Như chúng ta đã biết, các blockchain thế hệ thứ ba nhằm giải quyết các thiếu sót cơ bản bao gồm khả năng mở rộng và khả năng tương tác, có nghĩa là blockchain có thể duy trì việc áp dụng hàng loạt và không gặp phải các vấn đề như thời gian giao dịch chậm hay hệ thống rời rạc thiếu tương tác với nhau.

Một trong những giải pháp của blockchain thế hệ thứ 3 đang nổi lên hiện nay là Modular Blockchain. Chúng chia tách các nhiệm vụ (đồng thuận, dữ liệu khả dụng, thực thi, giải quyết tranh chấp) cho các lớp chuyên biệt xử lý, khi các module làm tốt nhiệm vụ của mình thì bài toán blockchain trilemma có thể giải.

Trước đi vào chi tiết chúng ta cùng nhìn lại Monolithic Blockchain (Blockchain nguyên khối) để hiểu tại sao lại cần mô đun hóa blockchain để giải quyết bài toán mở rộng nhé.

1. Blockchain nguyên khối

Cấu trúc blockchain nguyên khối

Các blockchains nguyên khối đã xuất hiện hơn một thập kỷ nay. Các blockchain này chủ yếu được đặc trưng bởi khả năng xử lý ba tính năng cốt lõi: sự đồng thuận (tùy thuộc vào việc chúng là PoW hay PoS), tính khả dụng của dữ liệu (số lượng không gian khối) và thực hiện các giao dịch. Một blockchain nguyên khối sẽ thực hiện tất cả ba thành phần cốt lõi đó trong cùng một không gian Layer 1. Do đó Monolithic Blockchain không thể giải được bài toán blockchain trilemma bởi vì các mục tiêu sẽ mâu thuẫn nhau:

• Mục tiêu Data availability: Nếu một blockchain nhằm mục đích có thông lượng cao, nó sẽ tăng không gian khối của nó và cố gắng có nhiều giao dịch hơn trong cùng một khối. Điều này sẽ gây áp lực cho các nhà cung cấp dịch vụ Node vì họ sẽ phải tăng dung lượng lưu trữ và có thể dẫn đến việc họ bỏ mạng lưới do không có đủ nguồn lực (dù là kỹ thuật hay tài chính). Kịch bản này sẽ làm giảm tính bảo mật và phân quyền.
• Mục tiêu Executive: Việc chuyển giao dịch nhanh chóng thông qua ít Node hơn và tất cả chúng đều đạt được sự đồng thuận sẽ dễ dàng hơn nhiều so với chuyển chúng qua một số lượng lớn các Node trải rộng trên toàn thế giới. Số lượng Validator trên mạng càng lớn thì mạng càng mất nhiều thời gian để xác thực các giao dịch. Nếu bạn muốn tăng thông lượng (tức là số lượng giao dịch đang được xử lý mỗi giây), mạng có thể giảm số lượng Node. Nhưng điều này, một lần nữa, đi kèm với cái giá phải trả là phân quyền và bảo mật.
• Mục tiêu Consensus: Tất cả các blockchain phi tập trung đều nhằm hoàn thành mục tiêu đồng thuận (consensus) với các yêu cầu đầu vào của Node ở mức thấp. Trong những ngày đầu của Bitcoin, bạn có thể sử dụng máy tính của riêng mình để khai thác Bitcoin. Tuy nhiên theo thời gian, độ khó khai thác tăng lên gấp bội và yêu cầu phần cứng rất cao. Còn POS thì vốn của các validator bị khóa (hay còn gọi là Stake).

Ưu điểm của Blockchain nguyên khối

Blockchain nguyên khối có tính liền mạch trong nội bộ mạng. Ở quy mô nhỏ nó có thể cung cấp cho tất cả người dùng trên một chuỗi duy nhất hoặc một nhóm chuỗi liên kết chặt chẽ với nhau sống trong một mạng duy nhất.

Blockchain nguyên khối thiết kế đơn giản hơn so với thiết kế mô đun

Hạn chế của Blockchain nguyên khối

Hạn chế lớn nhất của Blockchain nguyên khối là không thể giải được bài toán blockchain trilemma. Như đã nêu ở trên, các mục tiêu sẽ mâu thuẫn với nhau:

• Nếu một blockchain phi tập trung, nó sẽ an toàn. Nhưng để duy trì tính bảo mật, nó không thể không được mở rộng và do đó cung cấp thông lượng thấp hơn.
• Nếu một blockchain có thể mở rộng và phi tập trung, thì có khả năng nó không an toàn vì sẽ có rào cản đối với các Validator.
• Nếu một blockchain có thể mở rộng và an toàn, thì nó sẽ tập trung.

Không thể tối ưu hóa một monolithic blockchain để có được cả ba nhiệm vụ bảo mật, phi tập trung và khả năng mở rộng. Và đó là lý do tại sao, họ phải nhờ đến sự trợ giúp từ bên ngoài, chẳng hạn như các Sharding, Layer 2… Đây là nơi các modular blockchains xuất hiện và thay đổi toàn bộ cuộc chơi xung quanh thiết kế blockchain.

2. Modular blockchain là gì?

Mô đun hóa nghĩa là tách hệ thống thành một số bộ phận hoặc thành phần có thể quản lý được và được phát triển độc lập. Trong kiến trúc modular blockchain, lớp thực thi độc lập với lớp đồng thuận cơ sở và lớp dữ liệu khả dụng. Có thể chia các lớp cơ sở của modular blockchain như sau:

Lớp Consensus (lớp đồng thuận)

Lớp đồng thuận là lớp đồng ý về nội dung và trình tự giao dịch, duy trì tính bảo mật của blockchain cơ bản.

Hai cơ chế đồng thuận phổ biến nhất là POW và POS. Với Proof-of-work (PoW), tính bảo mật của mạng phụ thuộc vào phần cứng tính toán mà các thợ đào sử dụng, bạn cần phần cứng đắt tiền (theo thời gian sẽ lỗi thời và cần được nâng cấp). Với Proof of Stake (POS), bạn chỉ cần tạo một node (có thể rất dễ thiết lập) và gửi số vốn tối thiểu cần thiết để tham gia vào validator. Do đó, PoS giúp nhiều validator hơn tham gia vào sự đồng thuận của mạng lưới một cách dễ dàng.

Lớp Data availability (lớp dữ liệu khả dụng)

Lớp dữ liệu khả dụng là lớp đảm bảo rằng dữ liệu giao dịch có sẵn cho người dùng và nhà sản xuất khối (các Node đồng thuận). Điều này đảm bảo rằng dữ liệu giao dịch đằng sau tiêu đề khối (block header) được xuất bản và có sẵn để bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng tính toán trạng thái và kiểm tra các chuyển đổi trạng thái.

Như trường hợp của Ethereum 2.0, Sharding giúp chia nhỏ lớp dữ liệu của Ethereum, các trình xác thực trên mạng sẽ lan rộng trên các mạng nhỏ hơn (các committees). Các mạng nhỏ hơn này sau đó xác minh các giao dịch khác nhau trên blockchain. Điều này giúp tăng không gian khối trên chuỗi đó một cách hiệu quả, do đó tăng thông lượng tổng thể của mạng.

Lớp Execution (lớp thực thi)

Lớp thực thi là lớp hỗ trợ thực hiện các giao dịch và cho phép triển khai và tương tác với các hợp đồng thông minh. Một lớp thực thi chỉ đơn giản là một chuỗi chuyên cung cấp môi trường cho các ứng dụng hoạt động và xử lý các giao dịch tương tác với các ứng dụng đó. Nó không có sự đồng thuận hoặc tính khả dụng của dữ liệu… nó giống như một bản rollup.

Lớp Settlement

Settlement là một lớp để hoàn thiện các giao dịch, giải quyết tranh chấp, xác thực bằng chứng và làm cầu nối giữa các lớp thực thi khác nhau.

3. Modular Blockchain hoạt động như thế nào?

Các modular blockchains hoạt động dựa trên nguyên tắc mô-đun, tức là tách một hệ thống thành các thành phần riêng biệt có thể được kết hợp theo nhiều cách khác nhau để đạt được các mục tiêu cụ thể. Tính mô-đun phụ thuộc vào sự chuyên môn hóa: mỗi thành phần chỉ có thể làm một số việc, nhưng phải làm tốt chúng. Bạn có thể nghĩ về các thành phần mô-đun như những miếng Lego có thể được kết hợp để tạo thành các cấu trúc khác nhau.

Chuỗi mô-đun là một thành phần nằm trong một “ngăn xếp mô-đun” (modular stack) lớn hơn của các chuỗi khối có thể được kết hợp để đạt được các mục đích khác nhau. Các blockchains mô-đun hoạt động như “các mô-đun có thể cắm được” và có thể được hoán đổi hoặc hợp nhất với nhau tùy thuộc vào trường hợp sử dụng.

4. Lợi ích của thiết kế mô đun là gì?

Các thiết kế blockchain mô-đun mang lại những lợi ích sau: khả năng mở rộng, tính linh hoạt và khả năng khởi chạy các blockchain mới.

Khả năng mở rộng

Những khó khăn về quy mô chủ yếu xảy ra khi một blockchain cố gắng xử lý tất cả các hoạt động cùng một lúc dưới một lớp duy nhất. Việc áp dụng mô-đun cho các blockchains (phân tách các nhiệm vụ giữa các lớp khác nhau) giúp cải thiện quy mô mà không đưa ra các giả định về niềm tin không tốt.

Ví dụ: Rollup tập trung vào việc thực thi cung cấp khả năng mở rộng lớn hơn các chuỗi thông thường. Tuy nhiên, họ vẫn đạt được mức độ bảo mật cao bằng cách dựa vào Ethereum để có được sự đồng thuận và tính khả dụng của dữ liệu.

Khả năng khởi chạy các blockchain mới

Việc khởi chạy một blockchain mới có thể khó khăn do nhu cầu xây dựng các đặc tính bảo mật của nó. Chuỗi POS có thể cần thiết lập phân phối rộng rãi các token để tránh rủi ro tập trung, trong khi chuỗi POW có thể cần thu hút các thợ đào để ngăn một số bên kiểm soát tỷ lệ băm của mạng.

Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu các nhà phát triển có thể tập trung vào mức tối thiểu, chẳng hạn như thực thi và cắm vào một thành phần modular blockchain khác để xử lý các tác vụ cụ thể, chẳng hạn như bảo mật? Bằng cách tận dụng các thiết kế mô-đun, các blockchains mới có thể khởi chạy nhanh hơn mà không phải lo lắng về việc lấy chính xác mọi phần của kiến trúc.

Tính linh hoạt

Tính mô-đun mang lại sự linh hoạt mà các chuỗi nguyên khối không thể cung cấp. Sự tập trung của Bitcoin vào phân quyền (decentralization) và bảo mật (security) sẽ tự động loại trừ khả năng mở rộng (scalability), trong khi các chuỗi thông lượng cao thường đánh đổi một số biện pháp phân quyền và bảo mật.

Các chuỗi mô-đun được xây dựng có mục đích mang lại tính linh hoạt cao hơn đối với việc đánh đổi và triển khai thiết kế. Ví dụ: một hệ thống modular blockchain có thể bao gồm các chuỗi mô-đun tập trung vào bảo mật và tính khả dụng của dữ liệu, trong khi các chuỗi khác tập trung vào thực thi. Dưới đây là cách cả hai đều được hưởng lợi từ thiết kế mô-đun:

• Lớp bảo mật và lớp dữ liệu khả dụng được hưởng lợi từ khả năng mở rộng bổ sung vì các giao dịch được xử lý riêng biệt. Nó chỉ cần thực thi tính hợp lệ ngoài chuỗi (off-chain execution) và đảm bảo tính khả dụng của dữ liệu ngoài chuỗi (off-chain data availability). Đây là cách khả năng mở rộng của Ethereum được hưởng lợi từ việc sử dụng các bản rollup.
• Lớp thực thi (được tối ưu hóa cho khả năng mở rộng) được hưởng lợi từ bảo mật bổ sung bằng cách tận dụng các thuộc tính của chuỗi mẹ. Đây là cách Lớp 2 được hưởng lợi từ sự phân quyền (decentralization) của Ethereum.

5. Hạn chế của Modular blockchain

Các thiết kế modular blockchain có những nhược điểm sau: bảo mật, độ phức tạp và giá trị token.

Security (Bảo mật)

Không giống như chuỗi nguyên khối, chuỗi mô-đun không thể đảm bảo chất lượng bảo mật của chính nó. Nếu lớp bảo mật (thường xử lý sự đồng thuận và tính khả dụng của dữ liệu) không hiệu quả, chuỗi mô-đun có nguy cơ thất bại. Ví dụ nếu lớp đồng thuận L1 thất bại thì L2 cũng có nguy cơ thất bại.

Sự phức tạp

Việc triển khai các thiết kế modular blockchain dẫn tới nhiều vấn đề phức tạp mới. Ví dụ: Các lớp thực thi phải yêu cầu các cơ chế phức tạp nhất định, chẳng hạn như bằng chứng gian lận (fraud proofs) và bằng chứng hợp lệ (validity proofs), cho phép lớp bảo mật thực thi tính hợp lệ của các chuyển đổi trạng thái ngoài chuỗi (off-chain).

Giá trị của native token

Một số chuỗi mô-đun có thể khó thu hút giá trị cho các token gốc của chúng do các ứng dụng hạn chế của chúng. Ví dụ: một mô đun hoàn toàn tập trung vào sự đồng thuận và tính khả dụng của dữ liệu thì token có thể sẽ ít tiện ích được sử dụng hơn so với một lớp thực thi. Việc thu hút người tham gia vào các mạng như vậy cũng có thể khó khăn hơn.

6. Một số modular blockchain điển hình

Chúng ta cùng xem xét một số cấu trúc mô đun điển hình như Ethereum 2.0, Polkadot, Cosmos, Near, Celestia.

Cấu trúc công nghệ của Ethereum 2.0

Ethereum 2.0 là bản nâng cấp toàn diện của Ethereum. Ethereum 2.0 chuyển từ cơ chế POW sang cơ chế đồng thuận POS; chuyển từ kiến trúc monolithic blockchain sang modular blockchain. Kiến trúc Ethereum 2.0 gồm chuỗi chính Beacon Chain, shard chains và máy ảo eWasm

Beacon Chain là lớp bằng chứng cổ phần (PoS) của Ethereum, nơi đạt được sự đồng thuận. Nó chịu trách nhiệm tạo các khối mới, đảm bảo các khối mới đó hợp lệ và thưởng cho validator bằng ETH để giữ cho mạng an toàn.

Shard chains giúp chia dữ liệu thành nhiều phần nhỏ và xử lý song song để mạng lưới đạt được hiệu suất cao hơn. Giai đoạn đầu, Ethereum triển khai 64 shard, số lượng shard có thể tăng lên theo nhu cầu trong tương lai.

Máy ảo eWASM sẽ cho phép các nhà phát triển viết mã bằng nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau – đặc biệt là ngôn ngữ đặc biệt của Ethereum, cộng với một loạt các cải tiến về hiệu suất. Có thể coi eWASM là EVM 2.0.

Trong tương lai, Ethereum 2.0 sẽ chỉ đảm nhận vai trò lớp đồng thuận (tập trung vào việc thiết lập phân quyền, chống lại sự kiểm duyệt và đảm bảo an ninh và độ tin cậy), còn Layer 2 sẽ đóng vai trò là lớp thực thi. Vậy nên đi cùng với xu thế phát triển của Ethereum 2.0 sẽ là sự phát triển của Layer 2. Đặc biệt là các giải pháp rollup sẽ được xây dựng trên các Shard.

Cấu trúc công nghệ của Polkadot

Relay chain là trái tim của hệ sinh thái Polkadot. Thực thể chính này chịu trách nhiệm bảo mật mạng và cung cấp thuật toán để đạt được sự đồng thuận giữa các validator. Nó không thực thi các phép tính phức tạp như dApp mà thay vào đó điều phối toàn bộ hệ thống với hiệu quả cao.

Parachains là các blockchain thứ cấp có thể chạy các phép tính phức tạp trên mạng Polkadot như ứng dụng DeFi và hợp đồng thông minh. Các Parachains chạy song song với nhau và xác thực các giao dịch của chúng với Relay chain. Tuy nhiên số lượng khe cắm cho các Parachains không phải là vô hạn.

Ngoài ra Polkadot còn có parathreads, chúng tương tự như parachain nhưng không có khe cắm chuyên dụng và Relay chain chỉ kích hoạt chúng khi cần thiết.

Cấu trúc công nghệ của Near

Near cũng dùng công nghệ sharding nhưng khác với Beacon chain của Ethereum 2.0, hệ thống NEAR’s Nightshade được mô hình hóa như một blockchain duy nhất, với mỗi khối chứa tất cả các giao dịch từ tất cả các shard. Không node tham gia nào cần phải tải xuống trạng thái đầy đủ (full state) hoặc toàn bộ khối logic (logical block) – thay vào đó, các node duy trì trạng thái được kết nối với các shard mà chúng cần xác thực giao dịch.

Để tăng cường an ninh cho mạng lưới, Near sử dụng Validator ẩn và Fisherman. Trong đó Validator ẩn khiến hacker tấn công không thể xác định Validator nào đang xác minh Shard mà họ nhắm tới. Còn Fisherman sẽ giúp tìm ra những giao dịch không hợp lệ, khi đó những Validator xác minh giao dịch đó sẽ bị phạt, Fisherman tìm ra lỗi sẽ nhận được phần thưởng.

Cấu trúc công nghệ của Celestia

Lớp đồng thuận và dữ liệu khả dụng (Consensus & Data Availability): Đảm bảo sự sẵn có của dữ liệu và đạt được sự đồng thuận một cách hiệu quả.

Lớp thực thi: Tham khảo dữ liệu hiện có và thực hiện các giao dịch.

Lớp dApps: Xây dựng các ứng dụng DeFi, DAO, NFT/Game…

Cấu trúc công nghệ của cosmos

Trong bối cảnh mỗi blockchain đang hoạt động độc lập với nhau, Cosmos (ATOM) được ví như “Internet của các blockchain”, giúp các blockchain giao tiếp với nhau một cách dễ dàng hơn.

Tendermint: Là một phần mềm open-source. Nó tạo điều kiện cho các Dev xây dựng một blockchain PoS nhanh chóng, có thể mở rộng và đảm bảo an toàn.

Cosmos SDK: Là công nghệ giúp các Dev xây dựng dApps trên các blockchain dựa trên Tendermint. Cosmos SDK được ứng dụng trong các dự án của Binance Chain, Loom, e-Money, TruStory, Sentinel và Terra.

Giao thức giao tiếp chuỗi khối liên kết (Interblockchain Communication Protocol – IBC): Là một hệ thống cho phép các blockchain khác nhau kết nối và tương tác với nhau.

7. Muiltichain

Multichain có thể coi là bản nâng cấp của Modular Blockchain. Trong không gian multichain, các blockchain tương tác thông qua hệ thống cross-chain (bridge hoặc service blockchain) mang lại tính liền mạch, tận dụng tài nguyên của các blockchain mang đến hồ thanh khoản tập trung và trải nghiệm tốt cho người dùng.

Một số dự án tiềm năng như Polygon, Cosmos, Polkadot và không ngoại trừ việc sẽ có giải pháp giúp các blockchain hiện tại có thể tương tác, kết nối liền mạch và đảm bảo an ninh. Layerzero là một trong những dự án được kỳ vọng mang lại hạ tầng cross-chain kết nối an toàn các blockchain.

8. Tổng kết

Có thể thấy trong ngắn và trung hạn thì nhu cầu của thị trường, đặc biệt là lĩnh vực DeFi, NFTs/Gamefi là blockchain giải quyết được bài toán blockchain trilemma. Và modular blockchain đang là ứng cử viên sáng giá nhất giúp blockchain cân bằng giữa bảo mật, phân quyền và khả năng mở rộng. Việc chuyên môn hoá giúp một ngành công nghiệp vận hành một cách có hiệu quả, và blockchain cũng không ngoại trừ. Xa hơn là blockchain hướng tới cấu trúc thị trường multichain, nơi các blockchain tương tác liền mạch, tận dụng tài nguyên, thế mạnh của các blockchain khác nhau mang đến hồ thanh khoản lớn và trải nghiệm tốt cho người dùng.

NFT.Storage là dịch vụ lưu trữ cho phép bạn tải hình ảnh, metadata của NFT ngoại miễn phí, với mục tiêu lưu trữ tất cả dữ liệu NFT dưới dạng hàng hóa.

1. Tổng quan

NFT.Storage là dịch vụ lưu trữ cho phép bạn tải hình ảnh, metadata của NFT ngoại miễn phí, với mục tiêu lưu trữ tất cả dữ liệu NFT dưới dạng hàng hóa.

Dữ liệu được lưu trữ vĩnh viễn trong mạng lưu trữ phi tập trung Filecoin và được cung cấp qua IPFS thông qua ID nội dung duy nhất của nó. Bạn có thể tải lên bao nhiêu dữ liệu tùy thích miễn là dữ liệu đó là một phần của NFT (ví dụ: metadata, hình ảnh và các nội dung khác được tham chiếu trong mã thông báo hoặc metadata của nó), mặc dù hiện tại có giới hạn 31GiB cho mỗi lần tải lên riêng lẻ.

NFT.Storage đặc biệt hữu ích cho những người sáng tạo cá nhân đang đúc NFT hoặc nhà phát triển công cụ NFT đang tìm cách hỗ trợ người sáng tạo và người sưu tập! NFT.Storage cực kỳ dễ sử dụng và tích hợp, cung cấp cho bạn ID nội dung tải lên mà bạn cần khi đúc một NFT để làm cho nó thực sự bất biến và cung cấp dữ liệu của bạn một cách hiệu quả.

• Dữ liệu công khai: Tất cả dữ liệu được tải lên NFT.Storage đều công khai cho bất kỳ ai yêu cầu bằng cách sử dụng đúng CID. Không lưu trữ bất kỳ thông tin riêng tư hoặc nhạy cảm nào nếu không được mã hóa khi sử dụng NFT.Storage.
• Dữ liệu vĩnh viễn: Xóa File trong trang NFT.Storage sẽ xóa chúng khỏi danh sách tệp tài khoản của bạn, nhưng điều đó không ngăn các node trên mạng lưu trữ phi tập trung giữ lại bản sao của dữ liệu vô thời hạn. Không sử dụng NFT.Storage cho dữ liệu có thể cần được xóa vĩnh viễn trong tương lai.

2. Cơ sở hạ tầng cho Web2.5

Để giúp người dùng cuối trải nghiệm tốt nhất có thể khi sử dụng NFT, NFT.Storage đã thiết kế cơ sở hạ tầng để cân bằng giữa hiệu suất (ví dụ: độ tin cậy, tốc độ) và sự không cần sự tin cậy (ví dụ: khả năng xác minh).

Chúng tôi khuyến khích mọi người sử dụng NFT.Storage để có trải nghiệm lưu trữ và truy xuất dữ liệu ngoài chuỗi tốt nhất có thể mà không ảnh hưởng đến các nguyên tắc web3!

3. Hướng dẫn tải thư mục lên NFT.Storage bằng Website

Bước 1: Truy cập vào nft.storage/ , đăng nhập bằng Github hoặc Email

Bước 2: Chọn + Upload

Bước 3: Lựa chọn hình ảnh bạn muốn và Upload.

Upload File Nội dung từ tải lên này sẽ được tổng hợp để lưu trữ dự phòng trên Filecoin. Các giao dịch của Filecoin sẽ có hiệu lực trong vòng 48 giờ kể từ khi tải lên. Trong khi chờ đợi, dữ liệu vẫn sẽ có sẵn trên mạng IPFS.

Bước 4: Tại giao diện chính của NFT.storage, để lấy CID, chọn Actions, Copy CID.

CID là viết tắt của Content Identifier, một địa chỉ nội dung mô tả được sử dụng trong toàn bộ hệ sinh thái IPFS

4. Hướng dẫn tải tệp và thư mục qua ứng dụng NFTUp

NFTUp là cách dễ dàng để có thể tải chuẩn metadata, tài sản, sẵn sàng để đúc NFT vào trong smart contracts, sau đó có thể giao dịch trên bất kỳ marketplaces hay trưng bày.

Bước 1: Download NFTUp trên hệ điều hành IOS.

Bước 2: Khởi chạy ứng dụng.

Bước 3: Kéo và thả tệp hoặc thư mục vào đó. Bạn có thể được nhắc nhập API NFT.Storage của mình. Bạn có thể lấy mã API trên trang tài khoản của mình.

Bước 4: Tải lên bất kỳ cấu trúc tệp nào bạn muốn. Nếu bạn làm giống như HashLips, bạn có thể tải nội dung và metadata lên cùng lúc bằng cách kéo cả hai tải lên.

Bước 5: Khi quá trình tải lên hoàn tất, bạn sẽ nhận được một liên kết đến nội dung của mình. Nhấp vào nó để lấy dữ liệu của bạn từ mạng IPFS.

5. Sử dụng Javascript API

Các nhà phát triển đang xây dựng ứng dụng bằng JavaScript hoặc TypeScript, ứng dụng NFT.Storage JavaScript sẽ giúp việc tải tệp lên và tạo siêu dữ liệu NFT tương thích với ERC-1155 trở nên đơn giản.

Tìm hiểu chi tiết tại đây

Truy vấn dữ liệu là tìm kiếm và hiển thị dữ liệu, bao gồm 2 hoạt động chính là indexing và querying

1. Truy vấn dữ liệu là gì?

Truy vấn dữ liệu là tìm kiếm và hiển thị dữ liệu, bao gồm 2 hoạt động chính là indexing và querying, trong đó:

• Querying (còn gọi là truy vấn) là thao tác tìm kiếm dữ liệu bằng cách lọc các tiêu chí cụ thể.
• Indexing là cách sắp xếp dữ liệu giúp tăng tối đa hiệu quả của việc querying.

Nếu bạn tìm đọc một cuốn sách, việc tìm kiếm sách trong thư viện sẽ nhanh và dễ dàng hơn nhiều so với việc tìm sách trong một nhà kho với nhiều chồng sách khác nhau. Bởi vì sách trong thư viện được phân loại rõ ràng (sách thuộc thể loại gì) và được sắp xếp theo thứ tự (tập 1 đến tập 2, sách bắt đầu bằng chữ A, đến chữ B…), còn sách trong nhà kho không được sắp xếp theo một trật tự nhất định.

Trong bối cảnh dữ liệu được xem là nguồn dầu mới của thế kỉ 21 và số lượng dữ liệu đang gia tăng rất nhanh trên quy mô toàn cầu, Indexing và querying đang chiếm vai trò ngày càng quan trọng.

2. Vấn đề và giải pháp cho khả năng truy vấn dữ liệu từ blockchain

Vấn đề của blockchain trong việc truy vấn dữ liệu

Blockchain là công nghệ đột phá trong việc mang lại sự minh bạch và phi tập trung. Về cơ bản, blockchain là một cuốn sổ cái chứa dữ liệu không thể bị sửa đổi và ai cũng có quyền truy cập để xem dữ liệu trong cuốn sổ cái đó. Sự xuất hiện của những ý tưởng mới như smart contract, oracle là tiền đề cho nhiều nhánh phát triển như: DeFi, NFT, SocialFi… Theo đó, nhu cầu cho việc truy vấn dữ liệu trên blockchain cũng ngày càng tăng.

Mặc dù cũng giữ vai trò lưu trữ dữ liệu nhưng blockchain có thiết kế khác với các database (nơi lưu trữ dữ liệu) đang được sử dụng hiện nay. Chính điều này làm phát sinh các vấn đề liên quan tới việc truy vấn dữ liệu trên blockchain.

Những vấn đề chính ảnh hưởng đến hiệu quả truy vấn dữ liệu trên blockchain bao gồm:

• Thiết kế nền tảng: Cấu trúc blockchain bao gồm nhiều khối dữ liệu (block) được liên kết với nhau tạo thành chuỗi (chain). Cấu trúc này không cho phép lưu trữ hoàn toàn dữ liệu vào một block. Do đó việc tìm kiếm một thông tin nào đó trong một biển dữ liệu tốn rất nhiều thời gian và không hiệu quả.
• Thiếu ngôn ngữ truy vấn: Thông thường, mỗi loại database đều có một ngôn ngữ truy vấn giúp trả lời các câu hỏi theo tiêu chí cụ thể. Do blockchain sử dụng một ngôn ngữ lập trình mới nên chúng không tương thích với bất kỳ ngôn ngữ truy vấn nào hiện nay. Việc truy vấn thông tin với độ khó kỹ thuật cao yêu cầu các nhà phát triển dapp phải có khả năng lập trình xuất tốt.
• Hạn chế liên quan tới API: API là phương thức giúp kết nối các hệ thống dữ liệu lại với nhau. Tuy nhiên, hiện tại phần dữ liệu được kết nối còn khá đơn giản và chưa được tận dụng để đạt hiệu quả cao.

Những vấn đề trên khiến blockchain có thể là một “kho chứa sách” an toàn, nhưng lại không quá lý tưởng để trở thành một “thư viện” nơi ai cũng có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin. Do đó, nếu muốn được ứng dụng rộng rãi, blockchain cần các giải pháp giúp việc truy vấn thông tin trở nên dễ dàng hơn.

Giải pháp giúp cải thiện khả năng truy vấn dữ liệu từ blockchain

Từ những vấn đề trên chúng ta có thể xác định những đặc điểm chính của các giải pháp giúp cải thiện khả năng truy vấn dữ liệu từ blockchain. Chúng bao gồm:

• Sử dụng hình thức lưu trữ tập trung, nơi thông tin được lưu trữ toàn diện và có thể được tìm kiếm dễ dàng.
• Phát triển và sử dụng một ngôn ngữ lập trình giúp truy vấn dữ liệu từ blockchain.
• Đảm bảo sự minh bạch về thứ tự lưu trữ dữ liệu để dễ dàng cho việc truy vấn trong hệ thống.

3. Giải pháp đang áp dụng giúp cải thiện khả năng truy vấn dữ liệu

Để cải thiện khả năng truy vấn dữ liệu từ blockchain, những giải pháp hiện tại sở hữu những đặc điểm chính như:

Sử dụng dịch vụ của các bên tập trung

Hiện tại có rất nhiều công ty cung cấp dịch vụ database tập trung và API cho blockchain, tiêu biểu có thể kể tới Infura, Alchemy… Tuy nhiên, về bản chất, những dịch vụ này đã vi phạm mục tiêu hướng tới sự phi tập trung của blockchain nói chung và các dapp nói riêng. Một hạn chế khác là các dịch vụ tập trung có khả năng bị tác động từ các tác nhân bên ngoài.

Sử dụng dịch vụ của bên phi tập trung

Đã có những dự án được phát triển để giải quyết vấn đề truy vấn dữ liệu nhưng vẫn đảm bảo tính phi tập trung, tiêu biểu trong số đó là The Graph.

The Graph cho phép người dùng tạo ra các Subgraphs (những node con của The Graph). Nhà phát triển sẽ chọn dữ liệu cần được indexing, Subgraph sẽ phụ trách việc indexing và lưu trữ dữ liệu được indexing từ blockchain. The Graph sử dụng ngôn ngữ truy vấn GraphQL giúp việc kết nối hoặc tận dụng nguồn dữ liệu đã được indexing từ subgraphs với các dapp trở nên dễ dàng.

Tự xây dựng một hệ thống lưu trữ riêng

Tự xây dựng một hệ thống lưu trữ riêng là giải pháp hợp lý nếu muốn tối ưu hiệu quả hoạt động và khả năng truy vấn dữ liệu. Tuy nhiên một hệ thống lưu trữ như vậy yêu cầu một khoản đầu tư lớn và chi phí bảo dưỡng cao.

4. Tổng kết

Nhu cầu cho việc truy vấn dữ liệu trên blockchain đang ngày càng tăng. Việc cải thiện khả năng truy vấn dữ liệu là điều kiện cần để blockchain tăng tốc độ hòa nhập trong kỷ nguyên thông tin hiện nay.

Sự kiện drama giữa FTX và Binance đang là tâm điểm của sự chú ý, cũng đã dần đi tới hồi kết. Các sự kiện liên quan tới Alameda, FTT token cũng như Binance đã ảnh hưởng tới toàn thị trường. Cùng nhìn lại các thông tin on-chain xoay quanh FTT token và Alameda Research để có thêm góc nhìn về sự việc này.

1. Dữ liệu về tokenomics FTT

Trước khi bắt đầu, cùng nhìn lại tokenomics của FTT để hiểu phần nào vị thế của các bên đang nắm giữ token. Theo dữ liệu hiện tại của Coingecko, FTT token đã được trả hết cho các bên tham gia. Nhìn lại phân bổ token, không bất ngờ khi số lượng lớn token thuộc quyền kiểm soát của team FTX và các bên liên quan.

Tuy nhiên số token lưu thông chỉ có 133,618,094 FTT, vốn hoá thị trường của FTT là khoảng 2.5 tỉ USD tại thời điểm viết bài. Hơn 195 triệu token FTT còn lại đang nắm ở ví triển khai hợp đồng thông minh FTX: Deployer và không được Coingecko tính vào tổng cung lưu thông của token này.

Nếu không tính ví FTX: Deployer trên, các ví sàn FTX và Alameda chiếm khoảng 14%, các ví của Binance chiếm khoảng 7.4% tổng cung. Các ví được dán nhãn Alameda Research chỉ sở hữu khoảng 1.5%.

Trong đó, ví FTX Exchange của sàn FTX trong vài tiếng chỉ ghi nhận các giao dịch gửi tiền vào, mà không hề có giao dịch rút tiền ra ví của người dùng. Đây là dấu hiệu của việc rút tiền của người dùng thật sự gặp khó khăn.

Là token tiện ích của sàn giao dịch FTX, FTT có 3 công dụng chính:

• Tài sản thể chấp: FTT có thể dùng làm tài sản thế chấp trong việc giao dịch giao ngay và các hợp đồng tương lai, tương tự như thực hiện các giao dịch margin trading.
• Giảm phí giao dịch: Người dùng nắm giữ token FTT trên sàn trong 1 khoảng thời gian sẽ được giảm phí giao dịch cho các giao dịch hợp đồng tương lai. User giao dịch OTC cũng sẽ nhận được rebate.
• Ngoài ra 33% doanh thu từ các loại phí mà sàn FTX thu sẽ được dùng để mua lại FTT, sau đó đốt chúng đi cho đến khi tổng lượng FTT Token trên thị trường còn một nửa so với tổng cung ban đầu.

Tuy có 3 công dụng, nhưng công dụng thiết thực nhất và được áp dụng nhiều nhất là sử dụng FTT làm tài sản thế chấp trên FTX và một vài giao thức DeFi. Dù vậy, công dụng này không thực sự đóng góp vào việc gia tăng giá trị token.

2. Dữ liệu FTT trên sàn giao dịch

Theo dữ liệu từ CryptoQuant, ngay khi có dòng tweet của CZ về việc bán token FTT, người dùng bắt đầu có xu hướng rút tiền ra khỏi sàn FTX để đảm bảo tài sản. Chỉ trong ngày 8/11, hơn 1.2 tỉ USD đã được rút ra khỏi FTX, đã có thời điểm số USDC dự trữ trên sàn FTX chỉ còn dưới 20 triệu.

As part of Binance’s exit from FTX equity last year, Binance received roughly $2.1 billion USD equivalent in cash (BUSD and FTT). Due to recent revelations that have came to light, we have decided to liquidate any remaining FTT on our books. 1/4

— CZ Binance (@cz_binance) November 6, 2022

Số lượng FTT được đưa lên các sàn giao dịch cũng liên tục đạt ATH, gần 90% tổng cung lưu thông token FTT đã ở trên các sàn giao dịch tập trung, Binance là sàn được lựa chọn để đẩy token lên nhiều nhất. Số lượng token được đẩy lên sàn nhiều và khối lượng giao dịch tăng cao cũng là một phần lí do dẫn tới việc giá giảm mạnh.

3. Dữ liệu giao dịch phái sinh FTT

Kể từ ngày 8/11 khi FTT đang có giá ~18 USD, funding rate của FTT liên tục âm với tỉ lệ rất cao, đỉnh điểm là sàn Bitmex với tỉ lệ funding là -1.125%. Tức là nếu người dùng giữ lệnh short FTT trong vòng một ngày sẽ phải chịu phí khoảng 3.375% khối lượng giao dịch. Những con số đủ cho thấy sự tiêu cực của các trader và điều này đã đúng khi FTT tiếp tục giảm mạnh.

Chỉ trong ngày 8/11, tổng số tiền thanh lý tài sản liên quan tới trading FTT token đã đạt mức 26.7 triệu USD, trong khi trước đó, gần như FTT không phải là đối tượng để long-short và rất ít khoản thanh lý. Điều này cũng là dễ hiểu khi nhìn vào đường giá biến động liên tục của FTT token, tỉ lệ thanh lý của phe long và short là gần như tương tự nhau.

4. Hành động của các ví whale FTT

Sự việc FTT biến động mạnh giảm từ 18 USD về 4 USD đầy bất ngờ đã làm chấn động thị trường crypto. Liệu có những ví whale nắm giữ FTT nào có hành động ngay trước khi giá thay đổi hay không?

Ví Genesis: OTC Desk là một trong những ví trước đó nắm giữ khá nhiều FTT token, đã có những hoạt động đáng chú ý. Sau một thời gian không có nhiều hoạt động với FTT, ví này đã thực hiện lệnh bán 1.99 triệu FTT vào 15h ngày 7/11, sau đó là một loạt các hành động đẩy FTT lên sàn khá đúng thời điểm sau đó.

Ví whale đáng chú ý tiếp theo là 0x946254eb330d15a4a158f253948b2cb61a6e64ed, ví này đã bán 7.5 triệu token FTT vào ngày 31/10 và 2/11 (tại mức giá ~24 USD) sau một thời gian dài không giao dịch FTT. Sau đó ví này tiếp tục bán 5.7 triệu FTT trước khi token này rớt giá một ngày.

Ví 0xb219e388eefe5d63e9490347b74ab9056f6e7a41 cũng là một ví có hành động kịp thời, đây là ví whale đã tích trữ FTT từ thời điểm 21/9/2021, đây có thể là một holder chân chính khi chỉ nhận FTT từ FTX chứ không có bất kì giao dịch gửi đi nào.

Cho tới 8/11, qua hàng loạt giao dịch gửi FTT, cuối cùng số FTT được gửi lên sàn khoảng 23h ngày 8/11, cũng là đợt tăng giá cuối của FTT.

Ví 0x7119Cb953db332a3B60730d5d39e7b1BA5120e86 cũng có hành động gửi đi khoảng 500,000 FTT ngay trước thời điểm giá giảm, sau đó chính thức được đẩy lên sàn ở mức giá khoảng 18 USD.

Tuy không có nhiều giao dịch với FTT token nhưng có điểm đặc biệt là ví này luôn nhận FTT từ ví có nhãn 3AC sau đó gửi lại vào ví Genesis Trading: OTC Desk 2. Có thể quan sát hoạt động của ví này với các loại token khác

Các ví trên tuy chọn thời điểm bán không giống nhau, nhưng có điểm chung là đã bán hết FTT.

Ngoài những ví bán ra trên, vẫn có những cá mập liều mình bắt đáy FTT.

Ví 0x0548F59fEE79f8832C299e01dCA5c76F034F558e (có tên miền steadystatedefi.eth) đã gửi 500,000 FTT từ sàn AscendEX ngay sau khi FTT sập mạnh ở mức giá khoảng 3.4 USD. Tuy sau đó liên tục gửi FTT sang các ví khác, số dư FTT của ví này vẫn còn khá cao (350,122). Ngoài ra, ví này sở hữu hơn 8.5 triệu USD giá trị ASD token (AscendEX token) cùng một số loại token khác

Ví 0xf89d7b9c864f589bbf53a82105107622b35eaa40 là một whale khá tích cực DCA token FTT. Ví này liên tục mua vào FTT từ ngày 7/11 cho tới thời điểm ngay gần đây.

Tuy khối lượng từng lệnh không quá cao và còn thường xuyên gửi sang các ví khác, nhưng số dư FTT vẫn ghi nhận tăng ròng trong 7 ngày qua, đạt mức 499,569 FTT (khoảng 1.6 triệu USD). So với số dư hiện tại trong ví, có thể thấy số FTT chỉ là một phần rất nhỏ trong portfolio khủng của whale này

Ví 0x95b564f3b3bae3f206aa418667ba000afafacc8a là ví whale tiếp theo cho thấy hoạt động DCA FTT khá “đều tay”, bắt đầu mua vào FTT từ Binance kể từ ngày 7/11 cho tới thời điểm hiện tại (9/11). Giống với ví trên, các lệnh mua vào ở mức vừa và nhỏ (vài nghìn tới trăm nghìn) và cũng đồng thời gửi đi các ví khác.

Dù vậy, số dư FTT trên ví này vẫn là 769,128 (khoảng 2.6 triệu USD), tỉ lệ 2.6 vẫn là khá nhỏ so với 22 triệu tổng tài sản của ví này. Có thể coi đây là một whale khá có niềm tin vào FTX khi 7 ngày vừa qua đã mua vào tổng cộng 720,938 FTT, nâng tổng số dư lên 769,128 FTT.

Có thể thấy không có nhiều whale muốn bắt đáy FTT, và đa phần những cá voi bắt đáy cũng chỉ sử dụng một tỉ lệ vốn khá nhỏ so với tổng tài sản để “xổ số” hoặc DCA.

5. Hành động từ các ví của Alameda Research

Danh sách ví đã được dán nhãn của Alameda Research đã được cộng đồng chia sẻ và tổng hợp lại tại đây. Khi tổng hợp tài sản của các ví trên tại Zapper Finance, tổng giá trị trong các ví được cho là của Alameda Research tại thời điểm viết bài (9/11) là khoảng 188 triệu USD. Trong đó chiếm tỉ trọng lớn nhất là USDC (chủ yếu ở ví Alameda Research 1), BIT (ở ví Alameda Research 25).

Để ứng phó với vấn đề thanh khoản, Alameda đã phải huy động vốn từ rất nhiều nguồn như rút tiền từ Circle, rút tiền khỏi các giao thức DeFi lending, bán các token có vị thế… Không ít các hành động đã được ghi nhận theo dữ liệu on-chain.

Ví của Alameda Research 5 đã cho thấy nỗ lực rút stablecoin liên tục, sau đó nạp thẳng lên sàn FTX, mục đích để thêm thanh khoản cho người dùng. Giao dịch cuối cùng đã được thực hiện vào 7/11, hiện tại ví này cũng có số dư bằng 0.

Ví Alameda Research 18 liên tục nhận USDC từ ví Alameda Research 1 sau đó số USDC cũng được gửi lên sàn Binance. Trong ví Alameda 1 hiện tại còn khoảng 81 triệu USD.

VÍ Alameda Research: Binance Deposit là ví thể hiện khá rõ tình cảnh hiện tại của Alameda, ví này đã liên tục bán các loại token được chuyển về từ ví nóng của các sàn giao dịch như MATIC, MASK, SAND, YFII, SRM, CHZ… và một số lượng khá lớn USDT. Ngoài ra, ví này còn khoảng 9.8 triệu USD bằng USDC ở mạng Polygon.

Ví Alameda Research 6, Alameda Research 8, 0x7cc549cdef7248c11a84d718fd25eafb57d8d614 đã đẩy 487,999 token SUSHI và 836,538 token LDO lên sàn giao dịch cùng số lượng nhỏ các loại token khác.

Ngoài ra ví Alameda 6 còn có khá nhiều vị thế trong các DeFi protocol như nạp stablecoin MIM lên SushiSwap BentoBox (khả năng cao là để trả khoản vay MIM trươc đó), thêm thanh khoản ở Balancer, Uniswap, Synapse Protocol…

Ví Alameda Research 2 vào ngày 8/11 đã đẩy 250 WBTC lên sàn giao dịch Binance, ngày 9/11 tiếp tục rút 90 WBTC ra khỏi Aave và đẩy lên sàn giao dịch. Đây cũng là một trong những nỗ lực bổ sung thanh khoản của Alameda.

Ngoài ra ví này còn khoảng 2 triệu USD giá trị token aETHc, token đại diện cho số ETH đã stake trên Ankr. Số token này gần như không thể sử dụng vì số ETH stake hiện giờ chưa thể rút ra, pool trên Uniswap thì không có đủ thanh khoản.

Alameda đang trả các khoản vay DeFi trước, chưa rõ thông tin về các khoản vay trên CEX.

Nhìn chung các ví Alameda vẫn đang tìm cách xoay sở nhiều thanh khoản nhất có thể, khả năng cao sẽ xả hầu hết các loại token có thể xả. Trong đó, Alameda vẫn đang giữ hơn 100 triệu token BIT theo đúng thoả thuận với BITDAO tới 02/11/2024.

Ngoài ra, có nhiều nguồn tin cho rằng Alameda sắp unstake xong một số lượng lớn SOL, và khả năng cao khi số token đó được unstake xong, sẽ là một áp lực bán rất lớn lên này. SOL cũng là token gắn liền với tên tuổi của Sam hay Alameda Research.

6. Tổng kết

Sự kiện “sụp đổ” của SBF, FTX và Alameda Research đã dần đi đến hồi kết, việc phân tích dự liệu on-chain sẽ giúp bạn có nhiều góc nhìn hơn cũng như có thêm kinh nghiệm cho các sự kiện sau này. Các dữ liệu on-chain này chỉ nên được dùng để tham khảo vì FTT đang biến động rất mạnh theo tin tức của các bên liên quan.

Có thể thấy phần lớn các whale hay smart money đã lựa chọn cắt FTT, những whale chọn bắt đáy cũng chỉ dành ra một phần nhỏ vốn có thể xem như “xổ số”, phần đông thị trường thể hiện cái nhìn tiêu cực dành cho FTT.

