời điểm hiện tại.

2. Uniswap hoạt động như thế nào?

Uniswap là giao thức phi tập trung 100% và không cần cấp quyền (permissionless), được hoạt động dựa trên công thức: x * y = k

Trong đó:

• x là số lượng token A.
• y là số lượng token B.
• k là tổng giá trị của pool A/B.

Từ đó ta có:

• Khi k thay đổi, mà giá trị của token A và B không đổi, suy ra x và y sẽ thay đổi.
• Khi x và y thay đổi, mà k không đổi, suy ra giá trị của token A và B phải thay đổi.
• Để k thay đổi, x và y sẽ cần được thay đổi bởi các nhà cung cấp thanh khoản (về sau sẽ dùng chữ “LP” hoặc “Liquidity Provider”).
• Để x và y thay đổi, sẽ cần tác động từ các trader thông qua việc swap.

Anh em đọc còn thấy hơi rối rắm đúng không? Hãy xem ví dụ dưới đây để hiểu rõ nhé.

Ví dụ: Giả sử pool được tạo có tên là ETH/DAI với 10 ETH và 1000 DAI.

Ta sẽ có:

• x * y = k ⇔ 10*1000 = 10,000
• 1 ETH = 100 DAI.
• 1 DAI = 0.01 ETH.

Trường hợp 1: Swap DAI lấy ETH

Trader A vào pool này và swap 500 DAI + 0.3% phí để đổi lấy ETH.

=> y’ = 500 + 1000 = 1500 DAI

k không đổi, vẫn bằng 10,000

=> x’ = 6.66 ETH

Suy ra trader nhận được x – x’ = 10 – 6.66 = 3.33 ETH, tương đương giá trị 500 DAI

=> giá 1 ETH = 150 DAI, tăng 50% so với giá ban đầu.

Lưu ý: 0.3% phí sẽ được thêm lại vào pool sau khi swap làm thay đổi giá trị của k.

Trường hợp 2: Swap ETH lấy DAI

Trader B bán 6 ETH để đổi lấy DAI

=> x’ = 10 + 6 = 16

=> y’ = 10,000/16= 625

Suy ra trader nhận được y – y’ = 1000 – 625 = 375 DAI, tương đương giá trị 6 ETH.

=> giá 1 ETH = 62,5 DAI, giảm 37.5% so với giá ban đầu.

Lưu ý: Nếu mức trượt giá là quá lớn, Uniswap sẽ có cảnh báo trước khi anh em tiến hành swap hiển thị thông báo.

3. Uniswap giải quyết vấn đề gì?

Uniswap được xây dựng để giải quyết một số vấn đề khó khăn nhất mà thị trường phải đối mặt. Bản chất phi tập trung của nó giúp loại bỏ quyền lực và quyền kiểm soát đã được tích lũy bởi các sàn giao dịch lớn như Binance và Coinbase. Ngoài ra, Uniswap đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho các doanh nghiệp mới khả năng tiếp cận với thanh khoản quốc tế.

Cách giải quyết vấn đề của Uniswap là gì?

Uniswap là một sàn phi tập trung tạo thị trường tự động (AMM) trên Blockchain Ethereum.

Giao thức Uniswap là tập hợp của hàng loạt các hợp đồng thông minh gồm các cặp token. Các hợp đồng thông minh này cho phép người dùng có thể swap bất kỳ token ERC-20 nào với nhau.

Trong Uniswap protocol có 3 nhân tố chính:

• Liquidity Providers (LP): Nhà cung cấp thanh khoản, họ thêm tài sản vào Uniswap Pool và nhận cổ phần thanh khoản được gọi là “Pool Tokens” như một khoản bồi thường. Họ có thể tạo các Pool mới, thêm tính thanh khoản cho các Pool hiện có và xóa token khỏi nguồn dự trữ mà họ đóng góp (bằng cách gửi Cổ phiếu LP).
• Traders: là những nhà giao dịch, có nhu cầu swap hai token với nhau (ví dụ mua UNI bằng USDT). Họ phải trả phí để có thể swap.
• Arbitrageurs: Các chuyên gia kiếm lợi nhuận bằng việc ăn chênh lệch giá nhờ theo dõi độ chênh lệch giá trên các sàn giao dịch khác nhau.

Uniswap có cơ chế hoạt động khác với mô hình Orderbook thông thường

Hầu hết các sàn giao dịch đều được vận hành theo mô hình Orderbook – nơi giá thị trường được xác định bởi giá mua cao nhất và giá bán thấp nhất.

Tuy nhiên Uniswap sử dụng các Liquidity Pool, qua đó giá thị trường đến từ một token khác trong Pool. Hệ thống này tương tự các dự án tiền điện tử khác như Bancor và Kyber.

4. Các tính năng chính trên sàn Uniswap

Sàn Uniswap có 4 tính năng chính bao gồm:

Swap

Swap trong sàn Uniswap là một cách đơn giản để giao dịch một token ERC-20 cho một token khác. Đối với người dùng cuối, việc swap rất trực quan:

• Người dùng chọn một token đầu vào và một token đầu ra.
• Họ chỉ định số lượng đầu vào và giao thức sẽ tính toán lượng token đầu ra mà họ sẽ nhận được.
• Sau đó, họ thực hiện swap bằng một cú nhấp chuột, nhận token đầu ra trong ví của họ ngay lập tức.

Về cấp độ giao thức, quá trình swap này diễn ra như thế nào?

Quá trình Swap trên Uniswap sẽ được thực hiện theo các bước trên.

Swap trong Uniswap khác với giao dịch trên các nền tảng truyền thống. Thay vì sử dụng sổ lệnh để thể hiện tính thanh khoản hoặc xác định giá cả, Uniswap sử dụng cơ chế tạo thị trường tự động (AMM) để cung cấp phản hồi tức thì về tỷ giá và mức trượt giá.