Tháng 6/2022 với hơn 20 dự án đến từ không gian Web 3 tham gia MVB 5 và chỉ có 7 dự án sáng giá nhất được Binance Labs rót vốn. Và Web3go là 1 trong 7 dự án đó. Vậy Web3go là gì? Mọi thắc mắc của các bạn sẽ được XGems giải đáp thông qua bài viết dưới đây.

1. Web3go là gì?

Web3Go là một nền tảng dữ liệu mở tập trung vào việc định dạng, trực quan hóa, chia sẻ và phân tích cộng tác dữ liệu trên chuỗi được tạo ra trong hệ sinh thái Polkadot.

2. Đội ngũ phát triển

• Hao: CEO & Founder. Thạc sĩ CNTT của Đại học Stuttgart.
• Yifei: Advisor. Tiến sĩ Đại học Tokyo.
• Minqi: CTO. Thạc sĩ Đại học Columbia.
• Yunjian: VP & Lead of Engineering. Cử nhân Đại học Tô Châu.

3. Công nghệ

Web3go có công nghệ chính như sau:

Trình lập chỉ mục (Indexer)

Trình lập chỉ mục của chuỗi khối trích xuất dữ liệu trên chuỗi và lưu dữ liệu vào cơ sở dữ liệu theo cách thức được định dạng. Vì mạng Polkadot bao gồm relay chain và parachain, mỗi parachain có thể Event or Call, vì vậy mỗi trình chỉ mục của parachain phải thích ứng với siêu dữ liệu của nó. Sẽ có nhiều trường hợp của trình chỉ mục của Polkadot.

Bảng dữ liệu (Data Board)

Bảng dữ liệu là kết quả trực quan hóa của phân tích dữ liệu do các nhà phân tích tạo ra, có thể hiển thị thông tin được sắp xếp và định dạng trên hệ sinh thái Polkadot như giao dịch mã token, holder, chuyển NFT hoặc lịch sử giao dịch, thống kê của giao thức DeFi hoặc một sự kiện đặc biệt như quản trị và đấu giá parachain.

Hợp đồng trên Substrate

Web3Go đang sử dụng các hợp đồng thông minh trên các node Substrate để yêu cầu, xuất bản, chia sẻ và thưởng cho các hoạt động phân tích dữ liệu trong Web3Go.

Mô-đun truy vấn (Query Module)

Mô-đun truy vấn dữ liệu cung cấp giao diện người dùng cho nhà phân tích dữ liệu để tạo bảng dữ liệu. Bởi vì dữ liệu được lưu trữ trên blockchain ở dạng cặp khóa-giá trị, nên rất khó sử dụng và phân tích trực tiếp dữ liệu trên chuỗi. Với giao diện người dùng được cung cấp bởi Mô-đun truy vấn và cùng với Mô-đun hiển thị biểu đồ, nhà phân tích có thể dễ dàng sử dụng dữ liệu được định dạng và trực quan hóa nó theo cách tự động và có thể tùy chỉnh. Ngoài ra, bảng dữ liệu được đồng bộ hóa tự động với chuỗi khối, vì vậy các cập nhật sẽ được phản ánh trên bảng dữ liệu trong thời gian thực.

Mô-đun hiển thị biểu đồ (Chart Display Module)

Mô-đun hiển thị biểu đồ có thể trực quan hóa kết quả phân tích dữ liệu và là thành phần chính của Bảng dữ liệu. Mô-đun hiển thị biểu đồ cung cấp các biểu đồ khác nhau như biểu đồ thanh, biểu đồ hình tròn, biểu đồ phân tán…

Mô-đun đăng ký (Subscription Module)

Đối với mỗi bảng dữ liệu đã tạo, người yêu cầu dữ liệu của bảng dữ liệu này có thể đăng ký nhận thông báo được báo hiệu từ bảng này. Thông báo có thể được kích hoạt bởi một giao dịch lớn của một mã token nhất định hoặc một APR khác nhau của giao thức DeFi. Mô-đun này cung cấp các khả năng chức năng của tính năng đăng ký.

Mô-đun Nhãn/Thẻ (Label/Tag Module)

Mô-đun này gán các nhãn khác nhau cho các địa chỉ dựa trên các hoạt động lịch sử của chúng trên blockchain, ví dụ: chuyển mã token, tham gia DeFi… Người ta khảo sát rằng ít nhất 50% tổng số địa chỉ trên blockchain không hoạt động. Mô-đun này có thể lọc các địa chỉ đang hoạt động theo các hoạt động của nó và gắn nhãn là “Cá voi lớn”, “Hoạt động cao”… Các địa chỉ được gắn nhãn là một tập dữ liệu rất hữu ích có thể được theo dõi để báo hiệu những gì đang xảy ra trên blockchain.

Mô-đun khai thác dữ liệu (Data Mining Module)

Mô-đun khai thác dữ liệu được sử dụng để tìm kiếm các quy định và mẫu trong một loạt dữ liệu lớn đến từ blockchain. Khai thác dữ liệu được sử dụng rộng rãi trong một số ngành truyền thống như bán lẻ, sản xuất, bảo hiểm tài chính. Mô-đun sẽ đào qua dữ liệu lịch sử để khám phá các kết nối ẩn và dự đoán các xu hướng trong tương lai trong khu vực cụ thể trong chuỗi khối, như dự đoán giá mã token, DeFi …

Mô-đun cộng đồng (Community Module)

Mô-đun cộng đồng là nơi công cộng, nơi những người tham gia hoạt động dữ liệu có thể giao tiếp. Ví dụ: những người yêu cầu dữ liệu có thể công bố nhu cầu của họ, các nhà phân tích dữ liệu có thể đảm nhận nhiệm vụ hoặc chia sẻ bảng dữ liệu của riêng họ và bảng dữ liệu được hoan nghênh nhất sẽ được liệt kê tại đây.

4. Tài chính

Web3go được nhiều quỹ tham gia hỗ trợ như: Shima Capital, NGC, Haskey Group, Infinity, Big Brain Holdings với số tiền không được tiết lộ.

5. Sản phẩm

Web3Go là một nền tảng tất cả dữ liệu trong một đa chuỗi, cung cấp các dịch vụ dữ liệu web 3 phong phú cho người dùng, nhà phát triển và chủ sở hữu dự án, bao gồm Go Analytics, Go Push, Go ID, các cộng đồng tích hợp sẵn và các API dữ liệu.

Go Analytics

Một nền tảng phân tích dữ liệu mở, người dùng có thể trích xuất, sắp xếp và trực quan hóa dữ liệu từ các giao dịch tài sản chuỗi chéo, đấu giá vị trí Polkadot parachain, các hoạt động DeFi đến lịch sử giao dịch các mã token bằng các công cụ mạnh mẽ nhưng dễ sử dụng.

Go Push

Thông báo lập trình đẩy dApp, cũng như sản phẩm tạo hồ sơ/ghi nhãn.

Go ID

Tạo chân dung người dùng và tích lũy thư viện danh tính của họ theo dữ liệu hành vi trên chuỗi được phát triển với sự trợ giúp của giao diện lập trình thống nhất dữ liệu được cung cấp bởi Web3Go.

6. Lộ trình phát triển

… đang cập nhật

7. Đối tác hiện tại

Web3go có các đối tác với các dự án như Acala, Moonbeam, Polkadot, Litentry…

9. Tokenomics

… đang cập nhật

10. Cộng đồng

Các kênh thông tin và cộng đồng hiện nay của Web3go:

• Website
• Medium
• Github
• Twitter
• Youtube
• Telegram
• Discord

11. Mua Web3go ở đâu

Thời điểm viết bài, Web3go token chưa được niêm yết trên sàn giao dịch.

12. Tổng kết

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp các bạn có cái nhìn tổng quan về dự án Web3go

Thị trường ngày một phát triển, xuất hiện ngày một nhiều các công cụ on-chain giúp ích rất lớn cho người dùng. Crypto là một thế giới tất cả đều được lưu trữ on-chain, do đó việc nắm vững các công cụ này là điều không thể thiếu.

Bài viết này sẽ chia các loại công cụ on-chain thành các loại và mục đích khác nhau, từ đó giúp người dùng dễ hiểu được công dụng và điểm mạnh yếu của từng loại.

1. Top 5 công cụ On-chain crypto hữu ích

Nhóm công cụ blockchain explorer

Để tìm hiểu các thông tin từ đơn giản đến phức tạp của một blockchain, không thể không sử dụng các công cụ blockchain explorer. Blockchain explorer (hay còn gọi là block explorer) là công cụ cho phép người dùng tìm kiếm, tra cứu và đào sâu vào tất cả các loại dữ liệu liên quan tới blockchain.

Mỗi loại blockchain explorer lại có cách khai thác dữ liệu khác nhau, tuỳ vào các chức năng được cung cấp, người dùng sẽ được tiếp cận với các loại data khác nhau. Đó có thể là thông tin về token, holder, contract, ví, sàn DEX, các dữ liệu về chỉ số mạng lưới…

Mỗi loại blockchain sẽ có một hoặc nhiều explorer khác nhau tương ứng, tất nhiên, bạn không thể tìm kiếm thông tin về BNB Smart Chain trên explorer của Ethereum và ngược lại. Các tính năng của explorer có thể thay đổi tuỳ thuộc vào đặc tính của blockchain đó, do đó các loại explorer thường không giống nhau.

Để biết cách tìm kiếm block explorer chuẩn của các blockchain và một số câu hỏi thường gặp khi sử dụng công cụ này, bạn có thể tham khảo thêm bài viết sau.

Xét về công dụng và độ phổ biến, blockchain explorer của Ethereum – Etherscan là cái tên nổi bật nhất. Hầu hết tất cả các thông tin liên quan tới Ethereum đều có thể được tìm thấy ở đây. Sử dụng Etherscan giúp người dùng kiểm tra thông tin token, kiểm tra hợp đồng thông minh, theo dõi hoạt động giao dịch on-chain và rất nhiều công dụng khác.

Ưu điểm:

• Cung cấp nhiều thông tin từ cơ bản đến chuyên sâu.
• Đầy đủ thông tin về blockchain đó, là công cụ căn bản không thể thiếu khi nói tới một blockchain.
• Hoàn toàn miễn phí, ai cũng có thể truy cập.
• Nhiều chức năng đi kèm.
• Dễ dàng kết hợp sử dụng với các loại công cụ khác.

Nhược điểm: Một vài explorer chỉ có các tính năng tìm kiếm ví, giao dịch, không có các chức năng thống kê hay báo cáo tổng quan mạng lưới.

Khả năng kết hợp với công cụ khác: Do là công cụ căn bản nền tảng, người dùng có thể sử dụng Etherscan hay các blockchain explorer khác để kết hợp với hầu hết các công cụ on-chain khác. Ví dụ khi check giá trên Coingecko, người dùng có thể copy địa chỉ token để kiểm tra hay khi tìm được ví smart money trên Nansen, người dùng có thể copy địa chỉ ví để xem chi tiết các giao dịch.

Công cụ tương tự: BscScan, Arbiscan, Snowtrace…

Nhóm công cụ truy vấn dữ liệu

Đây là nhóm công cụ cung cấp cho người dùng khả năng truy vấn dữ liệu blockchain qua các query (yêu cầu truy vấn thông tin), sau đó tổng hợp và sử dụng các dữ liệu thu thập được để phân tích. Nổi bật nhất trong nhóm này không thể không nhắc tới Dune Analytics, dự án đã gọi vốn gần 80 triệu USD.

Dune Analytics là công cụ truy vấn, phân tích dữ liệu blockchain dành cho cộng đồng và được cộng đồng yêu thích. Người dùng có thể sử dụng các công cụ mà dự án cung cấp để kiểm tra tất tần tật thông tin về mạng blockchain, giao thức DeFi, và thậm chí là các bộ sưu tập NFT, NFT Marketplace.

Các dữ liệu sau khi được thu thập có thể được biểu diễn trên các biểu đồ do Dune cung cấp. Điểm đặc biệt của Dune là dự án không cung cấp trực tiếp các kết quả dữ liệu, mà người thực hiện việc đó là các thành viên cộng đồng, họ có thể chia sẻ thành quả, bình luận, like các sản phẩm của nhau. Từ đó, Dune nhận được sự hưởng ứng rất lớn từ cộng đồng.

Nếu muốn cập nhật những dashboard mới nhất và hữu ích nhất, người dùng có thể truy cập mục Discover trên trang chủ dự án hoặc theo dõi Dune Analytics trên Twitter, nơi dự án vinh danh các sản phẩm chất lượng trên Dune hằng tuần.

Ưu điểm:

• Dune thực hiện tầm nhìn của Web3: Data should be free for all. Ai cũng có thể tiếp cận với dữ liệu Web3.
• Cung cấp dữ liệu toàn diện, thông tin dự án, tình hình hoạt động, số liệu người dùng…
• Hoàn toàn miễn phí.
• Người dùng có thể tương tác với nhau.
• Công cụ biểu diễn trực quan, dễ tiếp cận.

Nhược điểm:

• Để tạo Dashboard trên Dune người dùng cần có kiến thức về ngôn ngữ lập trình SQL, dẫn đến trường hợp người dùng muốn tìm thông tin nhưng không có sẵn Dashboard.
• Số lượng blockchain hỗ trợ chưa nhiều (chủ yếu ở Ethereum, Solana)

Khả năng kết hợp với công cụ khác: Dune cũng có thể được kết hợp với các công cụ khác, tuy nhiên do sự toàn diện của công cụ này, người dùng thường chỉ cần sử dụng độc lập Dune là có thể tìm kiếm được thông tin mình cần.

Một số Dashboard nổi bật trên Dune:

• Toàn tập về dự án OpenSea: dune.com/rchen8/opensea
• Tổng quan về thị trường NFT: dune.com/hildobby/NFTs
• Ethereum Bridge TVL: dune.com/eliasimos/Bridge-Away-(from-Ethereum)
• Stealth Money (Track các ví mới lập trong một khoảng thời gian nhưng tích luỹ số dư token lớn): dune.com/0xYaki/stealth-money
• Và rất nhiều các Dashboard của từng dự án DeFi, NFT, blockchain khác.

Công cụ tương tự: Ngoài Dune Analytics, nhóm này còn có các dự án khác như Footprint Analytics, Flipside Crypto.

Nhóm dữ liệu on-chain BTC

BTC là đồng coin dẫn đầu thị trường, vì sức ảnh hưởng to lớn của Bitcoin lên thị trường crypto, nhiều người còn gọi đây là King Coin. Do đó việc phân tích on-chain các hành động có liên quan tới BTC và thợ đào là rất cần thiết.

Để theo dõi các chỉ số on-chain liên quan tới Bitcoin, CryptoQuant là công cụ cung cấp đầy đủ dữ liệu nhất. Công cụ này giúp người dùng nắm được tình hình on-chain tổng quan của Bitcoin và những dữ liệu khác liên quan tới BTC như dữ liệu trên sàn giao dịch, dữ liệu về lợi nhuận ghi nhận của miner, hash rate (tỉ lệ hàm băm), các dữ liệu trên thị trường phái sinh…

Sử dụng công cụ này để theo dõi thường xuyên giúp người dùng nắm rõ động thái của các bên như holder phổ thông, trader, thợ đào từ đó có góc nhìn khái quát hơn. CryptoQuant thường được sử dụng để phân tích kết hợp với các chỉ số vĩ mô để tìm ra xu hướng vĩ mô hay tâm lý thị trường.

BTC là tài sản crypto chính được theo dõi với nhiều loại chỉ số và biểu đồ khác nhau. Trên thực tế, CryptoQuant còn giúp theo dõi các loại stablecoin và altcoin khác, tuy nhiên dữ liệu không đầy đủ bằng Bitcoin.

Tìm hiểu thêm: Cách phân tích dữ liệu on-chain

Ưu điểm:

• Khai thác nhiều loại dữ liệu khác nhau.
• Dữ liệu thời gian đầy đủ.
• Có thể chỉnh sửa biểu đồ theo khung thời gian.
• Hỗ trợ nhiều tài sản khác nhau.
• Có giải thích từng loại chỉ số.

Nhược điểm:

• Những loại tài sản khác (ngoài BTC & ETH) không có nhiều dữ liệu.
• Giới hạn công cụ phiên bản miễn phí, người dùng cần nâng cấp tài khoản để có nhiều công cụ hơn.

Khả năng kết hợp với các công cụ khác: CryptoQuant thường ít được sử dụng với các công cụ on-chain khác do dữ liệu cung cấp đã khá đầy đủ, thay vào đó là được sử dụng với các dữ liệu liên quan tới vĩ mô khác.

Công cụ tương tự: Glassnode là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của CryptoQuant, tuy nhiên Glassnode không cung cấp dữ liệu thời gian thực cho các tài khoản miễn phí.

Nhóm dữ liệu về Bridge

Để các blockchain chuyển coin/token hay thậm chí NFT cho nhau, sẽ cần có sự tham gia của các bridge kết nối các blockchain đó. Các bridge đóng vai trò trung gian trong việc luân chuyển dòng tiền trong thị trường, do đó, việc nắm rõ các thông tin liên quan tới các bridge có thể giúp người dùng xác định được xu hướng dòng tiền.

Ethereum là blockchain tập trung dòng tiền nhiều nhất hiện nay, do đó các blockchain thường cung cấp bridge sang Ethereum nhằm mục đích thu hút dòng tiền. Để theo dõi dữ liệu trên các bridge này người dùng có thể sử dụng Uniwhales Bridge Tracker.

Công cụ này giúp người dùng nắm rõ thông tin khối lượng bridge, tình hình nạp rút ròng, các loại tài sản được bridge và các ví whale có khối lượng bridge lớn. Với những thông tin này, người dùng có thể xác định blockchain nào đang hút tiền từ Ethereum, bridge nào đang được sử dụng nhiều, cũng như hoạt động của các cá voi lớn trên chain đó.

Hiện tại Uniwhale đã hỗ trợ các blockchain lớn có kết nối với Ethereum như Polygon, Avalanche, Fantom, Near hay các Layer 2 nổi bật như Arbitrum, Optimism. Thêm nữa, công cụ này còn cho phép người dùng tìm kiếm thông tin trong khung thời gian lớn.

Ưu điểm:

• Cung cấp đầy đủ thông tin liên quan tới bridge của các chain lớn.
• Biểu diễn trên đồ thị trực quan, dễ theo dõi.
• Hỗ trợ khá nhiều blockchain.
• Truy cập miễn phí.
• Lưu trữ dữ liệu khung thời gian dài.

Nhược điểm: Data trên Uniwhale đã là khá đầy đủ, tuy nhiên chưa nêu rõ các loại bridge nào đã được tính toán trên từng blockchain.

Khả năng kết hợp với các công cụ khác:

• Người dùng hoàn toàn có thể kết hợp Uniwhale với các công cụ khác. Ví dụ như theo dõi các ví có khối lượng bridge tăng đột biến, người dùng có thể sử dụng Etherscan hoặc Nansen để kiểm tra và theo dõi ví đó.
• Ngoài ra, có thể kết hợp sử dụng với Dashboard Bridge Away ở Dune Analytics đã đề cập ở phần trên để phân tích kĩ hơn về dòng tiền xoay quanh Ethereum

Nhóm dữ liệu tổng hợp

Đây là nhóm công cụ đa năng cung cấp cho người dùng những dữ liệu tổng hợp về nhiều phương diện trên nhiều blockchain. Một trong những cái tên nổi bật nhất thuộc nhóm này là Nansen.

Nansen là nền tảng phân tích dữ liệu blockchain, không chỉ dừng lại ở phân tích và xử lý dữ liệu on-chain, Nansen còn có một cơ sở dữ liệu dồi dào về các địa chỉ ví. Điểm nổi bật của Nansen là khả năng dán nhãn các loại ví dựa trên các hoạt động on-chain, từ đó giúp người dùng dễ dàng theo dõi các ví tiềm năng.

Dán nhãn ví là chức năng nổi tiếng nhất của Nansen, ngoài ra dự án còn cung cấp các công cụ phân tích token, phân tích NFT Collection, stablecoin và nhiều tính năng on-chain khác.

Ưu điểm:

• Nansen cũng là một bộ công cụ đa năng, nhiều tính năng tiện ích giúp người dùng tìm kiếm thông tin quan trọng.
• Hỗ trợ khá nhiều blockchain, hiện tại đã là 10 blockchain và sẽ còn mở rộng tiếp trong tương lai.
• Chức năng dán nhãn (label) ví độc đáo và khá chuẩn xác, giúp người dùng dễ dàng theo dấu smart money.

Nhược điểm:

• Bản miễn phí giới hạn ít chức năng, người dùng phải trả phí để được sử dụng tính năng “đinh” smart money.
• Phí đăng ký mỗi tháng là khá cao.

Khả năng kết hợp với các công cụ khác:

• Nansen thường được biết tới nhờ khả năng phân tích chuyên sâu về ví và token, do đó thích hợp sử dụng với các công cụ giúp phân tích ví, token chuẩn xác hơn nữa. Các công cụ phân tích ví/token thường sử dụng là DeBank, Etherscan, Zerion…
• Ngoài ra khi theo dõi các ví smart money trên Nansen, người dùng có thể sử dụng thêm công cụ Breadcrumb để dễ dàng hình dung các hoạt động của ví.

Dự án tương tự:

• Khai thác các ví smart money đang là hướng đi khá hot trong lĩnh vực dữ liệu on-chain, ngoài Nansen còn có các dự án mới như Watchers và DeFinder cũng đang đi theo hướng tương tự.
• Ngoài ra, về phân tích dữ liệu tổng hợp blockchain còn có dự án nổi tiếng mà chắc hẳn ai cũng biết tới là DefiLlama.

2. Tổng kết

Các dự án on-chain đang xuất hiện ngày một nhiều, không thể phủ nhận các dự án này đã đóng góp không ít vào sự phát triển của Web3 nói chung và crypto nói riêng. Sử dụng thông thạo các công cụ theo từng nhóm, nắm rõ ưu nhược điểm từ đó kết hợp chúng với nhau sẽ mang lại nhiều công dụng hơn.

Hi vọng bài viết có thể giúp bạn tận dụng tối ưu hơn các công cụ on-chain.

Faucet crypto là việc người dùng thu được phần thưởng nhỏ dưới dạng những coin/token sau khi hoàn thành xong một hoặc nhiều nhiệm vụ cơ bản trên sản phẩm quy định. Thông qua phép ẩn dụ giọt nước nhỏ rỉ ra từ vòi, faucet đem đến cho người dùng một ít tài nguyên cơ bản để tham gia những trải nghiệm đầu tiên trong sản phẩm hoặc mạng lưới, từ đó thu về những thành quả nhất định.

1. Faucet crypto là gì?

Faucet crypto là việc người dùng thu được phần thưởng nhỏ dưới dạng những coin/token sau khi hoàn thành xong một hoặc nhiều nhiệm vụ cơ bản trên sản phẩm quy định. Thông qua phép ẩn dụ giọt nước nhỏ rỉ ra từ vòi, faucet đem đến cho người dùng một ít tài nguyên cơ bản để tham gia những trải nghiệm đầu tiên trong sản phẩm hoặc mạng lưới, từ đó thu về những thành quả nhất định.

Nhưng đây sẽ không phải là cách người dùng có thể làm giàu trong thị trường, các chương trình hay tính năng faucet luôn chỉ cung cấp lượng rất nhỏ và giới hạn. Nhiệm vụ càng đơn giản, phần thưởng sẽ càng ít.

2. Faucet crypto hoạt động như thế nào?

“Không có bữa ăn nào là miễn phí cả” – Faucet crypto cũng vậy, muốn nhận về phần thưởng thì chúng ta cần làm nhiệm vụ. Về cơ bản, tất cả những gì người dùng phải làm kết nối ví và hoàn thành những nhiệm vụ cơ bản như xem video, nhập mã captcha, ghép hình, giới thiệu đến bạn bè… Các website, ứng dụng cung cấp tính năng này có thể điều chỉnh giới hạn mức thưởng nhận được và thời gian khóa trước khi nhận.

Phổ biến nhất là việc người dùng cung cấp các thông tin cơ bản về các tài khoản mạng xã hội kèm theo kết nối ví. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ yêu cầu, một số trang web sẽ xác thực lại người dùng lần cuối trước khi trả thưởng. Tuy nhiên, một số trang web hoặc ứng dụng sẽ yêu cầu người dùng cần đạt đến ngưỡng tiền thưởng nhất định trong ví mini dùng để chứa token faucet thì mới cho phép nhận về ví chính.

3. Cách kiếm tiền vốn 0 đồng nhờ faucet crypto

Faucet hiện thường được dùng rộng rãi trong hoạt động trải nghiệm devnet và testnet trên các hệ sinh thái mới. Gần đây, sự quan tâm của cộng đồng hướng về Sui và Aptos, dẫn đến việc các sản phẩm ví khi được ra mắt trên hai mạng lưới này đều sẽ tích hợp tính năng faucet để thu hút người sử dụng. Qua đó, tạo tiền đề để trải nghiệm sản phẩm và hỗ trợ người dùng nhận về được phần thưởng với vốn 0 đồng.

Bước 1: Chuẩn bị ví

Ví tiền điện tử là điều đầu tiên mà người dùng cần phải có trước khi bước vào hành trình từ con số 0 của bản thân. Bạn cần xác định rõ mạng lưới mình sẽ trải nghiệm để lựa chọn sản phẩm ví phù hợp.

Với các blockchain tương tác với máy ảo Ethereum (EVM blockchain) như MetaMask hay Aptos, người dùng thường sử dụng Martian hoặc Pontem Wallet.

Đặc biệt hơn, bạn có thể sử dụng ví Coin98 Super App. Đây là ví hỗ trợ lưu trữ token trên nhiều blockchain phổ biến như Ethereum, BNB Chain, Solana,… hay cả các blockchain đang hot như Sui và Aptos. Đồng thời, tính năng Faucet trên Coin98 Super App được tích hợp sẵn, cho phép người dùng nhận token miễn phí mà không cần truy cập các trang web faucet khác.

Bước 2: Truy cập web faucet làm nhiệm vụ (nếu có) và claim token

Đối với các ví đã tích hợp sẵn tính năng Faucet, người dùng chỉ cần nhấn nút Faucet là được trả thưởng trực tiếp hoặc điều hướng ngay tới trang web faucet cần dùng. Dưới đây là một số website faucet crypto nổi tiếng trên các mạng lưới:

• Ethereum: Fire Faucet, Dutchy CORP
• BNB Chain: Tesnet.Binance
• Solana: Solfaucet
• Sui: Kênh faucet-devnet trên Discord của dự án Sui.
• Aptos: AptosLabs

Để hạn chế tối đa rủi ro, chỉ nên truy cập vào những trang faucet uy tín hoặc đã được chính chủ mạng lưới đó công nhận.

Bước 3: Dùng coin faucet để tham gia testnet, devnet,… kiếm tiền

Sau khi đã sở hữu coin faucet, người dùng chỉ việc tìm kiếm những sản phẩm đang tổ chức chương trình testnet hoặc devnet để tham gia và báo cáo lại với phía dự án để chờ nhận thưởng. Điều quan trọng nhất là bạn cần phải biết cách tìm dự án tốt để làm testnet, tránh bị lừa đảo hoặc hack dẫn đến mất tiền nhé!

Bên cạnh đó, độ khó khi tham gia testnet, devnet cũng sẽ tùy thuộc vào nhiệm vụ và phần thưởng của mỗi dự án. Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết dưới đây để có hình dung rõ hơn về từng bước từ tìm dự án tốt trên các blockchain, thực hiện faucet crypto, làm các nhiệm vụ testnet, devnet:

• Cách làm devnet trên Sui blockchain
• Cách làm testnet trên Aptos blockchain

4. Tác động của Faucet crypto đến giá NFT khi làm testnet

Nếu bạn tham gia testnet và devnet của các mạng lưới trong thời gian gần đây, hẳn phải biết NFT testnet đang được săn lùng với lượng fomo lớn.

Thời gian nửa đầu tháng 9, khi một lần faucet trên mạng lưới Aptos chỉ nhận về 0,01 APT testnet token, thì giá trị NFT chưa lên đến hàng trăm. Nhưng chỉ sau khi thay đổi giá trị mỗi lần faucet là 1 APT, giá trị NFT đã chuyển sang hàng chục nghìn.

Điều đáng nói là số lần faucet bị giới hạn trong một ngày, khiến người cũ không có cơ hội tiếp cận được NFT testnet. Đi ngược lại với mục đích trải nghiệm sản phẩm dành cho mọi người dùng.

5. Rủi ro & lưu ý khi sử dụng Faucet crypto

Rủi ro tiềm ẩn

Các bạn cần hết sức cẩn trọng với việc sử dụng faucet crypto trên các trang web không chính thống vì sự lừa đảo phổ biến thông qua tính năng này.

• Một số trang web có tính năng Faucet sẽ lây lan phần mềm độc hại vào máy tính khiến không chỉ thiệt hại về máy móc lần tài sản trên ví điện tử.
• Với nhiệm vụ yêu cầu mời bạn bè, chúng ta cần kiểm tra kỹ đường dẫn, độ tin cậy của trang web để giảm thiểu thiệt hại tối đa về tài sản và uy tín của bản thân.
• Ngoài ra, việc liên kết các tài khoản mạng xã hội cũng tạo ra rủi ro không tưởng nếu người dùng không để ý mà cấp phép quá nhiều quyền truy cập tài khoản đó cho một trang faucet của đủ uy tín. Trường hợp này không phổ biến, nhưng chúng ta vẫn nên phòng ngừa.

Lưu ý

• Faucet crypto là hoạt động nhận về phần thưởng thông qua việc làm nhiệm vụ, do đó cần xác minh độ tin cậy của trang faucet trước khi thực hiện bất cứ thao tác nào.
• Không phải tất cả các trang faucet crypto đều mang lại kết quả như ý muốn. Một số trang faucet sẽ chỉ làm bạn cảm thấy tốn thời gian vì phần thưởng nhận về không tương xứng.
• Cần phải cẩn trọng với các nhiệm vụ yêu cầu mời bạn bè để giảm thiểu khả năng mã độc bị lây lan.

6. Các câu hỏi thường gặp về Crypto Faucet

Crypto Faucet có lừa đảo không?

Crypto Faucet ra đời với mục đích để hỗ trợ người dùng mới trong việc trải nghiệm sản phẩm, nếu sử dụng đúng nguồn faucet crypto uy tín thì về cơ bản tính năng này không lừa đảo.

Có nên kiếm tiền bằng Faucet không?

Chắc chắn là có. Khi hình thức này rất đơn giản mà lại không phải bỏ ra bất kì một tài sản giá trị nào. Thứ bạn cần là một trang web uy tín và thông tin về những hoạt động có thể kiếm thêm lợi nhuận để nhận thêm nhiều phần thưởng từ lượng token ít ỏi mà faucet trả về ví.

Crypto Faucet có phải một hình thức Airdrop không?

Lưu ý rằng, faucet khác với airdrop. Airdrop tuân theo lịch trình cụ thể để trả thưởng đối với các nhà đầu tư nắm giữ token, NFT hoặc tham gia hoạt động tương tác từ phía dự án quy định, khác với định nghĩa và mục đích mà faucet hướng đến.

7. Tổng kết

Nếu bạn là một người mới với thị trường crypto thì chắc chắn phải thử tính năng faucet. Với “vài giọt nước rỉ” sẽ có rất nhiều cơ hội được mở ra, qua đó bạn sẽ học hỏi được từ thị trường và sản phẩm để vững bước trên con đường đầu tư dài hạn trong thế giới crypto.

Nên nhớ rằng, những người dùng đầu tiên sử dụng tính năng faucet này đã nhận về 5 BTC trong một lần. Tài sản đó đã có giá trị rất lớn trong thời điểm hiện tại.

Polygonscan là Blockchain Explorer của blockchain Polygon – một công cụ tìm kiếm, tra cứu giao dịch diễn ra trên mạng lưới Polygon. Polygonscan cung cấp cho người dùng quyền truy cập và tìm kiếm các dữ liệu liên quan đến giao dịch, hợp đồng, token… trên Polygon.

1. Polygonscan là gì?

Polygonscan là Blockchain Explorer của blockchain Polygon – một công cụ tìm kiếm, tra cứu giao dịch diễn ra trên mạng lưới Polygon. Polygonscan cung cấp cho người dùng quyền truy cập và tìm kiếm các dữ liệu liên quan đến giao dịch, hợp đồng, token… trên Polygon.

Về bản chất, mọi dữ liệu như thông tin giao dịch và các hợp đồng thông minh được lưu trên blockchain Polygon. Polygonscan lấy những thông tin đó trên blockchain Polygon và thể hiện chúng bằng những số liệu cụ thể hay biểu đồ.

Polygonscan là một công cụ thứ ba, không phải sản phẩm của Polygon Foundation. Hầu hết blockchain đều có bên thứ ba cung cấp blockchain explorer.

2. Tại sao nên sử dụng Polygonscan?

Polygonscan là công cụ quan trọng để tìm kiếm và kiểm tra dữ liệu on-chain. Với người dùng trên mạng lưới Polygon, Polygonscan có thể được sử dụng với nhiều mục đích:

• Kiểm tra ví Polygon: Chỉ với một địa chỉ ví, người dùng có thể nắm được các thông tin liên quan và biến động trong ví được tìm kiếm.
• Kiểm tra giao dịch trên Polygon: Người dùng sẽ có cái nhìn chi tiết hơn về những gì đã xảy ra và các thành phần nào tác động lên một giao dịch. Ngoài việc giúp mở rộng kiến thức, những thông tin này cũng là bước đầu cho việc thực hiện những chiến lược giao dịch trên Polygon.
• Truy xuất thông tin ví thông qua TxID: Thông qua địa chỉ giao dịch, người dùng cũng có thể truy xuất địa chỉ ví, qua đó có cái nhìn rõ hơn về đối tượng đã tương tác.
• Kiểm tra hợp đồng thông minh (smart contract) của coin/token: Bất cứ coin/token nào đại diện cho dự án đều công khai hợp đồng thông minh của tài sản đó để người dùng dễ dàng kiểm tra và hạn chế tối đa trường hợp lừa đảo

3. Cách hoạt động của Polygonscan

Như đã nhắc ở trên, Polygonscan hoạt động bằng cách lấy dữ liệu gốc (raw) có sẵn trên blockchain Polygon, sau đó xử lý và thể hiện chúng dưới dạng con số/biểu đồ cụ thể và dễ nhìn. Để làm được điều này, Polygonscan kết nối với blockchain Polygon thông qua API.

Bên cạnh đó, ngoài việc cung cấp dữ liệu từ blockchain, mỗi blockchain explorer đều có thể đưa ra nhiều tính năng đa dạng khác. Cụ thể với Polygonscan, người dùng còn có thể theo dõi giao dịch trên các native DEX, cụ thể là Dfyn và Quickswap.

4. Hướng dẫn đọc giao diện Polygonscan

Truy cập Polygonscan tại: https://polygonscan.com/

Trang chủ

Đây là giao diện của trang chủ Polygonscan. Theo thứ tự từ trên xuống, có 4 mục chính:

• Thanh tùy chọn: Chuyển đổi giữa các mục khác nhau trên website Polygonscan. Cách sử dụng thanh tùy chọn sẽ được hướng dẫn bên dưới.
• Thanh tìm kiếm: Nhập địa chỉ ví, Txn Hash, Token… để tìm kiếm các thông tin cần thiết.
• Thông tin tổng quát: Dữ liệu chung về Polygon sẽ hiện ngay giữa trang chủ Polygonscan. Một số thông tin như giá token Polygon (MATIC), tổng số giao dịch từng diễn ra, giá gas trung bình… sẽ được cập nhật liên tục để người dùng có cái nhìn tổng quan nhất trước khi tìm kiếm những thông tin chuyên sâu hơn.
• Các dữ liệu theo thời gian thực: Những block và giao dịch mới nhất sẽ được hiển thị và cập nhật theo thời gian thực tại mục này. Những số liệu ở phần này liên tục thay đổi đồng nghĩa với việc blockchain Polygon vẫn chạy bình thường.

Thanh tùy chọn (Toolbar)

Thanh tùy chọn, hay Toolbar, là công cụ giúp người dùng chuyển đổi giữa các mục khác nhau trên website. Thanh tùy chọn của Polygonscan có 5 mục:

• Home: Đây là nút để chuyển đổi về giao diện trang chủ của Polygonscan.
• Blockchain: Mọi thông tin và dữ liệu từ blockchain Polygon sẽ được tổng hợp ở đây, bao gồm các thông tin về node, block, giao dịch, hợp đồng thông minh…
• Tokens: Dữ liệu on-chain của các token được phát hành (issue) trên blockchain Polygon sẽ được tổng hợp ở mục này, bao gồm tổng cung, vốn hóa, số lượng holder, thanh khoản…
• Resources: Ở mục này Polygonscan thống kê dữ liệu và thể hiện chúng dưới dạng biểu đồ (mục Charts & Stats), hoặc tổng hợp lại những con số nổi bật nhất (mục Top Statistics).
• More: Một vài tính năng phụ khác.

5. Hướng dẫn sử dụng Polygonscan

Kiểm tra thông tin ví Polygon

Polygonscan cho phép người dùng kiểm tra thông tin của ví Polygon, ví dụ như số token nắm giữ hay lịch sử giao dịch. Để kiểm tra, các bạn chỉ cần điền địa chỉ ví Polygon của mình vào thanh tìm kiếm.

Dưới đây là ví dụ của một ví Polygon ngẫu nhiên. Trong đó, ở mục Overview Polygonscan hiển thị những thông tin bao gồm:

• Balance: Số MATIC có trong ví.
• MATIC value: Giá trị hiện tại của số MATIC có trong ví.
• Token: Thông tin về tất cả token có trong ví, bao gồm số token hiện có và giá trị hiện tại của chúng.

Ở phía dưới, Polygonscan hiển thị 8 mục chính:

• Transactions: Thông tin của tất cả giao dịch từng hoàn thành.
• Internal Txns: Thông tin của tất cả giao dịch tương tác với hợp đồng thông minh ở trên Polygon.
• ERC-20 Token Txns: Thông tin của tất cả giao dịch chuyển token thuộc chuẩn ERC-20 trên Polygon.
• ERC-721 Token Txns: Thông tin của tất cả giao dịch chuyển token thuộc chuẩn ERC-721 trên Polygon.
• ERC-1155 Token Txns: Thông tin của tất cả giao dịch chuyển token thuộc chuẩn ERC-1155 trên Polygon.
• Validated Blocks: Số block đã chứng thực. Số liệu này dành cho các validator – những người hỗ trợ việc xác nhận các block trên blockchain Polygon.
• Analytics: Thể hiện sự thay đổi của ví theo thời gian (số MATIC trong ví, số lần chuyển token…).

  Comments: Mục bình luận.

Tùy theo từng ví mà một vài mục bên trên có thể hiển thị hoặc không hiển thị. Ví dụ, với những ví chưa từng chuyển các token thuộc chuẩn ERC-1155, mục ERC-1155 Token Txns sẽ không được hiển thị.

Kiểm tra coin/token có trong ví

Như đã hướng dẫn ở trên, các bạn có thể kiểm tra số lượng token có trong ví, giá hiện tại và giá trị tổng của chúng. Sau khi tìm kiếm địa chỉ ví mong muốn, thông tin trên được hiện ở phần Token trong mục Overview.

Quản lý và theo dõi ví trên Polygonscan

Để có thể quản lý và theo dõi các ví trên Polygonscan, trước tiên bạn cần phải có một tài khoản trên trang web này. Các bạn có thể truy cập đường dẫn tại đây để tạo tài khoản.

Bước 1: Sau khi đã có tài khoản Polygonscan và đăng nhập thành công, truy cập vào mục “Watch List” ở phía trên bên phải màn hình.

Bước 2: Để thêm địa chỉ ví, các bạn chọn “Add”. Nhập địa chỉ ví và loại giao dịch bạn muốn nhận thông báo về mail. Sau đó chọn “Continue”.

Dựa vào đây, các bạn có thể theo dõi sát sao ví của nhiều cá voi trên mạng lưới Polygon hoặc team dev của dự án, hay đơn giản là chính ví của bản thân.

Khi có được ví của team dev, các bạn có thể kiểm tra số dư, biến động ví, từ đó biết được team dev đã unlock ví và bán/xả token hay chưa. Thông qua ví của dev và cá voi, các bạn sẽ theo dõi được diễn biến giá cả của coin/token mình quan tâm trên thị trường.

Tìm kiếm thông tin của các coin hoặc token

Các bước tìm kiếm thông của coin hoặc token cũng tương tự như các bước kiểm tra thông tin ví Polygon. Đầu tiên, điền địa chỉ của token bạn muốn tìm vào thanh tìm kiếm của Polygonscan. Thông tin này có thể tìm thấy trên Coingecko hay Coinmarketcap.

Ví dụ với USDT, bạn sẽ nhận được những thông tin như sau:

• Overview:
  • Price: Giá token.
  • Total supply: Tổng lượng cung.
  • Fully diluted market cap: Tổng giá trị vốn hóa (tính theo tổng lượng cung).
  • Holders: Số ví nắm giữ token.
  • Transfers: Tổng số giao dịch liên quan tới token này.
• Profile summary:
  • Contract: Địa chỉ token.
  • Decimal: Mức độ phân chia.
  • Official site: Trang web liên quan tới token.
  • Social profiles: Đường dẫn tới các trang mạng xã hội liên quan tới token.
• Transfer: Thông tin của từng giao dịch liên quan tới token.
• Holders: Thông tin về những ví nắm giữ token (số lượng nắm giữ token, giá trị của số token đó, thị phần so với tổng cung…).
• Info: Thông tin mới nhất về token (khối lượng giao dịch trong 24h, vốn hóa thị trường, lượng cung hiện tại…)
• DEX trades: Những giao dịch swap token trên các sàn DEX.
• Contract: Phần code liên quan tới hợp đồng thông minh của token.
• Analytics: Thể hiện sự thay đổi của token theo thời gian (lượng cung lưu hành, số lần giao dịch mỗi ngày…).
• Comment: Phần bình luận.

Kiểm tra giao dịch trên Polygonscan bằng TXID

TxID là mã giao dịch. Mỗi giao dịch trên mạng lưới Tron sẽ có mã TxID riêng biệt. Với TxID, người dùng có thể kiểm tra lịch sử giao dịch trên blockchain Tron.

Để tra cứu lịch sử và thông tin giao dịch bằng TxID, các bạn chỉ cần copy và dán địa chỉ giao dịch vào thanh tìm kiếm. Polygonscan sẽ trả lại kết quả dữ liệu về giao dịch đó rất chi tiết. Dưới đây là một số thông tin cơ bản:

• Transaction Hash: Mã giao dịch.
• Status: Trạng thái giao dịch.
• Block: Số khối tính đến thời điểm giao dịch được xác nhận.
• Timestamp: Thời gian giao dịch hoàn thành.
• From: Địa chỉ ví gửi.
• Interact with (To): Địa chỉ ví nhận.
• Transaction Action: Thông tin giao dịch.
• Token Transferred: Số lượng token gửi và nhận.
• Value: Số MATIC được chuyển đi trong giao dịch.
• Resources Consumed & Fees: Chi phí Energy (năng lượng), Bandwidth (băng thông) và TRX để thực hiện giao dịch.
• Transaction Fee: Phí giao dịch.
• Txn Type: Loại giao dịch.
• Private Note: Phần ghi chú

Xem dữ liệu của blockchain Polygon

Polygonscan cung cấp nhiều biểu đồ dữ liệu chất lượng với số liệu lấy từ blockchain Polygon. Để xem dữ liệu của blockchain Polygon, bấm vào mục “Resources” hoặc “Top Statistics” trong mục Resources ở trên Thanh tùy chọn (Toolbar).

Ở đây Polygonscan có khá nhiều lựa chọn, tùy theo dữ liệu bạn muốn tìm. Một trong những dữ liệu được sử dụng nhiều nhất chính là biểu đồ về số giao dịch hàng ngày trên blockchain Polygon.

Revoke token bằng Token Approvals trên Polygonscan

Polygonscan cho phép người dùng revoke token bằng chức năng Token Approvals. Để sử dụng tính năng này, trên Thanh tùy chọn (Toolbar) chọn “More”, sau đó chọn “Token Approvals”.

Copy và dán địa chỉ ví Polygon vào thanh tìm kiếm.

Lựa chọn để revoke token sẽ hiện lên. Chọn hợp đồng thông minh bạn muốn revoke và bấm vào biểu tượng như trên hình.

Lấy Polygonscan API

Để lấy Polygonscan API, trên Thanh tùy chọn (Toolbar) chọn “More”, sau đó chọn “APIs”.

Polygonscan cung cấp nhiều lựa chọn API, bao gồm cả trả phí và miễn phí. Để lấy API miễn phí, bấm vào “Get free API now”.

Một cửa sổ mới sẽ hiện ra. Bấm “Add” để tạo API.

Sau khi tạo xong, API của bạn sẽ xuất hiện và có thể được quản lý tại đây.

Kiểm tra phí gas bằng Polygonscan Gas Tracker

Để kiểm tra phí gas bằng Polygonscan Gas Tracker, trên Thanh tùy chọn (Toolbar) chọn “More”, sau đó chọn “Gas Tracker”.

Mọi thông tin về phí gas tại thời gian thực sẽ được cập nhật tại đây.

Các tính năng phụ

Polygonscan còn rất nhiều tính năng phụ thú vị để người dùng khám phá ở mục “More”. Ví dụ, DEX Tracker cho phép theo dõi toàn bộ giao dịch đang diễn ra trên các DEX trong hệ sinh thái của Polygon.