Mỗi cặp token trên Uniswap được củng cố bởi một pool thanh khoản. Pool thanh khoản là các hợp đồng thông minh giữ số dư của hai token duy nhất và thực thi các quy tắc xung quanh việc nạp và rút các token này.

Khi token được nạp (bán), một số tiền tương ứng phải được rút để duy trì sự không đổi (k trong công thức ở phần trước). Ngược lại, nếu token được rút (mua), thay vào đó, một số tiền tương ứng cũng phải được nạp vào.

Liquidity Pool

Mỗi pool thanh khoản trên sàn Uniswap là một địa điểm giao dịch cho một cặp token ERC20. Khi hợp đồng pool được tạo, số dư của mỗi token bằng 0. Để pool bắt đầu cung cấp giao dịch, LP (Liquidity Provider – người cung cấp thanh khoản) cần nạp tiền vào cho mỗi token. LP đầu tiên sẽ là người thiết lập giá ban đầu cho pool đó.

Các Pool trên Uniswap.

LP được khuyến khích cung cấp giá trị của hai token bằng nhau. Ngược lại, trường hợp LP đầu tiên cung cấp hai token với tỷ lệ giá trị khác nhau so với giá trên thị trường, cơ hội kinh doanh chênh lệch giá sẽ xuất hiện và có khả năng bị một người nào đó bên ngoài lấy mất.

Khi LP cung cấp thanh khoản cho Pool, họ sẽ nhận lại được Liquidity Token (Token thanh khoản), tương đương lượng thanh khoản họ đã cung cấp cho pool. Các token này đại diện cho sự đóng góp của LP vào pool.

Khi có giao dịch, khoản phí 0.3% sẽ được phân bổ theo tỷ lệ cho tất cả LP trong pool tại thời điểm giao dịch. Để rút tiền đã nạp vào làm thanh khoản cũng như phần phí được chia, LP sẽ cần đốt liquidity token của mình. LP cũng có thể bán, chuyển nhượng, hoặc sử dụng theo cách họ muốn.

Flash Swap

Flash Swap bắt đầu xuất hiện trong Uniswap V2. Flash swap cho phép anh em rút bất kỳ số lượng token ERC20 nào, miễn phí, với điều kiện là cuối giao dịch, chúng được thanh toán hoặc trả lại, hoặc cả hai.

Ví dụ như khi anh em muốn thanh toán vị thế trong Compound hay Maker,v.v.

• Trong V1, anh em phải chuyển token A để mua token B.
• Trong V2, Flash swap cho phép anh em nhận và sử dụng token B ngay lập tức sau khi thực hiện swap tới smart contract.

Oracle

Oracle (hay nguồn cấp dữ liệu giá trên chuỗi) là một thành phần quan trọng đối với nhiều ứng dụng DeFi (Tài chính phi tập trung), bao gồm những ứng dụng tài chính phái sinh (Derivatives), cho vay, giao dịch ký quỹ (Margin Trading),… Các dự án DeFi thường sẽ dùng Oracle có sẵn, ví dụ như của Chain Link.

Riêng với Uniswap, đội ngũ đã tự phát triển Oracle riêng hợp với giao thức của mình. Đặc biệt, Uniswap V2 đã cho phép xây dựng các Oracle về giá trên chuỗi có tính phi tập trung cao và chống thao túng.

Cụ thể hơn, dữ liệu thời gian giá được ghi lại trên chuỗi theo một cách khiến cho việc thao túng giá trong một khoảng thời gian nhỏ là rất tốn kém, và cũng không thể thao túng giá trong một giao dịch duy nhất.

5. Các đối tượng tham gia trên sàn Uniswap

Các đối tượng tham gia vào Uniswap sẽ gồm: Liquidity Provider, Trader và Developer.

Liquidity Provider – Người cung cấp thanh khoản

Các Liquidity Provider (LP) sẽ nhận được 0.3% phí khi cung cấp thanh khoản. Đây có thể là:

• Những người nắm giữ Token muốn đầu tư tài sản một cách thụ động để tích lũy được phí giao dịch.
• Các LP chuyên nghiệp tạo ra những chiến lược lập pool để kiếm lợi nhuận.
• Các dự án tạo ra pool để thanh khoản cho token của họ, giúp cho các token được mua và bán dễ dàng hơn.
• Một số nhà tiên phong trong DeFi muốn khám phá các tương tác cung cấp thanh khoản phức tạp như thanh khoản được khuyến khích, thanh khoản làm tài sản thế chấp và các chiến lược mới mẻ khác.

Trader – Nhà giao dịch

Các Trader sẽ được trade với nhiều cặp tokens từ ví. Những trader này có thể là:

• Các nhà đầu cơ sử dụng nhiều công cụ để swap token bằng cách sử dụng tính thanh khoản được lấy từ Uniswap.
• Các bot kinh doanh chênh lệch giá tìm kiếm lợi nhuận bằng cách so sánh giá trên các nền tảng khác nhau để tìm ra điểm có lợi.
• Người dùng DApp mua token trên Uniswap để sử dụng trong các ứng dụng khác trên Ethereum.
• Các hợp đồng thông minh thực hiện các giao dịch trên giao thức bằng cách triển khai chức năng swap (từ các sản phẩm như trình tổng hợp DEX đến các tập lệnh Solidity – ngôn ngữ lập trình smart contract tùy chỉnh).

Trong mọi trường hợp, các trader phải chịu cùng một khoản phí cố định cho giao dịch trên giao thức.