6. Một số câu hỏi thường gặp với Polygonscan

Có bắt buộc phải đăng ký tài khoản trên Polygonscan?

Polygonscan không bắt buộc người dùng đăng ký tài khoản. Trên thực tế, hầu hết các tính năng trên Polygonscan có thể được sử dụng miễn phí mà không cần đăng nhập tài khoản hay ví.

Dùng Polygonscan có rủi ro gì không?

Như hầu hết các blockchain explorer khác, Polygonscan an toàn với người dùng vì nó cung cấp dịch vụ miễn phí và không yêu cầu người dùng tương tác trực tiếp hay đăng nhập ví.

Tuy nhiên, việc sử dụng Polygonscan vẫn có một số rủi ro, chẳng hạn trường hợp Polygonscan bị hack. Gần đây có khá nhiều website bị hack frontend (như Coingecko), khiến cho việc tương tác với giao diện website cũng có rủi ro. Vì vậy, các bạn vẫn nên cẩn thận khi sử dụng Polygonscan cũng như liên tục cập nhật về tình hình của dự án.

Tại sao giao dịch báo thành công “Success” trên Polygonscan, nhưng tiền chưa về ví?

Nếu giao dịch đã báo “Success” trên Polygonscan thì giao dịch của bạn đã được thực hiện thành công. Tuy nhiên, thường mất thêm một khoản thời gian để tài sản về và hiện trên ví , đặc biệt nếu bạn sử dụng ví của các sàn CEX như Binance.

Nguyên nhân do các sàn như Binance cũng có khâu xử lý và xác nhận thêm trước khi thực sự chuyển tài sản vào ví. Vì vậy, có thể bạn sẽ cần đợi một chút trước khi tiền hiện trên ví, thường quy trình này chỉ tốn từ 3-5 phút.

Polygonscan báo “Fail” thì xử lý thế nào?

Nếu Polygonscan báo giao dịch “Fail” thì giao dịch của bạn đã không được thực hiện thành công. Tuy nhiên, tài sản của bạn vẫn còn nguyên, và bạn sẽ chỉ mất phần phí gas do thực hiện giao dịch.

Có nhiều lý do khiến một giao dịch bị “Fail”, vì vậy các bạn nên tìm hiểu kĩ trước khi thực hiện lại giao dịch để tránh tốn thêm phí gas.

Ngoài Polygonscan, có các explorer nào khác cho Polygon blockchain?

Hiện tại, Polygonscan là blockchain explorer đầu tiên và duy nhất của blockchain Polygon.

7. Tổng kết

Bài viết trên đã đưa ra các thông tin cơ bản về công cụ Polygonscan – nơi cung cấp đầy đủ các dữ liệu giao dịch trên mạng lưới Polygon. Thông qua bài viết này, hy vọng các bạn có trải nghiệm tốt hơn khi sử dụng Polygonscan để bổ trợ tốt nhất cho quá trình đầu tư của mình.

Flow được biết đến là một blockchain với kiến trúc đa nút độc đáo. Phần lớn các dự án sẽ có hai cách tiếp cận là Sharding và Rollup, các kỹ thuật này có thể giải quyết các nhu cầu kỹ thuật tức thời, nhưng chúng mang lại rủi ro lớn hơn, giảm thiểu lợi ích của việc phân quyền và tăng thêm độ phức tạp cho các nhà phát triển và người dùng cuối trong dài hạn.

Cấu trúc của Flow có cách tiếp cận khác, thay vì mỗi node phải thực hiện tất cả công việc, các node của Flow được chuyên biệt hóa. Với cấu trúc mô hình pipelining, Flow tăng khả năng mở rộng, phi tập trung và an toàn hơn so với các giải pháp mở rộng hiện tại mà không làm tăng độ phức tạp cho các nhà phát triển, không cần dựa vào giải pháp ngoài chuỗi.

Flow có hướng đi ban đầu phát triển theo mô hình tập trung, khi phần lớn số lượng Node được chạy thuộc quyền sở hữu bởi Dapper Labs, công ty mẹ của Flow. Nhưng cho đến năm 2022, hệ sinh thái đã đạt được những thành tựu nhất định về mặt công nghệ, cũng như mạng lưới ngày càng phân quyền và phi tập trung hơn.

Hãy cùng XGems tìm hiểu về permissionless node mới của Flow nhé!

1. Những thành tựu mà Flow đã đạt được

Ngay từ những ngày đầu tiên, Flow đã bắt đầu định hướng để mạng lưới ngày càng trở nên phi tập trung hơn. Cho đến nay, hệ sinh thái Flow đã đạt được những sự tiến bộ đáng kinh ngạc trong hành trình trở nên phi tập trung hơn:

• Kể từ tháng 10 năm 2021, cộng đồng Flow validator hiện đã đạt 68% tổng số consensus nodes.
• Vào tháng 4 năm 2022, Flow đã ra mắt cuộc bỏ phiếu quản trị DAO dành cho cộng đồng đầu tiên, giới thiệu về cấu trúc tính phí giao dịch động mới, giúp giảm phí giao dịch, góp phần tăng độ bảo mật cho mạng lưới.
• Vào tháng 7 năm 2022, Flow đã mở rộng triển khai hợp đồng thông minh không cần cấp phép dành cho tất cả các nhà phát triển cùng với việc nâng cấp ngôn ngữ lập trình hợp đồng thông minh Secure Cadence.
• Flow đã được ứng dụng và mang đến trải nghiệm web3 cho những công ty hàng đầu như Google và Meta, cho đến những startup đã huy động vốn được hơn 4 tỷ đô.
• Flow đã đạt 13 triệu tài khoản, 2 triệu người dùng giao dịch tích cực hàng tháng và hơn 8.000 nhà phát triển đang xây dựng trên mạng lưới.

2. Observer node là gì?

Chạy node là một phần của phần mềm được kết nối với Blockchain. Bằng cách chạy node của riêng mình, bạn có quyền truy cập trực tiếp vào trạng thái đang phát triển của mạng mà không cần phải phụ thuộc vào bên thứ ba. Điều này làm tăng quyền riêng tư, bảo mật, giảm sự phụ thuộc vào các máy chủ bên ngoài và giúp cân bằng phân phối tải. Chạy node sẽ góp phần bảo mật và phân quyền của toàn mạng.

Flow giới thiệu Observer node, một loại node không cần cấp phép dành cho tất cả mọi người. Người dùng có thể tự do chạy trên phần cứng của họ, cung cấp bản sao dữ liệu khối đã được xác minh, cập nhật liên tục, có thể truy cập cục bộ mà không cần phải stake đồng $FLOW nào.

2. Lộ trình

Tiến trình hoạt động node không cần phép hiện đang trong giai đoạn ban đầu. Việc triển khai cùng với Access node sẽ được thực hiện vào cuối năm 2022, cùng với các loại node khác mạng lưới sẽ trở nên phi tập trung hơn trong năm 2023.

Ngoài ra, một loại node chuyên biệt bổ sung gọi là Archive node sẽ được thực hiện vào cuối năm 2022. Archive node cung cấp quyền truy cập vào dữ liệu lịch sử không còn được thông qua các node truy cập thông thường, cũng như có thể chạy các lệnh từ Cadence mà không bị giới hạn tốc độ. Archive node là kết quả của sự đóng góp từ cộng đồng Optakt.

Với sự ra đời của Observer node không cần cấp phép, mạng lưới sẽ mở ra nhiều cơ hội tham gia cho tất cả mọi người. Bạn sẽ không cần phải tin tưởng thông tin về trạng thái của mạng do bên thứ ba cung cấp, bao gồm các lợi ích khác như quyền riêng tư, bảo mật, giảm sự phụ thuộc vào máy chủ của bên thứ ba, khả năng chống kiểm duyệt, phân phối tải cân bằng và tăng tính phân quyền của mạng.

3. Tổng kết

Trong các trường hợp sử dụng, Observer node là loại node dễ triển khai và linh hoạt nhất. Nó cung cấp quyền truy cập, khả năng cập nhật liên tục và bản sao xác minh dự liệu khối mà không yêu cầu staking. Node có thể dễ dàng chạy trên bất kỳ phần cứng nào của người tiêu dùng khi đủ dung lượng. Việc các chạy node riêng sẽ giúp cho các nhà phát triển không bị phụ thuộc vào bên thứ ba, tăng quyền riêng tư bảo mật, sự phụ thuộc, đồng thời góp phần bảo mật và phân quyền cho toàn mạng.

Một trong những trở ngại lớn nhất hạn chế khả năng ứng dụng tiềm năng của các Smart Contracts là thiếu nguồn dữ liệu off-chain đáng tin cậy. Tellor (TRB) giải quyết vấn đề này bằng nguồn cấp dữ liệu trực tuyến, nơi dữ liệu được nhập vào bởi một permissionless network các nhà cung cấp dữ liệu crypto-economically.

Blockchain networks cho phép nhanh chóng, an toàn, chuyển giao và tạo ra hàng hóa kỹ thuật số ngoài việc lưu trữ và thực hiện các chương trình chống giả mạo có thể quản lý tài sản kỹ thuật số. Các chương trình này sau khi được triển khai on-chain sẽ không thể thay đổi được. Chúng có sẵn cho tất cả mọi người có quyền truy cập vào chain, thực thi dựa trên các tham số và tương tác (transactions) đã xác định và được xác minh bởi cơ chế đồng thuận của blockchain. Những đặc điểm này cho phép các bên ẩn danh tham gia vào các thỏa thuận kỹ thuật số ràng buộc, được gọi là smart contracts. Tuy nhiên, các blockchain được kết nối với các mạng khác và không có quyền truy cập trực tiếp vào dữ liệu trong thế giới thực. Thật không may, để các hợp đồng thông minh mang lại tiện ích thực sự, dữ liệu off-chain là cần thiết. Và để các hợp đồng thông minh thực sự an toàn và có khả năng chống kiểm duyệt, dữ liệu off-chain phải được cung cấp một cách đáng tin cậy.

Tellor (TRB) đã phát triển Decentralized Oracle sử dụng Poof-of-Work và staking để cung cấp một tùy chọn secure and trustless để nhập dữ liệu có giá trị cao vào các smart contracts trên Ethereum network.

1. Tellor (TRB) là gì?

Tellor (TRB) là một Decentralized Oracle trên Ethereum, nơi mà mạng lưới Proof-of-Work (PoW) cạnh tranh để tìm nạp dữ liệu và cung cấp dữ liệu on-chain cho các smart contracts.

Các hợp đồng thông minh trên Ethereum hoàn toàn độc lập và mọi quyền truy cập vào dữ liệu off-chain đều bị hạn chế. Bằng cách tạo ra một hệ thống đầu vào của nguồn cấp dữ liệu được bảo mật bởi một network of staked miners, Tellor tạo ra quyền truy cập trustless vào thông tin off-chain.

Tellor là một oracle system nơi các bên có thể yêu cầu giá trị của điểm dữ liệu off-chain (ví dụ: BTC / USD) và các thợ đào cạnh tranh để thêm giá trị này vào on-chain data-bank, có thể truy cập bằng tất cả các Ethereum smart contracts. Các đầu vào cho data-bank này được bảo đảm bởi một network of staked miners. Tellor sử dụng các cơ chế khuyến khích crypto-economic, thưởng cho những người khai thác gửi dữ liệu trung thực và trừng phạt những kẻ xấu, thông qua việc phát hành token của Tellor, Tributes (TRB) và cơ chế cạnh tranh.

2. Đội ngũ phát triển

Brenda Loya

• CEO and Co-Founder at Tellor từ tháng 3 năm 2019 đến hiện tại.
• R&D (Blockchain, Ethereum, khả năng mở rộng, khoa học dữ liệu, v.v.) – VP/Lead Developer (Blockchain, scalability, data science) Company Name: Daxia, từ tháng 3 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019 tại Washington D.C. Metro Area: Triển khai các hợp đồng cho testnet và mainnet của Ethereum và theo dõi quy trình sản xuất của Daxia hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng và thường xuyên đóng góp vào các cải tiến và nghiên cứu. Phát triển trong Solidity và JavaScript.
• Supervisory Statistician-Employment and Training Administration. Company Name: U.S. Department of Labor. Từ tháng 8 năm 2015 đến tháng 5 năm 2018.
• International Economic Analyst. Company Name: U.S. Energy Information Administration. Từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018, tại Washington D.C. Metro Area.
• Thạc sĩ Nghệ thuật (M.A.) Lĩnh vực nghiên cứu Kinh tế ứng dụng tại Hopkins University.
• Cử nhân Quản trị Kinh doanh (B.B.A.), ​​tốt nghiệp1999 – 2004 tại Đại học Texas ở El Paso
• Chứng chỉ IIF về Thực hành Dự báo Cơ quan phát hành Đại học Johns Hopkins

Nicholas Fett

• CTO of Tellor, Thiết kế và phát triển một hệ thống để truy cập và xác thực dữ liệu off-chain trên Ethereum, từ tháng 3 năm 2019 đến hiện tại.
• CEO and Founder của Daxia, từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 3 năm 2019. Về Decentralized derivatives contracts trên Ethereum.
• Research Economist, của công ty: U.S. Commodity Futures Trading Commission, từ tháng 6 năm 2015 đến tháng 9 năm 2017.
• Economist, của công ty: Bureau of Labor Statistics, từ tháng 8 năm 2011 đến tháng 7 năm 2015.
• Tốt nghiệp Các Chương trình Học thuật Nâng cao của Đại học Johns Hopkins
• Thạc sĩ Khoa học (MS) Lĩnh vực nghiên cứu Kinh tế ứng dụng tại Hopkins University

Michael Zemrose

• Co-founder at Tellor, từ tháng 3 năm 2019 đến hiện tại.
• Đồng sáng lập khởi nghiệp Blockchain | Bootstrapper chuyên nghiệp | Chuyên gia trong việc phát triển, truyền đạt, thực hiện và duy trì các sáng kiến ​​chiến lược.
• Chief Strategy Officer của công ty Daxi, là nhà cung cấp công nghệ sử dụng các hợp đồng thông minh trên Ethereum để phát hành các mã thông báo đại diện cho các mặt dài hạn và ngắn hạn của tài sản., từ tháng 6 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019. Hỗ trợ Giám đốc điều hành trong việc phát triển, giao tiếp, thực hiện và duy trì các sáng kiến ​​chiến lược.
• Coach For Small Business Owners, từ tháng 3 năm 2013 đến tháng 3 năm 2019. Là một chủ doanh nghiệp nhỏ và một doanh nhân, đã trực tiếp trải qua những thử thách tự làm chủ.
• Mentor Coach của công ty: Accomplishment Coaching. Từ tháng 4 năm 2014 đến tháng 4 năm 2016.
• Giám đốc công ty Zemrose Films, từ năm 2006 đến 2016. Lãnh đạo sản xuất cấp cao có kiến ​​thức nền tảng trong việc chỉ đạo các nhóm trong việc tạo ra các dự án liên quan đến video đoạt giải thưởng. Các điểm mạnh chính bao gồm khả năng lãnh đạo, phát triển nhóm và lập kế hoạch hoạt động chiến lược trong ngành giải trí.
• Đại học Maryland Hạt Baltimore, Cử nhân Nghệ thuật (B.A.) Lĩnh vực: Film / Video.
• Đã hoàn thành Chương trình Đào tạo Huấn luyện viên, vào tháng 7 năm 2014. Bao gồm: lãnh đạo, huấn luyện và huấn luyện dựa trên nhóm. Chương trình được chứng nhận của Liên đoàn Huấn luyện viên Quốc tế. Đã hoàn thành 212 giờ đào tạo và 240 giờ huấn luyện trong chương trình một năm. Giấy phép & chứng nhận Liên đoàn Huấn luyện viên Quốc tế

3. Công nghệ

Ở cấp độ cao, Tellor (TRB) là một hệ thống Oracle nơi các thợ đào cạnh tranh để thêm điểm dữ liệu vào on-chain data bank. Để tạo ra một hệ thống được khuyến khích thích hợp, Tellor đúc một token gốc, “Tributes” (TRB). Những người khai thác được khuyến khích gửi dữ liệu bằng cách sử dụng phần thưởng lạm phát và loại dữ liệu nào họ cập nhật được chọn dựa trên ” tips ” được chỉ định cho mỗi truy vấn. Các bên nắm giữ TRB có thể thêm “tips” cho một loại dữ liệu cụ thể mà họ muốn cập nhật, sau đó cứ sau 5 phút, hợp đồng thông minh Tellor sẽ nhóm năm loại dữ liệu được tài trợ nhiều nhất và tạo ra một PoW challenge cho các thợ đào để giải quyết. Năm người khai thác đầu tiên cung cấp giải pháp PoW và năm điểm dữ liệu off-chain được thưởng bằng token mới được đúc + tips tích lũy cho các yêu cầu dữ liệu cụ thể. Ngoài bảo mật được cung cấp bởi quy trình PoW, lớp bảo mật chính của chúng tôi còn thông qua một khoản tiền gửi TRB hoạt động như một bond or stake requirement để các thợ mỏ tham gia vào PoW. Các thợ đào có nguy cơ mất cổ phần này nếu họ gửi dữ liệu bị tranh chấp thành công bởi những người nắm giữ TRB.

Quy trình cơ bản để thêm và truy xuất dữ liệu như sau:

• Người dùng gửi một truy vấn đến Tellor bằng cách sử dụng Tributes để khuyến khích các miner chọn truy vấn này hơn các yêu cầu khác.
• Những người dùng khác muốn cùng một dữ liệu trả tiền hoặc ‘tip’ chuỗi dữ liệu này để khuyến khích thêm sự lựa chọn của những miner.
• Cứ sau 5 phút, hợp đồng thông minh của Tellor sẽ chọn ra các truy vấn được tài trợ tốt nhất và đưa ra một thử thách mới cho các miner để giải quyết.
• Những người khai thác gửi giải pháp PoW và các điểm dữ liệu off-chain của họ tới hợp đồng Tellor. Hợp đồng Tellor sắp xếp các giá trị khi chúng xuất hiện và ngay khi nhận được năm giá trị, giá trị chính thức (giá trị trung bình của năm giá trị) sẽ được chọn và lưu trên chuỗi. Các thợ đào sau đó được phân bổ khoản thanh toán của họ (phần thưởng cơ bản và tips). Chúng tôi gọi các chu kỳ cập nhật dữ liệu này là các khối.
• Bất kỳ ai nắm giữ Bản tin của Tellor đều có thể tranh chấp tính hợp lệ của giá trị đã khai thác bằng cách trả phí tranh chấp. Trong hai ngày tới, chủ sở hữu token Tellor sẽ bỏ phiếu về tính hợp lệ của điểm dữ liệu.
• Vào ngày hôm sau, các bên có cơ hội tranh chấp kết quả của cuộc bỏ phiếu bằng cách trả phí tranh chấp cao hơn (gấp đôi). Thời gian biểu quyết được nhân đôi và một cuộc bỏ phiếu khác được bắt đầu. Quá trình này tiếp tục vô thời hạn cho đến khi không có tranh chấp nào về kết quả xảy ra. Nếu điểm dữ liệu được coi là sai, người khai thác sẽ mất cổ phần của họ. Tuy nhiên, nếu cuộc bỏ phiếu xác định giá trị là chính xác, phí tranh chấp của bên báo cáo sẽ được trao cho người khai thác được báo cáo.
• Mỗi địa chỉ miner không thể giành được các khối liên tiếp. Thời gian chờ hiện tại cho mỗi người khai thác là 15 phút hoặc khoảng 3 khối.

Data Requests, Tips, and Blocks

Tương tự như việc trả phí gas cao hơn để ưu tiên các giao dịch, người dùng khuyến khích người khai thác lấy giá trị của họ bằng cách trả các token TRB để đảm bảo truy vấn mà họ quan tâm được khai thác. Tellor gọi đây là tips. Một nửa số tiền tips được trả đều cho năm miners chiến thắng mỗi khối. Một nửa còn lại bị đốt (loại bỏ khỏi lưu thông). Khi hệ sinh thái mở rộng, việc bảo mật dữ liệu để hoàn tất hoặc thực hiện hợp đồng sẽ dẫn đến các tips cao hơn và khuyến khích các miners tiếp tục khai thác cao hơn. Sự khan hiếm là một đặc điểm chính của hệ thống Tellor. Hiện tại, mục tiêu thời gian của oracle là 5 phút; nghĩa là trung bình chỉ có 288 truy vấn mỗi ngày.

Dữ liệu được hỗ trợ

Các chi tiết liên quan đến các nguồn dữ liệu được yêu cầu được lưu trữ off-chain và được tham chiếu on-chain bằng một numeric ID. Mô hình này làm cho mỗi ID yêu cầu đủ linh hoạt để xử lý những thứ như nhiều phương tiện API, mức trung bình có trọng số khối lượng / thời gian, dữ liệu được nhập theo cách thủ công, cũng như bất kỳ triển khai tiềm năng nào trong tương lai để chuyển đổi dữ liệu. Điều này làm cho Tellor linh hoạt hơn và nhắm mục tiêu xa hơn các trường hợp sử dụng lý tưởng của chúng tôi và cách sử dụng phù hợp các phép tắc không bao gồm việc cung cấp khả năng cho các hợp đồng thông minh để truy vấn các API đơn lẻ. Để thêm dữ liệu vào danh sách các truy vấn dữ liệu được hỗ trợ, một yêu cầu kéo có thể được thực hiện trong phần mềm khai thác để các nhà cung cấp dữ liệu biết những giá trị nào và các phép chuyển đổi sang giá trị đó đang được yêu cầu.

4. Tài chính

Đang cập nhật…

5. Sản phẩm

Đang cập nhật…

6. Lộ trình phát triển

Quý 2 năm 2021

Oracle thế hệ tiếp theo được công bố

Tin tức lớn nhất trong quý là việc phát hành whitepaper TellorX vào tháng 6. Đây là một hướng đi mới cho các DeFi oracles kết hợp các tokenomics mới, phân quyền nhiều hơn và mức tối thiểu token thấp hơn để mở rộng các thành viên trong cộng đồng của chúng tôi, những người có thể là người báo cáo dữ liệu (và kiếm được nhiều TRB hơn trong quá trình này!). TellorX sẽ ra mắt vào mùa Thu năm 2021 sau khi tiếp tục thử nghiệm, kiểm tra bên ngoài và sự chấp thuận của cộng đồng.

Sự ra mắt của Học bổng Tellor

Tellor Fellowship là một dịch vụ oracle an toàn cung cấp các ứng dụng được xây dựng side chains hoặc chains outside Ethereum (ví dụ: Arbitrum, Polygon, v.v.) với dữ liệu phi tập trung. Nếu bạn có một dự án thuộc danh mục này và cần một oracle an toàn hơn.

Tích hợp hoàn chỉnh Liquity & Tellor

Giao thức vay phi tập trung Liquity đã hoàn tất quá trình tích hợp của họ với nguồn cấp dữ liệu giá oracle của Tellor. Liquity cho vay không lãi suất và một stablecoin có thể đổi trực tiếp, luôn ở mệnh giá được hỗ trợ bởi dữ liệu giá phi tập trung của Tellor. Liquity có tổng giá trị hơn 1,4 tỷ đô la bị khóa và cung cấp cho người dùng một cách để vay quản trị miễn phí và không có trung gian. Một nghiên cứu điển hình tuyệt vời cho các dự án vay / cho vay có giá trị oracle không thể ngăn cản.

Đề xuất Ampleforth

Vào tháng 5, nhóm Tellor với sự hỗ trợ của nhóm Ampleforth, đã gửi Đề xuất thay đổi cấu hình Ampleforth (ACCP) để tích hợp Tellor’s oracle vào hệ thống Ampleforth. Trạng thái của đề xuất đang diễn ra và chúng tôi đang làm việc chặt chẽ với nhóm Ampleforth để đáp ứng nhu cầu của họ cho phù hợp với T và thực hiện đề xuất này.

Niêm yết giao dịch trên sàn mới cho token TRB của Tellor

Hiện đã có trên Coinbase và Crypto.com, hai sàn giao dịch tiền điện tử lớn!

Đang tiếp tục cập nhật…

7. Đối thủ cạnh tranh

Api3, Chainlink, Band Protocol, Augur, UMA…

8. Đối tác hiện tại

Tellor được đầu tư bởi các nhà đầu tư lớn như: Binance Labs (Seed Round), ICONIUM (Secondary Market), MakerDAO (Pre Seed Round), ConsenSys…

9. Tokenomics

About Tellor Tributes (TRB)

Tellor Tributes (TRB) là token gốc của Tellor. Chúng được sử dụng để khuyến khích người khai thác cung cấp dữ liệu thông qua phần thưởng cơ bản và tips thông qua yêu cầu của người dùng. Chúng được sử dụng để quản lý dữ liệu hợp lệ thông qua các tranh chấp và để nâng cấp hệ thống do chủ sở hữu token đề xuất và bỏ phiếu.

Tip Burns

Trong hệ thống Tellor, 50% tips được chuyển đến tay thợ đào (⅕ cho mỗi thợ đào được chọn) và 50% tips được đốt cho mỗi khối.

Supply

Tổng nguồn cung của Tellor được xác định bởi tỷ lệ sử dụng và khai thác. Đối với nguồn cung tối đa, nguồn cung của Tellor sẽ tăng với tốc độ của phần thưởng cơ bản * 288 truy vấn mỗi ngày. Biểu đồ bên dưới cho thấy nguồn cung Tellor và tốc độ tăng trưởng với giả định sử dụng hết công suất:

Dev-share

Tellor Oracle thực hiện developers share (dev share) mười phần trăm. Nguồn doanh thu này sẽ được quản lý bởi nhóm Tellor và được sử dụng theo những cách sau:

• Đảm bảo sự tham gia của cộng đồng và bỏ phiếu chính xác cho các tranh chấp.
• Tạo và phân phối phần mềm khai thác hiệu quả.
• Tiếp thị và Quảng bá cho Người giới thiệu để đảm bảo việc áp dụng dẫn đến các khuyến khích khai thác lớn hơn.
• Tạo các công cụ dành cho nhà phát triển để sử dụng Tellor trong triển khai sản xuất.

  Nghiên cứu tài trợ và cải tiến hệ thống của chúng tôi.

Governance

Ngoài việc cung cấp phương tiện bỏ phiếu về tính hợp lệ của việc gửi dữ liệu, token Tellor được sử dụng để bỏ phiếu về việc nâng cấp lên hợp đồng Tellor.

10. Cộng đồng

Các kênh thông tin và cộng đồng hiện nay của Tellor:

• Website
• Telegram
• Twitter
• medium
• Github

11. Mua Tellor ở đâu?

Thời điểm viết bài, TRB token đang được niêm yết trên trên hầu hết các sàn giao dịch lớn như: Binance, Coinbase Exchange, Gate.io, Uniswap (v2), Uniswap (v3), Poloniex, Huobi Korea, Hotbit, PancakeSwap (v2), HitBTC, Bibox, Bithumb Global, CoinEx, WazirX, P2PB2B, AEX, VCC Exchange, OKEx, BKEX, Hoo.com, Dove Wallet … với đầy đủ các cặp giao dịch hỗ trợ: TRB/USDT, TRB/USD, TRB/BTC, TRB/EUR, TRB/GBP, TRB/KRW, TRB/USDC, TRB/ETH, TRB/INR, TRB/WETH, TRB/VXV, TRB/DAI, TRB/AMPL, TRB/MLN, …

12. Tổng kết

Oracle là mảnh ghép rất quan trọng trong bất kỳ hệ sinh thái, dự án blockchain nào. Nhằm phát huy tối đa khả năng ứng dụng của các Smart Contracts trong các dự án Dife nói riêng và blockchain nói chung, Tellor (TRB) giải quyết vấn đề này bằng cách cung cấp nguồn dữ liệu trực tuyến đáng tin cậy. Dự án về oracle hàng đầu Chainlink, đã cho thấy sự cần thiết của oracle trong nghành công nghiệp blockchain bằng sự phát triển vượt bậc. Tellor nối bước theo sau với những ưu điểm về sự phi tập trung và oracle cũng là thị phần rất lớn trong thế giới blockchain.

Beacon có thể cung cấp dữ liệu cho các ứng dụng phi tập trung khác nhau, chẳng hạn như cho vay DeFi, tài sản tổng hợp, stable coin, NFT và hơn thế nữa.

1. Beacon là gì?

Beacon là nguồn cung cấp dữ liệu Web3 của bên thứ nhất (first-party), mà không có node oracle của bên thứ ba (third-party) làm người trung gian. Beacon cho phép các nhà phát triển hợp đồng thông minh (smart contract) kết nối các ứng dụng Web3 của họ với các luồng dữ liệu ngoài chuỗi (off-chain) và được cập nhật liên tục, chẳng hạn như giá tiền mã hóa, chứng khoán….

Beacon có thể cung cấp dữ liệu cho các ứng dụng phi tập trung khác nhau, chẳng hạn như cho vay DeFi, tài sản tổng hợp, stable coin, NFT và hơn thế nữa.

Được vận hành bởi các nhà cung cấp dữ liệu đáng tin cậy nhất trên thị trường, Beacon minh bạch, tiết kiệm chi phí và có thể mở rộng để các hợp đồng thông minh tương tác với dữ liệu ngoài chuỗi mà họ cần.

Để đạt được thiết kế hoàn toàn minh bạch và an toàn, Beacon được điều hành trực tiếp bởi nhà cung cấp API của dữ liệu mà họ phân phát, mà không có nhà điều hành của node bên thứ ba được sử dụng làm trình chuyển tiếp dữ liệu (data relayer). Điều này có nghĩa là khi gọi Beacon để biết giá mới nhất của tài sản (asset), hợp đồng thông minh của bạn sẽ nhận được giá trị trực tiếp từ API của nhà cung cấp dữ liệu gốc.

2. Beacon giải quyết vấn đề gì

Vấn đề đang mắc phải của các oracle hiện nay

Điểm yếu trong các mô hình oracle phi tập trung hiện nay là giả định rằng việc cung cấp dữ liệu cho một dịch vụ thông qua nhiều node hoặc API làm cho nó trở nên phi tập trung hơn.

Lấy ví dụ về vấn đề gần đây với API CoinMarketCap

Như trên hình bạn có thể thấy, nhìn có vẻ như 01node bị ảnh hưởng bởi sự cố vì báo sai giá của BTC là $389B, nhưng vấn đề chính ở đây là 01node sử dụng API CMC hay họ đang sử dụng các API khác đã báo cáo sai vì họ đang theo mô hình oracle phi tập trung hiện nay.

Giải pháp của Beacon

Oracles của bên thứ nhất (first-party) ánh xạ one-to-one giữa các nguồn dữ liệu và oracles. Việc thảo luận về tính minh bạch của dữ liệu là không cần thiết, vì oracle là nguồn dữ liệu và nguồn dữ liệu là oracle. Điều này rất hữu ích trong việc xử lý các vấn đề như báo cáo sai của CMC gần đây, bởi vì người ta có thể đảm bảo rằng các oracle của bên thứ nhất (first-party) được đảm bảo không bị ảnh hưởng bởi sự cố. Hơn nữa, điều này cho phép các dự án lựa chọn các phép tắc của họ dựa trên hiệu suất nguồn dữ liệu. So với điều này, bạn không thể biết được mức độ nào của oracle bên thứ ba (third-party) sẽ bị ảnh hưởng bởi lỗi như vậy hoặc liệu họ có thực hiện các biện pháp phòng ngừa trong tương lai vì nguồn dữ liệu của họ không thể được điều tra một cách minh bạch hay không.

Oracle của bên thứ nhất (first-party) sẽ hoạt động tốt hơn trong trường hợp có vấn đề về nguồn dữ liệu, trong khi các giải pháp của bên thứ ba (third-party) che khuất các điểm yếu cho đến khi gặp phải vấn đề thảm hại.

Chính vì thế Beacon ra đời và là một nguồn cấp dữ liệu atomic được cung cấp bởi một oracle bên thứ nhất (first-party) duy nhất.

3. Các lý do nên dùng Beacon

Là nguồn cấp dữ liệu của bên thứ nhất trên chuỗi, Beacon cung cấp một lớp khả năng tổng hợp đơn giản và đáng tin cậy để xây dựng các dAPI, dApps, v.v. minh bạch, đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí hơn.

Nguồn dữ liệu minh bạch

Một ưu điểm chính của Beacon là tính minh bạch của nguồn dữ liệu: Beacon được vận hành bởi oracle bên thứ nhất (first-party) và do đó mang danh tiếng, độ tin cậy của nhà cung cấp dữ liệu đó.

Bằng cách kết hợp các Beacon, các dAPI có thể có được khả năng phục hồi và độ tin cậy mà không làm mất đi độ tin cậy và tính minh bạch của các Beacon riêng lẻ. Đây là một giải pháp thay thế hấp dẫn đối với sự che giấu của các mục đích “phi tập trung” khác không báo cáo số lượng cũng như danh tính của các API cung cấp nguồn cấp dữ liệu của họ. Người ta chỉ phải xem xét nhiều trường hợp giá tiền mã hóa bị báo cáo sai bởi các oracle của bên thứ ba (third-party) để có bằng chứng cho thấy sự minh bạch hơn trong thành phần nguồn cấp dữ liệu, sẽ cho phép nguồn cấp dữ liệu linh hoạt hơn, ít thất bại thảm hại hơn và trải nghiệm người dùng tổng thể tốt hơn.

Chi phí hiệu quả

Beacon cũng là một cơ chế tiết kiệm chi phí để thu thập dữ liệu ngoài chuỗi đáng tin cậy. Trong các tình huống mà một Beacon độc lập đủ đáng tin cậy và việc phân quyền hơn nữa sẽ tạo ra chi phí không cần thiết, chi phí có thể được giảm thiểu bằng cách tận dụng nguồn dữ liệu đơn lẻ này. Đối với các tình huống yêu cầu dAPI, Beacon cho phép thành phần minh bạch của số lượng nguồn dữ liệu thích hợp cho trường hợp sử dụng cụ thể.

Tính đơn giản

Một ưu điểm lớn khác của Beacon là tính đơn giản của chúng. Các nhà phát triển có thể nhanh chóng tích hợp dữ liệu Beacon bằng cách truy cập vào bộ nhớ hợp đồng trên chuỗi (on-chain).

Vấn đề danh tiếng

Các dAPI được chọn bao gồm các bộ Beacon được tuyển chọn sẽ cung cấp năng lượng (power) cho các ứng dụng mới yêu cầu đảm bảo bảo mật cụ thể. Các đảm bảo này sẽ được cung cấp bởi API3 dưới dạng dịch vụ bảo hiểm, có thể thanh toán trong trường hợp dAPI bị trục trặc.

Có thể mở rộng

Beacon có trọng lượng nhẹ (light-weight) và khả năng mở rộng cao. Mở rộng quy mô cho chuỗi hiệu suất cao. Thu nhỏ quy mô cho nhiều trường hợp sử dụng không khả thi với nguồn cấp dữ liệu truyền thống.

Nhìn chung, Beacon cung cấp cho các nhà phát triển một giải pháp cải tiến để truy cập dữ liệu ngoài chuỗi (off-chain) một cách đơn giản, minh bạch, đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí. Nguyên thủy mới này hấp dẫn cả đối với các trường hợp sử dụng oracle truyền thống và đối với các ứng dụng blockchain mới lạ, không khả thi trước đây.

4. Các thành phần của Beacon

Hợp đồng Máy chủ Beacon

Hợp đồng Máy chủ Beacon (RrpBeaconServer.sol ) duy trì một bộ nhớ cache các giá trị Beacon trên chuỗi có sẵn để các hợp đồng thông minh truy xuất ngay lập tức như được minh họa trong hình bên dưới. Beacon được cập nhật khi phát hiện dung sai được xác định trước của giá trị Beacon. Mỗi Beacon có các thông số cấu hình riêng xác định thời điểm và cách thức nó cập nhật.

Airnode

Làm cho tất cả hoạt động là một hệ thống đơn giản và hiệu quả thúc đẩy Airnodes của bên thứ nhất để giữ cho các giá trị Beacon riêng lẻ được cập nhật. Khi giá trị của Beacon nằm ngoài mức dung sai được xác định trước, nó sẽ tự cập nhật bằng cách gọi Airnode liên quan của nó.

Trong hình bên dưới, Beacons on-chain yêu cầu cập nhật từ Airnode ngoài chuỗi được liên kết của họ. Chủ sở hữu của Airnode (một nhà cung cấp API) định cấu hình dung sai được xác định trước của giá trị Beacon cũng như tần suất để kiểm tra độ lệch dung sai. Giá trị của Beacon được cập nhật khi giá trị ngoài chuỗi nằm ngoài dung sai được xác định của giá trị Beacon. Lưu ý rằng một Airnode có thể liên quan đến nhiều hơn một Beacon.

dAPIs – xây dựng trên Beacon

Để khai thác thêm lợi ích của Beacon, các dAPI sắp ra mắt sẽ cho phép các nhà phát triển dApp một công cụ mới mạnh mẽ để nhanh chóng có được các giá trị Beacon tổng hợp trên chuỗi.

dAPI, giống như Beacon, là nguồn cấp dữ liệu được xây dựng hoàn toàn trên chuỗi bằng cách tổng hợp dữ liệu từ nhiều hơn một Beacon. Vì chúng được xây dựng trên lớp Beacon nên dữ liệu của chúng cũng từ nhà cung cấp API bên thứ nhất do Airnodes sở hữu và điều hành .

dAPI sử dụng dữ liệu từ Beacon để cung cấp giá trị tổng hợp. Ví dụ: trong biểu đồ ở trên có thể có một dAPI cho giá ETH/USD, trong đó nó lấy các giá khác nhau từ nhiều Beacon như giá trị báo hiệu CoinGecko ETH/USD, giá trị báo hiệu Binance ETH/USD… Một dAPI như vậy sẽ tổng hợp và cung cấp giá trị cho cặp ETH/USD. Đây chỉ là một trường hợp sử dụng cho một dAPI từ các khả năng vô tận.

5. Tổng kết

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp các bạn có cái nhìn tổng quan về Beacon

Tổng hợp và phân tích toàn bộ thị trường tuần 29 thông qua các infographic để đem lại insights giá trị cho bạn đọc: Aptos mở rộng, The Merge sắp ra mắt, các AMM cạnh tranh khốc liệt.

1. Những token được thị trường chú ý nhất trong tuần 29

Tuần qua, EVMOS là token được chú ý nhất trên CoinGecko. Evmos Momentum Hackathon đã được tổ chứ vào ngày 18/07 với sự hợp tác cùng Huobi Incubator. Evmos cũng được tích hợp với AutoFarm Network, MathWallet, và CypherdWallet.

Dự án đã thông báo có lượng lớn EVMOS token airdrop chưa được claim với tổng giá trị hơn 150 triệu USD. Bất cứ ai từng sử dụng Ethereum trước năm 2021 đều đủ điều kiện nhận airdrop. Từ ngày 01/08 đến 30/09, số EVMOS token airdrop chưa được claim sẽ được thu hồi và chuyển vào community pool.

MATIC (Polygon) là token được chú ý nhiều thứ 2 trên CoinGecko. Vào ngày 20/07, Polygon đã giới thiệu Polygon zkEVM, giải pháp mở rộng layer-2 tương thích với máy ảo Ethereum (EVM) sử dụng công nghệ ZK Rollup. Các dự án xây dựng trên zkEVM sẽ được tích hợp với mạng Ethereum dễ dàng cùng chi phí thấp và tốc độ nhanh. Polygon zkEVM hiện mới chỉ công bố mã nguồn mở và sẽ sớm phát hành phiên bản Testnet cũng như Mainnet.

Optimism (OP) đứng thứ 3 trong bảng xếp hạng. Dự án đã tổ chức buổi gặp mặt cộng đồng Optimism ở Paris, Pháp từ ngày 18-23/07.

Có 6 token mới trong danh sách bao gồm TIME, CRTS, IXT, BOND, LYRA và ETC.

2. Những tin tức nổi bật trong các DeFi Category tuần 29

Những dự án NFT được nhắc đến nhiều nhất trên Twitter

Tuần trước, dự án NFT được nhắc tới nhiều nhất trên Twitter là Tezos. Đây là tuần thứ ba Tezos giành vị trí dẫn đầu liên tiếp với những hoạt động như:

• Tổ chức sự kiện Tez/Dev vào từ ngày 21-23/07 tại Paris, Pháp.
• Tài trợ và đưa NFT, Web3 vào nhiều dự án thể thao như Man of the match, Decathlon.
• Tezasia Hackathon được tổ chức bởi Tezos India.
• Hợp tác cùng ArtBasel, Feral File, Circa
• Co-Founde Tezos – Kathleen Breitman có buổi trò chuyện cùng BloombergCrypto về “The Macro Forces 2022” vào ngày 19/07.

Dự án Kiba Inu bất ngờ giành vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng, dù đứng vị trí thứ 7 vào tuần trước. Token của Kiba Inu là một loại meme coin, có thể giao dịch trên cả 2 cầu nối BSC và ETH.

Dự án được nhắc đến nhiều thứ 3 là StepN. Hiện StepN đang giveaway 5 hộp giày Ape Realm OG trên Twitter nhằm quảng bá sản phẩm và tăng số lượng người theo dõi. Khi Twitter của dự án đạt 700,000 lượt theo dõi, người chiến thắng sẽ được công bố.

Tổng quan giao dịch trên các blockchain phổ biến

Solana là blockchain có số giao dịch nhiều nhất với 85 tỷ USD nhờ khả năng thực hiện giao dịch nhanh cùng chi phí rẻ. Số giao dịch được thực hiện trên Solana nhiều gấp hơn 24 lần số giao dịch được thực hiện trên TRON blockchain ở mức 3.5 tỷ USD.

Ở vị trí thứ 3 là BNB Chain với 3.2 tỷ USD. Tuy ra mắt sau 2 năm nhưng số giao dịch được thực hiện trên BNB Chain đạt mức gần bằng TRON blockchain. Các blockchain theo sau bao gồm Polygon, Ethereum, Algorand, Harmony… cũng đang tăng tốc phát triển thời gian qua.

Tổng quan thị trường gọi vốn 6 tháng đầu năm 2022

Kể từ tháng 1/2022 đến tháng 6/2022, tổng cộng 1,120 thương vụ gọi vốn đã được công bố với tổng trị giá hơn 28.8 tỷ USD. Hầu hết các thương vụ đầu tư tập trung chủ yếu vào mảng GameFi, NFT và Metaverse. So với 6 tháng cuối năm 2021, số thương vụ gọi vốn và số vốn gọi thành công đã tăng khoảng 30%.

Trong danh mục CeFi, có 164 thương vụ gọi vốn với tổng giá trị khoảng 8.6 tỷ USD. Có 1 khoản đầu tư trị giá hơn 1 tỷ USD và 25 khoản đầu tư trị giá hơn 100 triệu USD. Hầu hết các thương vụ đều diễn ra từ sau vòng Series A hoặc IPO.

Đối với DeFi, 229 thương vụ gọi vốn đã diễn ra, thu về khoảng 2.4 tỷ USD. Hầu hết các thương vụ liên quan đến DeFi đều là thương vụ nhỏ, thể hiện sự quan tâm ngày càng ít từ các VCs và các nhà đầu tư lớn.

Các dự án Layer 1, Layer 2 và các mảnh ghép cơ sở hạ tầng cũng gọi vốn thành công 276 thương vụ với tổng giá trị gây quỹ là 11 tỷ USD. Đây là lĩnh vực nhận được nhiều sự chú ý từ các nhà đầu tư nhất. Có 33 thương vụ lớn hơn 100 triệu USD và 52 thương vụ lớn hơn 50 triệu USD. Những cái tên nổi bật trong danh sách bao gồm Near Protocol, Aptos, Optimism, Starkware…

Danh mục có số thương vụ gọi vốn cao nhất là GameFi, NFT và Metaverse với 309 thương vụ, chiếm 20% tổng giá trị thị trường gọi vốn với 5.4 tỷ USD. Trong đó, chỉ mình Epic Games đã gọi vốn thành công 2 tỷ USD trong tháng 4/2022. Đây là danh mục nhận được nhiều sự quan tâm hơn DeFi nhưng ít hơn cơ sở hạ tầng/ CeFi. Các thương vụ được gọi vốn với giá trị thấp, thường ở những giai đoạn đầu của dự án (trước Series A).

Các quỹ lớn cũng thực hiện huy động tiền nhằm mở rộng cơ hội đầu tư. Tổng cộng 27 thương vụ được thực hiện với số tiền thu được lên tới hơn 14 tỷ USD. Mỗi vòng gọi vốn trung bình có giá trị khoảng 500 triệu USD. Quỹ đầu tư a16z, Haun Ventures, J◎e McCann, Pantera Capital và Electric Capital đều gọi vốn thành công hơn 1 tỷ USD. Có 20/27 thương vụ diễn ra vào tháng 3/2022 và tháng 4/2022.

Tổng quan thị trường Crypto 6 tháng đầu năm 2022

Tình hình kinh tế vĩ mô chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử khi nguồn cung dầu giảm gây ra tình trạng giá cả hàng hóa gia tăng và tăng trưởng kinh tế suy giảm. Thị trường chứng khoán ở Mỹ chứng kiến sự suy giảm mạnh khi chỉ số S&P 500 nửa đầu năm 2022 giảm 20.6%, mức giảm mạnh nhất hơn 50 năm qua kể từ những năm 1970. Hiện FED đang thực hiện chính sách tăng lãi suất nhằm thắt chặt tiền tệ và kiểm soát lạm phát.

Thị trường crypto cũng trải qua những ngày ảm đạm khi nhiều tổ chức lớn buộc phá sản như 3AC, Celsius, Voyager… Giá Bitcoin cũng giảm 57.8%, kéo theo vốn hóa toàn thị trường giảm 70% kể từ ATH (tương đương hơn 2,000 tỷ USD).