Developer (Dev) – Các nhà phát triển

Các Developer (Dev) có thể phát triển sản phẩm dựa trên Uniswap. Những Dev này có thể là:

• Các dashboard DeFi: Vì Uniswap có nguồn mở, và có thể truy cập, do đó có vô số thử nghiệm UX và UI được xây dựng để cung cấp khả năng truy cập vào chức năng của Uniswap. Do đó, anh em có thể tìm thấy các chức năng Uniswap trong hầu hết các dự án dashboard DeFi và nhiều công cụ dành riêng cho Uniswap do cộng đồng xây dựng.
• Các ví thường tích hợp chức năng swap và cung cấp thanh khoản.
• Các trình tổng hợp DEX kéo thanh khoản từ nhiều giao thức thanh khoản để cung cấp cho các trader mức giá tốt nhất. Uniswap là nguồn thanh khoản phi tập trung lớn nhất cho các dự án này.
• Các Dev smart contract sử dụng bộ chức năng có sẵn để phát minh ra các công cụ DeFi mới và các ý tưởng thử nghiệm khác nhau.

6. Đánh giá ưu nhược điểm của Uniswap

Ưu điểm

• Dự án list token không cần quá nhiều thao tác và được miễn phí.
• Người dùng trao đổi token nhanh chóng, tiện lợi.
• Có thể được tích hợp thẳng vào các Wallet hiện tại, nên việc lưu trữ và swap cũng dễ dàng hơn sử dụng sàn tập trung (CEX).

Nhược điểm

• Do dễ list token, nên các token scam cũng xuất hiện đầy rẫy, người dùng mới dễ bị mất tiền do lừa đảo.
• Được xây dựng trên Ethereum, nên phí giao dịch (phí gas) đôi khi rất cao.

7. Những rủi ro tiềm ẩn trên sàn Uniswap

Rủi ro về Smart contract

Smart contract trên Uniswap tương đối đơn giản, đã được audit, và đã tự chứng minh sau một thời gian hoạt động. Mặc dù hiếm, tuy nhiên khả năng Uniswap bị tấn công không phải là hoàn toàn không có, đó là những rủi ro kỹ thuật đi kèm với bất kỳ dự án dựa trên hợp đồng thông minh nào.

Trong Uniswap V1, kẻ tấn công có thể sử dụng “hooks” trong tiêu chuẩn token ERC-777 để rút tiền từ các pool thanh khoản dựa trên loại token này. Cụ thể là pool imBTC Tokenlon đã bị tấn công và 300,000$ đã bị thất thoát. Sau đó, trong Uniswap V2, lỗi token ERC-777 đã được sửa, do đó, kiểu tấn công này không còn khả thi nữa.

Rủi ro về Token

Trên Uniswap, rất dễ dàng để một người có thể niêm yết token của họ. Do đó, có nhiều người lợi dụng sự dễ dàng này để niêm yết các token scam, giả mạo. Người dùng cần kiểm tra smart contract của token cẩn thận để tránh mất tiền.

8. Token UNI là gì?

UNI là native token trong Uniswap Protocol được sử dụng với mục đích sau:

• Governance: người nắm giữ token UNI có quyền quyết định đến những thay đổi trong giao thức.
• Switch Fee
• Token UNI còn được làm phần thưởng cho Liquidity Mining.

Một số thông tin cơ bản về token UNI

• Token name: UNI Token
• Ticker: UNI
• Blockchain: Ethereum
• Token Standard: ERC-20
• Địa chỉ Contract: 0x1f9840a85d5aF5bf1D1762F925BDADdC4201F984

Phân bổ token UNI

Token UNI được phân bổ như sau:

• Community: 60%
• Team members: 21.51%
• Investors: 17.8%
• Advisors: 0.69%

Đội ngũ phát triển dự án

Cách kiếm và sở hữu UNI Token

Hiện tại bạn có thể sở hữu token UNI bằng cách đăng kí và mua trên các sàn đã niêm yết.

Sàn giao dịch UNI Token

Hiện nay UNI đang được hỗ trợ mua bán trên một số sàn như: Binance, OKEx, Huobi Global, Coinbase, Uniswap,…

Ví lưu trữ token UNI

UNI là token ERC-20 nên bạn có thể lưu trữ trên các ví có hỗ trợ tiêu chuẩn này như:

• Metamask
• Myetherwallet
• Trust Wallet
• Atomic Wallet

9. Tương lai của Uniswap, có nên đầu tư vào UNI không?

Kể từ thời gian đầu khi ra mắt, Uniswap đã giúp thúc đẩy việc áp dụng tiền điện tử trên quy mô lớn. Ngày nay, có rất nhiều DEX đã sao chép chiến lược của nền tảng độc đáo này. Nhưng cho đến nay chưa dự án nào có mức độ thành công như mạng phi tập trung này đạt được.

Tuy nhiên chúng ta cũng có thể thấy một số nhược điểm của Uniswap như sau:

• Fake coin: Với việc bất cứ ai cũng có thể list các token trên Uniswap, những kẻ lừa đảo sẽ list những đồng fake coin để lừa người dùng một cách dễ dàng.
• Giao dịch có khả năng bị thất bại bởi một số nguyên nhân về: Phí gas bạn chọn trả quá ít, không đủ thanh khoản khi pool không đủ tiền để trả cho giao dịch của bạn.

Dù là người tiên phong, nhưng Uniswap vẫn không hề đánh mất vị trí top-tier DEX hiện tại, bất chấp rất nhiều thế lực khác cũng đang nổi lên như Sushiswap, PancakeSwap,…

Khoảng đầu năm 2021, Uniswap cũng ra mắt Uniswap V3 với những cải tiến giúp người dùng có thể tối đa hóa hiệu quả sử dụng vốn, bằng cách cung cấp thanh khoản theo khoảng giá, cũng như kết hợp NFT vào LP token, cho thấy Uniswap chưa bao giờ ngủ quên trong chiến thắng, đội ngũ vẫn miệt mài làm việc.