Nhiều dự án bị hacker tấn công với tổng thiệt hại khoảng 1.6 tỷ USD. Trong đó, các dự án EVM Compatible chiếm tới 52.4% các dự án bị tấn công. Các Alt-L1 dần bộc lộ những hạn chế khi đánh đổi bảo mật và tính phi tập trung để lấy khả năng mở rộng cùng chi phí rẻ. Những câu chuyện xung quanh chủ đề “tăng hiệu suất của blockchain” vẫn sẽ là một trong những câu chuyện chính cho mùa bull run tiếp theo.

Thị trường DeFi cũng cho thấy dấu hiệu suy thoái khi TVL tổng cộng của cả thị trường đi ngang suốt Q1/2022. Vốn hóa thị trường stablecoin cũng sụt giảm gần 50 tỷ USD so với mức ATH. Hiện thị trường DeFi chỉ tập trung vào một vài chain hàng đầu như Ethereum và BSC.

Thị trường NFT chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ khi cả số lượng giao dịch và giá giao dịch đều tăng đáng kể. Nhiều dự án cũng bắt đầu tích hợp NFT vào sản phẩm của mình như Arbitrum, Zapper, Uniswap…

Tóm lại, thị trường crypto đã rơi vào tình trạng giảm sâu trong bối cảnh chung của thị trường tài chính và có khả năng sẽ tiếp tục giảm trong nửa sau của năm 2022.

3. Tổng quan AMM trên các hệ sinh thái DeFi

Sushiswap: Cross-Chain AMM

Vào ngày 21/07, Sushi ra mắt cross-chain AMM với tên gọi SushiXswap, được xây dựng trên công nghệ cầu nối của Stargate. Điều này đánh dấu một cột mốc trong quá trình phát triển AMM của Sushi.

Trước đó, vào tháng 5/2021, Sushi đã lên kế hoạch xây dựng blockchain riêng mang tên Sushichain nhằm tổng hợp thanh khoản từ nhiều chuỗi khác nhau. Dù vậy, ý tưởng này nhanh chóng bị bỏ ngỏ.

Thời gian sau, nhiều giao thức cross-chain swap được phát triển như Synapse (cross-chain thanh khoản cho stablecoin), Chainhop (cross-chain swap xây dựng trên cBridges), VarenX (cross-chain swap xây dựng trên Ren Protocol). Dù vậy, chưa có giao thức nào thống trị mảng cross-chain swap tính đến thời điểm hiện tại. Đây chính là cơ hội cho Sushi.

Tuy nhiên, việc xây dựng trên Stargate sẽ khiến Sushi khó tự chủ về công nghệ và phụ thuộc vào Stargate trong dài hạn.

Uniswap: The Fee Switch

Tuần trước, cộng đồng Uniswap đã đề nghị thử nghiệm hoạt động thu phí cho giao thức. Một cuộc tranh cãi đã diễn ra gay gắt khi một nhóm đồng ý thu phí để tăng giá trị cho người nắm giữ token UNI, nhóm khác cho rằng không nên thu phí vì nó sẽ ảnh hưởng đến các bể thanh khoản (liquidity pools).

Một thành viên XGems nhận định rằng, Uniswap Protocol không nên thu phí vì nó mang lại cơ hội cho những AMMs khác thu hút LPs. Thay vào đó, Uniswap Labs cần xây dựng sản phẩm khác giúp gia tăng lượng thanh khoản đã có của Uniswap Protocol và thu phí dịch vụ cho sản phẩm này. Điều này sẽ giải quyết được vấn đề gia tăng giá trị cho người nắm giữ token UNI.

Curve: The New Stablecoin

Ngày 21/07, Michael Egorov, nhà sáng lập của Curve đã xác nhận sẽ cho ra mắt Stablecoin cho Curve Finance trong một buổi phỏng vấn với SCB 10X. Stablecoin này sẽ hoạt động theo cơ chế thế chấp (over-collateralized) tương tự như DAI.

Như vậy, mảng stablecoin lại thêm một cái tên mới. Curve Wars sẽ thay đổi cục diện khi Curve có stablecoin riêng. Việc direct emission sẽ trở nên cạnh tranh hơn.

Những nhà phát hành stablecoin không nắm quyền biểu quyết emission sẽ khó thu hút thanh khoản. Trong khi đó, các nhà phát hành stablecoin nắm quyền biểu quyết như Frax (qua convex), MIM (mCRV), DOLA (qua Yearn) có thể có lợi thế khi trực tiếp direct emission vào pools của họ.

Ví dụ của DOLA cho thấy rõ nhất về việc tăng thanh khoản, khi nguồn cung của DOLA và thanh khoản DOLA3POOL nhanh chóng tăng trở lại từ khi Yearn Fed ra mắt.

Với việc ra mắt này, Curve có thể dùng stablecoin của mình để làm base pair thay vì 3pool (USDC-USDT-DAI). DAI sẽ cần thay đổi chiến lược và chuẩn bị sở hữu veCRV để duy trì thanh khoản của DAI trên Curve. Để sở hữu veCRV, MakerDAO có thể phát hành mkrCRV đúng như proposal 3 tháng trước của monet supply.

Trước đó, DAI cũng chịu sự cạnh tranh khi Aave, đối tác D3M của MakerDAO ra mắt stablecoin GHO và Compound cũng muốn phát hành stablecoin CASH. Bởi vậy, DeFi sắp tới sẽ có rất nhiều stablecoin khác nhau. Tình trạng này khá giống với ý tưởng “Every Company Will Be a Fintech Company” của A16Z ở thị trường fintech truyền thống. Trong tương lai, có lẽ nào mỗi giao thức DeFi sẽ phát hành stablecoin riêng của mình?

4. Những tin tức nổi bật trong các hệ sinh thái tuần 29

Hệ sinh thái Aptos

Dù mới chỉ ra mắt không lâu, Aptos đã sở hữu cộng đồng lớn mạnh với 23 dự án được phát triển, trải dài trên nhiều phân khúc khác nhau như Yield Optimizers, Aggregator, Derivative…

Đáng chú ý, Aptos cũng ra mắt nền tảng cho phép đặt tên miền Aptos Name Service, tương tự nền tảng Ethereum Name Service đã làm mưa gió trên thị trường thời gian qua.

Hệ sinh thái Cardano

Tính đến thời điểm hiện tại, Cardano đã trải qua 3 đợt hard fork từ Byron sang Shelley, Mary và Alonzo. Shelley giúp Cardano tích hợp Proof-of-Stake vào hệ sinh thái của mình. Mary cho phép Cardano trở thành một sổ cái đa tài sản (multi-asset ledger). Với Alonzo, Cardano trở thành một nền tảng nơi các nhà phát triển có thể tạo ra dApps và NFTs.

Đợt hard fork Vasil dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6/2022, nhưng vì một số lỗi kỹ thuật, Vasil đã được dời lại cuối tháng 7/2022. Vasil hỗ trợ Cardano tương tác giữa các sidechain của Cardano.

Biểu đồ bên dưới thể hiện phản ứng giá của token ADA sau mỗi đợt hard fork. Sau Shelley và Mary, giá của ADA đã có sự tăng trưởng khá rõ rệt nhưng với Alonzo, giá của ADA đã có sự suy giảm đều.

Hệ sinh thái Solana

Trong phân khúc DeFi, đã có 64 dự án phát triển trên hệ sinh thái Solana. Trong đó, lĩnh vực quản lý vốn/aggregator chiếm số lượng nhiều nhất với 13 dự án. Phân khúc AMM và Lending/Borrowing cũng nhận được nhiều sự quan tâm khi sở hữu 12 dự án mỗi phân khúc.

Những dự án nổi bật có thể kể đến trên Solana là Raydium, Saros, Phantom Wallet, USDC… Coin98 Wallet cũng là một trong những dự án phát triển trên Solana.

Hệ sinh thái Avalanche

Nhìn chung trong bear market, đa số các hệ sinh thái đều “ảm đạm”, các hoạt động của dự án trong hệ sinh thái cũng giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, đây là giai đoạn rất phù hợp để các blockchain foundation có thể chuẩn bị nền tảng tốt hơn cho đợt bull run sắp tới.

Những con số nổi bật hệ Avalanche

• TVL giữ vững ở mốc $3B, xét theo giá trị $ thì đã giảm đáng kể so với 5/2022. Tuy nhiên, nếu xét theo số lượng AVAX thì con số này có sự tăng trưởng so với đầu năm 2022.

• Avalanche là một trong số 5 blockchain L1 tạo ra nhiều doanh thu phí giao dịch nhất trong tuần qua (con số này chưa tính các subnet), tuy nhiên hiện tại phí từ subnet không đáng kể, và số phí được tạo ra vẫn còn sự cách biệt lớn với BNB Chain.

• Tổng cung USDC native trên Avalanche đạt mức 1.54 tỉ, tăng gần 8% so với thời điểm 20/6, cũng đồng nghĩa tiệm cận mức ATH cũ. Điều này thể hiện dòng vốn rút ra khỏi hệ Avalanche không quá nhiều và có thể tăng trưởng trở lại trong thời gian tới.

Avalanche Foundation ra mắt ví Core Browser

Nhìn chung trên thị trường đã có rất nhiều ví phi tập trung nổi bật như Metamask, Trust, Coin98. Tuy nhiên, thị trường ví vẫn còn thu hút rất nhiều tay chơi. Lý do lớn nhất khiến các Foundation phát triển ví có thể là để tạo nên chân kiềng vững chắc cho hệ sinh thái của họ.

Ví Core của Avalanche cũng có những tính năng cơ bản như Swap, Lưu trữ, tích hợp Web3 Dapp Browser. Tuy nhiên họ sẽ hỗ trợ các dự án trên hệ Avalanche tốt hơn, hỗ trợ tính năng thanh toán qua thẻ, tích hợp BTC Bridge,…

Dự án trên hệ Avalanche

• TraderJoe: Chuẩn bị giới thiệu Liquidity Book (Joe v2), thưởng $35 triệu cho JOE staker
• Pangolin: Ra mắt Pangolin v2 Beta trong đó chủ yếu cập nhật về giao diện, thêm tính năng Limit-Order, theo dõi Portfolio,…
• BenQi: Đánh dấu cột mốc lớn khi sAVAX (Stake AVAX được phát hành bởi BenQi) được chấp nhận làm tài sản thế chấp của Aave
• Yeti Finance: Công bố dự án Ragnar Finance, protocol mới được xây trên Yeti Finance cho phép boosted yield và các quyền lợi khác
• Chainlink trở thành oracle phủ sóng toàn diện trên Avalanche

Hệ sinh thái Ethereum

Sự kiện Merge ETH dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 9/2022. Nếu thành công, đây sẽ là một yếu tố thúc đẩy Ethereum phát triển trong bối cảnh lạm phát giảm về mức 0.22%/năm. Tại sự kiện ETHCC vừa qua, Vitalik Buterin cũng tiết lộ chi tiết các sự kiện lớn sau The Merge:

• The Merge: Chuyển đổi 100% sang POS
• The Surge: Gia tăng khả năng mở rộng cho Rollups qua Sharding
• The Verge: Optimized lưu trữ dữ liệu, giảm kích thước node
• The Purge: Giảm dung lượng ổ cứng cần thiết cho Validators.
• The Splurge: Nâng cấp cho đến khi ETH hoạt động trơn tru.

5. Đánh giá tổng quan thị trường tuần qua

Thị trường đã trải qua 8 tháng ảm đạm kể từ tháng 11/2021. Nhiều tổ chức lớn đã bị sụp đổ như Celsius, 3AC, Terra… Nhiều nhà đầu tư cũng bán lượng lớn Bitcoin của mình bao gồm:

• Luna Foundation Guard bán 80,393 Bitcoin.
• Tesla bán 75% BTC tại giá break even (khoảng 29,060 Bitcoin).
• Các quỹ Purpose BTC ETF bị thanh lý (khoảng 24,510 USD).
• Các công ty đào Bitcoin buộc phải bán BTC để duy trì hoạt động (khoảng 14,600 Bitcoin).

Hầu hết những người muốn bán hay buộc phải bán Bitcoin đều đã bán. Dự kiến trong 3 tháng tới (tháng 8-9-10) sẽ là thời điểm tích lũy cho cả thị trường. Có khả năng Bitcoin sẽ tăng giá vào cuối năm nay.

Về ngắn hạn, thị trường đã có sự phục hồi nhất định và kỳ vọng Bitcoin sẽ tiếp tục hồi về những vùng quan trọng khi FED thông báo việc thay đổi lãi suất vào ngày 27/07.

6. Những điều đáng chú ý trong tuần tới

• Ngày 25/07: TAO token sẽ được mở bán IDO trên Poolz. Fusotao Protocol là giao thức xác minh dành cho các hệ thống khớp lệnh.
• Ngày 25/07: AURA token sẽ được mở bán IDO trên Impossible Finance. Aura Network là nền tảng Layer-1 blockchain tập trung phát triển và mở rộng mảng NFT, tối đa hóa việc sử dụng NFT trên các ngành công nghiệp khác nhau.
• Ngày 27/07: WOMBAT token sẽ được mở bán IDO trên Polkastarter. Wombat là thị trường trò chơi NFT, cho phép người chơi tham gia và sở hữu NFT trong game.

7. Tổng kết

Thị trường thời gian qua khá sôi động khi các dự án liên tiếp ra mắt sản phẩm mới và đẩy mạnh hoạt động quảng bá sản phẩm của mình. Các hệ sinh thái cũng có nhiều hoạt động phát triển và nhiều stablecoin được ra mắt. Điều này cho thấy thị trường vẫn đang tích cực hoạt động để chuẩn bị cho mùa bull run tiếp theo.

Khi tham gia vào thị trường Crypto có khá nhiều cách kiếm tiền và tăng lợi nhuận, trải nghiệm testnet là một điển hình. Nhưng câu hỏi đặt ra là làm sao để lựa chọn một dự án tốt và thực sự “true blue”? Bài viết này sẽ gọi ý cho anh em 5 tips lựa chọn một dự án để làm Testnet.

Bài viết này nhằm mục đích thông tin và không mang ý nghĩa khuyến khích đầu tư nào, tiền và thời gian là của anh em nên chúng ta hãy cân nhắc kỹ trước khi “xuống tiền” nhé!

1. Testnet là gì?

Testnet còn gọi là mạng thử nghiệm, là một môi trường tốt cho những nhà phát triển dự án có thể chạy thử nghiệm các tính năng, chế độ bảo mật, nền tảng và phát triển các ứng dụng phi tập trung (DApp) của mình trước khi tiến hành Mainnet (mạng chính). Nhiều người còn gọi đây là phiên bản beta – giai đoạn đầu khi xây dựng và phát triển của một dự án.

Trong quá trình thử nghiệm, mục tiêu của Testnet là cách giúp các đội phát triển, nhà điều hành dự án triển khai các chức năng mới, sửa lỗi, thay thế các tính năng chưa thực sự tối ưu. Đội dev có thể tận dụng khai thác trong mạng lưới blockchain ở phiên bản testnet. Sẽ có hai dạng là Testnet được phát hành trước Mainnet và Testnet được phát hành sau khi Mainnet được hoạt động.

Một số điểm nổi bật của Testnet:

• Testnet cho phép các nhà phát triển tương tác, lập trình hoặc tích hợp các smart contract mà không phải tốn bất kỳ gas fee. Điều quan trọng, Testnet giúp nhà sáng lập triển khai dự án trong môi trường an toàn.
• Kiểm tra độ tương thích của Dapps: Để được tích hợp thì cần phải trải qua giai đoạn kiểm tra bước đầu, các yếu tố để kiểm tra như độ bảo mật, tích hợp, kết nối với các thiết bị người dùng,…
• Việc đồng bộ hóa và lưu trữ ít dữ liệu hơn nhiều (tùy vào từng mạng lưới thử nghiệm).
• Testnet có tốc độ xử lý nhanh hơn và các giao dịch được diễn ra gần như lập tức.
• Việc triển khai các hợp đồng cần có các ether thử nghiệm miễn phí từ các “faucet” (tuy không có giá trị nhưng chúng giúp người dùng trải nghiệm các tính năng mới trên nền tảng Testnet).
• Testnet mô phỏng và đảm nhiệm các chức năng (beta) từ Mainnet, nếu anh em đang quan tâm về một sản phẩm nào đó có thể đây là nơi giúp chúng ta có thêm trải nghiệm (một cách miễn phí).

Trong Crypto, sẽ có nhiều dạng Testnet anh em có thể bắt gặp như trải nghiệm Testnet và tìm lỗi bảo mật, thông thường dự án sẽ tổ chức các phần thưởng (bug bounty) dành cho người dùng tìm ra được lỗi bất kỳ trong nền tảng.

Đa phần các dự án ra mắt Testnet đều có cơ chế thưởng dành cho người trải nghiệm đầu tiên (early users), các phần thưởng sẽ đa dạng từ token, wrapped token, NFT, điểm tích lũy,… Một số dự án sẽ thông báo kế hoạch thưởng sau đó, tùy vào từng thời điểm. Tuy vậy, không phải tất cả Testnet đều có phần thưởng, có khá nhiều dự án nhằm tiết kiệm chi phí sau việc ra mắt beta, họ sẽ không tổ chức thưởng gì cả. Điều chúng ta cần là chọn lọc ra dự án thực sự tốt để tham gia.

2. 5 tips chọn lựa dự án tiềm năng để làm Testnet

Kiểm tra link dự án

Hiện có khá nhiều dự án scam (lừa đảo hoặc mạo danh), mục đích chung của chúng là truy cập vào phần mềm trên máy tính và hack các thông tin, mật khẩu được lưu sẵn, các trang web người dùng thường truy cập, tài sản trên ví,… Vì thể, để tránh “tiền mất tật mang” việc kiểm tra đường link trước khi thực hiện Testnet là điều cần làm.

Đầu tiên để đánh giá dự án bước xem qua link website là một trong các tiêu chí quan trọng. Khi anh em “check” link sẽ lọc được các dự án lừa đảo, giả mạo hoặc có thể xác định luôn dự án có thực sự tiềm năng hay không.

Cách để kiểm tra đường link dự án:

• Hãy luôn kiểm tra lại địa chỉ URL.
• Các dự án mới chính thống sẽ có thông tin trên các kênh như CoinGecko, Coinmartketcap, Coin98 Super App,…
• Cảnh giác với các đường link chứa ký tự đặc biệt như chữ hoa “M” thay vì chữ thường “m”, “0” thay vì “o”,v.v.
• Trên google và các trang mạng điện tử sẽ có bot thống kê các từ khóa anh em tìm kiếm, từ đó các trang sẽ tự động đề xuất hoặc quảng cáo khi chúng ta đang lướt web. Hãy chú ý đến các quảng cáo dẫn đến các trang web lừa đảo.
• Không truy cập vào các đường link được quảng cáo bởi một nick Telegram, Twitter, Facebook lạ. Kẻ lừa đảo có thể đang sử dụng tên của các tài khoản có uy tín để quảng bá trá hình các thông tin lừa đảo đấy. Thông thường, các nick sẽ tương tác và chủ động nhắn tin với anh em về dự án có Testnet với giải thưởng hấp dẫn, cần cảnh giác với các chiêu trò nói về lợi nhuận cao, thao tác dễ dàng, v.v.
• Sử dụng các công cụ duyệt link an toàn: Google Safe Browsing, Online Link Scan, ScanURL.

Chọn lọc từ điều kiện tham gia Testnet

Các dự án Testnet thường sẽ kết nối với mạng lưới hỗ trợ và người dùng cần “faucet testnet” để tham gia. Nếu dự án testnet yêu cầu anh em đặt cọc hoặc chuyển khoản tiền của mình vào thì có thể xác định được ngay là dự án scam.

Lưu ý: Dự án tesnet sẽ không bắt buộc người dùng bỏ tiền vào để tham gia, các hình thức chuyển đổi bằng tiền thật đều là lừa đảo.

Mình sẽ giải thích thêm về faucet testnet, đây là “cánh cổng” để người dùng có thể nhận về các token test miễn phí. Đối với từng blockchain hỗ trợ sẽ có các dạng token khác nhau như Ethereum (ETH test), BNB Chain (BNB test), Solana (SOL test), v.v. Anh em có thể tham khảo các trang faucet uy tín bên dưới đây:

• Ethereum: Rinkeby Faucet: https://rinkebyfaucet.com/
• Binance Faucet: https://testnet.binance.org/faucet-smart

Các token test này sẽ không có giá trị quy đổi thành tiền như các token trên mainnet khác, các token test ra đời và chỉ sử dụng cho mục đích testnet. Có nhiều anh em đã từng “sập bẫy” chiêu trò lừa đảo của nhiều đối tượng bởi việc quy đổi các đồng test thành tiền và trả phí bằng token thật cho người hỗ trợ (kẻ lừa đảo). Thực tế, chẳng có hình thức chuyển đổi token testnet sang mainnet, anh em hãy cảnh giác với các dự án như vậy nhé!

Cảnh giác với các Testnet có quá nhiều “quảng cáo”

Anh em nên đề cao cảnh giác với các dự án mà ai ai cũng biết và dễ dàng tham gia, nói đúng hơn là được quảng bá đại trà. Nếu gặp các dự án tương tự, anh em hãy tự đặt cho mình câu hỏi, nếu một dự án thực sự tốt thì tại sao lại quảng cáo khá nhiều trên các diễn đàn lớn nhỏ?

Điều họ cần là số lượng người tham gia để “tăng doanh thu” chứ không hẳn là việc đánh giá từ trải nghiệm người dùng. Anh em hãy theo dõi các kênh tin chính thức, người điều hành của dự án để không “mắc bẫy” lừa đảo quảng cáo scam.

Đánh giá sơ khảo về dự án Testnet thông qua các Channel

Một dự án thực sự tốt thì từ các bước hình thành, gọi vốn sẽ được nhiều quỹ, nhà đầu tư hoặc các bên trung gian theo dõi. Anh em nên tập thói quen sử dụng Twitter, Telegram, Discord để có thể sâu sát với thị trường hơn

Vậy làm sao để đánh giá về một dự án mới từ các Channel?

Nếu bắt gặp một dự án bất kỳ đang diễn ra Testnet, trước khi thực hiện anh em hãy làm các bước như sau để kiểm tra “độ uy tín” của dự án trước nhé.

Bước 1: Tìm kênh thông tin chính thức từ dự án Testnet, có thể tìm kiếm trên CoinGecko, Coinmarketcap.

Bước 2: Quan sát sự tương tác của dự án đang quan tâm, đọc từng post của họ, chú ý vào các nick Twitter khác được gắn thẻ. Ưu tiên những dự án được follow bởi các tên tuổi uy tín, từ đó chọn lọc dự án qua nhóm, tổ chức quỹ, người dùng uy tín hay các KOL trong Crypto.

Bước 3: Kiểm tra số lượng thành viên của dự án trên các diễn đàn Telegram, Discord,… Ưu tiên các diễn đàn có số lượng thành viên lớn và hoạt động tích cực, anh em lưu ý là số lượng thành viên cũng chưa thể quyết định được dự án có tốt hay không, quan trọng là sự tích cực từ phía cộng đồng dành cho dự án.

Sắp xếp các dự án Testnet theo Category

Nếu anh em là một “thợ săn” airdrop chính hiệu thì việc tạo cho mình một worksheet là điều rất cần thiết. Mỗi dự án sẽ có nhiều yêu cầu và điều kiện tham gia khác nhau, để tránh nhầm lẫn thông tin anh em nên chuẩn bị cho mình bộ worksheet để công việc hiệu quả hơn.

Ghi chú những dữ liệu đã research được vào sheet, sau các bước tìm kiếm và thu thập thông tin, anh em hãy note lại vào cột tương ứng. Ví dụ như: dự án đã testnet chưa ra mainnet, có token hay chưa có token, tổng quan như thế nào, v.v.

Cá nhân mình từng viết nhiều bài về Testnet để tránh thiếu sót thông tin cũng như bắt nhịp thị trường nhanh hơn, mình đã lập ra bảng sheet thống kê như sau, anh em có thể tham khảo.

Các mục cần tạo:

• Hệ sinh thái/ Nền tảng (Platform).
• Tên dự án.
• Đã có token hay chưa.
• Link website và các ghi chú cần thiết.
• Highlight các dự án đã hoặc đang diễn ra để theo dõi.

Testnet mục đích để tìm ra các lỗ hổng bảo mật, đánh giá trải nghiệm đến từ người dùng. Các dự án testnet điều là thử nghiệm, và token test cũng không có giá trị. Nếu anh em gửi các token mainnet đến testnet sẽ bị mất và không thể hoàn trả lại. Dưới đây là một vài lưu ý khi tham gia testnet anh em cùng tham khảo:

• Không gửi token trên mainnet đến các blockchain testnet khác.
• Không chia sẻ private key hoặc passphrase ví điện tử cho bất kỳ ai.
• Giữ các private key/ passphrase trên sổ hoặc sử dụng ví lạnh để lưu trữ tài sản.
• Không nên lưu các từ khóa, ví cá nhân trên máy tính (đề phòng truy cập đường link có virus và bị hack).
• Không chuyển đổi hay giao dịch token testnet với bất kỳ ai, vì các token trên không có giá trị tiền tệ.

4. Tổng kết

Thời gian gần đây, tỷ lệ nhận thưởng testnet bây giờ khá thấp, như ở trên mình có đề cập không phải nhiều dự án triển khai testnet đều có phần thưởng dành cho người dùng, anh em nên tìm hiểu kỹ điều kiện và thể lệ trước khi bắt đầu.

Nội dung trên là thông tin và kinh nghiệm được đúc kết từ cá nhân mình, hy vọng bài viết này sẽ hỗ trợ anh em phần nào trong quá trình “săn” airdrop. Hẹn gặp lại anh em trong bài top 5 tiếp theo, anh em có thể yêu cầu hoặc đóng góp chủ đề đang quan tâm phía dưới phần bình luận nhé!

Axie Infinity đã có thay đổi lớn về Economics trong game, điều này sẽ tác động gì đến Axie và cộng đồng Game nói chung, anh em đọc bài viết sau để có thêm góc nhìn về sự kiện này.

1. Giới thiệu Axie Infinity

Axie Infinity là một tựa game do người Việt phát triển với CEO là anh Nguyễn Thành Trung. Đây là một trò chơi trên nền tảng Blockchain (NFT Gaming) được xây dựng trên Ronin Network – một giải pháp mở rộng Layer 2 cho Ethereum do chính Axie Infinity phát triển, tập trung vào mảng games.

Trong Axie Infinity, người chơi sẽ thu thập và nuôi dưỡng những sinh vật tưởng tượng có tên Axie. Tương tự như khi chơi Pokémon GO, anh em có thể làm nhiệm vụ để nhận thưởng, lập đội chiến đấu, mua & bán các Axie với các người chơi khác,…

Axie được phát triển từ năm 2018, và dần dần, dự án đang dẫn đầu khi mở ra 1 xu thế mới Play to Earn, thu hút hàng trăm nghìn người chơi trên toàn thế giới.

2. Tại sao chúng ta lại nên quan tâm Axie Infinity?

Là người đầu tiên phát triển mô hình game Play-to-Earn trên blockchain và đạt được thành công rất lớn, Axie Infinity như cây đại thụ, là tiêu chuẩn cho các game khác phát triển và cải tiến theo.

Rất nhiều cơ chế hay ho trong trò chơi của Axie Infinity đã được sao chép qua các game khác, ví dụ như tính năng chiến đấu, các chế độ PVE, PVP, nhiệm vụ hàng ngày (daily quest), mô hình 2 token AXS (token đầu tư) – SLP (token thưởng), tính năng guild, scholarship,…

Anh em quan tâm đến thị trường GameFi, ít nhiều chắc chắn cũng đã gặp những tính năng/ cơ chế trên ở những trò chơi P2E được phát triển ở giai đoạn sau này như My DeFi Pet, Star Atlas, HappyLand, Thetan Arena, Cyball,…

Do đó, có thể thấy tác động của Axie Infinity là rất lớn, các tính năng game, roadmap, hướng phát triển của Axie gần như là tiêu chuẩn cho các game khác phát triển theo, bởi họ đã có quá nhiều kinh nghiệm trong ngành này (phát triển từ năm 2018), thậm chí họ cũng đã trải qua giai đoạn downtrend 2018-2020.

→ Việc theo dõi những thay đổi của Axie sẽ giúp anh em có thể nắm trước những thay đổi rất có thể sẽ đến với thị trường GameFi sắp tới.

3. Thực trạng GameFi hiện nay

Đầu tiên, chúng ta tìm hiểu các dự án GameFi hiện đang hoạt động như thế nào.

Rất nhiều dự án GameFi đang theo mô hình dual-token của Axie Infinity:

• Governance token (AXS, POLIS, THG,…): Token dành cho các nhà đầu tư, không tham gia quá nhiều vào trò chơi Axie Infinity, nhưng capture value 1 phần từ sự phát triển trong trò chơi, có nguồn cung giới hạn.
• Rewards token (SLP, ATLAS, THC,…): Token dành cho nhóm người chơi P2E (player), tham gia sâu sắc vào nền kinh tế trong trò chơi (mua thú cưng, mua vật phẩm, phí nâng cấp,…) và được thưởng cho người chơi trong game, có nguồn cung vô hạn.

Việc phát triển 2 token với 2 nền kinh tế riêng biệt giúp các dự án GameFi hạn chế được mâu thuẫn lợi ích giữa 2 nhóm nhà đầu tư và người (người muốn mua giữ, người muốn bán).

Tuy nhiên, dù sao SLP và AXS vẫn cùng nằm trong 1 dự án, nên vẫn có sự tương tác giữa 2 token này, anh em có thể xem qua hình ảnh dưới đây.

Thực tế, mô hình này hoạt động khá hiệu quả trong Uptrend, lấy ví dụ từ Axie Infinity: Khi thị trường tăng, người chơi tăng mạnh, nhu cầu mua AXS và SLP cao, đẩy giá AXS và SLP. Khi lượng người chơi đủ nhiều và bão hòa, số lượng token reward SLP được mint liên tục, giá giảm, tuy nhiên không ảnh hưởng gì nhiều đến AXS, AXS thậm chí còn tăng trưởng tiếp lên mức $180.

Tuy nhiên, trong downtrend, mọi thứ rất khốc liệt, AXS token chia 3 từ đỉnh (cũng gần tương tự như token khác), nhưng SLP giảm tới 30 lần từ đỉnh, đối với những người chơi P2E, đặc biệt là các scholars (người chơi thuê và nhận 1 phần lợi nhuận) đây là 1 điều rất đáng buồn.

Vào thời điểm trước khi Axie Infinity cập nhật bản mới nhất, một ngày 1 người chơi Axie có thể kiếm được trung bình từ 75 – 200 SLP, đây mức giá trong tháng 1/2021 vào khoảng $0.012/ SLP, thì số tiền người chơi kiếm được vào khoảng $0.9 – $2.4/ngày, quá ít ỏi. So với thời hoàng kim của trò chơi, họ có thể kiếm $20 – $30/ngày, thậm chí là $50 và có mức thu nhập hàng tháng khoảng $600-$900.

Không như các nhà đầu tư, những người chơi game luôn muốn bán SLP kiếm được bởi họ cần tiền để trang trải cuộc sống, chơi game P2E như là 1 công việc hơn là để giải trí và đầu tư, do đó, hàng ngày, 200M – 400M SLP được mint ra và tạo áp lực bán trên thị trường, SLP được burn không đủ nhiều, chỉ khoảng 40M- 60M, vậy nên giá giảm mạnh là điều dễ hiểu.

Đây không chỉ là tình trạng của Axie Infinity mà còn là tình trạng cung của các dự án P2E sử dụng mô hình dual token, mô hình lạm phát rewards token cao giúp người chơi P2E kiếm được lợi nhuận không phải là cách tốt ưu nhất về dài hạn, đặc biệt trong downtrend, nếu tình hình này vẫn tiếp tục, người chơi không chịu được áp lực kinh tế và sẽ rời bỏ trò chơi, khi đó Governance token chắc chắn cũng bị ảnh hưởng.

⇒ Cần có 1 sự thay đổi để cải thiện tình hình này, mục tiêu của sự thay đổi nên là:

• Phân bổ lợi ích hợp lí giữa các nhóm đối tượng.
• Giảm sự lạm phát reward token.
• Hướng đến sự phát triển bền vững của trò chơi.

4. Những thay đổi lớn trong bản cập nhật mới nhất của Axie?

Axie Infinity đã có 2 bản cập nhật lớn gần đây và đều có những tác động lớn đến trò chơi, đó là bản cập nhật Season 20 và Origin.

Nếu anh em là người chơi những những tựa game RPG (tựa game nhập vai) thì chắc cũng đã quen với các bản cập nhật, các bản cập nhật giúp trò chơi trở nên mới lạ, hay còn gọi là thay đổi “meta game”, điều này giúp người có những trải nghiệm mới, thay đổi lối chơi để phù hợp với meta.

Bản cập nhật Season 20

Bản cập nhật Season 20 tác động rất lớn đến người chơi trong Axie Infinity, cụ thể có những cập nhật chính như sau:

• Ngừng phần thưởng SLP trong chế độ chơi với máy PVE.
• Ngừng phần thưởng SLP trong nhiệm vụ hàng ngày.
• Cấu trúc phần thưởng bảng xếp hạng Arena sẽ có thay đổi lớn (phần thưởng SLP sẽ ít hơn và phần thưởng AXS sẽ tăng rất nhiều).
• Người chơi hay sẽ kiếm được nhiều phần thưởng hơn, nhiều chơi kém sẽ kiếm được ít hơn.
• Làm lại cơ chế năng lượng trong trò chơi, giúp người chơi dễ kiếm năng lượng hơn và tăng nhu cầu mua các Axie yếu.
• Những người chơi có điểm MMR < 800 sẽ được +1 SLP/ 1 trận thắng, điều này giúp những người chơi có kĩ năng thấp có động lực để chơi game hơn.

• MMR là điểm đo kĩ năng của bạn trong game, điểm MMR càng cao chơi game thắng bạn sẽ nhận được nhiều SLP, đồng thời cuối mùa giải người chơi cũng sẽ nhận càng nhiều phần thưởng.

Khoan bàn tác động của bản cập nhật này đến các game thủ như thế nào, hãy xem kỹ các số liệu và xem lí do tại sao Axie lại làm như vậy.

Có thể thấy, bản cập nhật này có 1 sự tác động rất lớn đến trò chơi, điểm nổi bật đó là hạn chế tối đa sự lạm phát của SLP bằng việc ngưng phần thưởng SLP từ 2 cơ chế PVE và daily quest, điều này chắc chắn sẽ giảm lượng SLP được mint ra thị trường.

Theo thống kê trong tháng 11 của Axie Infinity, trung bình mỗi ngày có hơn 288 Triệu SLP token được mint ra mỗi ngày, trong đó: 16% lạm phát SLP đến từ Daily Quest, 40% đến từ PvE, 44% đến từ PvP.

Theo cập nhất mới nhất, thì có đến 56% SLP được mint ra mỗi ngày sẽ mất đi, đây là 1 con số khá lớn, và sẽ chỉ còn khoảng 126 triệu SLP được mint ra mỗi ngày.

Có nhiều lí do để Axie thực hiện việc giảm phát SLP này, đầu tiên là về phần thưởng trong PvE, anh em có thể thấy, phần thưởng PvE gần tương đương với phần thưởng trong PvP, điều này đã đi xa ra định hướng ban đầu của game Axie Infinity:

• Phần thưởng phải được dùng để khuyến khích các hoạt động trong game phát triển hơn.
• Để có được phần thưởng, người chơi phải có kỹ năng, và dùng kỹ năng để đạt được thay vì đạt được nó một cách quá dễ dàng.

Chỉ như vậy, Axie Infinity mới tạo ra một môi trường game đúng nghĩa và phát triển bền vững.

Phần thưởng cho chế độ PvE mục đích ban đầu là để người chơi làm quen với trò chơi, tuy nhiên điều này đã diễn ra lâu hơn dự kiến, và tạo ra 1 thói quen không tốt cho người chơi mới -> Họ chỉ tập trung chơi các chế độ dễ PvE và daily quest để kiếm tiền, và chơi nhiều account dễ cùng lúc, thay vì tập trung chơi tốt.

Về Daily Quest, mục đích là để khuyến khích người chơi có thói quen chơi mỗi ngày, tuy nhiên Daily Quest gây ra lạm phát cũng rất lớn, hơn 45 M SLP mỗi ngày, bằng với số lượng SLP được burn từ hoạt động Breeding, do đó, việc lạm phát này cũng không ổn định.

Việc loại bỏ 2 cơ chế thưởng thu hút người chơi nhất trong game chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhiều đến lượng người chơi Axie, dự án gọi đây là “viên thuốc đắng” nhưng họ sẵn sàng chấp nhận bất cứ rủi ro nào.

Bản cập nhật Origin

Bản cập nhật Season 20 tập trung vào token economy, thì bản cập nhật Origin là tập trung vào game, với những thay đổi về đồ họa, hiệu ứng trong game, cốt truyện,… đem lại nhiều trải nghiệm mới cho người chơi.

Rất nhiều thay đổi về cơ chế chiến đấu trong game, anh em có thể đọc thêm tại đây.

Trong đó, có 2 cơ chế nổi bật nhất:

Đầu tiên, Axie Infinity sẽ có các mức rank xếp hạng tương tự đồng, bạc, vàng, kim cương,… như trong các game Liên minh hay Liên Quân thay vì xếp hạng theo số thứ tự từ 1-999 như trước: Bảng xếp hạng rank chắc chắn sẽ giúp game thú vị hơn khi người chơi có 1 mốc để phấn đấu và đạt được.

Thứ hai, Axie Infinity ra mắt các Axie Starter miễn phí, hay còn gọi là ra bản Free-to-Play, để người chơi mới tiết kiệm chi phí trải nghiệm trò chơi, các Axie Starter được phép tham gia mọi chế độ, kể cả PvP, tuy nhiên người chơi sẽ không được nhận thưởng.

Tóm lại

Sứ mệnh của Axie Infinity là tạo ra 1 trò chơi hấp dẫn, vui vẻ, đồng thời có các phần thưởng có người chơi trong game. Để đảm bảo sứ mệnh đó, Axie đã có 1 số thay đổi chính như sau:

• Giảm lượng lạm phát SLP trong game, loại·bỏ phần thưởng SLP trong PvE và daily quest, hướng người chơi tập trung vào chế độ PvP.
• Một vài cơ chế giảm phát SLP cũng sẽ có trong thời gian tới.
• Tăng phần thưởng AXS trong game, vì cho rằng cộng đồng game thủ xứng đáng nhận nhiều AXS hơn.
• Thay đổi cơ chế thưởng tựu chung sẽ là: người chơi có kĩ năng cao sẽ được nhiều phần thưởng hơn, người chơi có kĩ năng thấp sẽ rất khó kiếm và kiếm được rất ít SLP.
• Phát triển đồ họa game cho game hấp dẫn hơn, lập bảng xếp hạng theo các mức rank để nâng tính cạnh tranh.
• Người chơi mới bây giờ sẽ có ít rào cản gia nhập game, vốn bỏ ra ít, ngoài ra còn nhận được các Axie Starter miễn phí để trải nghiệm game.

5. Thế nào là 1 game tốt?

Với những thay đổi trên của Axie, có thể thấy Axie Infinity đang hướng tới trở thành 1 Game thực thụ như thị trường truyền thống.

Trước giờ Axie Infinity vẫn là game, nhưng lần này có gì khác? Định nghĩa về Axie Infinity trước giờ là 1 Play-to-Earn game, nhưng có thể thấy phần Earn đang dần biến mất, thay vào đó họ tập trung vào mục “Play” nhiều hơn, rõ ràng nhất là việc Axie đang dần học theo các game truyền thống: Đồ họa đẹp, có bảng xếp hạng theo các mức rank, tăng phần thưởng các giải đấu,…

Game Play-to-Earn trước giờ vẫn hay được gọi vui là Pay-to-Earn, khi người chơi phải bỏ ra 1 số tiền lớn để tham gia vào trò chơi, khi Axie bỏ dần phần “Earn”, họ cũng hạ thấp phần “Pay” lại, giá của mỗi Axie bây giờ chỉ khoảng $100u, ngoài ra, người chơi mới vào còn được nhận các Axie Starter miễn phí, rào cản vào game đã thấp đi rất nhiều.

Hướng đi bây giờ của Axie Infinity rất rõ ràng, Axie đã chọn từ “Play” trong “Play-to-Earn”, còn từ “Game” trong “GameFi”, hiện tại vẫn chưa bỏ hẳn nhưng Axie đang dần đi xa 2 chữ Earn và Finance.

Vậy hướng đi của Axie Infinity liệu có đúng?

Earn và Finance rõ ràng luôn là những thứ hấp dẫn con người, chúng ta làm mọi thứ vì 2 chữ đó, có thể nói các Game Blockchain sẽ không thể phát triển nhiều và rộng khắp như hiện nay nếu như không có phần “Earn”.

Tuy nhiên, ở 1 góc độ nào đó, có thể thấy mục Earn trong Play-to-Earn giống như Liquidity Mining trong DeFi vậy.

Có thể thấy Liquidity Mining và Earn trong P2E đang làm được 2 ý đầu về mục đích của dự án: Thu hút 1 lượng lớn người chơi và khuyến khích họ sử dụng sản phẩm ban đầu.

Còn việc tạo được thói quen và tìm kiếm người dùng thực sự, 2021 đã chứng minh Liquidity Mining không phải là 1 cách hiệu quả, thậm chí đôi khi còn phản tác dụng, khiến dự án không vực dậy được. Cũng giống như các chương trình khuyến mãi vậy, thứ giữ chân anh em tiếp tục sử dụng là Chất lượng nội tại của sản phẩm.

Về Game, Chất lượng nội tại của 1 sản phẩm game là đồ họa, nội dung trò chơi, các tính năng độc đáo, cộng đồng game thủ,… đây mới thực sự là những thứ giúp Game phát triển bền vững về lâu dài.

Vậy Axie Infinity đã là 1 game tốt hay chưa?

Việc Axie Infinity quyết định giảm phần thưởng (cắt chương trình khuyến mãi), cho thấy Axie Infinity đã tự tin về độ hay và hấp dẫn trong game của mình.

Có những cập nhật mới, những hướng đi mới giúp game thủ hứng thú với trò chơi hơn.

Nhưng như vậy liệu đã đủ?

Trước giờ Axie Infinity vì có phần Earn đã né được sự cạnh tranh với các Game truyền thống, các Game Blockchain phần lớn cạnh tranh với nhau ở mục Earn. Khi bỏ phần Earn đi, Axie Infinity rõ ràng sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh và cạnh tranh trực tiếp về “sản phẩm Game” với các công ty Game truyền thống.

Nếu anh em là 1 game thủ, anh em sẽ chọn bên nào?

Cá nhân mình là 1 người cũng thích chơi game, và mình nghĩ rằng Axie Infinity chưa đủ hấp dẫn mình. Sau cùng, Sky Mavis là công ty vừa là game, vừa làm cơ sở hạ tầng blockchain, họ không thể so sánh với những công ty Game hàng chục năm kinh nghiệm trên thị trường như Nintendo, Ubisoft, Epic Games,…

Nhưng Axie Infinity cũng có rất nhiều điểm mạnh khác

• Axie là Game Blockchain thuộc hàng TOP hiện nay.
• Axie có kinh nghiệm trong việc phát triển game Blockchain.
• Cơ sở hạ tầng của game Axie là tốt nhất hiện nay.
• Axie có cộng đồng game thủ lớn hàng đầu.
• Axie có nhiều đối tác là các Guild lớn trên thị trường.
• Axie có tiềm lực tài chính mạnh.
• Các giải đấu trên Af xie vẫn đang có giải thưởng cao.

Vậy Axie cần làm gì để phát triển và cạnh tranh với Game truyền thống?

Game được phát triển trên Blockchain vẫn có những lợi thế nhất định so với game truyền thống, lợi thế lợi nhất là những Game blockchain có tính tương tác với nhau, vật phẩm trong game là các tài sản thực – các NFT, token, có thể đem mua bán trao đổi dễ dàng, tham gia cung cấp thanh khoản, cho vay,… đồng thời NFT cũng có thể sử dụng trong nhiều nền tảng khác nhau -> Game Metaverse thực sự.

Điều này sẽ rất khó xảy ra với game truyền thống, bởi việc chia sẻ dữ liệu giữa 2 công ty game là rất khó.

Vậy nên cái Axie Infinity cần là 1 bên tư vấn chiến lược để phát triển game, 1 bên thuần về game và hiểu rõ về thị trường này, có thể là 1 trong các công ty hàng đầu hiện nay trên thị trường.

Game + Blockchain là một hình thức mới, đem lại nhiều trải nghiệm game mới lạ cho người chơi. Với tiềm lực của mình, Axie Infinity chắc chắn sẽ làm được.

6. Play-to-Earn sẽ kết thúc? Thay vào đó là Skill-to-Earn?

Bây giờ chúng ta bàn 1 chút về tác động của sự kiện này đến thị trường Game.

Axie Infinity trước giờ luôn là đầu tàu và là tiêu chuẩn cho các Game phát triển, Axie đã chọn phát triển Game và bỏ dần mục Earn, liệu các Game khác cũng sẽ như vậy? Liệu Play-to-Earn sẽ kết thúc?

Ở bảng so sánh trên, anh em có thể thấy Play-to-Earn giống Liquidity Mining, nhưng có 1 điểm khác, người chơi phải bỏ ra công sức nhiều để làm quen và chơi trò chơi, nói cách khác, việc chơi game yêu cầu phải có kiến thức nếu anh em đổi từ game này sang game khác và cần có thời gian làm quen, không giống như Liquidity Mining, anh em có thể nhanh chóng Farm từ bên này sang bên khác, và chỉ yêu cầu 1 lượng kiến thức cơ bản.