Nói về số liệu, TVL hiện tại (15/7/2021) cho thấy Uniswap đang ở top 2, chỉ sau Curve, điều này cho thấy sức hút của Uniswap đến nay vẫn không hề suy giảm.

Theo biểu đồ bên dưới, có thể thấy thị phần của Uniswap đã chiếm tới hơn 65% tổng DEX hiện tại. Qua đó, cho thấy tiềm năng tăng trưởng trong tương lai là rất lớn.

10. Sự cạnh tranh đến từ các dự án trên blockchain Ethereum

Uniswap & Curve

Trở lại với hình TVL ở trên, có thể thấy top 1 hiện tại đang là Curve – một DEX chuyên cho việc trao đổi Stablecoin. Với TVL đang gấp 3 so với Uniswap, và gần như bỏ xa các dự án ở dưới, Curve hiện tại đang được xem như DEX rất thành công.

Nhiều anh em sẽ nghĩ rằng Curve với TVL như hiện tại, khả năng rất cao là tương lai cũng sẽ dành được rất nhiều thị phần từ Uniswap. Nhưng thực tế, cả hai hoạt động ở các lĩnh vực khác nhau.

Curve được người dùng sử dụng để swap các Stablecoin như USDT sang DAI, USDC sang BUSD,… dựa trên đặc tính của sàn. Còn Uniswap là một DEX dành cho rất nhiều token, và đặc biệt hơn là hiện nay, Uniswap được sử dụng như một sàn giao dịch cho các dự án IDO list token để người dùng có thể giao dịch ngay mà không cần đợi list sàn CEX – thứ mà Curve không thể làm được.

Nên bề ngoài, có vẻ như cả hai là đối thủ trong DEX, nhưng thực tế, việc bên này phát triển cũng không ảnh hưởng quá nhiều đến sự tăng trưởng của bên còn lại.

Uniswap & Sushiswap

Khác với cặp đấu trên, Uniswap và Sushiswap mới chính là trận chiến thú vị mà chúng ta cần quan sát.

Sushiswap ban đầu chỉ được xem như một bản fork Uniswap ngay thời điểm trend đặt tên dự án theo món ăn ra đời (Burgerswap, PhoSwap,…). Thậm chí, đã có thời kì gặp nhiều phốt đến từ nhà sáng lập ban đầu.

Nhưng dần dần, dưới sự lãnh đạo của 0xMaki và đội ngũ xuất sắc, Sushiswap hiện đang là một DEX mạnh mẽ trong thị trường chỉ đứng sau Uniswap. Việc này có thể được thể hiện qua volume giao dịch trong tháng 6: Nếu volume giao dịch của Uniswap là $43B, thì Sushiswap đứng thứ 2 trong các DEX với $8B.

Vậy còn thị trường thì sao? Nếu Uniswap tập trung sâu về giao dịch, thì Sushiswap chọn cho mình một hướng đi khác, đó là đi theo chiều ngang, với đa dạng sản phẩm như Lending, IDO platform, Trading,… Nên trong tương lai, vẫn có trường hợp cả hai đều ở vị thế chiến thắng.

11. Sự cạnh tranh đến từ các dự án trên các blockchain khác

Không thể phủ nhận, phí giao dịch ở Ethereum là một vấn đề hết sức đau đầu. Ở tháng 7-8/2020, khi trào lưu Yield Farming và token pump mạnh ở Uniswap ra đời, đã đẩy phí giao dịch lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm. Điều này gây trở ngại rất lớn với những nhà giao dịch nhỏ lẻ.

Câu chuyện vẫn tiếp tục cho đến tháng 2-3/2021, khi MEV bắt đầu nổi lên với việc các bot tham gia gas war, đẩy phí giao dịch lên cao một lần nữa. Để giải thích dễ hiểu hơn, MEV là việc các thợ đào (miners) lợi dụng quyền hạn của mình để sắp xếp thứ tự giao dịch và kiếm lời cho bản thân, cụ thể, họ sẽ ưu tiên xử lý những giao dịch sẵn sàng chịu phí cao hơn, chứ không xử lý theo quy tắc First come, First Service theo thời gian người dùng đưa lệnh on-chain vào.

Lúc này, đã xuất hiện một bước ngoặc mới ở Binance Smart Chain: PancakeSwap.

PancakeSwap cũng xuất thân là một fork của Uniswap như Sushiswap. Dự án đã giải quyết nhược điểm phí giao dịch cao của Uniswap trên Ethereum, hút dòng tiền qua Binance Smart Chain rất nhiều. Sau đó, không chấp nhận mình chỉ đơn thuần là một bản fork, PancakeSwap đã ra mắt rất nhiều tính năng, khiến dự án trở thành DEX biểu tượng khi cộng đồng nhắc đến Binance Smart Chain.

Anh em có thể xem thêm về mô hình PancakeSwap để biết chi tiết cách hoạt động của từng tính năng bên trong nó, từ đó sẽ hiểu vì sao PancakeSwap lại thành công như vậy.

Ngoài ra, dù phí giao dịch hiện đã giảm nhiệt rất nhiều, nhưng các blockchain khác cũng dần ra các DEX riêng với mục đích kéo dòng tiền về hệ sinh thái của mình. Ta có QuickSwap trên Polygon, Raydium, Orca trên Solana,…

Trong cuộc chiến này, liệu Uniswap có giữ vững được vị trí top DEX của mình? Điều này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào chiến lược của Uniswap.

12. Tổng kết

Như vậy, mình đã giới thiệu với anh em về Uniswap là gì và tất cả mọi thông tin chi tiết về sàn Uniswap. Qua đây, mình hy vọng sẽ cung cấp cho các bạn thêm thông tin về Uniswap cũng như những lợi ích mà nó mang lại

Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là một loại sàn giao dịch chuyên về các giao dịch ngang hàng của tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số. Không giống như các sàn giao dịch tập trung (CEX), DEX không yêu cầu bên thứ ba hoặc bên trung gian đáng tin cậy để tạo điều kiện cho việc trao đổi tiền điện tử.

Nguyên lý cốt lõi của tiền điện tử là sự không trung gian của tài chính, bởi vì nó làm tăng sự tự do kinh tế của các cá nhân ở khắp mọi nơi trên thế giới cho dù họ có thể là ai. DEX là một thành phần cốt lõi của tài chính phi tập trung (DeFI). Có thể cho rằng, nếu không có các DEX chất lượng cao, chất lượng cao, DeFi sẽ không có được sự phát triển đáng kinh ngạc mà nó có được. Đọc thêm: DeFi là gì? DEX đã bùng nổ phổ biến trên Ethereum, nhưng kể từ đó đã chuyển sang mọi blockchain với chức năng hợp đồng thông minh cho mục đích chung. DEX rất quan trọng đối với hệ sinh thái của blockchain, vì chúng là Ứng dụng phi tập trung (dAPP) đầu tiên mà bạn thường tương tác khi đến với một chuỗi mới. Chúng là cách bạn trao đổi vào và ra khỏi các loại tiền điện tử. Ngoài việc tạo điều kiện trao đổi giữa các loại tiền điện tử khác nhau, nhiều DEX cũng có các cách để kiếm tiền điện tử mà không cần giao dịch.

Sàn DEX là gì?

Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là một loại sàn giao dịch chuyên về các giao dịch ngang hàng của tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số. Không giống như các sàn giao dịch tập trung (CEX), DEX không yêu cầu bên thứ ba hoặc bên trung gian đáng tin cậy để tạo điều kiện cho việc trao đổi tiền điện tử.

Nguyên lý cốt lõi của tiền điện tử là sự không trung gian của tài chính, bởi vì nó làm tăng sự tự do kinh tế của các cá nhân ở khắp mọi nơi trên thế giới cho dù họ có thể là ai. DEX là một thành phần cốt lõi của tài chính phi tập trung (DeFI). Có thể cho rằng, nếu không có các DEX chất lượng cao, chất lượng cao, DeFi sẽ không có được sự phát triển đáng kinh ngạc mà nó có được. Đọc thêm: DeFi là gì?

DEX đã bùng nổ phổ biến trên Ethereum, nhưng kể từ đó đã chuyển sang mọi blockchain với chức năng hợp đồng thông minh cho mục đích chung. DEX rất quan trọng đối với hệ sinh thái của blockchain, vì chúng là Ứng dụng phi tập trung (dAPP) đầu tiên mà bạn thường tương tác khi đến với một chuỗi mới. Chúng là cách bạn trao đổi vào và ra khỏi các loại tiền điện tử. Ngoài việc tạo điều kiện trao đổi giữa các loại tiền điện tử khác nhau, nhiều DEX cũng có các cách để kiếm tiền điện tử mà không cần giao dịch. Đọc thêm: DApp là gì?

DEX hoạt động như thế nào?

DEX đã tồn tại trong tiền điện tử ở dạng này hay dạng khác kể từ năm 2012 đến năm 2014, tùy thuộc vào cách bạn đủ điều kiện nhận DEX. DEX nào là DEX đầu tiên có thể bị tranh cãi, tuy nhiên, có vẻ như rõ ràng rằng một DEX cụ thể đã thay đổi cục diện mãi mãi: Uniswap. Uniswap mang theo nó là nhà tạo lập thị trường tự động phi tập trung (AMM) đầu tiên hoạt động. Trước AMM, DEX phải vật lộn với vấn đề thanh khoản. AMM đã làm cho việc thêm thanh khoản trở nên dễ dàng và hấp dẫn hơn.

Trước khi Uniswap ra đời cùng với AMM hoạt động, giao dịch trên DEX diễn ra chậm và các loại tiền điện tử trên sàn giao dịch thường được giao dịch ở mức cao hơn so với cùng một loại tiền điện tử trên CEX. Điều này là do trước AMM, DEX đã cố gắng bắt chước cách các sàn giao dịch tập trung tạo điều kiện cho các giao dịch. Vấn đề là các phương pháp được sử dụng bởi CEX sử dụng các kỹ thuật đòi hỏi nhiều tính toán với độ trễ thấp. Việc dịch các phương thức tương tự sang DEX có nghĩa là chúng chậm hơn nhiều và vẫn yêu cầu một số tập trung. Tệ hơn nữa, kinh nghiệm kém về các DEX ban đầu khiến mọi người không muốn cung cấp tiền của họ để giao dịch chống lại, điều này đã ngăn cản các DEX đó đạt được lực kéo và thu thập được tính thanh khoản cần thiết.

AMM đã giải quyết vấn đề này bằng cách khuyến khích việc tạo ra các nhóm thanh khoản và cho phép các nhóm đó được giao dịch theo thuật toán. Khuyến khích có hình thức chia sẻ phí. Cụ thể, những người thêm thanh khoản vào DEX sẽ nhận được một phần phí được tạo ra khi những người tham gia khác giao dịch. Đối với thuật toán giao dịch, nó liên quan đến một công thức cân bằng số dư còn lại của hai tài sản trong một cặp giao dịch. Điều quan trọng cần nhớ là hai tài sản không được ghép nối tích cực trong thời gian thực, thay vào đó, một chương trình xác định giá tùy thuộc vào số lượng còn lại của cả hai tài sản.

Ưu điểm của DEX là gì?

Phi tập trung mang lại nhiều lợi thế hơn so với các đối tác tập trung. Đầu tiên, các loại tiền điện tử mới hầu như luôn xuất hiện sớm hơn đáng kể trên DEX so với CEX. Điều này là do các CEX phải thêm các tập tin tiền điện tử vào hệ thống của họ theo cách thủ công. Việc thêm các dự án mới thường đòi hỏi các lớp tuân thủ, thử nghiệm và ủy quyền bởi các lớp quản lý. Với DEX, bất kỳ mã thông báo mới nào cũng có thể tự động được thêm vào sàn giao dịch mà không cần hỏi bất kỳ ai.