Dưới đây là hình ảnh về thời gian chơi game để đạt level 98 – ở mức có kĩ năng của trò chơi Slayer, người chơi cần phải bỏ ra tổng cộng hơn 300 giờ chơi.

Rào cản ban đầu để người dùng chơi game là lớn hơn, do đó phần Earn trong Play-to-Earn cũng quan trọng hơn, ít nhất, nó phải được kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định để người chơi làm quen với game. Vậy nên, mình cho rằng Play-to-Earn sẽ không kết thúc nhanh như các chương trình Liquidity Mining, ít nhất phải kéo dài vài tháng hoặc hết trong năm 2022 này.

Hơn nữa, ngoài Axie Infinity, rất ít game có thể tự tin nói rằng mình là Game tốt, khi bỏ phần Earn vẫn có người chơi, một số game khá tốt hiện nay có thể kể đến như Star Atlas, Sandbox,… nhưng số đó là rất ít. Vì vậy, phần Earn vẫn sẽ đóng 1 vai trò quan trọng giúp giữ người chơi trong giai đoạn các game vẫn còn đang phát triển.

Dù sao, Game Blockchain chỉ mới phát triển gần đây và bùng nổ vào 2021, vẫn còn quá sớm để nói các Game có thể cạnh tranh với các công ty Game với hàng chục năm kinh nghiệm làm game.

Phát triển hoàn toàn về Game cũng không phải là hướng đi duy nhất để các dự án P2E có thể tiếp tục phát triển. Nhìn sang thị trường DeFi, thay vì bỏ chương trình Liquidity Mining, nhiều dự án đã thay đổi cơ chế Thưởng/ Incentives cho người dùng, ví dụ khóa phần thưởng trong vòng 6 tháng – 1 năm (như xSUSHI, yPRT,…) hay yêu cầu người dùng phải trung thành với dự án (như veCRV- model rất thịnh hành hiện nay).

Các dự án Game có thể thay đổi cách Earn như vậy để tiếp tục phát triển và tránh được lạm phát cao, đồng thời cũng chọn lọc được những người chơi trung thành hơn.

7. Vai trò của các Guild Game trong tương lai?

Một vấn đề nữa mình muốn đề cập, bởi nó cũng chịu ảnh hưởng từ đợt thay đổi Tokenomic của Axie Infinity, đó là các các Guild Games.

Thời gian trước, rào cản để các game thủ tham gia vào thị trường P2E rất khó khăn, họ phải bỏ ra 1 số tiền rất lớn mới có thể chơi được, đó là lí do vai trò của các Guild rất lớn:

• Guild cung cấp vốn ban đầu cho người chơi.
• Guild là nơi giúp các nhà đầu tư lớn đầu tư vào game mà không cần phải chơi game.
• Guild đem tới 1 lượng lớn người chơi cho các Game.
• Guild hướng dẫn người chơi mới cách chơi game.
• Guild phát triển cộng đồng game mạnh và gắn kết hơn.

Axie luôn là game có nhận được lượng Scholarship từ các Guild vì độ phổ biến cũng như lợi nhuận của Axie cũng ở mức cao, thanh khoản cao.

Nhưng từ nay, Axie lại tập trung vào chất lượng người chơi thay vì số lượng người chơi như ngày xưa, điều đó đòi hỏi các Guild cũng phải thay đổi theo để phù hợp với Game.

Trong 5 vai trò quan trọng của Guild ở trên, 3 vai trò đầu liên quan đến đầu tư sẽ mất dần đi ý nghĩa (tất nhiên sẽ không mất hẳn), Guild trong tương lai sẽ tập trung vào các hướng dẫn người chơi, và huấn luyện người chơi trở thành người chơi tốt, đầu tư cho người chơi những vật phẩm tốt trong game, khi đó người chơi mới kiếm được nhiều tiền cho Guild.

Điều này làm mình liên tưởng đến các tổ chức Game nổi tiếng như Team Liquid, OG, Fnatic, Team Secret,… họ thành lập các đội tuyển gồm những tuyển thủ thuộc hàng TOP trong game để tham gia đi đấu các giải lớn với phần thưởng lớn. Ngoài ra, họ cũng đầu tư cùng lúc nhiều Game thay vì tập trung vào 1 Game.

Guild Games trong tương lai rất có thể sẽ đi theo hướng này, trở thành 1 tổ chức Esport, ngoài ra Guild Games vẫn có thể cung cấp các scholarship cho các game khác ngoài Axie khi mà phần Pay-to-Earn vẫn còn khá cao, và vẫn sẽ là một cộng đồng cho các game thủ.

Đây là hướng phát triển song song, theo số lượng và cả theo chất lượng, do đó yêu cầu các Guild Games phải có cấu trúc DAO rõ ràng để có hoạt động tốt.

8. Tổng kết

Trên đây là toàn bộ phân tích của mình về lần thay đổi Tokenomics của Axie Infinity, còn anh em, anh em nghĩ sao về sự thay đổi lần này?

TLDR:

• GameFi là một trong những xu hướng rất phổ biến trong 2021, tuy nhiên, sự phát triển nào cũng cần có điều chỉnh, và cần thay đổi để bứt phá, Axie Infinity, một lần nữa, là dự án tiên phong thực hiện điều này.
• Bản cập nhật mới nhất tập trung vào việc giảm phần thưởng SLP (-56%) và tăng phần thưởng AXS, hướng người chơi đến chế độ PvP để tăng kĩ năng.
• Bản cập nhật cũng có thay đổi lớn về đồ họa, hiệu ứng,… giúp tăng trải nghiệm game. Axie Infinity đã quyết tâm trở thành 1 game thực thụ – cạnh tranh với các game truyền thống.
• Play-to-Earn tương tự như Liquidity Mining trong DeFi nhưng sẽ kéo dài lâu hơn, các dự án P2E có thể học tập DeFi để thay đổi cách Earn bền vững hơn.
• Nếu các Game thay đổi, vai trò của Game Guild cũng sẽ thay đổi theo để phù hợp với các Game.

Các nhà đầu tư tiền điện tử thường sử dụng những biệt ngữ chuyên ngành mà người mới chưa hiểu hết. Mặc dù “Long Short” không phải là hai thuật ngữ kỹ thuật nhất, nhưng trên thực tế, chúng là cốt lõi của giao dịch

Nếu bạn là người mới và không chắc chắn về các thuật ngữ “long” và “short” thì cũng đừng lo lắng, bạn không đơn độc đâu. Rất nhiều trader mới cũng thường bị nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Vậy Long Short là gì? Hãy cùng XGems tìm hiểu qua bài viết nhé!

1. Long Short là gì?

Long và Short là hai thuật ngữ thường được sử dụng trong các giao dịch margin hoặc giao dịch phái sinh, phản ánh hai tình huống có thể xảy ra của một mức giá cần thiết để tạo ra lợi nhuận. Về cơ bản, Long và Short thể hiện niềm tin của trader rằng giá tiền điện tử sẽ tăng hoặc giảm.

Long là gì?

Với một vị thế Long, các trader đang kỳ vọng rằng giá tài sản sẽ tăng trong tương lai và hưởng lợi từ việc này khi đóng vị thế. Cách thức hoạt động của nó cũng tương tự như khi bạn mua 1 tài sản tiền điện tử: bạn sở hữu tài sản đó và chờ nó tăng giá để bán kiếm lời.

Ví dụ: Hiện giá thị trường của BTC là $50,000 và bạn tin rằng giá sẽ tăng lên $55,000 trong thời gian tới. Do vậy bạn mở một vị thế Long 1 BTC với đòn bẩy 100X.

Số tiền ký quỹ ban đầu để mở một vị thế như vậy sẽ là 1/100 của $50,000 = $500.

Nếu dự đoán của bạn là đúng và giá BTC tăng lên $55,000, bạn quyết định đóng vị thế của mình.

Lúc này lợi nhuận của bạn sẽ là: (55,000 – 50,000) x 1 = $5,000

Short là gì?

Ngược lại với vị thế Long, trong một vị thế Short, các trader kỳ vọng rằng giá sẽ giảm. Họ sẽ đặt lệnh Short, nếu giá giảm đúng như dự đoán thì họ sẽ đóng lệnh. Đây còn gọi là hành động “bán khống” tiền điện tử. Về cơ bản, trader đang đặt cược vào sự giảm giá của tiền điện tử dựa trên những yếu tố phân tích cơ bản hoặc phân tích kỹ thuật.

Cách thức hoạt động của vị thế này như sau: Bạn dự đoán giá của một tài sản tiền điện tử sẽ giảm, do vậy bạn mở 1 vị thế Short. Điều đó có nghĩa là bạn đang mượn một số coin của sàn, và sau đó bán số coin đó đi theo giá thị trường hiện tại. Nếu giá giảm, bạn đóng lệnh. Tức là lúc này bạn đang mua lại cùng một lượng coin đó với giá thấp hơn giá mà bạn đã bán. Phần chênh lệch giữa giá mua và giá bán chính là lợi nhuận của bạn.

Ví dụ: ETH đang được giao dịch quanh mức $2,000. Bạn dự đoán những tin tức tiêu cực sắp tới về thị trường tiền điện tử sẽ khiến giá ETH giảm, vì vậy bạn quyết định đặt lệnh Short 25 ETH ở giá $2,000 với đòn bẩy 50X.

Số tiền ký quỹ bạn cần để mở một vị thế như vậy sẽ là 1/50 của $2,000 = $40.

Nếu dự đoán của bạn đúng và giá ETH giảm xuống còn $1,800. Lúc này bạn đóng lệnh Short của mình và lợi nhuận của bạn sẽ là:

(2,000 – 1,800) x 25 = $5,000

2. Phân biệt Long và Short

3. Khi nào nên mở vị thế Long?

Các trader nên mở vị thế Long khi họ mong đợi giá của một loại tiền điện tử sẽ tăng lên.

Bạn có thể quan tâm đến việc Long khi bạn cảm thấy giá tiền điện tử sắp tăng lên trong thời gian tới, tùy thuộc vào khung thời gian mà bạn đang hoạt động. Ví dụ: Nếu bạn là day trader và tin rằng giá sẽ tăng trong những ngày tiếp theo hoặc thậm chí vài tuần tới, bạn có thể mở 1 vị thế Long thông qua hợp đồng tương lai, quyền chọn hoặc các hợp đồng phái sinh khác.

Tất nhiên, quyết định của bạn phải được hỗ trợ bởi một số loại phân tích cơ bản hoặc kỹ thuật.

Ví dụ: Nếu có thông tin rằng một dự án blockchain đang mở rộng các mối quan hệ đối tác cao cấp hoặc đang thực hiện một nâng cấp quan trọng, bạn có thể nghĩ đến việc đặt lệnh Long native token của dự án. Nhìn chung, bạn nên tích cực sử dụng mạng xã hội và đọc tin tức thường xuyên để nắm bắt chính xác tâm lý thị trường.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng biểu đồ để kiểm tra xu hướng giá, chẳng hạn như liệu giá có vượt qua đường kháng cự quan trọng hay không? Điều này có thể là dấu hiệu của xu hướng tăng.

Bất kể dựa vào phân tích nào, bạn cũng nên tự tin rằng giá sẽ tăng nếu bạn có một kế hoạch hợp lý và lâu dài.

4. Khi nào nên mở vị thế Short?

Các trader nên bán khống khi họ dự đoán giá tiền điện tử sẽ giảm.

Cũng tương tự như khi mở vị thế Long, bạn nên căn cứ vào phân tích cơ bản hoặc phân tích kỹ thuật để xác định xu hướng giá của một tài sản tiền điện tử. Theo quy luật, vị thế Short thường được mở nhiều hơn khi trader nhận thấy thị trường đã đạt đến mức quá mua – tức là nó đã tăng trong một thời gian dài và xu hướng tăng có thể đã bão hòa. Ngoài ra, vị thế Short cũng thường được mở khi giá không thể phá vỡ mức kháng cự và có xu hướng quay đầu.

Vì tài sản tiền điện tử vốn vẫn luôn nổi tiếng là dễ biến động và khó có thể dự đoán chính xác xu hướng giá, việc phân tích có thể sẽ hơi phức tạp. Tuy nhiên, bạn phải luôn nhận thức được tất cả các yếu tố tác động đến giá của tài sản tiền điện tử và tránh mở vị thế Short khi xu hướng thị trường đang không rõ ràng.

5. Chiến lược Long Short

Mở cả 2 vị thế với cùng 1 cặp giao dịch

Chiến lược tốt nhất là chiến lược cho phép bạn đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình. Bởi vì tiền điện tử rất dễ bay hơi, lý tưởng nhất là bạn nên mở cả 2 vị thế Long và Short với cùng một cặp giao dịch. Sau khi đã xác định được xu hướng chính xác của thị trường thì bạn có thể tiến hành đóng một lệnh và giữ lệnh còn lại.

Mở 2 vị thế cho 2 cặp giao dịch khác nhau với cùng số lượng

Ở chiến lược này bạn cần mở vị thế Long cho 1 cặp giao dịch và mở vị thế Short cho 1 cặp giao dịch khác với cùng một khối lượng giao dịch.

Với vị thế Long, bạn nên chọn các đồng coin có khả năng sinh lời lâu dài. Đó có thể là những đồng coin phổ biến hơn, nổi tiếng hơn với vốn hóa thị trường lớn, chẳng hạn như Bitcoin và Ethereum.

Với vị thế Short, bạn nên chọn các đồng coin có thể giúp bạn nhanh chóng kiếm được lợi nhuận từ việc giảm giá, thường là các đồng coin vốn hóa nhỏ có xu hướng biến động nhiều và mạnh. Ví dụ là các loại memecoin như Dogecoin, Shiba,… Giá của chúng có thể tăng hay giảm chỉ bởi 1 tweet của Elon Musk.

6. Tổng kết

Hai vị thế Long và Short rất được các trader rất ưa chuộng để tận dụng cơ hội kiếm lời từ thị trường bất kể xu hướng giá như thế nào. Đôi khi, cả hai vị thế này được thiết lập đồng thời để giảm thiểu rủi ro cho trader. Tuy nhiên bạn hãy nhớ rằng không có phương pháp nào có thể đảm bảo lợi nhuận tuyệt đối mà không có rủi ro. Hãy tìm ra chiến lược phù hợp nhất với mình, luôn tuân thủ nó và đừng bao giờ đầu tư khoản tiền bạn không sẵn sàng để mất.

Hy vọng qua bài viết trên bạn đọc có thể hiểu rõ cách thức hoạt động và long/short là gì

Phân tích dữ liệu On-chain là một trong những trường phái cung cấp các thông tin chính xác về lịch sử giao dịch trên chuỗi (on-chain) để mang lại cách tư duy mới cho các nhà đầu tư về cách định giá/ Cũng như cho biết những người chơi trên thị trường đang có những hành động gì mà phân tích kỹ thuật không thể làm được.

Trong bài viết này mình sẽ hướng dẫn các bạn cách đọc và phân tích dữ liệu on-chain dễ hiểu và dễ sử dụng nhất. Và tất cả các dữ liệu đều được công khai và miễn phí để tiện lợi cho các bạn khi sử dụng.

1. Dữ liệu On-chain là gì?

Dữ liệu On-chain bao gồm thông tin của tất cả các giao dịch đã xảy ra trên một mạng Blockchain nhất định. Thông qua đó, dữ liệu này sẽ công khai minh bạch các giao dịch cũng như những người chơi trên thị trường đang có những hành động gì, đang có động thái bán chốt lời hay mua thêm vào để tích lũy thêm số lượng coin nắm giữ.

Tất cả thông tin này sẽ được viết trên các khối (block) của một Blockchain. Dữ liệu có thể được phân loại rộng rãi thành ba loại riêng biệt:

• Dữ liệu giao dịch (địa chỉ gửi và nhận, số tiền đã chuyển, giá trị hay số tiền còn lại cho một địa chỉ ví nhất định).
• Dữ liệu khối (dữ liệu về thời gian, phí khai thác, phần thưởng).
• Mã hợp đồng thông minh.

Bất cứ ai thực hiện 1 hành động trên blockchain thì hành động đó sẽ được xác minh bởi các node, kèm với đó cũng sẽ được cập nhật vào mạng lưới Blockchain tổng.

Và các blockchain hiện đang là 1 mạng lưới phi tập trung, hoạt động dựa trên nhiều node như Bitcoin có hơn 11,000 node, ETH có hơn 8,000 node dữ liệu được chia sẻ rất rộng. Vì vậy không ai có thể thao túng, sửa đổi được nguồn dữ liệu này.

Phân tích dữ liệu on-chain là 1 trường phái phân tích khá mới và khác hoàn toàn phân tích kỹ thuật. Thông qua cách phân tích này chúng ta có thể xem xét được tình hình hiện tại và cả trong quá khứ từ đó có thể đưa ra các hành động phù hợp trong hiện tại và tương lai mà không cần đến chỉ báo kỹ thuật. Từ đó chúng ta có thể thấy dữ liệu on-chain là những dữ liệu trung thực và rõ ràng nhất.

Ví dụ: Dữ liệu trên Blockchain Bitcoin NGÀY 19 THÁNG 5 NĂM 2021 cho thấy có hơn 200,000 BTC (Một số lượng lớn bất thường – số BTC tăng đột biến) được nạp lên các sàn giao dịch tập trung.

Cho thấy khả năng cao là các nhà đầu tư nạp BTC lên sàn để chốt lời dần.

Phản ứng với điều này, giá BTC đã giảm từ $37,000 về mức $29,000.

=> Lượng nạp rút BTC ảnh hưởng trực tiếp đến giá BTC.

2. Tại sao cần phải phân tích dữ liệu On-chain?

Về cơ bản phân tích on-chain sẽ giúp chúng ta có được thông tin chính xác và khách quan vì công nghệ blockchain được xây dựng để hướng tới sự minh bạch trong thông tin. Đồng thời các thông tin trên blockchain rất khó để xâm nhập và sửa đổi nên chúng ta có thể tin cậy vào loại thông tin này.

Nhờ các thông tin này mà chúng ta sẽ theo dõi được những hành vi của các người chơi khác trên thị trường rằng họ có động thái gì với từng hành động giá tăng giảm cụ thể. Đặc biệt là các hoạt động của cá voi (whale) những người sở hữu nhiều nguồn lực về tài chính và thông tin để thao túng thị trường.

Do đó, theo dõi hành vi của cá voi bằng on-chain và hành động hợp lý có thể sẽ giúp các bạn trở thành “số ít” chiến thắng trong thị trường.

3. Nền tảng được dùng để phân tích on-chain

Hiện nay có khá nhiều nền tảng cung cấp các chỉ số on-chain cho các nhà đầu tư dễ dàng sử dụng như:

• Các trình duyệt Explorer của blockchain nền tảng đó. Ví dụ ETH – Etherscan, BSC – BscScan, SOL – Solscan,…

  CryptoQuant, Glassnode: cung cấp dữ liệu on-chain của Bitcoin, Ethereum, stablecoin và một số altcoin lớn,…

• Whalebot Alert: đây là bot trên telegram cảnh báo những biến động on-chain mạnh từ cá voi.
• Ngoài ra còn một số nền tảng khác như Dappradar, Dune Analytic, IntoTheBlock, Anyblock, Dapp.com, Elementus, Alethio,…

Mình thường dùng nền tảng Cryptoquant để theo dõi on-chain hàng ngày và sử dụng Glassnode để cập nhật on-chain hàng tuần. Bởi vì Glassnode mỗi tuần sẽ có bản cập nhật on-chain nên mình sẽ vào đó đọc và tham khảo nhận định của các chuyên gia.

Cryptoquant hay Glassnode đều được hình thành để giúp chúng ta có thể tổng hợp tình hình on-chain dễ dàng hơn khi chúng ta phải tự tìm kiếm và theo dõi chúng.

Tất nhiên mỗi nền tảng sẽ có cách thức phân tích và trình bày dữ liệu khác nhau dựa trên quá trình phân tích của họ.

4. Top 5 chỉ số on-chain quan trọng của BTC

CryptoQuant là nhà cung cấp giải pháp dữ liệu Blockchain có trụ sở tại Seoul, tập trung vào Bitcoin, Ethereum và stablecoin. Dữ liệu của nó, có sẵn thông qua API hoặc trực tiếp bằng Python, R và Excel, có thể được phân loại thành bốn tập con:

• Dữ liệu trên chuỗi
• Dữ liệu của các sàn giao dịch
• Dữ liệu khai thác
• Dữ liệu mạng

Trong CryptoQuant sẽ có nhiều danh mục, như exchange flow tức là các dòng tiền vào và ra tại các sàn giao dịch, bao gồm cả sàn spot và sàn phái sinh của 1 số sàn lớn như Binance, Okex, FTX, Coinbase,…

Còn Flow Indicator là những chỉ số được xây dựng trên các mô hình on-chain, dùng để báo hiệu các biến động giá bằng ánh đánh giá giá trị BTC và cho phép các nhà đầu tư tự tin hoạt động.

Market indicator bao gồm các chỉ số hầu hết liên quan nhiều đến dữ liệu thị trường, trong đó chúng ta có thể đánh giá được động thái của thị trường.

Đi sâu vào các danh mục như vậy thì mình chia sẻ với các bạn những chỉ số nổi bật mà mình thường dùng tại nền tảng này.

BTC all exchange netflow

BTC all exchange netflow – chỉ số tính tổng lượng BTC nạp lên sàn trừ cho lượng BTC được rút ra để cho thấy trong ngày hoặc tuần đó BTC được rút ròng hay nạp ròng.

Nếu được nạp ròng cho thấy áp lực Bán sẽ gia tăng đe dọa đến giá. Còn nếu được rút ròng cho thấy nhu cầu của các nhà đầu tư gia tăng và cũng làm giảm đi áp lực bán.

BTC all exchange reserve

Chỉ số BTC all exchange reserve: nguồn cung dự trữ BTC trên tất cả các sàn giao dịch.

• Nếu BTC liên tục được rút ròng thì nguồn cung sẽ giảm trên sàn => cho thấy BTC đang khan hiếm và đó là dấu hiệu tăng giá tiềm năng.
• Nếu BTC liên tục nạp ròng thì nguồn cung sẽ gia tăng trên các sàn giao dịch => cho thấy BTC dư thừa và đó là dấu hiệu giảm giá.

Stablecoin Supply Ratio

Stablecoin Supply Ratio là chỉ số được tình bằng công thức vốn hóa thị trường của BTC chia cho vốn hóa thị trường của tất cả các Stablecoin.

• Khi chỉ số này ở mức cao tức là nguồn cung Stablecoin thấp so với giá trị vốn hóa của BTC cho thấy áp lực mua thấp và tiềm ẩn khả năng giảm giá của BTC.
• Ngược lại khi chỉ số này thấp, tức là nguồn Stablecoin cao so với vốn hóa BTC và sẽ có áp lực mua tiềm năng từ lượng Stablecoin này, từ đó tiềm năng tăng giá cao.

Whale ratio

Whale ratio là chỉ số liên quan đến áp lực bán từ những địa chỉ ví cá voi. Đây là chỉ số được tính bằng tổng 10 giao dịch nạp Bitcoin lên sàn và chia cho tổng số lượng Bitcoin được nạp lên sàn.

Nếu chỉ số này càng tăng mạnh thì có thể thấy rằng lượng BTC được nạp lên sàn cao và đang cho thấy cá voi đang nạp BTC lên sàn, có khả năng sẽ gây áp lực bán giảm giá.

Miner Outflow

Miner Outflow là chỉ số liên quan đến các thợ đào BTC vì tổng lượng BTC được nắm giữ bởi các thợ đào cũng là 1 số lượng tương đối lớn.

Miner Outflow là lượng BTC được chuyển đi bởi những ví thợ đào. Những khả năng có thể xảy ra là họ chuyển lên sàn để bán hoặc bán OTC hoặc chuyển nội bộ giữa các ví với nhau. Vì vậy chúng ta chỉ nên quan sát nếu có lượng lớn BTC được chuyển đi liên tiếp thì khả năng đó là đợt bán xả hàng dần dần của thợ đào.

Thêm vào đó, bạn có thể tham khảo nhận định của các chuyên gia trên Cryptoquant bằng cách truy cập vào Quicktake và báo cáo On-chain hàng tuần của Glassnode để xem qua các nhận định.

Tuy nhiên các nhận định này đều chỉ để tham khảo, các bạn cần có cái nhìn khách quan để đánh giá thị trường và đưa ra quyết định tốt nhất.

Các quỹ lớn như Grayscale chúng ta cũng nên quan tâm và check thường xuyên ở website Coinglass để biết họ đang nắm giữ và bán hay mua vào các altcoin nào.

Ngoài ra bạn cũng có thể thường xuyên check mô hình mang tính khan hiếm của BTC Stock to flow để biết dự đoán giá có thể đi đến đâu bằng cách quan sát stock-to-flow dự kiến, có thể được tính toán khi chúng ta biết lịch khai thác gần đúng của việc khai thác Bitcoin trong tương lai.

5. 04 lưu ý khi phân tích dữ liệu on-chain

• Phân tích on-chain đối với những bạn mới sử dụng thì sẽ khá khó và cần kiên trì để nghiên cứu. Khi bạn sẽ tích lũy đầy đủ kiến thức và kinh nghiệm thì mới có những góc nhìn đa chiều để đánh giá và dự phòng được chính xác từ các thông tin thu thập được.
• Hiện tại trên thị trường có rất nhiều nền tảng cung cấp dữ liệu on-chain và sẽ có những bên cung cấp số liệu không chính xác. Vì vậy các bạn cần đánh giá và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn để đánh giá được chính xác nhất.
• Bạn không nên chỉ quan sát và tham khảo những dữ liệu on-chain từ các dự án. Các dự án có thể công bố dữ liệu không hoàn toàn chuẩn vì có thể họ muốn làm Marketing cho dự án nên chúng ta cần đối chiếu lại trên các Explorer của blockchain nền tảng Dapp đó.
• Việc phân tích on-chain chúng ta cần cập nhật thường xuyên vì thị trường thay đổi liên tục đặc biệt là thị trường Crypto này biến động lớn hơn các thị trường tài chính khác.

6. Tổng kết

Hãy nghiên cứu, luyện tập thường xuyên để tích luỹ cho mình thật nhiều kiến thức và kinh nghiệm để có thể phân tích và sử dụng nhuần nhuyễn các dữ liệu on-chain.

Phân tích mô hình hoạt động của AMM SushiSwap, AMM có TVL đang TOP 3 thị trường, để biết được hướng đi của dự án và tìm ra ninsights cho mình.

1. Tổng quan về SushiSwap

SushiSwap ban đầu là một AMM fork từ Uniswap. Dự án thừa hưởng những tính chất đặc trưng của Uniswap về mô hình AMM, cho phép người dùng có thể swap bất kỳ token ERC20 nào, sử dụng pool thanh khoản thay vì sổ lệnh.

Đã có thời kì SushiSwap bị cộng đồng lên án rất mạnh bởi chủ dự án ban đầu là Nomi Chef xả SUSHI token, tuy nhiên qua thời gian, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng, SushiSwap đã phát triển rất nhanh và rất mạnh, trở thành DEX có TVL lớn thứ 3 thị trường hiện nay.

Hiện tại hướng phát triển của SushiSwap là mở rộng thị trường kinh doanh, bên cạnh sản phẩm chính là AMM SushiSwap, dự án đã và đang phát triển thêm nhiều sản phẩm/tính năng mới tích hợp thêm vào như Lending, Leverage, IDO, Yield Optimizer,…

Ở bài viết này, bên cạnh tìm hiểu về mô hình hoạt động chung của SushiSwap, chúng ta cũng sẽ tìm hiểu về mô hình hoạt động của từng sản phẩm bên trong, để biết từng mảnh ghép trong SushiSwap liên kết với nhau như thế nào.

Cuối bài viết mình sẽ có phần tổng kết lại một số ý chính về mô hình hoạt động của SushiSwap để anh em dễ nắm bắt.

Anh em tham khảo để có thêm góc nhìn trong đầu tư.

2. Mô hình hoạt động của từng thành phần trong SushiSwap

Hiện tại Sushiswap đang có các sản phẩm/thành phần chính gồm:

• xSUSHI.
• Sushiswap – Multichain AMM.
• Onsen.
• BentoBox.
• Kashi Lending.
• Miso.
• Mirin.

Chúng ta sẽ lần lượt đi qua những sản phẩm/thành phần này.

xSUSHI Staking

Đây là tính năng quan trọng nhất đối với các SUSHI-holder. Khi anh em Staking SUSHI token, anh em sẽ nhận được xSUSHI:

SUSHI <=> xSUSHI

Các lợi ích của xSUSHI:

• APY 5%: Anh em staking SUSHI chắc chắn sẽ nhận được mức APY 5%.
• Governance: xSUSHI token mới có khả năng tham gia quản trị, SUSHI token thì không.
• Doanh thu: Những anh em nắm giữ xSUSHI token sẽ nhận được 1 phần doanh thu từ tất cả các sản phẩm của SushiSwap.

Tuy nhiên, đánh đổi lại anh em phải chịu khóa SUSHI trong vòng 6 tháng, điều này giúp ổn định dự án SushiSwap.

Nhìn chung, lợi ích lớn nhất của xSUSHI là được hưởng 1 phần doanh thu từ các sản phẩm của SushiSwap, khi doanh thu từ các sản phẩm tăng sẽ thúc đẩy nhu cầu mua SUSHI để nhận doanh thu nhiều hơn.

Bây giờ chúng ta sẽ đi tìm hiểu sâu về các sản phẩm của Sushiswap, cách sản phẩm đó hoạt động và capture value đến với SUSHI token như thế nào, từ đó hiểu hơn về tiềm năng và giá trị của SUSHI token.

SushiSwap – Multichain AMM

SushiSwap là sản phẩm đầu tiên và cũng là sản phẩm cốt lõi của dự án Sushi, đây là phiên bản fork của Uniswap V2, vậy nên mô hình hoạt động của SushiSwap cũng khá tương tự, tuy nhiên vẫn có một số điểm khác nhau giữa 2 AMM này.

Dưới đây là bảng so sánh giữa 2 AMM Uniswap và SushiSwap:

Ở tính năng chính như Mô hình Pool và sử dụng thuật toán x*y = k, anh em có thể đọc lại ở bài viết “Mô hình hoạt động của Uniswap V2” để hiểu hơn cách hoạt động của AMM SushiSwap. Còn ở bài viết này, mình sẽ nói rõ hơn về những điểm khác biệt và những cái mới của Sushi so với Uni.

Mô hình của SushiSwap sẽ hoạt động theo 4 bước chính như sau:

(1): 1 Pool trên SushiSwap sẽ có 2 loại tài sản, ví dụ là A và B, nhà cung cấp thanh khoản (Liquidity Provider) sẽ bỏ 2 tài sản theo tỉ lệ 1:1 vào đó. Đồng thời nhận về SLP token (Sushiswap Liquidity Provider), đây là token đại diện cho quyền sở hữu 1 phần tài sản trong Pool.

(2): Trader muốn trao đổi từ A sang B, có thể bỏ A vào Pool và nhận về B.

(3): Sushiswap hiện đang thu phí 0.3% giá trị mỗi giao dịch, phí này sẽ được chia:

• 0.25% cho LP (Liqudity Provider).
• 0.05% cho xSUSHI holder. Mình sẽ nói ra về xSUSHI ở phần sau.

(4): Ngoài việc nhận 0.25% phí giao dịch, Liquidity Provider còn có thể đem SLP token (Sushiswap Liquidity Provider) đi Staking, sẽ được thưởng thêm Sushi token, đây là chương trình Liquidity Mining của Sushi để khuyến khích mọi người cung cấp thanh khoản nhiều hơn.

Qua mô hình này anh em có thể thấy, SushiSwap ban đầu dù chỉ là 1 bản fork của Uniswap, tuy nhiên cũng có nhiều cải tiến đáng kể, đặc biệt là đưa ra nhiều ưu đãi, nhắm đến từng đối tượng tham gia:

• SUSHI holder: SushiSwap tạo ra được lợi nhuận (0.05% phí giao dịch) cho SUSHI holder, những người có thể xem như là chủ của dự án.
• Nhà cung cấp thanh khoản (LP): Sushiswap có chương trình Liquidity Mining lâu dài, khuyến khích các LP cung cấp thanh khoản nhiều hơn trên Sushiswap.
• Người dùng: Thanh khoản dồi dào, người dùng khi giao dịch sẽ tốn ít Slippage hơn, mà người dùng giao dịch càng nhiều => Phí giao dịch mà xSUSHI holder và LP sẽ nhận được cũng sẽ càng hơn.

Vậy nên, bằng những cơ chế chia thưởng, SushiSwap đã tạo ra lợi ích cho tất cả các bên tham gia vào nền tảng, bao gồm nhà cung cấp thanh khoản (LP), người dùng và cả Sushi holder (chủ của dự án).

Onsen – Chương trình Incentives kiểu mới

Incentives là 1 điểm mạnh của SushiSwap, giúp SushiSwap cạnh tranh với những đối thủ khác, vậy nên dự án đã phát triển hệ thống khuyến khích và ra mắt chương trình Onsen.

Onsen là 1 chương trình Incentives kiểu mới, thưởng SUSHI token cho 1 số Pool nhất định để đẩy mạnh việc cung cấp thanh khoản cho các Pool trên SushiSwap.

Đây chính là bước (4) trong mô hình hoạt động của SushiSwap, 1 chương trình tăng Incentives, thưởng thêm cho các Liquidity Provider để khuyến khích việc cung cấp thanh khoản.

Làm thế nào để 1 dự án được lên Onsen?

Được lên Onsen đồng nghĩa với việc dự án sẽ thu hút 1 lượng lớn TVL, đây là mong muốn của nhiều dự án.

Dự án muốn lên Onsen phải trải qua 2 bước:

• Ứng tuyển: Để ứng tuyển, dự án ngoài việc phải là 1 dự án chất lượng, tạo ra giá trị cho xã hội, đồng thời cũng phải minh bạch thông tin, thì dự án còn phải hoàn thành thêm 1 số yêu cầu sau:

• Phải có Pool sẵn trên SushiSwap với TVL tối thiểu là $1,000.
• Phải gửi 1000 SUSHI hoặc 2 ETH cho SushiSwap, đây được xem như là phí đăng kí, số tiền này sẽ được đem cung cấp thanh khoản cho Pool SUSHI/ ETH vĩnh viễn.

• Xét duyệt: Dự án sau khi hoàn thành form ứng tuyển, sẽ được xét duyệt bởi 0xMaki (leader) và core team của SushiSwap.

Sau khi vươt qua 2 bước này, dự án sẽ được lên Onsen.

Onsen Capture value cho SUSHI Holder như thế nào?

Có thể thấy, chương trình Onsen không capture giá trị trực tiếp cho SUSHI holder mà sẽ trực tiếp đẩy mạnh hoạt động trên SushiSwap:

• Onsen thưởng cho LP để khuyến khích cung cấp thanh khoản.
• Dự án muốn lên Onsen phải tạo Pool trên Sushiswap, đồng thời chịu phí 1000 SUSHI hoặc 2 ETH cho việc đăng kí, phí này cũng sẽ được dùng để tăng thanh khoản cho Pool SUSHI/ ETH.
• Onsen cũng giúp SushiSwap có thêm nhiều mối quan hệ đối tác mới,…

…

Và khi SushiSwap phát triển, nhiều phí giao dịch sẽ được tạo ra, SUSHI holder vẫn sẽ là những người hưởng lợi.

Onsen chính là chương trình để thúc đẩy tất cả các sản phẩm của SushiSwap và gián tiếp tạo ra giá trị cho SUSHI-holder.

BentoBox – Token vaults giúp tạo ra Yield

Một sản phẩm tiếp theo của SushiSwap, đó là BentoBox, vừa được ra mắt hồi đầu năm 2021. Anh em ghi nhớ, tất cả sản phẩm của SushiSwap đều sẽ vì 1 mục đích: Tạo ra doanh thu -> capture value lại cho SUSHI token.

Nếu như dự án đã tạo ra một AMM khá thành công và thu được nhiều doanh thu, thì bây giờ dự án sẽ lấn sang những mảng khác, và Bento Box sẽ là vũ khí giúp SushiSwap đạt được điều đó.

Bento Box là gì?

BentoBox là một vault (kho chứa) chứa tất cả các token, và sẽ giúp tạo Yield trên những token đó.

Anh em hiểu đơn giản Bento Box sẽ giống như 1 cái ví, 1 tài khoản ngân hàng, khi bỏ tiền vào Bento Box, anh em sẽ được sử dụng thoải mái các dịch vụ mà Bento Box cung cấp, bao gồm dịch vụ Lending, mint token Synthetic, các chiến lược giao dịch đòn bẩy, chiến lược tối ưu Yield tốt nhất,….

Bento Box là 1 sản phẩm rất tâm huyết của đội ngũ SushiSwap, đây được kì vọng sẽ là “Người thay đổi cuộc chơi DeFi” trong tương lai, và sẽ là vũ khí giúp SushiSwap cạnh tranh với các đối thủ khác.

Với các dịch vụ của Bento Box, anh em vẫn có thể sử dụng ví riêng của mình, tuy nhiên nếu bỏ tiền vào Bento Box anh em sẽ có những lợi ích sau:

• Giảm chi phí, anh em không phải approve liên tục khi sử dụng các dịch vụ khác nhau, các Protocol khác nhau, anh em chỉ cần cấp quyền 1 lần đầu duy nhất.
• Phí gas thấp cho các token bên trong vault (áp dụng cho cả các protocol khác nhau sử dụng BentoBox).
• Cơ chế một giao dịch cho nhiều đối tượng.

…

Cách Bento Box capture value cho SUSHI token

BentoBox có thể xem như 1 bên cung cấp các dịch vụ tài chính, ở mỗi dịch vụ Bento Box sẽ thu 1 phần phí, phí đó sẽ được chia lại cho các xSUSHI holder.

Việc lưu trữ tài sản trên Bentox Box không tính phí, còn chi tiết về phí giao dịch của từng sản phẩm, mình sẽ nêu rõ ở phần sau.

Kashi Lending – sản phẩm Lending và giao dịch đòn bẩy

Kashi là bộ sản phẩm đầu tiên trong bộ sản phẩm của Bento Box, cung cấp dịch vụ Lending.

Để hiểu rõ hơn về sản phẩm Kashi, anh em đọc thêm bài viết: Giao dịch Margin và Lending với Kashi Sushi Swap

Mô hình hoạt động của Kashi Lending

Kashi sử dụng Bento Box như 1 ví để vay và cho vay. Kashi sử dụng mô hình cho vay khá độc đáo, đó là Isolated Lending Pair, cho phép vay và cho vay theo cặp.

• Lending: Thực hiện theo 3 bước đơn giản:

• Gửi tiền vào Bento Box để hưởng những lợi ích được đề cập ở trên.
• Chọn Pool mong muốn cho vay.
• Cho vay token của mình và kiếm lãi suất.

• Borrowing: Tương tự, anh em thực hiện theo 4 bước:

• Gửi tiền vào Bento Box.
• Chọn Pool muốn vay.
• Cung cấp tài sản thế chấp.
• Vay token.

Nếu như các dự án Lending khác như Compound, Aave,… sử dụng 1 Pool Lending/Borrowing chung: Anh em sẽ bỏ hết tất cả tài sản vào 1 Pool chung, ai muốn cho vay gì bỏ vào Pool đó, ai muốn vay gì thì lấy từ Pool.

Thì ở Kashi Lending, dự án chia Pool Lending/Borrowing theo các cặp giao dịch, tạo ra thị trường Isolated Margin. Về cơ bản, điểm khác nhau giữa Kashi Lending với Compound AAVE cũng giống như sự khác nhau giữa Isolated Margin và Cross Margin.

Một số điểm độc đáo của mô hình hoạt động của Kashi Lending:

• Phí Gas rẻ: Nhờ vào Bento Box, Kashi sẽ hạn chế bớt những giao dịch không cần thiết.
• Bất kỳ ai cũng có thể tạo ra cặp lending: chỉ với một loại token làm tài sản cho vay, một loại token làm tài sản thế chấp và một oracle riêng.
• Vì các Pool là riêng biệt nên:

• Đảm bảo an toàn cho hệ thống, khi 1 token bị hack sẽ không ảnh hưởng đến các Pool còn lại.
• Đối với người dùng, mang lại trải nghiệm giao dịch Isolated Margin, khi 1 token bị giảm giá mạnh cũng sẽ không ảnh hưởng đến toàn Portfolio.
• Nhiều token sẽ được chấp nhận vay/cho vay, tạo ra 1 thị trường rộng lớn hơn.
• ….

Cách Kashi capture value cho SUSHI holder

Với mô hình hoạt động như trên, Kashi sẽ thu phí từ một số hoạt động sau:

• Phí Lending.
• Phí thanh lí tài sản (90% tài sản sẽ được chuyển cho nhà cung cấp tài sản, 9% đến SushiBar, 1% cho Dev).
• Phí flash loan.
• Phí chiến lược giao dịch trên BentoBox.

Miso – nền tảng IDO

Miso là một bộ smart contract mã nguồn mở được phát triển nhằm mục đích hỗ trợ ra mắt dự án trên sàn SushiSwap (hay có thể gọi là IDO – Initial Dex Offering). Với Miso, Sushi sẽ trở thành một launchpad cho phép cộng đồng và bản thân các dự án tiếp cận các lựa chọn cần thiết để ra mắt và tham gia vào việc mua bán token.

Miso đặc biệt ở chỗ cung cấp công cụ cho các founder không cần biết về tech có thể tùy chỉnh việc ra mắt token bao gồm: việc ra mắt ban đầu, vault, lựa chọn farm…

Các thành phần bên trong Miso bao gồm:

• TokenFactory: Nơi để tạo ra token cho dự án (nguồn cung, có thể đào hay không,..).
• Market: Tiến hành IDO, hiện Miso hỗ trợ 2 hình thức đấu giá chính là Crowdsale và Dutch Auction.
• Liquity: 1 phần Quỹ gọi được từ IDO sẽ đem tạo thị trường thanh khoản trên SushiSwap
• Ferrmentation: Vault/tùy chọn ký quỹ để khóa token theo thời gian.
• FarmProduce: Token mới IDO sẽ được farm trên Onsen – chương trình Incentives của SushiSwap.

Có thể thấy bên cạnh việc giúp tiến hành IDO, Miso sẽ hỗ trợ dự án thêm nhiều tính năng mới, chủ yếu dựa vào hệ sinh thái có sẵn của Sushiswap:

• Tạo token và tiến hành IDO một cách dễ dàng theo mô hình có sẵn.
• Tạo thị trường giao dịch trên SushiSwap.
• Hỗ trợ Farming trên Onsen: Giúp dự án thu hút 1 lượng TVL lớn, tạo thị trường giao dịch ban đầu hiệu quả.
• Có thể hỗ trợ các cặp Lending trên Kashi, hỗ trợ các chiến lược giao dịch trên Bento Box trong tương lai.
• …

Những lợi thế này sẽ giúp SushiSwap thu hút các dự án và cạnh tranh lại với các nền tảng IDO hiện nay.

Cách MISO Capture value cho SUSHI-holder

MISO là 1 nền tảng IDO, vậy nên giống như những Token của các nền tảng IDO như DAO, POLS, PAID, DUCK,…rất có khả năng SUSHI token cũng sẽ có thêm nhiều Token use như vậy để thúc đẩy nhu cầu mua SUSHI.

Đồng thời, thông qua MISO, toàn bộ hệ sinh thái SushiSwap sẽ tiếp cận với một nguồn dự án mới, thanh khoản mới, qua đó MISO sẽ bootstrap tất cả các sản phẩm của SUSHI.

Mirin – Kết nối thanh khoản từ các CEX

Mirin là tính năng đặc biệt giúp kết nối thanh khoản từ các CEX đến với SushiSwap, tính năng này sẽ được ra mắt trong SushiSwap V3.

Hiểu 1 cách đơn giản: Sushi kết hợp với một sàn Cex hoặc bên thứ ba nào đó (ví dụ Binance), người dùng có thể lựa chọn cung cấp thanh khoản thông qua sàn, số thanh khoản đó ở bên thứ 3 này sẽ nằm trong một Subpool được nối với Mainpool của SushiSwap. Có nghĩa là Sushi pool chính là biển hút hết số thanh khoản từ các con sông (sàn giao dịch).

Tại sao ở đây lại cần SubPool, sao người dùng không đổ thanh khoản trực tiếp vào SushiSwap?

Nguyên nhân bởi vì để bảo đảm an toàn cho toàn hệ thống SushiSwap, chúng ta cần có những Subpool riêng biệt cho từng CEX hoặc bên thứ 3.

Thông qua việc hợp tác này, cả sàn CEX và SushiSwap sẽ cùng được lợi:

• Sàn CEX sẽ thể chọn nguồn Yield tối ưu thông qua SushiSwap, qua đó cung cấp sản phẩm tốt nhất cho người dùng
• SushiSwap, tất nhiên sẽ được hưởng một nguồn thanh khoản cực lớn. Anh em cũng biết lượng thanh khoản trên CEX hiện lớn thế nào, cao hơn rất nhiều lần các DEX, nếu 1% hoặc 2% lượng thanh khoản đó chuyển đến SushiSwap thì sẽ thế nào?

Ngoài ra, trong việc hợp tác với CEX, Mirin cũng sẽ đem đến cho người dùng nhiều tính năng mới, dễ sử dụng, phù hợp với người dùng CEX, ví dụ như Trải nghiệm “1 click” vừa swap, vừa thêm thanh khoản, vừa farm, Trải nghiệm Yield kép trên 1 Pool,…

3. Tổng quan về cách hoạt động của SushiSwap

Tổng kết lại, sau khi đã phân tích cách hoạt động từng sản phẩm của SushiSwap, chúng ta có được mô hình hoạt động của SushiSwap như sau:

Nhìn vào mô hình, chúng ta có thể nhận ra, Sushi đã chọn chiến lược phát triển theo chiều ngang: mở rộng thêm nhiều sản phẩm, mở rộng đối tượng tham gia vào hệ sinh thái Sushi.

(1) Người dùng DEX: Sushi cung cấp 1 bộ full các sản phẩm mà DEX Trader cần, bao gồm Swap, Lending, Synthetic, Chiến lược giao dịch (đòn bẩy, tối ưu yield),… Đồng thời, cũng được khuyến khích tham gia bởi Onsen qua chương trình Farming.

(2) Người dùng CEX: Thông qua việc hợp tác với bên thứ 3, người dùng CEX, những người ít am hiểu về kĩ thuật vẫn có thể sử dụng những sản phẩm của SushiSwap.

(3) Dự án: Dự án là nền tảng cho sự phát triển của Sushi, xây dựng 1 thị trường giao dịch chất lượng sẽ thu hút thêm nhiều nhà đầu tư đến với SushiSwap. SushiSwap có 2 sản phẩm để hỗ trợ cho đối tượng này:

• MISO: Nền tảng IDO trên SushiSwap với nhiều tiện ích mới, cộng hưởng với hệ sinh thái Sushi.
• Onsen: Chương trình Incentives kiểu mới, giúp dự án thu hút được sự chú ý ban đầu.

=> Mirin, Onsen, Miso là những sản phẩm tuy không đóng góp trực tiếp giá trị cho SUSHI holder nhưng góp phần thúc đẩy/khuyến khích từng đối tượng cụ thể tham gia vào các sản phẩm của SushiSwap.

(4) Fees: SushiSwap và Bento Box là 2 sản phẩm trực tiếp tạo ra giá trị cho SUSHI holder, thông qua việc thu 1 phần phí trong quá trình cung cấp dịch vụ. Phí này sẽ được chuyển trực tiếp đến xSUSHI holder.

Anh em nghĩ sao về mô hình hoạt động này?

Với mình, đây là một mô hình hết sức rõ ràng và hiệu quả của SushiSwap, tạo ra được từng lợi ích cụ thể cho từng đối tượng tham gia, kết nối họ lại với nhau, và cùng tạo ra một trong những sàn DEX số 1 thị trường hiện nay.

Ngoài ra, đây là một mô hình rất dễ phát triển, bằng việc phát triển thêm nhiều sản phẩm, tích hợp thêm nhiều tiện ích vào, SushiSwap sẽ có thêm doanh thu cho các SUSHI-holder.

Tuy nhiên, rủi ro ở đây là việc phát triển nhiều sản phẩm sẽ rất khó để kiểm soát rằng 1 sản phẩm đều đang hoạt động hiệu quả. Dự án SushiSwap phải rất cẩn thận trong từng bước ra mắt sản phẩm của mình, bởi không phải chỉ cần build là xong, việc thu hút và giữ chân người dùng cũng rất quan trọng.

4. SushiSwap capture value cho SUSHI token như thế nào?

Lúc ban đầu, khi SushiSwap chỉ là 1 bản fork của Uniswap, SUSHI token được sử dụng với 2 mục đích:

• Governance.
• Thưởng cho các bên tham gia vào SushiSwap (Trader, Liquidity Provider).

Anh em thấy khi đó, người nắm SUSHI không nhận được quá nhiều lợi ích, trong khi token SUSHI được mint ra liên tục, từ đó giá Sushi đã nhanh chóng giảm rất mạnh sau khi đạt đỉnh $10.

Tuy nhiên, qua thời gian, cộng đồng SushiSwap đã vực dậy được. Từ từ, dự án đã có những bước đi rõ ràng hơn, phần lớn nhờ một cộng đồng rất năng nổ đóng góp xây dựng.

Tokenomics của SUSHI token qua đó cũng trở nên hiệu quả hơn.

Ở phần trên, mình đã nêu rõ cách từng sản phẩm của SushiSwap capture value cho SUSHI-holder, vậy nên ở phần này, mình sẽ rút gọn và nêu lại 1 số ý chính. Tính đến hiện tại, SushiSwap sẽ capture value cho SUSHI token theo 4 cách:

• Governance: Cho phép các xSUSHI holder tham gia quản trị Protocol.
• Tạo ra lợi nhuận trực tiếp: Bằng cách tạo ra sản phẩm => Phát triển sản phẩm => Tạo ra fees => Chia 1 phần lại cho xSUSHI-holder.
• Tạo ra lợi nhuận gián tiếp: Các dự án muốn tham gia Onsen hay Miso, đều sẽ phải tạo Pool thanh khoản trên SushiSwap => tăng tính thanh khoản sẽ tăng lợi nhuận cho các xSUSHI-holder.
• Tạo ra Buy Demand:

• APY: Anh em Staking SUSHI sẽ chắc chắn nhận được mức APY 5%.
• Tăng nguồn doanh thu: Qua việc tạo ra ngày càng nhiều lợi nhuận, sẽ kích thích mọi người mua và Staking SUSHI để chia sẻ phần lợi nhuận.
• Cung cấp thanh khoản: Anh em có thể mua SUSHI để tham gia farming trên các Pool SUSHI trên Sushiswap.

5. Dự phóng trong tương lai

Một KOLs trên thị trường Crypto đã ví sản phẩm AMM như 1 cái bánh Burger. Nếu các DEX khác như Uniswap, Balancer, Bancor tập trung phát triển các bánh Burger đó, thì SushiSwap chọn 1 hướng khác, dự án quyết định bán thêm Kem, nước ngọt, xúc xích,… kèm với cái bánh Burger.

Vậy nên tương lai của burger của SushiSwap có thể sẽ không ngon như của các DEXs khác, và dự án sẽ đặt cược vào các sản phẩm phụ bán kèm: Liệu các sản phẩm phụ đó có được chào đón hay không? Nó có phù hợp với cái bánh Burger đang có sẵn?

Cùng xét 1 lượt về tương lai của các sản phẩm sắp tới của SushiSwap:

• SushiSwap: SushiSwap là AMM từng có TVL cao nhất thị trường, tuy nhiên hiện tại cả TVL và khối lượng đều đang giảm đi so với các đối thủ khác. Đây là điều dễ hiểu bởi dự án đang tập trung phát triển “những sản phẩm đi kèm”, khi những sản phẩm này bùng nổ, chúng ta sẽ lại chứng kiến sự trỗi dậy của AMM SushiSwap.
• Miso: Nền tảng IDO trên SushiSwap – đây sẽ là sản phẩm được kì vọng nhiều nhất. Mình sẽ ví nó như 1 miếng thịt xông khói cực kì phù hợp với cái bánh Burger có sẵn, đồng thời cũng rất hợp khẩu vị đang có của mọi người. Miso kì vọng sẽ đem đến nhiều trường hợp sử dụng mới cho token SUSHI.
• Bento Box: Vũ khí thứ 2 được kì vọng SushiSwap, hiện tại dự án mới chỉ ra mắt sản phẩm Kashi với tính năng Lending/Borrowing, còn rất nhiều tính năng và sản phẩm khác có thể sớm được ra mắt với Bento Box, theo như mình tìm hiểu về Roadmap của Sushi thì một số tính năng/sản phẩm đó sẽ là:

• Giao dịch đòn bẩy > 1x.
• Synthetics Assets.
• Chiến lược giao dịch.
• Chiến lược đối đa hóa nguồn Yield.

Nhìn chung, đây đều là những sản phẩm rất cần thiết với Traders và hoàn toàn phù hợp với cái “burger” có sẵn SushiSwap.

Thêm 1 ý nữa về tương lai của SushiSwap, anh em có để ý là đang mở rộng nhanh chóng ra rất nhiều Chain, hiện SushiSwap đã có thể được sử dụng trên 7 Chain dưới đây. Một số Chain khác đang trong quá trình hoàn thiện như Avalanche, Polkadot.

Điều này hoàn toàn phù hợp với tầm nhìn “Mở rộng” của đội ngũ Sushi, sau khi mở rộng các tính năng sản phẩm, mở rộng đối tượng người tham gia, giờ là lúc “Quán ăn SushiSwap” mở rộng sang các Chain khác, không chỉ phục vụ khách hàng ở Ethereum.

6. Tổng kết

SushiSwap không đơn thuần chỉ là 1 AMM, dự án đang phát triển cả một hệ sinh thái của riêng mình. Vậy nên mô hình hoạt động của SushiSwap khá dài, và mình sẽ rất vui nếu anh em đọc đến đây.

Tổng quan lại về mô hình hoạt động của SushiSwap, chúng ta rút ra được 1 số ý chính sau:

• Thông qua việc xây dựng 1 hệ sinh thái, SushiSwap tập trung tất cả giá trị đổ về 1 nguồn, cho xSUSHI holder.
• Hiện SushiSwap không đẩy mạnh sản phẩm AMM mà tập trung phát triển những sản phẩm khác đi kèm, qua đó gián tiếp đẩy mạnh sản phẩm AMM của dự án.
• Mô hình kinh doanh của SushiSwap sẽ theo hướng “Mở rộng” sau khi mở rộng số lượng sản phẩm, mở rộng đối tượng tham gia, dự án đang hướng đến mở rộng sang các Chain, hiện dự án đã có dự định mở rộng sang 9 Chain khác.
• Tương lai của SushiSwap sẽ phần lớn phụ thuộc vào 2 sản phẩm Miso và Bento Box, 2 vũ khí giúp SushiSwap cạnh tranh với các đối thủ AMM.

Trên đây là mô hình hoạt động của SushiSwap, dự án đã chọn một hướng đi khá độc đáo so với các AMM cùng ngành.

Mục tiêu cao nhất của DeFi chính là hiệu quả sử dụng vốn, có nghĩa là dòng tiền phải liên tục di chuyển giúp tạo ra lợi nhuận lớn nhất cho nhà đầu tư.

Nếu muốn trở thành người chiến thắng, anh em trước hết phải hiểu được những “mảnh ghép lợi nhuận” nào tạo nên DeFi. Đâu là mảnh ghép quan trọng nhất mà nếu như có việc gì đó ảnh hưởng đến chúng sẽ kéo theo các mảnh ghép khác sụp đổ. Khi đã có sẵn một bản phác về DeFi ở trong đầu chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm cơ hội và lường trước rủi ro, từ đó trở thành người chiến thắng trong thị trường này.

Qua bài lược dịch từ Multicoin Capital về DeFi Stack (tham khảo bài viết gốc tại đây), mình sẽ cùng anh em kéo xuống chiếc mặt nạ DeFi để xem bên trong có gì và tìm hiểu về cách để quản lý cũng như giảm thiểu tối đa rủi ro trong DeFi.

Cùng bắt đầu nhé!

1. Tổng quan về DeFi

Từ đầu năm đến nay, chỉ tính riêng TVL của DeFi trên Ethereum đã đạt gần 15 tỷ đô, tăng hơn 20 lần so với năm ngoái.

80% của tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc này đến từ các nền tảng lending (Compound, Aave, Cream, MakerDAO, dForce) và các trading platform (Uniswap, dYdX, Kyber, Curve, 0x) với thứ vũ khí có tên gọi là liquidity mining.

Liquidity mining là công cụ để thúc đẩy hiệu ứng mạng lưới của protocol. Người dùng có thể nhận về lượng yield hấp dẫn chỉ đơn giản thông qua việc cung cấp thanh khoản cho các AMM (Uniswap, Curve, SushiSwap), cho vay tài sản trên các thị trường tiền tệ (Aave, Compound, Cream) hoặc đưa token vào các trình tối ưu lợi nhuận như (Yearn Finance, Idle Finance, APY.Finance).

Nhưng điều tuyệt vời chưa dừng lại ở đó, nhờ có “khả năng kết hợp” (composability), một bài toán lợi nhuận mới được đặt ra trong không gian DeFi. Khả năng kết hợp có nghĩa là các thành phần trong DeFi như những mảnh ghép lego và có thể xếp chồng lên nhau.

Giúp các nhà phát triển không phải xây dựng lại từ đầu mà có thể sử dụng các mảnh ghép đã có sẵn và phát triển lên trên chúng. Kết quả của việc này chính là sản phẩm có thể được đưa ra thị trường nhanh hơn, giúp sản phẩm tốt hơn và nhiều người muốn sử dụng hơn.

Một ví dụ về việc tối ưu hiệu quả sử dụng vốn: Anh em dùng ETH làm tài sản thế chấp và vay Dai, đưa số Dai đó vào Tornado.cash để tăng tính bảo mật và swap DAI lấy USDC trên Curve, cuối cùng sử dụng USDC để đặt cược trên Polymarket.

Khả năng kết hợp mang lại những lợi ích to lớn nhưng đi kèm với chúng là những rủi ro. Nếu như có một lớp (layer) ở phía dưới gặp sự cố sẽ kéo theo toàn bộ các layer phía trên bị ảnh hưởng. Vì vậy khi anh em hiểu được DeFi được cấu thành từ những layer nào và biết đánh giá xem từng layer có hoạt động tốt không, anh em sẽ tìm thấy rất nhiều cơ hội giúp tối đa lợi nhuận và tối thiểu rủi ro cho bản thân.

Phía dưới mình chia DeFi Stack thành 6 layer khác nhau:

2. Giải mã từng layer cấu thành nên DeFi

Level 1: Tiền tệ

Level 1 trong DeFi Stack là tiền tệ. Đơn giản bởi vì cần phải dùng tiền để tạo ra tiền, đó chính là thứ anh em đưa vào lúc đầu và cũng là thứ anh em nhận về lúc sau.

Tiền tệ ở đây có thể kể đến như: DAI, ETH, các token bên trong các thị trường tiền tệ (cToken, aToken), stablecoin (USDT, USDC, WBTC, renBTC, tBTC) và các LP token được sử dụng làm tài sản thế chấp trên các DeFi protocol.

Mỗi loại token có rủi ro khác nhau. Ví dụ rủi ro chính của DAI là khi hệ thống Maker sập và DAI mất giá trị, Tether (USDT) thì rủi ro liên quan đến pháp lý đối với tài khoản ngân hàng của Tether,… Tuy mỗi token có một rủi ro khác nhau nhưng chúng đều là viên gạch đầu tiên ở đáy kim tự tháp, nếu có bất kỳ bug hoặc thất bại trong smart contract thì cả hệ thống sẽ sụp đổ theo bất kể code có tốt đến mức nào.

Level 2: Layer giao dịch

Đưa tiền lên chưa đủ, chúng ta còn phải thực hiện được giao dịch nữa. Điều mà thường được coi là hiển nhiên này chính là level 2 trong DeFi Stack.

Khi DeFi ngày càng phát triển, hệ thống của chúng ngày càng phức tạp hơn. Không chỉ dừng lại ở việc ở gửi giao dịch và nhận về token, các DeFi protocol hiện đại còn phải thực hiện nhiều giao dịch để giải quyết các vấn đề khác nhau như: tìm kiếm và lưu trữ số dư của tài sản thế chấp, tính toán tỷ lệ thế chấp, xử lý dữ liệu giá của oracle, thực hiện việc thanh lý, phân phối phần thưởng staking, tính toán đòn bẩy,…

Các hoạt động này đều cần một lượng lớn phí gas và do đó yêu cầu các giải pháp Layer 1 hoặc Layer 2 phù hợp để đáp ứng nhu cầu giao dịch trên DeFi. Phí gas trên Ethereum nhiều lúc lên hơn $100/giao dịch, minh họa rõ ràng cho vấn đề hiện tại của Ethereum. Nếu người dùng hoặc các bot không thể giao dịch thì mọi thứ đi theo sẽ không thể thực hiện và DeFi sẽ sụp đổ.

Các giải pháp giải quyết vấn đề của Ethereum có thể kể đến các dự án layer 1 như Solana (với khả năng thực hiện 50,000 giao dịch trên giây và gần như không tốn phí giao dịch) hoặc các dự án layer 2 khác như Matic, Skale, Optimism được xây dựng trên nền Ethereum.

Level 3: Oracle cung cấp dữ liệu giá (Price Oracles)

Được phát triển trên layer giao dịch, price orcales là nền tảng tiếp theo của hạ tầng DeFi. Tính bảo mật và các dữ liệu thị trường chính xác là điều tiên quyết để các DeFi protocol hoạt động.

Các oracle tập trung (centralized oracle) chỉ lấy dữ liệu từ một phía tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống (Sự cố oracle gần đây của Compound khiến giá DAI tăng 30%, thanh lý một lượng lớn giá trị tài sản).

Để hiểu thêm về oracle cũng như các dự án oracle tiềm năng, anh em có thể đọc bài viết sau.

Nếu một dự án oracle hàng đầu như Chailink gặp sự cố khiến đưa dữ liệu giá sai, các khoản vay trên Aave, tài sản tổng hợp trên Synthetix có thể bị thanh lý và các Dex dựa vào oracle như DODO cũng sẽ tạo ra thiệt hại lớn cho người dùng. Cả một hệ thống được kết nối với nhau có thể “vỡ nợ” chỉ trong vài giây.

Level 1,2 và 3 là cơ sở hạ tầng cốt lõi của DeFi. Trên chúng là các hệ thống tài chính phức tạp hơn được kết nối với nhau và có tính tương tác cao (Các cơ sở tài chính).

Level 4: Cơ sở DeFi (DeFi Primitives)

DeFi primitives bao gồm:

• Lending protocol: Compound, Aave, Cream.
• Dex AMM: Curve, Uniswap, Balancer, DODO, Bancor, SushiSwap.
• Dex order-book: 0x, Loopring, Serum.
• Phái sinh: Perpetual Protocol, Opyn, Synthetix, dYdX, BarnBridge.
• Platform quản lý tài sản: dHedge, Melon.

Mỗi một nhánh đều có thể được sử dụng độc lập hoặc tương tác với các nhánh khác nhau trên các layer khác nhau của DeFi Stack.

Ví dụ:

• cToken (layer 1) được sử dụng làm tài sản thế chấp trên Curve (layer4).
• Vay trên Aave và deposit vào Uniswap hoặc ngược lại deposit tài sản vào Uniswap và sử dụng LP token làm tài sản thế chấp trên Aave.

Một vài ví dụ khác về việc các primitive đang tận dụng từ các mảnh ghép level 1 – 3.

• DAI được sử dụng trọng tất cả các hợp đồng mở (open interest) trên Augur và là token thế chấp cho nhiều pool trên Curve.
• Aave dựa vào oracle của Chainlink để phát hành và thanh lý các khoản nợ trên Aave.
• Các lending protocol và các protocol phái sinh (Perpetual Protocol, Compound, Aave) cần các keeper để thực hiện thanh lý các vị thế. (Ví dụ: sự sụp đổ của MakerDAO vào ngày 12 tháng ba 2020 khiến gần như tất cả các vị thế đều bị thanh lý).

Level 5: Protocol tổng hợp (Protocol Aggregators)

Các protocol này được xây trên các primitive nhằm tổng hợp cung và cầu từ thị trường.

Ví dụ:

• Tổng hợp nguồn cung: Yearn Finance, Idle Finance, APY Finance, Rari Capital.
• Tổng hợp nguồn cầu: 1inch, Matcha, Paraswap.
• Tổng hợp của trình tổng hợp (Aggregator of aggregators): yAxis.
• Các đột phá mới: Swivel Finance, Benchmark.

Các trình tổng hợp liên tục gây bão thời gian gần đây vì chúng giúp tối đa lợi nhuận (hoặc tiết kiệm chi phí). Tuy nhiên vì được phát triển ở một trong những lớp trên cùng nên anh em phải cân nhắc rủi ro khi sử dụng các protocol này. Nếu bất kỳ một layer nào phía dưới xảy ra vấn đề, khả năng cao anh em sẽ thiệt hại thậm chí mất trắng tài sản.

Ví dụ: Các protocol tổng hợp yield như Yearn sẽ tìm kiếm các nơi có yield tốt nhất và đưa tài sản của anh em vào, nếu nơi đó xảy ra vấn đề sẽ dẫn đến thiệt hại cho tài sản của anh em. Tuy nhiên ở mặt tích cực khác các trình tổng hợp Dex tương đối an toàn, như 1Inch hoạt động như một người môi giới, protocol không giữ tài sản mà chỉ thực hiện việc giao dịch tài sản cho anh em.

Level 6: Ví và Front End

Ví (wallets) và front end chính là bộ mặt và được xây ở tầng cao nhất của DeFi

Ví dụ:

• Relayer (Cung cấp front end cho một protocol riêng): Tokenlon, Dharma, PoolTogether.
• Ví (Wallets): Coin98 Wallet, Metamask, imToken, Exodus, Trust Wallet.
• DeFi-Native Front ends (đơn giản hóa trải nghiệm trên nhiều DeFi primitive): DeFi Saver, Zapper, Zerion, Instadapp.

Wallet và Front end không cạnh tranh về phương diện kỹ thuật công nghệ hay tài chính, chúng cạnh tranh ở thiết kế, trải nghiệm người dùng,..

3. Tổng kết

Ở phần trên mình đã cung cấp cho anh em sơ đồ cấu thành nên DeFi, sự liên quan cũng như các dự án nổi bật trong từng layer. Hi vọng từ sơ đồ này, anh em đã có cái nhìn khái quát về DeFi từ đó tìm cho bản thân một phương hướng đánh giá dự án hợp lý.

Ở phần tiếp theo mình sẽ chỉ cho anh em những rủi ro đang tồn tại trong DeFi cũng như cách quản lý và hạn chế những rủi ro đó. Từ đó giúp tối đa lợi nhuận và tối thiểu rủi ro cho bản thân.

Với việc các cách thức phân phối token ngày càng bộc lộ nhiều điểm yếu, thì Lockdrop có vẻ khá hiệu quả trong việc chọn ra người dùng dài hạn. Kết hợp với Liquidity Bootstrap Auction, một dự án có thể vừa có thể lọc người dùng, mà còn có được rất nhiều lợi ích khác.

1. Lockdrop & Liquidity Bootstrap Auction là gì?

Lockdrop là gì?

Lockdrop là một cách phân phối token. Cụ thể, người dùng sẽ khóa một lượng token vào dự án trong một khoảng thời gian để nhận về token của dự án. Sẽ có một số lựa chọn về thời gian khóa token, đi kèm với đó là lợi nhuận và rủi ro khác nhau. Nếu thời gian khóa ngắn, lợi nhuận không cao, nhưng rủi ro về giá token giảm hay hiệu quả sử dụng vốn sẽ ít hơn thời gian khóa dài, và ngược lại.

Lockdrop lần đầu tiên được áp dụng bởi Commonwealth Labs vào năm 2019, với dự án Edgeware, một nền tảng EVM Smart Contract trên Polkadot. Vào lúc đó, Edgeware đã phân phối hơn 90% token của mình (EDG) thông qua Lockdrop.

Liquidity Bootstrap Auction (LBA) là gì?

Liquidity Bootstrap Auction (LBA), đúng như tên gọi của nó, là cách thức khuyến khích người dùng cung cấp thanh khoản, đồng thời sử dụng việc này để thực hiện quá trình Price Discovery. Một số dự án đã sử dụng LBA là Astroport, Mars Protocol,…

2. So sánh giữa Lockdrop và các hình thức phân phối token khác

Phân phối token không chỉ là hành động đưa token ra ngoài thị trường, mà đó còn là cách để dự án gọi vốn. Thông thường, một dự án sẽ có các vòng phân phối token sau:

• Phân phối cho VCs: Thông qua các vòng Seed; Private; Series A, B, C,… dùng để gọi vốn, tận dụng mạng lưới quan hệ, hay lời khuyên từ quỹ.
• Phân phối cho cộng đồng: Thông qua Public Sale như ICO, IDO, IEO,… dùng để gọi vốn, hoặc đưa token ra cộng đồng.

Và dù là quỹ, hay người dùng tham gia mua token thông qua các vòng Public Sale, thì điểm chung là họ đều mua token theo hình thức trả tiền, sau đó nhận về token. Do đó, bên mua token sẽ chịu rủi ro lỗ nếu token bán ra không hoàn đủ vốn.

Nhưng với Lockdrop thì khác, người dùng chỉ cần khóa token của mình để nhận về token dự án. Nghĩa là không hề có một cuộc mua bán nào diễn ra, anh em không mất tiền nhưng vẫn nhận về token. Do đó, có thể xem Lockdrop có phần nào giống với Airdrop.

Nhưng như mình đã nói, dù chọn thời gian khóa ít hay nhiều, thì anh em cũng chịu một nhược điểm là không thể sử dụng số token đó (hiệu quả sử dụng vốn ít). Ngoài ra, nếu khóa token không phải Stablecoin, thì có thể chịu một thiệt hại là token có thể bị giảm giá trong suốt quá trình khóa token, và phần lợi nhuận từ token dự án nhận được không bù đủ.

2. Vì sao dự án sử dụng Lockdrop & LBA để phân phối token?

Một câu hỏi được đặt ra là: Nếu không nhận được lợi nhuận (tiền, lợi thế từ quỹ,…), tại sao dự án lại chọn Lockdrop và LBA?

Đầu tiên là Lockdrop, sử dụng Lockdrop giúp token đến với cộng đồng một cách công bằng nhất. Ai cũng được token dựa trên giá trị token mà cá nhân khóa vào dự án. Sự công bằng này thể hiện ở chỗ người nào đóng góp nhiều (khóa nhiều tài sản), sẽ nhận được nhiều token hơn. Ngoài ra, so với các hình thức như IEO, ICO, Lockdrop sẽ không bị ảnh hưởng Front-run bởi Bot.

Tiếp theo, Lockdrop sẽ loại bỏ được những nhà đầu tư ngắn hạn. Dự án sẽ tìm được người nắm token và đi với dự án, chứ không xả để nhận lợi nhuận tức thì.

Ngoài ra, khi kết hợp với LBA, theo như Delphi Digital nói, sẽ có được thanh khoản rất tốt khi ra bắt đầu giao dịch, cũng như có được quy trình dò giá tốt với thị trường.

Nhưng liệu sự thật có phải như vậy? Chúng ta sẽ bắt đầu đánh giá các dự án đã làm Lockdrop & LBA ở phần sau của bài.

3. So sánh Performance những dự án làm lockdrop & LBA

Do mục đích của Lockdrop là thể hiện sự cam kết của cộng đồng với dự án, nên rất khó so sánh ROI khi token bắt đầu được giao dịch như IEO, IDO. Nên trong phần này, mình sẽ so sánh TVL (số tiền cộng đồng khóa lại), của 3 dự án là Astroport, Mars Protocol và Bastion. Tất cả đều sử dụng mô hình Lockdrop + LBA của Delphi Digital (Astroport + Mars Protocol), hoặc chỉ Lockdrop (Bastion).

Total Value locked

Đầu tiên, chúng ta cùng xem qua sự tăng trưởng TVL của các dự án:

Astroport (ngày bắt đầu Lockdrop: 15/12):

Mars Protocol (Ngày bắt đầu Lockdrop: 21/2):

Bastion (Ngày bắt đầu Lockdrop: 19/3, Premine: 7/3):

Nhận xét:

So sánh cách thực hiện Lockdrop của cả 3, chỉ có Astroport và Mars Protocol là thực hiện giống nhau, đó là:

• Phase 1: Người dùng bỏ tiền vào tự do, nhưng ngày 6 + 7 sẽ không thể gửi tiền. Ngày 6 được rút 50%, ngày 7 giảm dần từ 50% về 0%.
• Phase 2: Cung cấp thanh khoản token (ASTRO/MARS) với UST (cung cấp cả hai, hoặc chỉ một), nhưng chỉ rút được UST. Ngày 6 được rút 50% UST, ngày 7 giảm dần từ 50% về 0%.

Nhưng TVL của Astroport và Mars Protocol chênh lệch quá nhiều. Cụ thể, sau khi kết thúc giai đoạn 1 (sau 7 ngày), TVL của Astroport ở ngưỡng $1B; TVL của Mars Protocol chỉ có $250M.

Khác với Astroport và Mars Protocol, Bastion có một giai đoạn Premint (gửi tiền trước đó và có khoảng $100M TVL). “Phase 1” – quyết định khóa token hay không, chỉ diễn ra trong 5 ngày, và TVL chỉ tăng từ $100M lên $163M. Một điểm cần chú ý, đó là khi gửi tiền vào trong 5 ngày này, sẽ không thể rút lại.

Ngoài ra, Phase 2 của Bastion cũng sử dụng cUSDC/cUSDT LP token, không phải cặp thanh khoản của BSTN, và cũng chỉ gửi vào, không thể rút ra.

Kết luận:

• Với 7 ngày, cùng với cơ chế giống nhau, Astroport thu về $1B, trong khi Mars Protocol là $250M.
• Với 5 ngày, Bastion chỉ thu về $63M.
• Lý do cho sự khác nhau này sẽ được giải thích kĩ hơn bên dưới.

Thanh khoản sau khi token được giao dịch

Chỉ có hai dự án dùng LBA là Astro và Mars Protocl, nên phần này mình sẽ nói về hai dự án đó.

Phase 2 của Astroport và Mars Protocol dùng để tạo Pool cho token ASTRO và MARS. Cả hai đều được tạo Pool trên Astroport. Dưới đây là thanh khoản sau khi kết thúc Phase 2 của Pool ASTRO – UST và MARS – UST:

Astroport: 33M ASTRO – 90M UST → giá $2.7, trong đó:

• Có 75,000,000 ASTRO dùng trong Lockdrop.
• Có 33M ASTRO là chấp nhận cung cấp thanh khoản, nghĩa là có 44% ASTRO chấp nhận đi tiếp Phase 2.

Mars Protocol: 13M MARS – 21M UST → giá $1.65, trong đó:

• Có 50,000,000 MARS dùng trong Lockdrop Phase 1.
• Có 13M MARS là chấp nhận cung cấp thanh khoản, nghĩa là có 26% MARS chấp nhận đi tiếp Phase 2.

Kết luận:

• Cả hai nền tảng đều được định giá ban đầu khá cao, lần lược là $2.7B cho Astroport và $1.65B cho Mars Protocol.
• Nói về thanh khoản, các dự án có cho mình thanh khoản ban đầu là $180M cho ASTRO – UST và $42M cho MARS – UST.

3. Nhận xét 2 Phase trong mô hình Lockdrop + LBA

Vì sao lại có sự khác biệt về TVL giữa 3 dự án trong Phase 1?

1. Giữa Astroport và Mars Protocol

Đây là hai gương mặt đáng so sánh nhất, khi cùng chung một mô hình nhưng TVL chênh lệch quá lớn. Để giải thích điều này, đó là do dù giống nhau về mặt thời gian và điều kiện Lockdrop, nhưng vẫn có sự khác biệt như sau:

Astroport là AMM và họ chọn hướng đi là dùng Vampire Attack để lấy thanh khoản có sẵn từ TerraSwap – AMM đầu tiên của Terra.

• Cụ thể, Astroport nhận tài sản tham gia Lockdrop là LP token của TerraSwap.
• Ngoài ra Astroport còn liên kết với các dự án lớn trên Terra, bao gồm Anchor Protocol, Mirror Protoco, Pylon Protocol, trong việc chuyển Airdrop từ cung cấp thanh khoản bên TerraSwap sang Astroport.

Trong khi đó, Mars Protocol không hề có các Incentives trên mà chỉ đơn thuần là gửi UST vào để nhận MARS.

1. Giữa Astroport, Mars Protocol và Bastion

Do cơ chế giống nhau, mình sẽ gom Astroport và Mars Protocol lại thành một cụm, tạm gọi là A. Và giờ chúng ta sẽ so sánh A với Bastion.

Với 5 ngày Lockdrop, Bastion chỉ thu về khoảng $63M. Điều này có thể là do trong 5 ngày này, người dùng chỉ có thể bỏ tiền vào mà KHÔNG ĐƯỢC RÚT RA. Do đó, người dùng chỉ có một cơ hội, không thể rút ra như các dự án bên A.

Ngoài ra, Bastion cũng không có các Incentives khác như Astroport, nên cũng không thu hút được người dùng.

Định giá và thanh khoản đã ổn trong Phase 2 chưa?

Có vẻ khá vô lý khi dự án mới thuộc hai mảnh ghép DeFi cơ bản là AMM và Lending được định giá lên đến hơn $2B và hơn $1B. Có lẽ vì thế nên giá ASTRO và MARS sau đó bị dump, khiến định giá thấp nhất của Astroport là $660M, và Mars Protocol là $560M, nghĩa là bị chia ít nhất 2 lần.

Tuy nhiên, điều này cho thấy việc dò giá có vẻ không suôn sẻ lắm, nghĩa là mục tiêu Price Discovery theo Delphi Digital đề ra trong mô hình Lockdrop + LBA của họ là không hoàn thành được.

Về mặt thanh khoản, cả hai Pool đề có thanh khoản cực lớn, cụ thể là sau 7 ngày, Astroport đạt $180M TVL, Mars Protocol đạt $42M TVL. Do đó, Astroport và Mars Protocol đã thành công trong việc thu hút thanh khoản đủ sâu ban đầu. Tiêu chí này thì đạt so với mô hình của Delphi Digital.

6. Đánh giá riêng về Astroport

Ở phần này, chúng ta sẽ xét sâu hơn về Lockdrop của Astroport, dựa trên dữ liệu mà dự án cung cấp. Dù Mars Protocol và Bastion không có dữ liệu, nhưng dựa trên những đặc tính của Lockdrop, có thể phần nào biết được chi tiết Lockdrop của hai dự án này.

Để tiện theo dõi, mình sẽ nhắc lại sơ lược:

• Phase 1: Nạp rút LP của TerraSwap, trong 2 ngày cuối sẽ giới hạn việc rút LP.
• Phase 2: Có thể rút ASTRO, hoặc gửi ASTRO (từ Lockdrop hoặc Airdrop) vào cung cấp thanh khoản. Có thể gửi ASTRO + UST hoặc một trong hai, nhưng chỉ được rút UST.

Dữ liệu Phase 1 của Astroport nói gì?

Dưới đây là hình ảnh tóm tắt một vài số liệu của Phase 1, trong đó chia ra Giai đoạn nạp (Deposit Phase) và Giai đoạn rút (Withdraw Phase).

Một điều thú vị là trong tất cả các thời gian khóa, thì có 2 mốc có nhiều người & token tham gia nhất là chấp nhận khóa 2 tuần, hoặc 52 tuần. Do đó, trong hai giai đoạn nạp và rút sẽ có bảng tóm tắt thông số của việc khóa 2 tuần và 52 tuần, chứ không có các mốc khác.

Để giải thích cho việc người dùng khóa 2 tuần nhiều nhất, có lẽ là do họ sợ rủi ro biến động về giá token trong thị trường chưa nghiên về hẳn Uptrend. Về mặt 52 tuần, có 2 lý do:

• Người dùng khá Bullist về token mà họ khóa.
• Incentives cho các token vẫn được áp dụng (Airdrop, LP STT bị khóa nhưng vẫn tham gia IDO được,…). Nên nếu nắm giữ dài hạn, thì khóa 52 tuần không phải vấn đề lớn.

Dựa theo tổng số địa chỉ gửi LP token vào là 14,132, thì số lượng người có hành động rút ra chỉ chiếm ~4%. Trong đó, chỉ có đúng 1 người là rút 100%, còn lại là rút từ 50% trở xuống.

Nói về các Pools, thì top 3 Pool có lượng token gửi vào nhiều nhất là (Pool MINE – UST không có thông tin):

• PSI – UST: 20.5M
• ANC – UST: 14.8M
• ORION – UST: 7.1

Dù Pools LUNA – bLUNA, LUNA – UST và ANC – UST lần lược được phân bổ 29%, 23% và 19% ASTRO, nhưng chỉ có ANC – UST là nằm trong top được gửi LP nhiều nhất. Còn với PSI – UST và ORION – UST, đó là do họ đang có Liquidity Mining.

Dữ liệu Phase 2 của Astroport

Dưới đây là một số thông tin về người tham gia và tài sản gửi vào:

Hình trên được diễn giải như sau: Xét từ trái sang phải, có 23,000 người tham gia Phase 1, trong đó có 42% dừng lại và lấy ASTRO ra để giao dịch, phần còn lại chơi tiếp Phase 2. Trong đó, theo hình tròn nhỏ thứ hai, có:

• 62,2% người dùng gửi cả ASTRO + UST.
• 28.5% chỉ gửi ASTRO.
• 9.3% gửi mỗi UST.

Qua đó cho thấy, đa phần những ai tham gia Phase 1 đều tiếp tục với Phase 2, cũng như họ gửi không chỉ ASTRO, mà còn là UST. Điều này thể hiện nhiều người chơi rất “nhiệt”, họ muốn lấy không chỉ ASTRO của Phase 1, mà còn là lượng phân bổ khuyến khích gửi ASTRO và UST của Phase 2.

Nhưng nếu xét tất cả người chơi (hình tròn nhỏ đầu tiên), số người gửi UST cũng chiếm ít nhất. Dù rằng New Users (những người không tham dự kịp Phase 1 và cũng không có Airdrop) chỉ có một cơ hội duy nhất để có ASTRO là gửi UST giai đoạn này, nhưng có vẻ họ cũng không quá mặn mà. Điều này chứng tỏ, nếu người nào muốn sở hữu ASTRO, họ đã tham gia ngay từ đầu.

Mặt khác, số lượng ASTRO khuyến khích cho Phase 2 (1% so với tổng cung) chỉ bằng 1/10 so với lượng phân bổ cho Phase 1, mà còn phải chia đều cho hai bên gửi ASTRO và UST. Do đó, việc khóa UST nhiều lúc này cũng không nhận được số ASTRO đủ lớn

7. Tổng kết

Nhìn chung, dù là Lockdrop, nhưng cả Astroport, Mars Protocol và Bastion đều không đạt thành công giống nhau. Dưới đây là một số tóm tắt từ bài viết:

• Astroport thành công nhất trong việc thu hút TVL, cũng như thanh khoản ban đầu cho cặp ASTRO – UST.
• Dù Mars “cosplay” khá giống, nhưng hiệu quả về TVL kém khá xa. Xét về thanh khoản thì vẫn chấp nhận được.
• Bastion có điều kiện ban đầu là chỉ được gửi một lần, không thể rút ra. Điều này ảnh hưởng cực mạnh đến TVL.
• Xét riêng về Astroport, dự án đã thành công phần nào, vì những người tham gia Phase 1 đa phần đều trở lại với Phase 2, giúp cho thanh khoản cặp ASTRO – UST rất tốt.
• Về mặt Price Discovery thì Astroprot có vẻ làm chưa tốt lắm khi giá vẫn bị chia đến 4 lần sau 2 tháng ra mắt.

Dù có một vài khuyết điểm nhỏ, nhưng nhìn chung, mô hình Lockdrop + LBA của Delphi Digital vẫn tạo ra khá nhiều điều kiện phát triển cho dự án. Ngoài ra, theo tình huống của Bastion, các dự án không nhất thiết phải áp dụng rập khuông cả hai giai đoạn, mà có thể sử dụng chỉ Lockdrop hoặc LBA, hoặc có thể tùy chỉnh tùy theo mục đích của mình.

Sonic R là một khám phá nổi tiếng của nhà giao dịch đến từ Singapore. Đây là một nhà giao dịch nổi tiếng với các chủ đề thu hút sự quan tâm lớn từ các cộng đồng

1. Sonic R là gì?

Sonic R là một chỉ báo đã được dùng từ lâu trên thế giới, nhưng ở Việt Nam thì mới chỉ phổ biến trong một vài năm đổ lại đây. Bộ EMA này vẫn có những tính chất của mọi EMA:

• Xu hướng: Giá nằm trên Sonic R cho xu hướng tăng, nằm dưới Sonic R cho xu hướng giảm.
• Giá đi quá xa có xu hướng hội tụ lại với EMA.
• Hỗ trợ kháng cự động: giá phá qua EMA có hành vi quay lại test.

Sonic R là chỉ báo như một kháng cự hỗ trợ kháng cự di động với sự kết hợp của các đường EMA tạo nên. Bao gồm EMA 34, 89 và 200. Vậy vì sao lại là EMA 34 và 89? Theo lý thuyết sóng Elliott thì mỗi sóng lớn sẽ có 34 sóng chủ và 89 sóng hiệu chỉnh. Các đường EMA đóng vai trò như là hỗ trợ và kháng cự tâm lý. EMA càng lớn thì lực cản càng lớn.

2. Cài đặt Sonic R trên Tradingview

Để cài đặt chỉ báo Sonic R trên bất kỳ nền tảng nào, điều đầu tiên bạn cần làm là tạo tài khoản, đăng nhập và vào chart! Hiện sàn giao dịch Binance chưa hỗ trợ chỉ báo này vì thế mình sẽ hướng dẫn cài đặt Sonic R trên Tradingview.

Như mình đã trình bày ở trên, bạn cần biết về Tradingview sau đó đăng ký tài khoản và vào chart.

Khi đã vào chart, bạn hãy làm theo 3 bước sau:

• Click vào biểu tượng Fx ở thanh trên cùng.
• Ở khung tìm kiếm, bạn hãy điền vào chữ “Sonic”.
• Sau khi ra kết quả, click vào dòng đầu tiên “Sonic R”.

Như vậy bạn đã cài xong chỉ báo Sonic R. Khi tắt khung này chỉ báo sẽ xuất hiện dưới giá.

Theo mặc định ban đầu, Sonic R sẽ tính toán theo thông số 89 và 34.

Để điều chỉnh các thông số này cũng như màu sắc bạn cần làm theo 3 bước sau:

• Bạn có thể thay đổi các thông số của chỉ báo này bằng cách click vào biểu tượng Cài đặt (logo bánh xe) ở bước 1.
• Bạn có thể thay đổi các thông số đầu vào ở bước 2.
• Điều chỉnh thay đổi màu sắc, độ đậm nhạt của chỉ báo ở bước 3.

⇒ Một điều chúng ta cần lưu ý là thông thường các thông số mặc định đã được nghiên cứu kỹ và được đa số các trader dùng. Nếu bạn muốn đổi một thông số khác thì nên dành thêm thời gian để kiểm tra chiến lược của mình trước khi bắt đầu dùng nó để giao dịch thật sự nhé!

3. Cấu tạo của chỉ báo Sonic R

Về cơ bản chỉ báo Sonic R được cấu tạo từ 4 đường chính: 3 đường EMA 34 (giá Close, High và Low) và EMA89.

• Dải EMA: gồm đường EMA34 (giá Close, High và Low) được biểu diễn bằng dải màu xanh với một đường trung tâm và 2 đường hai bên.
• Đường EMA89 được biểu diễn bằng đường màu cam – đây là đường quan trọng nhất của bộ chỉ báo này.
• Đường EMA200 được biểu diễn bằng đường màu hồng.
• Đường EMA 610 được biểu diễn bằng đường màu đen.

Các đường này đều được tính bằng công thức:

EMA [hiện tại] = (giá [hiện tại] x K) + (EMA [thanh trước]x (1 – K))

4. 03 ứng dụng của chỉ báo Sonic R

Xác định xu hướng

• Sự sắp xếp của các đường EMA trong xu hướng tăng.

Khi dải EMA 34 (màu xanh) nằm trên đường EMA 89 (màu cam) và hai đường đó nằm trên đường EMA 200 (màu hồng) cùng với đường giá nằm phía trên các đường EMA thể hiện xu hướng tăng => Ưu tiên lệnh BUY.

• Sự sắp xếp của các đường EMA trong xu hướng giảm.

Khi dải EMA 34 (màu xanh) nằm dưới đường EMA 89 (màu cam) và hai đường đó nằm dưới đường EMA 200 (màu hồng) cùng với đường giá nằm phía dưới các đường EMA thể hiện xu hướng tăng => Ưu tiên lệnh SELL.

Điểm đảo chiều

Khi giá đang nằm xa chỉ báo sẽ có xu hướng quay lại hội tụ về EMA. Trong một xu hướng tăng khi giá quay về các đường EMA nhưng chưa có dấu hiệu kết thúc xu hướng tăng. Thường giá sẽ quay lại tạo ra đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ, tương tự trong xu hướng giảm.

Hỗ trợ và kháng cự động

Các đường EMA của chỉ báo Sonic R còn được xem là các hỗ trợ kháng cự di động vì nó luôn đi theo giá và thường được dùng như các vùng hỗ trợ kháng cự quan trọng.

5. Quy tắc hệ thống Sonic R

Hệ thống Sonic R là một phương pháp giao dịch hành động giá giữa các vùng kháng cự và hỗ trợ di động đúng với mọi khung thời gian. Tuy nhiên thông thường các nhà giao dịch trên khung thời gian nhỏ để như M15.

Sonic R sẽ sử dụng hành động giá của sóng (Wave) tại vùng kháng cự hỗ trợ để tìm điểm vào lệnh, dải EMA34 (dragon) và đường EMA89 (trend).

• Wave là giá tạo sóng, sóng L – H – HL khởi đầu tại phía dưới dải ema sau đó chuyển sang LL cho lệnh bán và chuyển qua HH cho lệnh mua.
• Các vùng kháng cự hỗ trợ trong quá khứ được dùng để chọn target và stoploss.
• Dải EMA34 được dùng để chọn điểm vào lệnh (trong các trường hợp thị trường có xu hướng mạnh)
• EMA89 được dùng để xác nhận phương hướng giao dịch đúng. Tuy nhiên trong một số trường hợp EMA89 được sử dụng để chọn điểm vào lệnh chính xác hơn dải EMA34.