DEX không yêu cầu các biện pháp Biết khách hàng của bạn (KYC) hoặc chống rửa tiền (AML). Bản thân sàn giao dịch không tồn tại trong bất kỳ khu vực pháp lý nào, vì vậy không có khuôn khổ quy định nào áp dụng cho sàn giao dịch này. Điều này có một số ý nghĩa. Thứ nhất, DEX bảo vệ quyền riêng tư. Bạn có thể sử dụng DEX một cách ẩn danh mà không cần phải tiết lộ thông tin về bản thân, bao gồm cả thông tin tài chính như số dư tài khoản của bạn. Hơn nữa, bạn có thể bắt đầu giao dịch ngay lập tức với DEX. Không có quy trình xác minh kéo dài nào phải vượt qua trước khi bạn có thể giao dịch.

DEX có thể mang lại lợi ích cho tất cả mọi người, nhưng chúng có nhiều tiện ích nhất trong thế giới đang phát triển, nơi mà việc thiếu cơ sở hạ tầng tài chính mạnh mẽ đã cản trở các doanh nghiệp tài chính truyền thống chấp nhận nhiều khách hàng. Ngân hàng quốc tế ước rằng 1 tỷ người không có bằng chứng nhận dạng chính thức. Những người này sẽ không thể vượt qua các biện pháp KYC AML lỏng lẻo nhất, nhưng với quyền truy cập internet, họ có thể giao dịch trên DEX.

Cuối cùng, bạn không phải giao dịch để kiếm tiền trên DEX. Có một số cách để kiếm tiền, ví dụ: bất kỳ ai cũng có thể cung cấp tính thanh khoản trên DEX và kiếm được một phần phí. Ngoài ra, nhiều DEX tích hợp phần thưởng tiền thưởng. Chúng thường được thanh toán bằng mã thông báo quản trị của DEX.

Nhược điểm của DEX là gì?

Cho đến nay, rào cản lớn nhất đối với việc sử dụng DEX là khó khăn về giao diện người dùng / người dùng. Thật khó hiểu và khó lấy tiền điện tử vào ví, sau đó điều hướng giao diện người dùng của hầu hết các DEX. Có rất nhiều bài học bổ sung liên quan trước khi bạn có thể thực hiện một giao dịch duy nhất. Điều này có thể trở nên khó khăn hơn bởi thực tế là các giao dịch thường không thành công vì nhiều lý do và sự hỗ trợ đôi khi không đặc biệt hữu ích.

Bởi vì bất kỳ ai cũng có thể thêm một tập hợp tiền điện tử vào DEX, nên các trò gian lận luôn xuất hiện. Bất kỳ dự án hợp pháp nào cũng sẽ sinh ra hàng chục dự án lừa đảo có cùng tên hoặc các tên hơi khác nhau để cố gắng lừa bạn hoán đổi các loại tiền điện tử của mình. Ngoài ra, vì không có dự án nào trong số này cần phải được kiểm tra trước nên các dự án có vẻ hợp pháp có thể trở thành trò lừa đảo lấy tiền của bạn. Để tham gia vào không gian miền tây hoang dã, không được kiểm soát này, bạn cần phải nghiên cứu trước khi giao dịch một đồng tiền mới. Bạn có thể đọc sách trắng, tham gia các nhóm Telegram và Discords, tìm kiếm trên Twitter hoặc đọc các blog và bài báo trên Medium.

Mọi hành động bạn thực hiện trên DEX đều yêu cầu sử dụng gas, điều này có thể tốn kém. Trên Ethereum, blockchain phổ biến nhất cho đến nay, chỉ cần hoán đổi trên một DEX có thể tốn tới 100 đô la (tùy thuộc vào trạng thái tắc nghẽn tại thời điểm giao dịch). Các chuỗi khác có phí thấp hơn, mặc dù hoạt động cũng ít hơn nhiều. Một hạn chế khác là AMM, đặc biệt là khi thanh khoản bị hạn chế, vẫn bị trượt giá. Bạn càng muốn giao dịch nhiều, thì khả năng giá sẽ trượt so với mức bạn muốn trả càng nhiều. Cuối cùng, vì hoạt động DEX là tất cả trên chuỗi nên công khai, các chương trình (bot) có thể theo dõi những gì mọi người đang cố gắng giao dịch và chạy trước các lệnh của họ. Điều này có nghĩa là bạn sẽ phải trả nhiều hơn cho giao dịch của mình so với những gì bạn sẽ có.

Cuối cùng, việc cung cấp tính thanh khoản trong một nhóm thanh khoản đi kèm với một số rủi ro so với các sàn giao dịch tập trung. Điều này phần lớn là do việc thêm hoặc xóa thanh khoản khỏi nhóm thanh khoản sẽ tốn một lượng gas, mất nhiều thời gian hơn để thực hiện và các công cụ có sẵn để chủ động quản lý nhóm thanh khoản ngay cả đối với các hành động khiêm tốn như loại bỏ thanh khoản, đòi hỏi nhiều kiến ​​thức kỹ thuật hơn so với các sàn giao dịch tập trung. Đối với các nhà đầu tư ít phức tạp hơn, có khả năng sinh lợi nhiều hơn nếu chỉ nắm giữ các tài sản tiền điện tử của bạn, thay vì đặt chúng vào một nhóm thanh khoản.