6. Cách sử dụng Sonic R hiệu quả trong giao dịch

Giao dịch theo phương pháp đảo chiều (Giao dịch theo xu hướng)

Giao dịch với dải EMA 34 – sử dụng khi thị trường có xu hướng mạnh (có thể kết hợp với một số chỉ báo xác định xu hướng đang mạnh đang yếu như ADX hoặc BB).

• Trong một xu hướng tăng, giá sẽ nằm trên dải EMA => Buy khi giá hồi về dải EMA.
• Trong một xu hướng giảm, giá sẽ nằm dưới dải EMA => Sell khi giá hồi lên dải EMA.

Giao dịch với đường EMA89 hoặc EMA200 – sử dụng khi thị trường mới xu hướng hoặc biên độ dao động nhỏ.

• Trong một xu hướng tăng, giá sẽ nằm trên đường EMA89/EMA200 => Buy khi giá hồi về đường EMA89/EMA200.
• Trong một xu hướng giảm, giá sẽ nằm dưới dải EMA => Sell khi giá hồi lên EMA89/EMA200.

Sử dụng đa khung thời gian

Đây là phương pháp sử dụng đa khung thời gian để giao dịch, xác định xu hướng khung lớn hơn và tìm điểm vào lệnh ở khung nhỏ.

Ví dụ: Bạn giao dịch trên khung thời gian H4, thì bạn cần vào khung D để xác định xu hướng. Tương tự nếu giao dịch khung H1 thì vào H4 xác định xu hướng.

7. 06 lưu ý khi sử dụng Sonic R

Về cơ bản Sonic R là chỉ báo kết hợp nhiều đường EMA vì thế sẽ có những đặc điểm tương tự như EMA. Ngoài ra bạn cần lưu ý thêm 5 điều sau:

• Sonic R phù hợp với lối đánh Scalping ở các khung thời gian ngắn như M15, H1.
• Bạn nên vào khung thời gian lớn như H4, D để nhận biết xu hướng chính sau đó vào các khung thời gian nhỏ hơn để tìm điểm vào lệnh.
• Bạn nên kết hợp thêm một số nến như pin bar, các cặp nến đảo chiều, nến bao trùm,… để tìm điểm vào lệnh.
• Khi giá khi qua xa các đường ema sẽ có xu hướng quay về hội tụ nên thích hợp để vào lệnh với sóng hồi. Tuy nhiên bạn nên thận trọng khi đánh ngược xu hướng chính để đặt stoploss hợp lí.
• Các đường ema được xem như là vùng kháng cự hỗ trợ quan trọng. Vì thế nếu đường này trùng với các vùng key level trước thì càng có khả năng cao xác suất vào lệnh thành công.
• Như các đường trung bình khác, chỉ báo Sonic R không thích hợp sử dụng khi thị trường đang Sideways.

8. Tổng kết

Vừa rồi mình đã giới thiệu với các bạn tất cả kiến thức về Chỉ báo Sonic R và cách sử dụng Sonic R hiệu quả cũng như phương pháp giao dịch với chỉ báo này.

Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về chỉ báo Sonic R cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Rất nhiều trader biết đến bộ môn phân tích kĩ thuật thông qua các chỉ báo (indicator). Các trader thường dự đoán giá thông qua các indicator này. Với Price action thì việc phân tích hướng di chuyển của giá đơn giản hơn nhiều. Vì trên biểu đồ khá đơn giản chỉ bao gồm nến nhật

1. Price action là gì?

Price action tạm dịch là hành động giá là phương pháp phân tích, nhận định xu hướng của giá thông qua biểu đồ Nến Nhật theo thời gian. Là phương pháp phân tích và giao dịch tuy đơn giản nhưng Price action lại vô cùng hiểu quả khi bạn không những xác định được xu hướng của thị trường và còn đọc được tâm lý của các nhà giao dịch thông qua biểu đồ. Đặc biệt, phương pháp này hiệu quả hơn đối với thị trường tính thanh khoản và độ biến động cao (nhiều nhà giao dịch tham gia mua bán).

2. Đặc điểm của price action

Price action là phân tích hành vi của các nhà giao dịch tham gia vào thị trường. Trong thị trường sẽ tồn tại phe mua và phe bán, bạn cần phải tìm được phe nào đang kiểm soát thị trường, từ đó xác định hướng đi của giá, độ biến động của thị trường.

Trong phân tích kỹ thuật, lịch sử sẽ có xu hướng lặp lại. Nhiệm vụ của bạn là xem xét hành vi giá hiện tại và so sánh với quá khứ. Các mô hình và nến có hành động giá tương tự và có xu hướng phản ứng tương tự trong quá khứ.

3. Ưu nhược điểm của price action

Ưu điểm

• Đơn giản

Ưu điểm đầu tiên phải kể đến của Price action là tính đơn giản. Bạn chỉ cần phân tích với nến mà không phải thêm bất kì thông tin hay chỉ báo kỹ thuật nào khác.

• Không tốn nhiều chi phí

Đối với những bạn sử dụng chỉ báo để phân tích biểu đồ. Nếu các bạn sử dụng trên 3 chỉ báo thì cần phải nâng cấp tài khoản và tốn chi phí. Đối với Price action bạn có thể phân tích giá trên bất kì biểu đồ nào, ở bất kì sàn giao dịch nào (nhưng lưu ý nên chọn những cặp giao dịch có thanh khoản cao nhé!).

• Giúp trader nâng cao khả năng tư duy

Thông thường các trader giao dịch theo chỉ báo sẽ vận dụng một cách máy móc các tín hiệu có sẵn để giao dịch.

Với Price action để phân tích bạn cần xác định xu hướng, kháng cự hỗ trợ, mô hình,… rất nhiều yếu tố. Trader cần phải vận dụng sự am hiểu về thị trường và kỹ năng phân tích, đánh giá, nhận định để đưa ra kết luận. Từ đó sẽ kích thích và nâng cao khả năng tư duy.

Nhược điểm:

Đừng thần thánh hoá Price action vì sẽ không có phương pháp nào hoàn hảo 100%. Đối với Price action cũng có một số khuyết điểm nhất định. Mà dễ nhìn thấy nhất là:

• Price action mang tính chủ quan

Bạn có thể nhận thấy trên các sàn giao dịch tỉ lệ long/short thường được duy trì ở mức cân bằng. Nếu cùng đưa một biểu đồ cho 10 nhà phân tích theo phương pháp này chắc hẳn bạn sẽ có 10 nhận định khác nhau.

Vậy nên, phân tích đối với góc nhìn của từng người luôn khác nhau. Sẽ không có đúng hoặc sai mà trader có winrate cao sẽ là người chiến thắng thị trường.

• Mất nhiều thời gian tập luyện

Khác với các chỉ báo kĩ thuật có sẵn các dấu hiệu mua/bán, với Price action bạn phải bỏ rất nhiều công sức và thời gian thực hành, luyện tập để tăng độ nhạy với thị trường.

Lời khuyên dành cho những bạn mới bắt đầu với Price action là hãy dành nhiều thời gian hơn cho việc luyện tập và tìm cho mình chiến lược giao dịch hiểu quả, bắt đầu với số vốn nhỏ.

• Xác suất rủi ro là vấn đề không thể tránh

Tất cả phân tích của bạn đều chỉ là dự đoán, có thể đúng cũng có thể sai. Ngoài ra, trong một số trường hợp, các mập có thể thao túng thị trường hoặc giá sẽ bị chia phối bởi các tin tức quan trọng trên thị trường khiến giá đi lệch xu hướng ban đầu.

4. Công cụ để phân tích price action

Như mình đã trình bày ở trên, Price action là phương pháp phân tích hành vi giá. Vì thế, nến Nhật là công cụ phân tích quan trọng của phương pháp price action.

Hầu hết các sàn giao dịch hiện nay đều có biểu đồ nến Nhật nên bạn có thể phân tích trực tiếp trên các biểu đồ này. Nhược điểm của các sàn này là không thể lưu bản vẽ của bạn. Để thuận tiện hơn trong việc phân tích các bạn nên tạo tài khoản và sử dụng TradingView – bộ công cụ hỗ trợ giúp các trader áp dụng các phương pháp phân tích kỹ thuật hiệu quả

5. Các mẫu hình price action

Có 3 mẫu hình Price action quan trọng mà bạn cần phải nắm:

Mô hình nến Inside Bar

Là mô hình bao gồm 2 nến gồm inside bar và 1 nến trước đó, thường được gọi là “mother bar”. Nến inside phải nằm hoàn toàn bên trong high và low của mother bar.

Mô hình này thường được dùng để giao dịch breakout trong 1 thị trường có xu hướng rõ ràng nhưng nó cũng được hiểu là 1 tín hiệu đảo chiều nếu mô hình xuất hiện tại kháng cự hỗ trợ quan trọng.

Mô hình nến Pin Bar

Mô hình Pin Bar bao gồm 1 nến đơn biểu hiện sự từ chối giá và đảo chiều xu hướng trên thị trường. Nến cho tín hiệu mạnh nhất trong thị trường có xu hướng rõ ràng (tăng hoặc giảm giá) và xuất hiện ở vùng hỗ trợ kháng cự quan trọng.

Mô hình Fakey

Mô hình Fakey cho thấy sự phá vỡ không thành công (false breakout) của mô hình Inside bar. Bạn có thể hiểu đơn giản mô hình Inside bar bị phá vỡ nhưng quay đầu và nến đóng bên trong thân của Mother bar hoặc Inside bar thì đó là mẫu hình fakey.

Qua đó, thị trường có vẻ đang phá vỡ theo 1 hướng nhưng sau đó quay đầu và di chuyển theo hướng ngược lại

6. Làm thế nào để giao dịch với price action?

Nhìn có vẻ đơn giản nhưng để thành thạo với phương pháp này bạn cần phải đầu tư một khoảng thời gian tương đối dài cho việc tập luyện. Bạn cần hiểu rõ bản chất của thị trường, cách xác định xu hướng, hỗ trợ kháng cự, mô hình giá,…

7. Chiến lược Price Action

Chiến lược giao dịch với Price action bạn cần thực theo các bước sau:

• Xác định xu hướng chính của thị trường

Thị trường có 3 xu hướng chính: tăng giá (uptrend), giảm giá (downtrend) và đi ngang (sideways).

Bạn phải xác định đúng xu hướng của thị trường. Nếu xác định xu hướng sai khả năng cao thị trường sẽ không đi theo hướng bạn đã phân tích.

• Xác định hỗ trợ kháng cự

Hãy xác định các mức hỗ trợ kháng cự quan trọng gần nhất ở vùng giá đó. Lưu ý khi vẽ kháng cự hỗ trợ bạn cũng cần quan sát thật kĩ nến. Một đường hỗ trợ kháng cự cứng cần khi qua các đỉnh (đáy) là đi qua nến bao trùm (nến cường lực).

• Áp dụng một số mô hình nến phổ biến

Price Action có 3 loại mẫu hình phổ biến là Pin Bar, Fakey và Inside Bar.

• Áp dụng một số mô hình giá (nếu có)

Thông thường, các mô hình giá sẽ xuất hiện trong giai đoạn điều chỉnh của thị trường. Sau một xu hướng tăng hoặc giảm giá mạnh. Ưu điểm của mô hình giá sẽ cho chúng ta các vùng entry, target, stoploss rõ ràng.

8. Tổng kết

Price Action là một trong những phương pháp đơn giản nhưng lại mang lại hiệu quả cao cho các trader sử dụng thành thạo. Ngoài mang lại lợi nhuận cho trader từ các lệnh win, Price Action còn giúp bạn nâng cao khả năng tư duy, phán đoán nhanh nhạy hơn và một trí nhớ tốt.

Như vậy mình đã chia sẻ về Price Action là gì? Những điều cần biết trước khi giao dịch với PA. Series học tập này dành cho các bạn vừa mới bắt đầu tìm hiểu về Price Action cũng như phân tích kỹ thuật có thể dễ dàng đọc hiểu và ghi nhớ.

Bảo mật chính là yếu tố quan trọng hàng đầu với các ví điện tử nói riêng cũng như hầu hết sản phẩm trong thị trường crypto nói chung. Trong phiên bản 11.3.2, Coin98 đã ra mắt sản phẩm Cloud Sync như một lựa chọn mới cho vấn đề bảo mật còn nan giải trên thị trường hiện nay. Vậy Cloud Sync là gì? Hãy cùng mình tìm hiểu sâu hơn về tính năng mới này của Coin98 nhé!

1. Cloud Sync là gì?

Cloud Sync (hay đồng bộ lên đám mây) là một giải pháp mới cho vấn đề bảo mật trên Coin98 Super App. Có thể hiểu rằng, các dữ liệu về tài sản trong một ví sẽ được đồng bộ lên dữ liệu đám mây tương ứng với tài khoản iCloud hoặc Google Drive của người dùng. Đây được xem là một giải pháp backup mới hoặc được sử dụng khi người dùng cần truy cập ví trên thiết bị khác mà không tiện nhập Passphrase hoặc Private Key vì xung quanh toàn người lạ. Cloud Sync sinh ra để giải quyết tất cả những vấn đề đó của anh em.

Mang trong mình ưu điểm nổi trội như thao tác nhanh gọn mà không hề để lộ thông tin bảo mật nào, đây chính là một trong những tính năng anh em nên cân nhắc lựa chọn với mục đích chính vẫn là để lưu giữ tài sản một cách an toàn nhất.

2. Đặc điểm nổi bật của Cloud Sync

• Thêm một lựa chọn backup: Nếu anh em lo lắng việc quên Passphrase và Private Key để khôi phục ví thì Cloud Sync chính là một phương án dự phòng hợp lý trong trường hợp này.
• Có hai bộ nhớ đám mây: Cloud Sync cũng cung cấp hai lựa chọn bao gồm Drive Sync và iCloud Sync. Anh em sử dụng Android nếu không dùng được iCloud thì đã có Drive để thay thế.
• Khả năng mã hóa: Private Key và Passphrase của ví sẽ được Cloud Sync mã hóa trên file dữ liệu đồng bộ. Anh em có thể kiểm tra trên tài khoản Cloud của mình sau khi tiến hành đồng bộ.
• Thao tác nhanh gọn: Tất cả các thao tác để backup ví với Cloud Sync rất nhanh chưa đến một phút.
• An toàn và tiện lợi: Dữ liệu của ví sẽ luôn được lưu trên tài khoản mà anh em đã backup. Từ bây giờ, anh em có thể khôi phục ví của mình bất cứ lúc nào với một mật khẩu duy nhất mà không phải điền từng từ khóa passphrase nữa

3. Tại sao nên sử dụng Cloud Sync trên Coin98 Super App?

Nếu so sánh Passphrase, Private Key là chùm chìa khóa chính, thì Cloud Sync sẽ đóng vai trò như một chìa khóa dự phòng.

Nếu trước đây, việc khôi phục lại ví trên các thiết bị hay ứng dụng mới sẽ tốn khá nhiều thời gian và trong những hoàn cảnh cố định, anh em không thể dùng Passphrase hoặc Private Key để khôi phục lại ví, “chiếc chìa khóa dự phòng” sẽ thực hiện thao tác kể trên với chưa đầy một phút.

Ngoài ra, việc nhớ Passphrase hoặc Private Key là cực kỳ khó khăn. Do đó, anh em thường tìm đến giải pháp như chụp màn hình, lưu trữ bằng tin nhắn văn bản trên ứng dụng Zalo, Messeger,…Đây là điều không nên, bởi rất dễ xóa nhầm hay bị các bên cung cấp dịch vụ thứ ba theo dõi, đánh cắp. Việc ghi ra giấy cũng sẽ gặp rất nhiều trường hợp trớ trêu nếu bị mất cắp hoặc bỏ quên.

Vậy nên như mình đã cập ở trên, anh em có thể cân nhắc sử dụng Cloud Sync – một chìa khóa dự phòng vừa an toàn mà lại vừa tiện lợi. Với Cloud Sync, anh em có thể truy cập ví ở bất cứ thiết bị nào và ở bất cứ đâu.

4. Hướng dẫn sử dụng Cloud Sync trên Coin98 Super App

Sử dụng Cloud Sync để đồng bộ dữ liệu ví

Để có thể sử dụng tính năng Cloud Sync để đồng bộ dữ liệu ví, trước tiên anh em cần đăng ký hoặc đăng nhập tài khoản Coin98. Sau đó, anh em làm theo các bước dưới đây:

Bước 1: Tại trang chủ, chọn biểu tượng More (Các tính năng khác) → Cloud Sync. Anh em cũng có thể truy cập tính năng này trong giao diện Wallet, chọn Manage (Quản lý) → Cloud Sync.

Bước 2: Lựa chọn các ví cần đồng độ và nhấn Backup. Tại bước này anh em sẽ có hai lựa chọn

• Drive Sync để đồng bộ với tài khoản Drive.
• iCloud Sync đề đồng bộ với tài khoản iCloud.

Bước 3: Trong bài viết này, mình sẽ sử dụng Drive Sync để làm ví dụ. Sau khi chọn xong loại tài khoản mình muốn đồng bộ, Coin98 sẽ yêu cầu phê duyệt đăng nhập, anh em nhấn Continue (Tiếp tục) để đồng ý.

Bước 4: Anh em chọn tài khoản mail mà mình muốn đồng bộ. Tại đây, hệ thống sẽ yêu cầu quyền truy cập, anh em đọc kĩ các nội dung được đề cập và bấm Allow (Cho phép) nếu đồng ý.

Bước 5: Trong giao diện Backup, anh em điền các thông tin cần thiết như:

• File name: Tên của file dữ liệu sẽ đồng bộ
• Password: Mật khẩu để lần tới anh em có thể truy cập vào file dữ liệu. Mật khẩu phải tối thiểu 6 kí tự và bao gồm cả chữ lẫn số.
• Confirm Password: Nhập lại mật khẩu phía trên để xác nhận.
• Password Hint: Một Password đặc biệt mà chỉ anh em mới biết, có thể đặt theo cách mà minh thích và dễ nhớ nhất. Khi khôi phục dữ liệu Password Hint được sử dụng để gợi nhắc mật khẩu thật, do đó anh em cần phải đặt mật khẩu một cách khéo léo.

Anh em đánh dấu vào ô “I understand that Coin98 cannot recover this password for me” – “Tôi hiểu rằng Coin98 không thể khôi phục mật khẩu này cho mình” và chọn Backup.

File dữ liệu đã được mã hoá sẽ được tải lên Google Drive hoặc iCloud tương ứng.

Lưu ý: Password cực kỳ quan trọng việc sử dụng Cloud Sync để backup. Việc quên password đồng nghĩa với việc anh em sẽ mất quyền truy cập vào ví.

Sử dụng Cloud Sync để khôi phục dữ liệu ví

Sau khi đã đồng bộ, anh em có thể khôi phục dữ liệu ví trên bất cứ thiết bị nào bằng cách làm theo hướng dẫn sau.

Bước 1: Tại trang chủ, chọn biểu tượng More (Các tính năng khác) → Cloud Sync. Anh em cũng có thể truy cập tính năng này trong giao diện Wallet, chọn Manage (Quản lý) → Cloud Sync.

Bước 2: Chọn Restore và nhấp vào biểu tượng đám mây tương ứng anh em đã đồng bộ, Trong ví dụ này, mình sẽ khôi phục dữ liệu ví trên Drive Sync. Trường hợp chưa đổi sang tài khoản Google Drive hoăc iCloud tương ứng, anh em bấm Change để thay đổi.

Bước 3: Sau khi chọn xong loại tài khoản mình muốn khôi phục dữ liệu, Coin98 sẽ yêu cầu phê duyệt đăng nhập, anh em nhấn Continue (Tiếp tục) để đồng ý.

Bước 4: Anh em chọn tài khoản mail mà mình muốn đồng bộ.

Hệ thống sẽ truy cập vào file dữ liệu ví đã đồng bộ trên tài khoản tương ứng, anh em lựa chọn ví mà mình muốn khôi phục và bấm Restore (Khôi phục).

Bước 5: Nhập mật khẩu của ví cần khôi phục và chọn Restore để hoàn thành.

Lưu ý: Coin98 không lưu bất kỳ dữ liệu nào của người dùng. Do đó, các yêu cầu khôi phục tài khoản, ví sẽ không được lưu sẵn.

Hướng dẫn xóa quyền truy cập trên Cloud

Sau khi đã đồng ý cấp quyền truy cập, để đề phòng trường hợp không may cũng như bảo vệ tài sản một cách an toàn. Trong bài viết này mình sẽ lấy Google Drive làm ví dụ để xóa quyền truy câp trên Cloud.

Bước 1: Truy cập vào tài khoản gmail mà anh em đã đồng bộ ví trên Google Drive. Click vào ảnh đại diện bên góc phải màn hình và chọn Manage your Google Account (Quản lý Tài khoản Google) → Security (Bảo mật).

Bước 2: Chọn hoạt động cấp quyền truy cập gần đây của anh em trên Coin98. Sau đó chọn No, secure account → Next để tiến hành xóa quyền truy cập.

5. Một số câu hỏi khi sử dụng Cloud Sync

Cloud Sync có tính phí người dùng không? Người dùng có cần duy trì trạng thái Internet liên tục khi dùng tính năng này?

Cloud Sync là một tính năng miễn phí trên Coin98 Super App. Khi sử dụng Cloud Sync anh em cần có Internet cung cấp cho quá trình đồng bộ. Sau khi đã được đồng bộ xong, anh em không cần duy trì trạng thái kết nối Internet vẫn có thể lưu trữ file dữ liệu trên Cloud.

Một tài khoản Cloud có thể đồng bộ được bao nhiêu ví?

Một tài khoản Cloud có thể đồng bộ được bao nhiêu ví tùy thích. Tuy nhiên anh em nên lưu ý mật khẩu của các ví để tranh bị nhầm lẫn.

Một ví có thể được đồng bộ trên nhiều tài khoản Cloud không?

Hoàn toàn có thể, anh em được đồng bộ trên cả hai loại Cloud với số lượng tài khoản không giới hạn.

Có thể đổi mật khẩu sau khi đồng bộ với Cloud Sync không?

Sau khi đồng bộ với Cloud Sync, từng tài liệu được tải lên Cloud sẽ ứng với một mật khẩu nhất định và không thể thay đổi. Do đó anh em cần lưu ý trong lúc thiết lập mật khẩu và mật khẩu gợi ý.

Passphrase và Private Key sau khi được mã hóa có thể bị giải mã hay không?

Việc giải mã Passphrase và Private Key sau khi được mã hóa là không thể. Để hiểu thêm về quá trình mã hóa, anh em có thể tìm hiểu tại đây.

Nếu chẳng may bị mất tài khoản Cloud thì dữ liệu ví phải làm sao?

Anh em cần bảo quản tài khoản Cloud của mình thật cẩn thận, tránh những phần mềm độc hại. Trong trường hợp không may bị đánh cắp, tuy rằng Passphrase và Private Key vẫn sẽ an toàn do đã được mã hóa, anh em vẫn nên chuyển tài sản sang một địa chỉ ví khác. Nên sử dụng bảo mật hai lớp cho tất cả các tài khoản Cloud của anh em để tăng cường bảo mật và bảo vệ tài sản một cách an toàn hơn.

6. Tổng kết

Hy vọng bài viết ở trên đã giải thích & giúp các anh em có hiểu hơn về Cloud Sync của Coin98 Super App.

Dữ liệu On-chain là một trong những cơ sở quan trọng phản ánh một cách chính xác những gì đang diễn ra trên mạng lưới Blockchain. Do đó trong bài viết này, mình sẽ giới thiệu với anh em một cách tổng quát về dữ liệu On-chain có thể giúp gì trong việc đầu tư trong lĩnh vực Crypto cũng như một số công cụ cung cấp dữ liệu On-chain mình biết.

1. Dữ liệu On-chain là gì?

Dữ liệu On-chain là những dữ liệu nằm trên Blockchain, anh em có thể hiểu Blockchain là những chuỗi khối gắn kết với nhau và nắm giữ những dữ liệu. Những dữ liệu này có thể là:

• Dữ liệu về các Block (thời gian, phí gas, miner,…).
• Dữ liệu về các giao dịch (địa chỉ ví những bên tham gia, số lượng chuyển, chuyển token nào,…).
• Hành động tương tác với Smart Contract (add liquidity, tham gia quản trị,…).
• Bất cứ khi nào anh em thực hiện một hành động trên Blockchain, hành động đó sẽ được xác minh bởi các Node, và sẽ được cập nhật vào mạng lưới Blockchain tổng thể.

Đồng thời, vì các Blockchain là một mạng lưới phi tập trung, hoạt động dựa trên nhiều Node, như Bitcoin có đến 11,558 nodes, Ethereum thì có hơn 8,000 nodes, dữ liệu được chia sẻ rộng khắp, nên không ai có thể thao túng, sửa đổi được nguồn dữ liệu này.

Vậy nên dữ liệu On-chain là những dữ liệu trung thực và rõ ràng nhất.

2. Ý nghĩa của việc phân tích dữ liệu On-chain

Chart có thể được “VẼ”.

News có thể được “MUA”.

Nhưng dữ liệu On-chain không thể Fake.

Ba câu trên đã khẳng định được vai trò rất quan trọng của số liệu On-chain, khi phân tích dữ liệu On-chain anh em sẽ nhận lại được các lợi ích như sau:

Thông tin chính xác

Dữ liệu On-chain không biết nói dối nên sẽ cung cấp cho chúng ta những thông tin chính xác và khách quan nhất đang diễn ra trên thị trường.

Do công nghệ Blockchain được xây dựng để hướng tới sự minh bạch trong thông tin, hơn nữa các thông tin này rất khó để có thể thâm nhập và thay đổi được nên đây có thể coi là nguồn thông tin đáng tin cậy nhất trên thị trường.

Theo dõi các hành vi trên thị trường theo thời gian thực

Dữ liệu On-chain còn giúp anh em theo dõi được cụ thể những hành vi của các đối tượng trên thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng khi theo dõi hoạt động của các Whale – những người sở hữu nhiều nguồn lực về tài chính và thông tin để thao túng thị trường.

Do đó, theo dõi các cá voi On-chain và hành động hợp lý có thể sẽ giúp anh em trở thành “số ít” chiến thắng trong thị trường.

Giúp dự phóng và đưa ra các quyết định đầu tư

Ngoài ra, việc phân tích dữ liệu còn giúp anh em có thể dự phóng được trước các tình huống và đưa ra được các quyết định đầu tư hợp lý.

Các hoạt động trên mạng lưới thường đi trước thông tin trên các kênh truyền thông. Nên khi cập nhật các thông tin On-chain thường xuyên còn giúp anh em có khả năng dự phóng trước được các tình huống từ đó có thể đi trước một bước so với cộng đồng.

Ví dụ trong một số trường hợp giá giảm nhưng các ví lớn không có động thái bán và tiếp tục thu mua thì có thể là lúc nên xem xét mua vào chứ không phải bán ra theo số đông.

Đối với các nền tảng DeFi thì anh em còn có thể dựa vào dữ liệu On-chain về sản phẩm để đánh giá hiệu quả hoạt động của dự án và đưa ra các quyết định như:

• Nếu sản phẩm thu hút được khối lượng giao dịch lớn cũng như có nhiều Users sử dụng thì rất có thể Token của dự án sẽ có tiềm năng tăng giá cao.
• Ngoài ra, khi các dữ liệu On-chain của sản phẩm tốt còn là một cơ hội để anh em có được lợi nhuận nhờ việc tương tác với chính các Dapp đó.

Một số lưu ý khi phân tích dữ liệu On-chain

Như vậy, dữ liệu On-chain cung cấp rất nhiều lợi ích, tuy nhiên vẫn có một số điểm anh em cần lưu ý khi thực hiện phân tích dữ liệu On-chain như sau:

• Đòi hỏi nhiều kiến thức và kinh nghiệm: Mình đánh giá đây là một công cụ khá chuyên sâu, nên đòi hỏi người dùng cần phải có những kiến thức nền tảng cũng như góc nhìn đa chiều để đánh giá và dự phóng được chính xác từ các thông tin thu thập được.
• Đối chiếu nhiều nguồn thông tin: Hiện tại trên Internet có rất nhiều công cụ cung cấp dữ liệu On-chain, sẽ có các công cụ không được chính xác. Do đó, anh em cần so sánh và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn để có được đánh giá chính xác nhất.
• Lưu ý đối với các dữ liệu từ Website của dự án: Nhiều khi các con số dự án cung cấp cũng không hoàn toàn chuẩn xác (do nhiều lý do điển hình như để Marketing) nên anh em cũng cần kiểm tra lại con số đó trên trình Explorer của Blockchain nền tảng (hay còn gọi là Blockchain Explorer) của Dapp đó.
• Cập nhật thường xuyên: Do các hành vi trên thị trường là thay đổi liên tục, nên thông tin cũng cần phải được cập nhật thường xuyên để hành động một cách nhanh chóng.

3. Case Study phân tích dữ liệu On-chain

Dưới đây mình sẽ đưa ra một số Case Study về những ích lợi của việc phân tích dữ liệu On-chain sẽ giúp anh em trong quá trình đầu tư như thế nào.

Phân tích dữ liệu On-chain Sushi

Ví dụ một case study đầu tiên về AMM SushiSwap và token SUSHI (bài phân tích được thực hiện vào ngày 26/05, anh em có thể tham khảo bài viết tại đây).

Một số kết luận được chỉ ra sau khi phân tích dữ liệu On-chain:

• Về sản phẩm, AMM của Sushi đang hoạt động rất tốt với doanh thu tăng gấp 5 lần trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.

• Sản phẩm của Sushi đang được phát triển Multi-chain sang rất nhiều nền tảng khác như Polygon hay Fantom.
• Lực bán Token SUSHI vẫn đang rất lớn với việc token được đẩy lên trên sàn giao dịch tập trung là Coinbase tăng mạnh

Như vậy sau khi đưa ra những kết luận như trên anh em hoàn toàn có thể có các quyết định như sau:

• Trong lúc thị trường biến động rất mạnh như vậy, mà doanh thu của nền tảng lại tăng mạnh chứng tỏ các Liquidity Provider sẽ nhận được rất nhiều lợi ích thì đây là cơ hội để anh em cung cấp thanh khoản để nhận một phần doanh thu đang tăng trưởng mạnh này.
• Với áp lực bán mạnh như thế thì có thể suy nghĩ đến việc cơ cấu lại vốn cho SUSHI và chưa nên bắt đáy token tại thời điểm đó.

Phân tích dữ liệu On-chain ALICE

Case Study tiếp theo mình sẽ mang đến cho anh em đó là phân tích On-chain với token ALICE để dự phóng trước được dòng tiền.

Bài phân tích được đội ngũ Coin98 Insights thực hiện vào ngày 10/05, anh em có thể tham khảo tại đây.

Kết luận được đưa ra sau khi phân tích dữ liệu On-chain:

• Chương trình bán đất NFT đã giúp ALICE và Chromia thu hút thêm các nhà đầu tư, bằng chứng ở việc số lượng TVL trên các Pool Staking ALICE tăng rất mạnh tạo Demand Side rất lớn đặc biệt trong điều kiện thị trường ổn định.

• Tuy nhiên dữ liệu On-chain cũng cho thấy phần lớn Volume giao dịch của ALICE là ở trên sàn Binance điều này sẽ gây ra áp lực bán lớn đối với ALICE khi thị trường biến động mạnh.
• Các Top Holder gia tăng thêm 34% tổng lượng Token ALICE của mình so với tháng trước.

Dựa vào những dữ liệu trên thì anh em có thể đưa ra được dự phóng về dòng tiền như sau:

• Chương trình bán đất đã giúp thu hút nhu cầu với token rất lớn, tuy nhiên khả năng chỉ là trong ngắn hạn do phần lớn Volume giao dịch vẫn đang ở Binance. Và rất có thể sẽ có áp lực bán khi chương trình kết thúc hoặc thị trường điều chỉnh mạnh.
• Các Top Holder tiếp tục tích luỹ nhưng tổng lượng token tích lũy thêm khá nhỏ so với Circulating supply khoảng 17.4 triệu Token của ALICE.
• Và điều kiện thị trường khi đó cũng khá xấu nên anh em hoàn toàn có thể đợi entry tốt hơn để thu mua khi trong tháng 6 rất có thể Trend NFT sẽ đến khi CZ ra mắt NFT Market Place.

Phân tích dữ liệu On-chain KP3R

Và Case Study cuối cùng mình giới thiệu với anh em đó là việc đưa ra quyết định tái cơ cấu phần vốn đối với KP3R thông qua phân tích On-chain.

Bài viết được thực hiện vào ngày 18/04 anh em có thể tham khảo tại đây. Một số kết luận được đưa ra như sau:

• Dự án tại thời điểm đó không thu hút được thêm Developers mới tham gia trên nền tảng.
• Token Use Case và Model hiện tại sẽ khó có khả năng làm cho giá cả có sự bùng nổ mà chỉ được duy trì ổn định.
• Token KP3R đang được phân phối khá lớn trên các sàn giao dịch, là dấu hiệu không tốt ảnh hưởng tiêu cực đến giá khi thị trường biến động mạnh.

Từ đó, anh em hoàn toàn có thể đưa ra được hành động tái cơ cấu một phần vốn đầu tư đối với KP3R. Và kết quả là tuy thị trường khá tốt nhưng giá token không có dấu hiệu tích cực.

4. Các công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu On-chain

Đây là các công cụ mang tới thông tin mang tính chất toàn cảnh thị trường (hay về mặt vĩ mô). Những dữ liệu On-chain phần lớn sẽ về Bitcoin, Ethereum và các token DeFi có vốn hoá lớn – những đồng có ảnh hưởng rất lớn đến toàn thị trường Crypto. Hoặc là những thông tin về lượng Stablecoin ở trên thị trường.

Một số Website có thể kể tới như là:

• The Block: Ở mục Data, anh em có thể tiếp cận được với nhiều dữ liệu như khối lượng giao dịch Spot, Future, hay lượng Bitcoin, Ethereum ra vào các sàn giao dịch. Cũng như thông tin về Stablecoin đang ở trên Blockchain nào, …
• Crypto Quant: Công cụ rất hay được sử dụng khi phân tích dữ liệu On-chain BTC hay ETH. Website cung cấp các dữ liệu từ cơ bản như BTC ra vào sàn giao dịch đến các chỉ số On-chain chuyên sâu.
• Glassnode: Cung cấp khá nhiều thông tin liên quan đến dữ liệu On-chain của BTC.
• Whalebot Alert: Channel telegram cảnh báo các hoạt động của cá voi.
• Và rất nhiều các công cụ khác có thể kể đến như Whalemap Chart, Into the Block,v.v.

Một số cách sử dụng các công cụ trên mình có thể gợi ý cho anh em như:

• Sử dụng Crypto Quant để theo dõi Inflow Outflow của BTC hoặc ETH và chú ý tới những giao dịch lớn để xem các cá voi đang có động thái như thế nào.
• Số lượng BTC ở trên các sàn giao dịch hiện tại đang cao hay thấp, nếu cao thì sẽ tạo nên áp lực bán lớn ảnh hưởng tiêu cực đến giá cả.
• Công cụ thông báo có bao nhiêu Stablecoin được Mint ra, nếu nhiều Stablecoin được mint hoặc ở trên các sàn giao dịch thì rất có thể đang tồn tại lượng tiền rất lớn để đẩy giá cả đi lên.

Đối với các phân tích On-chain mang tính vi mô

Đây là các công cụ phân tích On-chain được sử dụng khi anh em cần quan sát dữ liệu ở quy mô nhỏ hơn (Ví dụ như khi anh em cần phân tích các dữ liệu On-chain của dự án đó hay một token thuộc một hệ sinh thái,…):

• Website dự án: Các dữ liệu có thể được lấy từ chính Website của dự án. Tuy nhiên như mình lưu ý bên trên, anh em cần kiểm tra lại trên Explorer để xác thực lại độ chính xác.
• Blockchain Explorer: Đây là nguồn thông tin chính xác nhất. Một số Explorer có thể kể đến như Etherscan, Bscscan, Explorer Solana,v.v.
• Token Terminal: Một công cụ cung cấp rất nhiều các chỉ số On-chain liên quan đến dự án, cũng là một nguồn đáng tin cậy khi anh em xác thực Data từ Website dự án.
• Nansen: Công cụ tập trung chính vào các dữ liệu On-chain của Token trên Ethereum.
• Dune Analytic: Cung cấp các thông tin On-chain rất đa dạng. Tuy nhiên đây là nền tảng gồm nhiều công cụ được đóng góp từ cộng đồng nên anh em cũng cần xác thực lại thông tin khi sử dụng.

5. Tổng kết

Dữ liệu On-chain là một công cụ rất mạnh và là trợ thủ đắc lực cho anh em trong việc đưa ra các quyết định đầu tư của mình. Tuy nhiên, đây là một công cụ đòi hỏi người sử dụng phải có những kiến thức cũng như kinh nghiệm phân tích ở một trình độ nhất định để có thể sử dụng hiệu quả.

Ngoài ra, trong bài viết mình cũng đã phân tích cho anh em một số trường hợp sử dụng phân tích On-chain để đưa ra dự phóng cũng như một số công cụ phân tích On-chain mình hay sử dụng.

Hy vọng, những thông tin mình cung cấp sẽ giúp anh em trong quá trình đầu tư của mình! Chúc anh em có những quyết định đúng đắn trong thời điểm thị trường đầy biến động này.

Tokenization là quá trình sử dụng mật mã học để mã hoá dữ liệu thành các ký hiệu nhận dạng duy nhất (thường là các dãy chữ số) để giữ lại tất cả thông tin cần thiết về dữ liệu mà không ảnh hưởng đến tính bảo mật của dữ liệu đó.

1. Tokenization là gì?

Tokenization là quá trình sử dụng mật mã học để mã hoá dữ liệu thành các ký hiệu nhận dạng duy nhất (thường là các dãy chữ số) để giữ lại tất cả thông tin cần thiết về dữ liệu mà không ảnh hưởng đến tính bảo mật của dữ liệu đó.

Mục đích của Tokenization là nhằm giảm thiểu lượng dữ liệu cần lưu giữ, tăng cường bảo mật cho các dữ liệu trong khi giảm thiểu chi phí và sự phức tạp trong việc lưu trữ và vận hành.

Ứng dụng Tokenization trong đời sống thực tế

Về lý thuyết, công nghệ Tokenization có thể được sử dụng để mã hoá gần như tất cả các loại dữ liệu cần thiết trong đời sống thực bao gồm:

• Tài liệu giao dịch ngân hàng.
• Hồ sơ y tế.
• Hồ sơ tội phạm.
• Thông tin tài xế xe.
• Giao dịch cổ phiếu.
• Phiếu bầu cử.

Trong cuộc sống hiện tại, tokenization thường được sử dụng để bảo vệ dữ liệu thẻ tín dụng, thông tin tài khoản ngân hàng và các dữ liệu nhạy cảm khác, một số trường hợp sử dụng dưới đây có thể bạn sẽ thấy quen thuộc:

• Ví thanh toán di động như Android Pay và Apple Pay.
• Thanh toán online trên các trang thương mại điện tử.
• Lưu trữ thông tin khách hàng ở các công ty.

2. Asset Tokenization trong Crypto

“Mã hóa tài sản – Asset Tokenization” chỉ việc sử dụng công nghệ blockchain để thể hiện quyền sở hữu hoặc quyền đối với tài sản dưới dạng tokens có thể giao dịch được.

Thông thường chúng ta chỉ thấy việc mã hóa các tài sản tài chính hoặc các tài sản có thể thay thế, chẳng hạn như cổ phiếu hoặc vàng.

Tuy nhiên, về lý thuyết chúng ta có thể mã hóa bất kỳ tài sản vật chất hoặc phi vật chất ngoài đời sống vào blockchain từ bằng sáng chế của một tác phẩm nghệ thuật đến một giờ làm việc của công nhân.

Do đó, Asset Tokenization là một trong những trường hợp sử dụng rất tiềm năng cho blockchain, bởi nó bao gồm gần như tất cả hoạt động kinh tế của con người, ước tính trị giá hơn một trăm nghìn tỷ mỗi năm.

3. Lợi ích của Asset Tokenization mang lại

Ngoài việc cung cấp một giải pháp thay thế phi tập trung và không đáng tin cậy, Asset Tokenization cũng tích cực cải thiện cách sử dụng và độ hữu dụng của tài sản theo nhiều cách khác nhau. Cụ thể, Asset Tokenization có thể giúp cho nhiều tài sản có giá trị hơn, dễ tiếp cận và hữu ích hơn.

Tăng thanh khoản

Asset tokenization có thể cho phép tăng thanh khoản của các tài sản truyền thống kém thanh khoản giúp chúng có khả năng tiếp cận cao hơn, dễ tiếp cận và minh bạch hơn về quyền sở hữu. Ngoài ra, asset tokenization còn giảm chi phí hành chính liên quan đến việc giao dịch các tài sản này như: phí quản lý, phí phát hành, các phí trung gian giao dịch.

Ví dụ: Một loại tài sản có giá trị cao nhưng cực kỳ kém thanh khoản chính là các tác phẩm nghệ thuật vì việc tìm kiếm thị trường cho chúng lại vô cùng khó khăn.

Chính vì vậy đã xuất hiện các ngành phụ trợ giúp việc giao dịch giữa các nhà sưu tập và giới nghệ sĩ có thể diễn ra thuận lợi hơn như: phòng trưng bày, đại lý, nhà đấu giá,… Nhưng qua các trung gian như vậy dẫn đến chi phí phát sinh cao hơn đáng kể.

Nhưng những hạn chế trên có thể được giải quyết phần nào nếu những tác phẩm nghệ thuật ngoài đời thật được tokenization thành các NFTs token trên các Blockchain. Sau đó, các NFT token có thể được phân chia thành hàng trăm nghìn mảnh (các fungible token). Sau đó, các mảnh có thể thanh khoản trên các permissionless AMM như Uniswap hay Sushiswap.

Khả năng tiếp cận

Bên cạnh tăng thanh khoản, asset tokenization còn giúp tăng khả năng tiếp cận của tài sản cho nhiều người hơn.

Cùng với ví dụ ở trên, giá trị của của một tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng có thể lên tới hàng triệu đô, với khoản giá cao như vậy chỉ có những nhà giao dịch giàu có mới có thể tham gia giao dịch mua & bán. Việc chia ra hàng trăm nghìn fungible token như vậy sẽ cho phép nhiều người có thể giao dịch và sở hữu một phần tác phẩm nghệ thuật đó.

Minh bạch

Một lợi ích khác của asset tokenization là nó cho phép theo dõi và kiểm tra công khai tất cả các thông tin liên quan do tính chất công khai của các public blockchain.

Sự minh bạch là một trong những điểm cực kỳ quan trọng trong các lĩnh vực liên quan đến mua bán các mặt hàng xa xỉ phẩm, vì việc theo dõi xuất xứ trên blockchain giảm đáng kể rủi ro tin tức giả bằng cách giảm thiểu sự tin tưởng vào các thông tin được cung cấp bởi bên thứ ba. Giảm thiểu nguy cơ hàng giả, hàng nhái của các mặt hàng xa xỉ có giá cao như rượu vang, thời trang và nghệ thuật.

Khả năng kết hợp

Một trong những lợi ích lớn nhất của asset tokenization mang lại là khả năng kết hợp với hệ sinh thái DeFi trong không gian Crypto.

Ví dụ: Các money market protocol như Compound, Aave,… có thể cho phép sử dụng các asset tokenization như nhà cửa, ô tô, đất đai,… làm tài sản thế chấp để có thể vay ETH, DAI, USDC, USDT,.. Hoặc đơn giản hơn là deposit để nhận lại mTokens để kiếm lãi suất tiền gửi.

Một cách sử dụng khác là sử dụng các assets tokenization là làm collateral để mint ra các synthetic asset, mở ra nhiều cách sử dụng sáng tạo và hiệu quả hơn cho các asset tokenization.

Điều này không chỉ tăng thanh khoản cho các asset tokenization mà còn giúp thúc đẩy sự áp dụng hàng loạt của DeFi, góp phần giúp DeFi tiếp cận với tệp người dùng bên ngoài thị trường crypto.

4. Tổng kết

Mình hy vọng các nội dung này sẽ giúp các bạn có góc nhìn tổng quan Tokenization và tiềm năng ứng dụng của nó trong không gian Crypto.

Substrate được xem là “Cosmos SDK” cho Polkadot. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu tổng quan về Substrate là gì, mối quan hệ và tầm quan trọng của Substrate đối với Polkadot.

1. Polkadot Substrate là gì?

Substrate là một Software Development Kit (Bộ công cụ phát triển phần mềm) hỗ trợ việc xây dựng blockchain riêng biệt trên Polkadot (tương tự như Cosmos). Polkadot là một layer 0 cho phép các Blockchain kết nối với nhau để chia sẻ dữ liệu và tạo thành một mạng lưới phi tập trung.

Tầm nhìn của Polkadot là tạo ra một “Decentralized Web – Mạng phi tập trung”, nơi mà danh tính và dữ liệu của chúng ta sẽ được kiểm soát bởi chính chúng ta, chứ không phải bởi một bên thứ ba như tổ chức hay chính phủ nào đó.

Substrate có thể được sử dụng để xây dựng bất kỳ loại blockchain nào, trong đó quan trọng nhất là khả năng trở thành Polkadot Parachain, việc kết nối với Polkadot mang lại vô số lợi ích, bao gồm Sharing Security, khả năng tương tác Cross-chain và quyền truy cập vào hệ sinh thái khổng lồ của Polkadot.

2. Mối quan hệ giữa Substrate và Polkadot

Bản thân substrate không phải là một blockchain, mà giống như một khung SDK blockchain. Substrate cho phép các nhà phát triển xây dựng các blockchain tùy chỉnh, tự do xác định cách blockchain của mình phát triển.