Đầu tiên, tồn tại web1 – hay còn gọi là internet, thứ mà tất cả chúng ta đều biết và yêu thích. Sau đó là web2 – web do người dùng tự tạo, theo sau sự xuất hiện của phương tiện truyền thông xã hội. Bây giờ, ở bất cứ đâu, mọi người đều đang nói về web3 (hoặc đôi khi là web 3.0) – được cho là bước tiến lớn tiếp theo của Internet. Nhưng nó chính xác là gì?

Vâng, có nhiều ý kiến khác nhau về điều này. Web3 hiện vẫn chưa được hoàn thành và chưa được định nghĩa chính xác. Tuy nhiên, cơ bản là nó sẽ được phân cấp (decentralized) – thay vì được kiểm soát bởi các chính phủ và tập đoàn như internet ngày nay – và ở một mức độ nào đó, nó được kết nối với khái niệm “metaverse”.

Trước khi chúng tôi bắt đầu – chỉ để tránh nhầm lẫn – điều đáng nói là, cho đến vài năm trước, thuật ngữ “web 3.0” thường được sử dụng để mô tả những gì hiện được gọi là “ sementic web .” Đây là khái niệm được đưa ra cho một mạng lưới internet giữa máy với máy (machine-to-machine internet) bởi “cha đẻ của internet “, Tim Berners-Lee. Từ ngữ được định nghĩa theo cách dùng và hiện nay thuật ngữ này thường được sử dụng để mô tả một thứ khác. Tuy nhiên, các khái niệm của Berners-Lee được coi là một phần của web3.

Web phi tập trung (Decentralized web) là gì?

Trước tiên, hãy tìm hiểu về sự phân quyền. Ngày nay, tất cả cơ sở hạ tầng mà các trang web phổ biến thường thuộc sở hữu của các công ty và được kiểm soát bởi các quy định do chính phủ đặt ra. Bởi vì đây là cách đơn giản nhất để xây dựng cơ sở hạ tầng mạng – một người chi trả để cài đặt máy chủ mà mọi người sẽ muốn truy cập vào và thiết lập phần mềm trên máy chủ đó, sau đó người đó có thể tính phí người dùng hoặc cho phép chúng ta sử dụng miễn phí, miễn là chúng ta tuân thủ các quy tắc được đặt ra.

Ngày nay, chúng ta có các lựa chọn khác và đặc biệt là Công nghệ Blockchain. Blockchain là một phương pháp lưu trữ dữ liệu trực tuyến tương đối mới, được xây dựng dựa trên hai khái niệm cốt lõi là mã hóa và thuật toán phân tán.

Mã hóa có nghĩa là dữ liệu được lưu trữ trên blockchain chỉ có thể được truy cập bởi những người có quyền – ngay cả khi dữ liệu được lưu trữ trên máy tính của người khác, chẳng hạn như chính phủ hoặc tập đoàn.

Và thuật toán phân tán có nghĩa là tệp được chia sẻ trên nhiều máy tính hoặc máy chủ. Nếu một bản sao cụ thể của nó không khớp với tất cả các bản sao khác, thì dữ liệu trong tệp đó không hợp lệ. Điều này tạo thêm một lớp bảo mật khác, có nghĩa là không ai khác ngoài người kiểm soát dữ liệu có thể truy cập hoặc thay đổi dữ liệu mà không có sự cho phép của người sở hữu nó hoặc toàn bộ mạng lưới phân tán.

Tổng hợp lại, những khái niệm này có nghĩa là dữ liệu có thể được lưu trữ để nó luôn nằm dưới sự kiểm soát của chủ sở hữu, ngay cả khi nó được lưu trữ trên một máy chủ thuộc sở hữu của một công ty hoặc chịu sự kiểm soát của một chính quyền địa phương. Chủ sở hữu hoặc chính phủ không bao giờ có thể truy cập hoặc thay đổi dữ liệu mà không có chìa khóa mã hóa để chứng minh họ sở hữu dữ liệu đó. Và ngay cả khi họ tắt hoặc xóa máy chủ của mình, dữ liệu vẫn có thể truy cập được trên một trong hàng trăm máy tính khác được lưu trữ trên đó. Khá thông minh nhỉ?

Các khái niệm quan trọng khác thường được sử dụng liên quan đến cơ sở hạ tầng kỹ thuật của web3 phần lớn được xây dựng trên phần mềm nguồn mở, không cần tin cậy và không cần cho phép.

Không tin cậy có nghĩa là các tương tác và giao dịch có thể diễn ra giữa hai bên mà không cần bên thứ ba đáng tin cậy. Điều này không nhất thiết phải xảy ra trên web2 trở xuống vì bạn phải chắc chắn rằng bất kỳ ai sở hữu phương tiện bạn đang sử dụng để tương tác hoặc giao dịch không thao túng thông tin liên lạc của bạn.

Một ví dụ điển hình về giao dịch không cần tin cậy của web3 là gửi Bitcoin trực tiếp cho người khác – không phải qua sàn giao dịch trực tuyến hoặc ví được lưu trữ trên máy chủ tập trung. Toàn bộ quá trình thực hiện giao dịch được kiểm soát bởi thuật toán và mã hóa blockchain, và gần như không có khả năng bất kỳ ai có thể xâm nhập và phá nó.

Tương tự, “không cần cho phép” có nghĩa là không bên nào trong giao dịch hoặc tương tác phải xin phép bên thứ ba (chẳng hạn như nhà cung cấp dịch vụ hoặc chính phủ).

Nhân tiện, nếu bạn nghĩ rằng tất cả những điều này nói về việc tránh sự can thiệp của chính phủ nghe có vẻ hơi phi chính phủ hoặc theo chủ nghĩa tự do, thì bạn không đơn độc! Vẫn còn những câu hỏi lớn cần được giải đáp về những tác động của việc thiếu sự giám sát hoặc kiểm soát này đối với sự an toàn và hợp pháp. Chúng tôi đã chứng kiến ​​các chính phủ cố gắng tạo ra luật cho phép họ duy trì một số mức độ kiểm soát đối với sự liên lạc và tương tác trên web3. Điều này bao gồm các chỉ dẫn của Chính phủ Vương quốc Anh rằng họ muốn điều khiển khả năng gửi tin nhắn được mã hóa từ đầu đến cuối của công dân.

Khái niệm Web3 – DAO

Tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) là một khái niệm web3 mô tả một nhóm, công ty hoặc tập thể bị ràng buộc bởi các quy tắc và quy định được mã hóa thành một blockchain. Ví dụ: trong một cửa hàng dựa trên DAO, giá của tất cả các mặt hàng, cũng như thông tin chi tiết về những người được thanh toán từ doanh nghiệp, sẽ được lưu giữ trên một blockchain. Các cổ đông trong DAO sẽ có thể bỏ phiếu để thay đổi giá cả hoặc chọn ra người nhận tiền.

Tuy nhiên, không một cá nhân nào có thể thay đổi các quy tắc mà không có sự cho phép. Và không ai sở hữu cơ sở hạ tầng vật chất, chẳng hạn như chủ sở hữu máy chủ, hoặc chủ sở hữu của cơ sở lưu trữ lợi nhuận, hoàn toàn không thể can thiệp theo bất kỳ cách nào, như là ôm tiền bỏ trốn!

Điều quan trọng, các DAO – về lý thuyết – loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về những “người trung gian” cần thiết để điều hành một tổ chức – chẳng hạn như chủ ngân hàng, luật sư, kế toán và chủ nhà.

Trí tuệ nhân tạo (AI) và web 3.0

Hầu hết mọi người tin rằng AI sẽ đóng một vai trò quan trọng trong web3. Điều này là do sự tương tác giữa máy với máy và việc ra quyết định sẽ cần thiết để chạy nhiều ứng dụng web3.

Làm thế nào để metaverse phù hợp với web3?

Khái niệm quan trọng cuối cùng về web3 mà chúng ta phải đề cập là metaverse. Liên quan đến web3, thuật ngữ “metaverse” bao hàm sự lặp lại tiếp theo của giao diện người dùng internet – giao diện người dùng mà qua đó chúng ta tương tác với thế giới trực tuyến, giao tiếp với những người dùng khác và thao tác dữ liệu.

Chỉ trong trường hợp bạn đã bỏ qua tất cả những điều cường điệu – ý tưởng của metaverse là nó sẽ là một phiên bản mạng xã hội, sống động và vững chắc hơn nhiều mà tất cả chúng ta đều biết và yêu thích. Nó sẽ sử dụng các công nghệ như thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để thu hút chúng ta, cho phép chúng ta tương tác với thế giới kỹ thuật số một cách tự nhiên và sống động hơn, ví dụ như sử dụng bàn tay ảo để nhặt và thao tác các vật thể, và dùng giọng nói của chúng ta để đưa ra hướng dẫn cho máy móc hoặc nói chuyện với người khác. Theo nhiều cách, metaverse có thể được coi là giao diện mà qua đó con người sẽ tương tác với các công cụ và ứng dụng web3.

Có thể tạo các ứng dụng web3 mà không liên quan đến metaverse – Bitcoin là một ví dụ – nhưng người ta cho rằng công nghệ và trải nghiệm metaverse sẽ đóng một vai trò quan trọng trong cách các ứng dụng tương tác với cuộc sống của chúng ta.

Tất cả điều này nghe có vẻ tuyệt vời, và chắc hẳn mọi người đều thích nó, phải không?

Thực ra là không. Cần phải lưu ý rằng đã có rất nhiều chỉ trích về web3. Elon Musk đã đưa ra một số nhận xét, tuyên bố rằng nó “có vẻ giống một lời quảng cáo hơn là thực tế hiện tại” và tweet “Có ai đã thấy web3 chưa? Tôi không thể tìm thấy nó”.

Mặt khác, cựu Giám đốc điều hành Twitter, Jack Dorsey, đã đặt câu hỏi liệu nó có miễn phí và dễ tiếp cận như nhiều người muốn hay không. Anh ấy nói, “Bạn không sở hữu web3. VC và LP của họ thì có. Nó sẽ không bao giờ thoát khỏi sự thúc đẩy của họ. Cuối cùng thì nó vẫn là một thực thể tập trung với một cái mác khác.”

Những người khác không thích đề xuất hiện tại về web3 do thực tế là chúng được xây dựng trên blockchain, đôi khi có thể rất tốn năng lượng, góp phần tạo ra lượng khí thải carbon và biến đổi khí hậu. Ví dụ, blockchain Bitcoin ước tính tiêu thụ lượng năng lượng tương đương với Phần Lan. Các blockchains khác – chẳng hạn như những blockchain được xây dựng trên thuật toán bằng chứng cổ phần (proof-of-stake) thay vì bằng chứng công việc (proof-of-work), không tốn nhiều năng lượng.

Một số ví dụ về ứng dụng web 3.0

Hãy xem một số ví dụ về web3 trong thực tế:

Bitcoin – Tiền điện tử đã tồn tại hơn mười năm và giao thức của nó được phân cấp, mặc dù không phải tất cả hệ sinh thái của nó đều như vậy.

Diaspora – Mạng xã hội phi lợi nhuận, phi tập trung.

Steemit – Nền tảng xã hội và blog dựa trên blockchain.

Augur – Thị trường giao dịch hối đoái phi tập trung.

OpenSea – Một thị trường để mua và bán NFT, chính nó được xây dựng trên chuỗi khối Ethereum.

Sapien – Một mạng xã hội phi tập trung khác, được xây dựng trên chuỗi khối Ethereum.

Uniswap – Trao đổi tiền điện tử phi tập trung.

Everledger – Nền tảng chuỗi cung ứng, có nguồn gốc và tính xác thực dựa trên blockchain.