Việc phát triển một dự án trên general smart contract mang lại các ưu và nhược điểm riêng. Nhược điểm là nó buộc các nhà phát triển phải kế thừa tất cả các quyết định thiết kế của blockchain gốc, những quyết định này thường được đưa ra với các ưu tiên khác với của bạn.

Ví dụ:

Trong thời kỳ DeFi bùng nổ vào mùa hè năm 2020, gas fee tăng mạnh và không ổn định làm cho chi phí hoạt động on-chain trên Ethereum thường tăng cao bất thường. Một vài ý tưởng khả thi về mặt ý tưởng nhưng thực tế không thể hoạt động thành công trong thực tế vì ảnh hưởng tiêu cực từ gas fee.

Black Hole Swap từ Hakka Finance là một điển hình, Black hole Swap là một AMM được thiết kế dành riêng cho việc Swap các Stablecoin. Black Hole Swap tích hợp sâu với giao thức cho vay để tận dụng nguồn cung dư thừa trong khi vay không đủ. Do đó, nó có thể xử lý các giao dịch vượt xa tính thanh khoản hiện có của nó, cung cấp cho người dùng một tỷ giá tốt và mức trượt giá thấp.

Cá nhân mình thấy BlackHoleSwap thật sự là một innovation product tại thời điểm đó, nhưng khi đưa vào hoạt động thực tế thì sản phẩm không nhận được nhiều sự chú ý từ đại đa số người dùng DeFi vì gas fee quá đắt cho mỗi lệnh giao dịch. BlackHoleSwap chủ yếu được sử dụng bởi Whales trong các hoạt động arbitrage (giao dịch chênh lệch giá).

Một Blockchain xây dựng bằng Substrate vẫn có thể hoạt động một mình mà không cần gắn vào relay chain của Polkadot, nhưng như mình cũng chia sẻ ở trên việc kết nối với polkadot cho phép các blockchain tuỳ chỉnh nhiều lợi ích.

Một trong những ưu điểm lớn nhất là các blockchain dựa dựa trên substrate dễ dàng tích hợp vào Polkadot hoặc Kusama để trở thành parachain hoặc parathread.

3. Substrate vs Cosmos SDK

Cả Polkadot và Cosmos đều cung cấp bộ công cụ phát triển phần mềm, được gọi là Substrate và Cosmos SDK. Cả hai đều nhằm mục đích giúp các nhà phát triển dễ dàng bắt đầu xây dựng blockchain của riêng họ và bao gồm các module khác nhau.

Sự khác biệt chính giữa hai module này là Cosmos SDK hỗ trợ Go, trong khi Substrate hỗ trợ bất kỳ ngôn ngữ nào biên dịch thành WASM (Web Assembly), nhìn từ khía cạnh này, substrate mang lại sự linh hoạt hơn cho các nhà phát triển.

Nhưng bù lại, Kiến trúc linh hoạt hơn của Cosmos làm cho độ khó kỹ thuật của nó thấp hơn và phong cách thiết kế thiên về ứng dụng của nó đã làm cho hệ sinh thái dựa trên Tendermint hiện tại cho ra mắt nhiều sản phẩm tuyệt vời ví dụ như Terra (LUNA).

Ngược lại ở phía Polkadot, do khái niệm thiết kế tương đối tập trung và thách thức kỹ thuật tương đối lớn đã dẫn đến sự chậm trễ và mất niềm tin của người dùng, điều này được biểu hiện một phần thông quan thời gian mainnet của 2 dự án: Cosmos mainnet vào 2019, Polkadot mainnet vào năm 2021. Tuy nhiên, lợi thế đi sau của Polkadot có nhiều khả năng tạo ra hiệu ứng quy mô tốt hơn trong tương lai khi hệ sinh thái Polkadot mở rộng.

4. Tổng kết

Tổng quan, Substrate là một nền tảng phát triển blockchain linh hoạt và quan trọng đối với Polkadot, nó đáp ứng mục tiêu chính trong tầm nhìn tổng thể của Polkadot – công nghệ nền tảng cho phép các nhà phát triển xây dựng và triển khai Parachain của họ trên relay của Polkadot. Nếu không có Substrate, sẽ khó để xây dựng các blockchains riêng biệt để tạo thành hệ sinh thái Polkadot.

ERC721 là một chuẩn token NFT (Non-Fungible Token) được sử dụng phổ biến ngày nay, nó là một chuẩn token phức tạp hơn ERC20, với nhiều phần mở rộng tùy chỉnh. ERC-721 được tạo ra bởi bốn nhà phát triển là William Entriken, Dieter Shirley, Jacob Evans và Nastassia Sachs vào năm 2018.

1. ERC721 là gì?

ERC721 là một chuẩn token NFT (Non-Fungible Token) được sử dụng phổ biến ngày nay, nó là một chuẩn token phức tạp hơn ERC20, với nhiều phần mở rộng tùy chỉnh. ERC-721 được tạo ra bởi bốn nhà phát triển là William Entriken, Dieter Shirley, Jacob Evans và Nastassia Sachs vào năm 2018.

2. Sự khác nhau giữa Non-Fungible Token (NFT) & Fungible Token (FT)

Fungible Token (FT) có thể hiểu là mỗi token là giống hệt nhau, có thể thay thế cho nhau và có thể phân chia được. Các tài sản đáng tin cậy được sử dụng hàng ngày như đô la Mỹ, Bitcoin, Ethereum, việt nam đồng,… đều có thể xem là các tài sản có thể thay thế được cho nhau.

Non-Fungible Token (NFT) là một loại token đại diện cho một tài sản độc nhất. Thuộc tính này có nghĩa là mỗi token là duy nhất và không thể được hoán đổi cho một token khác.

NFT mở rộng khái niệm “không thể thay thế” bằng cách tận dụng blockchain Ethereum để đại diện cho các tài sản vật lý hoặc tài sản kỹ thuật số duy nhất. Quyền sở hữu NFT được xác thực và theo dõi bằng cách sử dụng một blockchain công khai.

NFT có nhiều trường hợp sử dụng. Nó có thể là một tài sản kỹ thuật số trong một trò chơi, một tác phẩm nghệ thuật mã hoá có khả năng sưu tầm hoặc thậm chí là một vật thể trong thế giới thực như bất động sản,…

3. Một số ứng dụng nổi bật của Token ERC-721 trong Blockchain

Sự đa dạng của các trường hợp sử dụng cho token ERC-721 đang được mở rộng, dưới đây là một vài ứng dụng phổ biến đã xuất hiện:

Digital Art

Các nghệ sĩ có thể kiếm tiền từ tác phẩm của họ bằng cách sử dụng ERC-721 để mã hóa tác phẩm của mình lên Ethereum và đăng bán chúng trên NFT marketplace. So với các thị trường nghệ thuật truyền thống, các NFT marketplace thường có cơ chế phí rõ ràng, và các cơ chế hỗ trợ hữu dụng khác.‍

Ví dụ: Beeple đã bán được tác phẩm của mình dưới dạng NFTs với một số tiền khủng là $69M bằng cách ghép 5,000 tác phẩm được tạo ra trong 13 năm thành một.

Collectibles

Tương tự như việc thu thập & sưu tuần tem thư trong đời thực. NFT trao quyền cho một loại ứng mới – các bộ sưu tập NFT (NFT Collectibles). Người sưu tập có thể mua các đồ vật kỹ thuật số mà họ cho là có giá trị. Không giống như các bộ sưu tập vật lý, các NFT collectibles không có hạn chế như việc vận chuyển chậm và tốn kém để bảo trì, chúng có thể chuyển giao trong vài giây và không bao giờ giảm chất lượng.

Một số NFT Collectibles được công nhận nhiều nhất là CryptoPunks, có tổng cộng 10,000 CryptoPunks (6,039 nam và 3,840 nữ), tất cả đều là độc nhất. Mỗi nhân vật được tạo ra theo thuật toán thông qua mã máy tính và do đó không có nhân vật nào hoàn toàn giống nhau.

Gaming

Khác với NFT Collectibles là chỉ dùng để sưu tầm, NFT game sẽ sử dụng NFT vào các quy tắc, cơ chế của trò chơi.

Với các trò chơi điện tử trực tuyến truyền thống, các nhà phát hành game có toàn quyền kiểm soát việc phân phối, quyền sở hữu và các thuộc tính của các vật phẩm trong trò chơi. Nếu nhà phát hành đóng cửa, người dùng sẽ mất quyền truy cập vào tất cả các vật phẩm trò chơi mà họ có khả năng đã dành hàng giờ, ngày, tuần hoặc thậm chí lâu hơn để có được.

Với việc vận dụng NFT vào lĩnh vực Gaming, không chỉ đảm bảo người dùng có toàn quyền kiểm soát các vật phẩm trò chơi của họ mà còn cho phép các trò chơi vận hành theo cách hoàn toàn sáng tạo. Điều này bao gồm việc phân phối phần thưởng NFT ngẫu nhiên trong các trò chơi dựa trên blockchain và tạo ra một metaverse có thể tương tác — nơi các vật phẩm từ một trò chơi có thể được sử dụng và giao dịch trong trò chơi khác.

4. Một số dự án Token ERC721 nổi bật trên thị trường

Dưới đây là một số dự án nổi bật ứng dụng NFT ERC721:

Bored Ape Yacht Club (BAYC)

Bored Ape Yacht Club hay thường được gọi là Bored Ape, là một NFT Collectibles được xây dựng trên Ethereum, nó là một bộ hình ảnh hoạt hình về loài vượn. Yuga Labs là nhóm đội ngũ đứng sau Bored Ape Yacht Club. Hiện nay, Yuga Labs đang được định giá hàng tỷ đô la.

Axie Infinity (AXS)

Axie Infinity là trò chơi trên nền tảng Blockchain. Trong game, người chơi sẽ thu thập và nuôi dưỡng những sinh vật tưởng tượng có tên Axie. Tương tự như khi chơi Pokemon GO, các bạn có thể làm nhiệm vụ để thu thập Axie, lập đội chiến đấu, mua & bán các Axie với các người chơi khác.

Điểm nổi bật của Axie Infinity là các Axie được mã hóa thành NFT token, nên quyền sở hữu của người chơi đối với các Axies được bảo đảm. Bên cạnh đó, game được thiết kế theo mô hình “Play To Earn”, tức người chơi có thể kiếm được AXS token thông qua việc chơi game.

Ethereum Name Service

Ethereum Name Service là một hệ thống cung cấp dịch vụ tên miền phân tán, cơ chế mở và được phát triển trên hệ sinh thái Ethereum. Ethereum Name Service giúp người dùng tạo ra các NFT ERC-721. Các NFT này tượng trưng cho tên miền .eth của người thuê.

5. Tổng kết

Như vậy chúng đã tìm hiểu ERC721 là gì và một số ứng dụng nổi bật của nó trong thị trường crypto.

Khi mới vào thị trường, chắc hẳn bạn đã từng hoang mang khi nghe người khác bàn luận về các dự án mà bạn chưa từng nghe qua và cũng không biết lấy thông tin ở đâu. Hỏi ra thì mới biết “À thông tin token này, dự án kia được lấy từ CoinMarketCap”. Hay cũng có những lần bạn nghe nói về dự án Top 2, Top 5 hay Top 10 trên CoinMarketCap? Vậy bạn có từng tự đặt câu hỏi CoinMarketCap là gì ? Và tại sao lại có cách nói này? Nếu bạn đang đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đó thì bài viết này là dành cho bạn.

1. CoinMarketCap là gì?

CoinMarketCap là một trang thống kê thông tin của tất cả các đồng tiền điện tử đang được lưu thông trên toàn thế giới, trong đó có Bitcoin và các Altcoin.

Website chính thức của CoinMarketCap là “coinmartketcap.com”. Nếu bạn ở Việt Nam có thể truy cập Coinmarketcap.com/vi/. Có thể gọi CoinMarketCap là cuốn từ điển tiền số, trong đó các tin tức tiền ảo được cập nhật nhanh, đầy đủ và số liệu gần như chính xác với thời gian thực. Đây cũng là một website uy tín nhất mà bạn không thể bỏ qua nếu đang tìm hiểu về Cryptocurrency.

Các thông tin được cập nhật trên CoinMarketCap có thể kể đến như: Biến động giá tiền điện tử, số lượng, khối lượng giao dịch theo từng khoảng thời gian, tỷ giá tiền ảo, sàn giao dịch, thông tin trang web chính thức và các nền tảng mạng xã hội của các đồng coin.

Các thông tin này được cập nhật một cách liên tục và chính xác nhất giúp người dùng có thể dễ dàng theo dõi các biến động giá đồng coin. Các đồng coin được xếp theo thứ tự dựa trên tổng vốn hóa thị trường theo thời điểm thực tế, không phải theo biến động tăng giá của đồng coin.

Từ tháng 4/2020, CoinMarketCap đã được Binance Holdings, công ty mẹ của sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới Binance, mua lại với số tiền không được tiết lộ chính xác. Nhưng theo nhiều nguồn thông tin thì con số này lên tới 400 triệu đô.

2. Vì sao CoinMarketCap là mối quan tâm lớn của nhiều nhà đầu tư?

Đối với các nhà đầu tư tiền điện tử, việc theo dõi và nắm bắt các thông tin chi tiết về các đồng coin cũng như biến động thị trường là vô cùng quan trọng. Và tại CoinMarketCap, bạn có thể tìm thấy gần như đầy đủ các thông tin về đồng coin một cách nhanh nhất và chính xác nhất.

Tới đây có lẽ bạn cũng đã phần nào hiểu được lý do tại sao lại có cách nói Top 2, Top 5 hay Top 10 CoinMarketCap

• Thứ nhất: CoinMarketCap là nền tảng thông tin cực kỳ uy tín và khách quan, có thể nói là nền tảng thông tin tiền điện tử lớn nhất tính tới thời điểm hiện tại.
• Thứ hai: Các dự án lọt Top 2, 5 hay 10 trên CoinMarketCap được tính dựa theo vốn hóa thị trường của dự án đó.

Không những vậy, để được niêm yết trên CoinMarketCap là điều không hề dễ dàng. Bởi dự án cần trải qua quy trình kiểm tra xem xét rằng có đáp ứng được yêu cầu khắt khe của CoinMarketCap hay không.

Vì thế, một khi được niêm yết tại đây, các đồng coin đều phải đảm bảo các thông tin và sự uy tín của mình. Mọi thông tin được niêm yết trên nền tảng này hoàn toàn khách quan với mục đích cung cấp thông tin, không có bất kỳ lời khuyên đầu tư hay mua bán nào được thực hiện trên đây nên người dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng. Tính tới thời điểm mình thực hiện bài viết này, có hơn 10,700 đồng coin/token đã được niêm yết trên CoinMarketCap.

Tiếp theo mình sẽ hướng dẫn cách sử dụng CoinMarketCap cùng hình ảnh minh họa để bạn có thể dễ dàng kiểm tra thông tin các dự án bạn muốn nhé.

3. Đăng ký tài khoản CoinMarketCap

Đối với việc sử dụng CoinMarketCap để check thông tin, thường bạn đọc chỉ cần truy cập vào Website chính và tiến hành tra cứu là được.

Tuy nhiên với kinh nghiệm của mình, mình nghĩ bạn nên đăng ký tài khoản để có thể sử dụng nhiều tính năng hơn. Đôi khi là phục vụ cho việc research về dự án và thậm chí là còn kiếm được thêm tiền nữa.

Để đăng ký tài khoản, bạn hãy thực hiện các bước sau:

Truy cập vào coinmarketcap.com, chọn Sign Up ở góc phải màn hình.

Màn hình hiển thị yêu cầu nhập Email và Password để tạo tài khoản. Bạn nhập đầy đủ thông tin, sau đó bấm chọn Create an account.

Sau đó sẽ có Email gửi về để bạn xác nhận kích hoạt tài khoản. Bạn truy cập Email và kích hoạt tài khoản nữa là xong.

4. Các thông tin trên CoinMarketCap

Các dữ liệu trên trang chủ

Dưới đây mình sẽ chú thích từng danh mục, thông số trên CoinMarketCap:

• (1) Cryptos: Tổng số các coin/token đang được niêm yết trên CoinMarketCap. Tại thời điểm viết bài, con số này là 10,722 dự án.
• (2) Exchanges: Tổng số sàn giao dịch tiền điện tử bao gồm cả sàn tập trung (CEX) và sàn phi tập trung (DEX).
• (3) Market Cap: Viết tắt của Market Capitalization – vốn hóa thị trường. Thông tin được hiển thị ở đây là tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường crypto tính tới thời điểm bạn tra cứu. Tại thời điểm viết bài, Market Cap đang rơi vào mức 1.4 tỷ đô la.
• (4) 24h Vol: Viết tắt của 24 hours Volume – Khối lượng giao dịch tiền điện tử được thực hiện trong 24 giờ qua.
• (5) Dominance: Là chỉ số thống trị của các đồng Coin/Token, ở đây thường hiển thị Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH).
• (6) ETH Gas: Ước tính tổng nhiên liệu Gas được sử dụng để khai thác 1 ETH trên blockchain Ethereum.
• (7) Cryptocurrency: Tùy chọn hiển thị thông tin chung của các đồng coin/token, bao gồm:

1. Ranking: Bảng xếp hạng theo vốn hóa của các đồng Coin/Token.
2. Recently Added: Các token được thêm gần đây.
3. Legal Tender Country: (Mục mới) Các quốc gia chấp nhận đấu thầu tiền điện tử là hợp pháp.
4. Global Chart: Bao gồm biểu đồ tổng vốn hóa thị trường, Vốn hóa Altcoin và Biểu đồ chỉ số thống trị của Bitcoin.
5. Fiats/Companies Ranking: Thông tin so sánh giữa Bitcoin và tổng vốn hóa của các đồng tiền pháp định lớn nhất thế giới.
6. Spotlight & Gainers/Losers: Xếp hạng những dự án được tìm kiếm nhiều nhất, mức tăng lớn nhất và thua lỗ nhiều nhất trong khung thời gian nhất định.
7. Historical Snapshot: Xem lịch sử biến động của các đồng coin (từ 2013 tới nay).

• (8) Exchanges: Thống kê các sàn giao dịch, bao gồm:

1. Spot: Giao ngay.
2. Derivatives: Phái sinh.
3. DEX: Sàn phi tập trung.
4. Where to Buy: Nơi để mua các tài sản tiền điện tử.

• (9) NFT: Tìm các dự án làm về NFT.
• (10) & (16) Portfolio: Theo dõi danh mục đầu tư và lợi nhuận, thua lỗ của cá nhân.
• (11) & (15) Watchlist: Danh mục theo dõi các đồng Coin/Token dành cho người dùng. Người dùng có thể thêm các token quan tâm vào Watchlist để dễ dàng cập nhật thông tin.
• (12) Calendars: Theo dõi lịch trình các sự kiện diễn ra trên thị trường như:

1. Lịch ICO: Lịch phát hành token trên sàn giao dịch.
2. Lộ trình các dự án Airdrop cho người dùng.
3. Lịch sự kiện diễn ra chung trên toàn thị trường tiền điện tử.

• (13) Product: Các sản phẩm được tích hợp trên CoinMarketCap, mới đây là tính năng Swap của Uniswap.
• (14) Learn: Kiến thức chung về tiền điện tử, cách kiếm tiền và cập nhật thị trường.
• (17) Price: Giá token.
• (18) 24h %: Biến động giá trong 24 giờ.
• (19) 7d %: Biến động giá trong 7 ngày.
• (20) Market Cap: Vốn hóa của từng đồng Coin/Token theo bảng xếp hạng từ cao đến thấp.
• (21) Volume 24h: Khối lượng giao dịch trong 24 giờ của từng đồng Coin/Token.
• (22) Circulating Supply: Tổng cung đang lưu thông trên thị trường.
• (23) Last 7 Days: Biểu đồ dạng sóng thể hiện biến động trong 7 ngày.

Thông tin chi tiết từng đồng Coin, Token

Sau đây mình sẽ hướng dẫn bạn cách xem thông tin từng đồng Coin trên CoinMarketCap bạn nhé.

Khu vực (1): Thông tin cơ bản về đồng Coin:

• Tên Coin/Token (Bitcoin) và ký hiệu (BTC).
• Xếp hạng theo vốn hóa thị trường.
• Số lượng Watchlist mà Coin/Token đó được thêm vào.

Khu vực (2): Giá và biến động của Coin/Token:

• Giá hiển thị theo thời gian gần nhất.
• Tỷ lệ biến động tăng/giảm tính theo %.
• Giá cao nhất và thấp nhất trong khoảng thời gian nhất định tùy chọn: 24 giờ, 1 tháng, 1 năm.

Khu vực (3): Các sàn giao dịch có bán Coin/Token đó, các sự kiện và chương trình liên quan đến Coin/Token.

Khu vực (4): Thông tin chung:

• Website dự án.
• Explorer: Trình khám phá thông tin, bao gồm nhiều trình khám phá thông tin về các node, giao dịch,…
• Community: Cộng đồng mạng xã hội như Reddit, Bitcointalk.ogn.
• Source Code: Xem tổng quan code nền tảng của đồng coin trên các trang lưu trữ.
• White Paper: Tài liệu sách trắng.

Khu vực (5):

• Market Cap: Vốn hóa của Coin/Token hiện tại.
• Fully Diluted Market Cap: Định giá pha loãng hoàn toàn, có nghĩa là tổng giá trị vốn hóa khi mở khóa hết Token.
• Volume 24h: Khối lượng giao dịch trong 24 giờ của Coin/Token đó.
• Circulating Supply: Tổng số đơn vị Coin/Token đó đang được khai thác và lưu thông trên thị trường.
• Max Supply: Tổng cung tối đa của Coin/Token đó.

Khu vực (6):

• Overview: Tổng quan về biểu đồ giá.
• Market: Xem các sàn giao dịch niêm yết coin/token đó.
• Historical data: Xem dữ liệu lịch sử.
• Holders: Thống kê địa chỉ sở hữu Coin/Token và số dư.
• Wallets: Các ví hỗ trợ lưu trữ Coin/Token.
• News: Tin tức liên quan đến Coin/Token.
• Socials: Thống kê hoạt động mạng xã hội của Coin/Token.
• Rating: Đánh giá đồng Coin/Token thông qua một bên thứ 3 về các yếu tố cơ bản.
• Analysis: Phân tích dữ liệu on-chain.
• Price Estimate: Ước tính giá tham khảo cho đồng Coin/Token.

5. 4 tính năng mới đặc biệt của CoinMarketCap

Dạo gần đây, nhu cầu đầu tư vào tiền điện tử ngày càng tăng. Điều đó đã thúc đẩy các nền tảng như CoinMarketCap phát triển thêm nhiều tính năng mới để phục vụ người dùng. Một số tính năng khá thú vị của nền tảng này có thể kể tới đó là tính năng kiếm tiền (earn crypto), chương trình airdrop và quản lý portfolio.

Learn Crypto – Earn Crypto

Earn Crypto là tính năng khá thú vị trên CoinMarketCap, người dùng có thể thông qua việc làm nhiệm vụ để có cơ hội nhận về phần thưởng là tiền điện tử (crypto).

Các nhiệm vụ trên đây thường là trả lời các bài test/quiz nhỏ về thông tin dự án đã được cung cấp trước. Nếu trả lời đúng càng nhiều thì cơ hội được tham gia nhận thưởng càng lớn. Tham khảo các dự án đang diễn ra trong chuỗi sự kiện tại đây.

Tuy nhiên, yêu cầu bắt buộc để tham gia sự kiện này là đã có 1 tài khoản CoinMarketCap và 1 tài khoản Binance đã KYC. Nếu bạn quan tâm và muốn tham gia kiếm thưởng nhưng chưa có tài khoản Binance, hãy xem hướng dẫn chi tiết cách đăng ký và KYC tài khoản trên sàn Binance ngay tại đây.

Airdrop

Nếu bạn đang tìm kiếm một nền tảng giúp bạn theo dõi danh mục các dự án đang có hoặc sắp có chương trình airdrop thì CoinMarketCap cũng là cái tên không nên bỏ qua.

Hiện nền tảng hỗ trợ khá nhiều dự án tổ chức airdrop coin cùng phương thức tham gia vô cùng đơn giản. Với những dự án được CoinMarketCap hỗ trợ, bạn có thể phần nào yên tâm về vấn đề dự án Scam hoặc nguồn thông tin thiếu tin cậy.

Truy cập nhanh vào danh mục airdrop trên CoinMarketCap tại đây.

Quản lý danh mục đầu tư

Sau quá trình sử dụng CoinMarketCap, mình nhận thấy tính năng quản lý danh mục đầu tư hay Portfolio của nền tảng này vô cùng hữu ích.

Bạn có thể khởi tạo cho mình một danh mục đầu tư riêng để theo dõi lợi

nhuận, thua lỗ theo dữ liệu thời gian thực hoàn toàn miễn phí, đảm bảo được sự riêng tư và bảo mật. Trải nghiệm tính năng quản lý portfolio ngay tại đây

Swap Token

Thông qua mối quan hệ hợp tác mới đây nhất của CoinMarketCap và Uniswap, người dùng đã có thể vừa sử dụng CoinMarketCap vừa Swap được token trên Ethereum (ERC-20) trực tiếp thông qua nền tảng này.

Phí Swap vẫn được tính như khi bạn Swap trên Uniswap. Do đó thay vì phải mở sang một trang mới thì người dùng có thể dễ dàng kết nối ví và Swap trên CoinMarketCap rồi.

Sau sự dẫn đầu của Uniswap, có thể sẽ mở đường cho nhiều token trên các hệ sinh thái khác được hỗ trợ. Và cái tên được kỳ vọng tiếp theo có lẽ là PancakeSwap dành cho token BEP-20 thuộc hệ sinh thái Binance Smart Chain.

6. Tổng kết

Như vậy mình đã giới thiệu bạn và giải đáp thắc mắc CoinMarketCap là gì. Bên cạnh đó, XGems cũng đã hướng dẫn bạn cách sử dụng CoinMarketCap một cách hiệu quả. Đây sẽ là nền tảng cực kỳ hữu dụng cho bạn trong quá trình tìm hiểu và đầu tư trong thị trường crypto.

Theo dõi chuyên mục Dành cho người mới của XGems để cập nhập kiến thức bổ ích trên thị trường tiền điện tử nữa nhé!

Bạn có phải là người tự tin với những nghiên cứu của mình, đặc biệt là đối với lĩnh vực rộng như Crypto? Hay đã bao giờ bạn quyết định mua một đồng Coin do chính bạn tiến hành nghiên cứu chưa? Hành động bạn tự nghiên cứu đó được gọi là DYOR. Vậy DYOR là gì? Làm thế nào để tiến hành DYOR hiệu quả trong thị trường Crypto dành cho người mới?

1. DYOR là gì?

DYOR (viết tắt của Do Your Own Research) – “Tự tiến hành nghiên cứu bởi chính bạn”. Đây là thuật ngữ được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực cuộc sống. Còn trong thị trường tài chính, đặc biệt là Crypto, DYOR được xem như là các bước tiến hành phân tích cơ bản đối với một dự án trước khi đầu tư và các bước nghiên cứu này được tiến hành bởi không ai khác, là chính bạn.

Thuật ngữ này cũng được sử dụng như lời tuyên bố miễn trừ trách nhiệm (disclaimer) của các chuyên gia tài chính khi họ đưa ra bất kỳ lời khuyên hay chia sẻ kinh nghiệm nào. Điều này bạn có thể dễ dàng thấy ở sau những bài chia sẻ của họ thường để lại chữ DYOR.

2. Tại sao DYOR lại quan trọng?

Từ trước đến nay, bạn có bao giờ tự nghiên cứu và đầu tư theo nghiên cứu của mình chưa? Mình quan sát hầu như các nhà đầu tư đều tin tưởng vào kiến thức các đội, nhóm, các chuyên gia nhiều hơn là kiến thức chính họ tìm hiểu. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng tốt, nó khiến bạn trở nên phụ thuộc và khó trưởng thành hơn trong thị trường này.

Không chỉ vậy, thị trường Crypto nói riêng luôn có những cá nhân, tổ chức nhận hoa hồng của nhiều dự án và tiến hành Shill cho dự án đó. Khi đó nếu không nhờ hiểu biết cá nhân mà là dựa vào niềm tin của bạn dành cho những cá nhân, tổ chức này thì rất dễ để bạn mua sai đồng Coin và mất tiền nếu dự án đó không tốt. Trong thị trường này bạn đừng tin hoàn toàn vào một ai, hãy tin vào quyết định của chính mình thôi nhé.

Vì vậy DYOR đóng vai trò quan trọng, giúp bạn đi từ gà mờ mà dần trở thành chuyên gia cho chính mình.

Mình lấy ví dụ thôi, ngày trước mình mua Coin thường không tuân thủ theo phân tích nào hết, mua một cách tâm linh. Mãi sau này khi mình học Phân tích Kỹ thuật, mình biết cách kiên nhẫn chờ đợi giá về vùng mua thì mới mua vào. Tuy nhiên điều này vẫn chưa đủ, yếu tố cần thiết khác đó chính là Phân tích cơ bản.

Lúc này mới phát sinh nhu cầu để mình DYOR sâu về dự án, nếu dự án đang có lộ trình ra sản phẩm mới thì khả năng sắp tới giá sẽ được đẩy lên, lúc này mình đã có thêm lý do để mua đồng Coin này và kỳ vọng nó sớm tăng để tiết kiệm thời gian chờ đợi và dòng vốn không bị đóng băng.

Ngược lại nếu mình DYOR và phát hiện dự án sắp trả Token, thường những đợt trả Token giá thường bị đè xuống, giảm sâu. Vì thế thay vì mua vào lúc này mình có thể đợi Token được trả xong, giá giảm để có vị thế đẹp hơn.

Vì thế, DYOR sẽ là bước bắt đầu giúp bạn học hỏi và khám phá nhanh hơn, trở nên nhạy bén hơn trong đầu tư. Vậy làm thế nào để tiến hành DYOR hiệu quả?

3. Cách để DYOR hiệu quả trong thị trường Crypto

Như mình đã nói, DYOR cũng được xem như một hình thức phân tích cơ bản. Các yếu tố để phân tích cơ bản về một dự án thành công hay tiềm năng mình đã chia sẻ trong bài viết 9 tiêu chí vàng để đánh giá một dự án tiềm năng. Bạn có thể tham khảo thêm tại đây.

Ở trong bài viết ngày hôm nay, mình sẽ tiến hành chia sẻ gói gọn 5 yếu tố từ kinh nghiệm của mình để bạn có thể dựa vào và bắt đầu DYOR một cách hiệu quả:

Xác định xu hướng thị trường và cơ hội nằm ở đâu

Khi bước vào Crypto, chắc chắn bạn đã có niềm tin về tương lai của thị trường, về một ngày Crypto trở nên phổ biến, Bitcoin được sử dụng trong các hoạt động thanh toán, lưu trữ giá trị và thị trường tồn tại song song với hệ thống tài chính truyền thống, phải không?

Crypto là thị trường mà ở đó, dòng tiền dịch chuyển theo xu hướng rất nhanh. Tuy nhiên, lúc này có rất nhiều dự án, nhiều đồng Coin ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Do đó nó rất khó để bạn xác định được đâu sẽ là nơi tiếp theo mà dòng tiền sẽ tới.

Nếu bạn có thể biết được đâu là xu hướng mà dòng tiền đang hướng về sẽ giúp bạn trở thành người chiến thắng trong bất kỳ hoạt động đầu tư nào. Đây là điều không dễ làm được, nhưng vì khó nên mới cần bạn phải tìm hiểu để nắm bắt cơ hội. Thay vì đợi người khác mách nước, khi đó vị thế đã không còn đẹp nữa rồi.

DYOR lúc này được vận dụng để tìm kiếm cơ hội thông qua dòng tiền. Cho tới hiện tại, có thể chia các lĩnh vực trên thị trường như sau:

• King of Crypto: Bitcoin.
• Stablecoin: USDT, UST, USDC, BUSD,…
• Smart Contract Platform: Ethereum, BNB, Solana, Cosmos, Cardano, Terra, Avalanche,v.v.
• Blockchain Ecosystem: Ethereum Ecosystem (những đồng Coin trong hệ sinh thái Ethereum), Polygon
• Ecosystem (những đồng Coin trong hệ sinh thái Polygon), Solana Ecosystem (những đồng Coin trong hệ sinh thái Solana),v.v.
• Exchange-Based Coin: Những đồng Coin của sàn giao dịch Crypto như BNB, FTT, KCS, MX, HT,v.v.)
• NFT & Metaverse: NFT Gaming (AXS, ALICE, DAR,v.v. những đồng Coin làm về game NFT), Metaverse và NFT (SAND, MANA, ENJ,v.v.).
• DeFi – Tài chính phi tập trung: Wallet (Coin98, Trust Wallet), DEX (Uniswap, SushiSwap), Lending & Borrowing Protocol (Compound, AAVE,v.v.)
• Oracles: ChainLink, Band Protocol,v.v.
• MemeCoin: SHIB, DOGE, BABYDOGE,v.v.
• Privacy Coin: ZEC, KEEP,v.v.
• Derivatives: Coin phái sinh (PERP, DYDX, GMX,v.v.)
• Social Token: Sport/Fan Token (ACM, PORTO, LAZIO, CITY,v.v.), Music (AUDIO,v.v.)

Và còn nhiều lĩnh vực khác như Sức khoẻ, Bảo hiểm, Lưu trữ,v.v. cùng các lĩnh vực gắn với thực tế đời sống được mã hoá thành các Crypto và ghi nhận dòng tiền chảy vào.

DYOR lúc này là việc bạn tiến hành quan sát xu hướng dòng tiền đang được tập trung vào đâu, hay thậm chí dự phóng nhu cầu thị trường xem nó đang muốn tập trung vào mảng gì.

Ví dụ: Lúc này thị trường đang có nhu cầu cao với các trend liên quan đến NFT, không chỉ lúc này thôi đâu mà xu hướng này đã kéo dài suốt hơn nửa năm nay.

Nếu để ý bạn có thể thấy những KOLs lớn trong thị trường đang dành sự quan tâm lớn đối với lĩnh vực này, điển hình là Changpeng Zhao (CZ). CZ tích cực đề cập đến NFT, Metaverse và Binance cũng tích cực hỗ trợ những dự án về NFT như Stepn, Axie Infinity,… Đó là tín hiệu bạn nên dành sự quan tâm.

Chọn lọc thông tin uy tín

Để có thể tự tiến hành DYOR và tự tin với kiến thức được nghiên cứu bởi chính mình, bạn rất cần sở hữu ít nhất là một nguồn thông tin uy tín.

Khi tiến hành DYOR, mình thường tập trung tìm hiểu và nghiên cứu dự án ở các yếu tố: Sản phẩm, Đội ngũ phát triển, Lộ trình, Thiết kế Tokenomics, WhitePaper có những thông tin công bố rõ ràng không?

Một số nguồn thông tin uy tín mình thường sử dụng là:

• CoinGecko và CoinMarketCap để check thông tin chung về Coin, Token như giá, vốn hoá thị trường, biểu đồ, giá cao nhất, thấp nhất từng thời điểm,v.v.
• WhitePaper của dự án: Là nguồn thông tin uy tín nhất được nhiều người sử dụng khi tìm hiểu về dự án.
• Các nguồn thông tin uy tín dành cho người mới ở Tiếng Việt: Coin98, Coin68, XGems,v.v.

Hoặc đơn giản bạn chỉ cần tiến hành tìm kiếm thông tin một đồng Coin trên Google với cú pháo “Tên dự án + là gì?” Hầu như bài viết liên quan đến đồng Coin đã được phân tích trước đó sẽ đề xuất tới bạn.

Chỉ bạn thêm một cách để tìm thông tin cũng như xem các nhà đầu tư khắp thế giới đang nghĩ gì về đồng Coin bạn đang tìm hiểu, đó là sử dụng Twitter với cú pháp: “$ + Tên đồng coin”. Ví dụ: $GMT.

Với cá nhân mình, mình sử dụng thêm Twitter như nguồn thông tin uy tín, an toàn và nhanh chóng. Mình theo dõi nhiều KOLs Crypto, là Founder của nhiều dự án tiền điện tử lớn như CZ, Sam Bankman-Fried, Do Kwon (Terra) hay là thành viên của các quỹ đầu tư lớn là Alameda Research, Multicoin Capital để xem họ tương tác nhiều với các dự án nào, họ đang có xu hướng tập trung vào lĩnh vực nào.

Bởi vì suy cho cùng, thị trường này cá voi Crypto vẫn đóng vai trò rất quan trọng, nên việc những ông lớn nghĩ gì, làm gì cũng sẽ ảnh hưởng nhiều tới xu hướng di chuyển của dòng tiền.

Bạn có thể xem thông tin của các thành viên thuộc bất kỳ một team nào qua website: Cypherhunter.com, nhập tên dự án/quỹ để tìm kiếm.

Đọc White Paper

White Paper hay còn gọi là sách trắng, là nguồn thông tin uy tín và đầy đủ nhất về một dự án mà bạn cần tìm kiếm. Các thông tin đó bao gồm: Sản phẩm, Tính ứng dụng của dự án, Lộ trình phát triển, Thiết kế Tokenomics, Lịch trả Token, Đội ngũ phát triển,v.v.

Về cơ bản thì những thông tin này cũng đã đủ giúp bạn tự tiến hành nghiên cứu và đưa ra quyết định đầu tư.

Kiểm tra Website, Team và Investor

Với những thông tin này, bạn có thể tiến hành kiểm tra xem Website họ có công bố đầy đủ thông tin về team, sản phẩm hay các kênh truyền thông của họ có được đầu tư không.

Một Website có đầu tư thì từ đầu bước vào bạn đã cảm nhận ngay được điều đó. Điều này chứng minh họ khá nghiêm túc ngay từ trải nghiệm của người dùng. Mình lấy ví dụ với website được đầu tư như Coin98.com dưới đây. Bạn có thể truy cập và tìm hiểu thông tin về hệ sinh thái Coin98, các sản phẩm, thị trường cũng như các chiến dịch đang diễn ra. Ngoài ra còn có các thông tin về đội ngũ, cộng đồng và hỗ trợ trực tuyến trực tiếp cho người dùng.

Việc thông tin được công bố đầy đủ trên Website cũng là yếu tố giúp nhà đầu tư dễ liên kết và tìm hiểu về họ hơn. Nếu họ làm việc nghiêm túc thì những thông tin này không có gì cần phải giấu cả. Bên cạnh đó, một cộng đồng mạnh cũng là điểm cộng bạn nên cân nhắc khi DYOR.

Đánh giá dự án qua dữ liệu trong quá khứ

Trong tài chính truyền thống có Báo cáo tài chính để biết được tình hình kinh doanh của công ty là như thế nào thì trong Crypto mọi số liệu được kê khai minh bạch trên Blockchain. Do đó không khó để bạn tra cứu các dữ liệu mà không sợ bị làm giả.

Các dữ liệu bạn có thể quan sát như là:

• Giá hiện tại, giá cao nhất, giá thấp nhất của đồng Coin đó và xem hiện tại giá đã giảm bao nhiêu so với đỉnh và tăng bao nhiêu so với đáy?
• Vốn hoá thị trường hiện tại và tổng vốn hoá của toàn bộ Token khi được mở quá.
• Khối lượng giao dịch trong 24h qua.
• Biểu đồ dịch chuyển giá trong suốt thời gian tồn tại của đồng Coin.
• Xem có bao nhiêu holders đang nắm giữ đồng Coin đó.

Với những số liệu này, bạn hoàn toàn có thể đánh giá rằng đồng Coin có tiềm năng hay không.

Ví dụ:

• Đồng Coin này tiềm năng tăng mạnh khi vốn hoá đang còn thấp, dễ đẩy và dễ xx hơn.
• Biểu đồ giá hiện tại đang điều chỉnh hay đang được FOMO, đã xx bao nhiêu lần từ đáy rồi.
• Số lượng holders nhiều cũng chứng minh độ phổ biến của dự án.
• Thanh khoản đồng Coin có mạnh không dựa vào khối lượng giao dịch 24h qua.

Như vậy trên đây là những cơ sở giúp bạn tiến hành DYOR hiệu quả trong thị trường Crypto. Ngoài các cơ sở này, việc sử dụng các công cụ để DYOR là điều cần thiết. Sau đây mình sẽ chia sẻ một số công cụ mà mình đã sử dụng qua và thấy có thể bạn sẽ cần đến.

4. Một số công cụ giúp bạn DYOR hiệu quả

CoinMarketCap và CoinGecko

Như mình đã đề cập ở trên, CoinMarketCap và CoinGecko được sử dụng để tìm kiếm các thông tin như xếp hạng, vốn hoá, giá và các thông tin cơ bản liên quan đến một đồng Coin hay các nhóm Coin. Đây là 2 trang tổng hợp thông tin uy tín và dễ sử dụng nhất hiện nay.

Để tìm hiểu thêm về 2 công cụ này, bạn có thể tham khảo:

• Hướng dẫn xem biến động thị trường crypto với CoinGecko.
• Hướng dẫn sử dụng CoinMarketCap cho người mới.

DeFiPulse và DeFilliama

Nếu bạn muốn research liên quan đến tài chính phi tập trung – DeFi thì công cụ không thể thiếu đó là DeFiPulse dành cho hệ sinh thái Ethereum là chủ yếu và DeFiliama dành cho các hệ sinh thái còn lại.

Hai công cụ này là nơi cung cấp thông tin thống kê về các số liệu về Tổng giá trị bị khoá (TVL) của các giao thức phi tập trung trên thị trường. Dựa vào số TVL này mà bạn có thể xác định được đâu là dự án tiềm năng và đâu là nơi dòng tiền đang ở lại nhiều.

CoinMarketCal

Thị trường Crypto có quá nhiều đồng Coin tồn tại, việc nắm bắt được tất cả các sự kiện quan trọng của hầu hết các đồng Coin là điều không thể.

Nhưng nếu bạn vẫn muốn bản thân được stay updated (luôn cập nhật được thông tin) liên quan đến các đồng Coin trên thị trường thì CoinMarketCal là công cụ cần thiết dành cho bạn.

CoinMarketCal là trang web tổng hợp các thông tin về sự kiện sắp diễn ra của các đồng Coin như lịch đốt token, lịch cập nhật hardfork hay cập nhật mạng lưới đều được tổng hợp dù lớn hay nhỏ.

Google Trend

Google Trend là một công cụ nghiên cứu và phân tích rất hữu ích được phát triển bởi Google. Nó hiển thị các chỉ số phổ biến và xu hướng theo thời gian cho bất kỳ từ hoặc cụm từ nào được tìm kiếm trên Google.

Do đó, bạn có thể tận dụng điều này để xem mức độ phổ biến của đồng Coin mà bạn đang quan tâm, để xem hiện tại xu hướng tìm kiếm của mọi người về đồng Coin này là như thế nào, có phổ biến hay không.

Google Trend đồng thời còn cho phép bạn thu hẹp kết quả tìm kiếm của mình cho các quốc gia và khoảng thời gian cụ thể. Bạn cũng có thể so sánh hai hoặc nhiều cụm từ tìm kiếm trên cùng một biểu đồ để thấy sự tương quan giữa 2 cụm từ này theo thời gian.

5. Tổng kết

Như vậy, trên đây là những thông tin mình muốn chia sẻ về thuật ngữ DYOR cũng như cách để DYOR hiệu quả trong thị trường Crypto. Thời gian đầu khi bắt đầu DYOR bạn sẽ tốn khá nhiều thời gian để làm quen, đưa ra nhận định và đôi khi nhận định còn sai nữa. Tuy nhiên sau một thời gian dài nghiên cứu, bạn sẽ hình thành được nhiều insight và cơ sở cho những đánh giá của mình một cách rõ ràng hơn, chính xác hơn.

Chúng ta sống trong một kỷ nguyên mà dữ liệu đóng vai trò rất quan trọng trong mọi mặt của cuộc sống. Đi song song với sự phát triển của blockchain và Crypto chính là giá trị của dữ liệu được đưa lên chuỗi cũng ngày càng tăng. Để đáp ứng lượng dữ liệu lớn và giá trị cao, ta cần một nơi để lưu trữ chúng. Hôm nay mình sẽ cùng anh em tìm hiểu về mảng Decentralized Storage, ngôi nhà hiện tại và tương lai cho dữ liệu Crypto nói riêng và có thể là cho toàn bộ dữ liệu nói chung.

1. Decentralized Storage là gì?

Decentralized Storage là hệ thống mà mỗi một thành phần trong đó chịu trách nhiệm lưu trữ một phần dữ liệu, những thành phần này cùng hoạt động với nhau và tạo thành một mạng lưới lưu trữ phi tập trung.

Trước đây khi nhắc đến lưu trữ dữ liệu, chúng ta có những cách sau:

• Ổ cứng vật lý: Hãy nghĩ đến các ổ HDD, SSD dùng để lưu trữ dữ liệu (video, tài liệu, nhạc,…) ở trong máy tính của anh em, hoặc là các USB mà anh em sử dụng để mang dữ liệu đi hàng ngày.
• Các bộ nhớ đám mây tập trung (Centralized cloud storage): Dữ liệu được host trên một máy chủ và được vận hành bởi một người, tổ chức (Google Drive, AWS,v.v.)

Tuy nhiên các hình thức trên đều có những hạn chế và Decentralized Storage hay (lưu trữ phi tập trung) được tạo ra với mục đích cải tiến việc lưu trữ dữ liệu hiện nay.

2. Bối cảnh hiện tại của Decentralized Storage

Mình còn nhớ như in việc Google Drive shutdown vài tháng trước đây, lúc đó người dùng không thể truy cập được trong thời gian vài tiếng và quả thật lúc đó mình đã khá hoảng loạn. Rất nhiều dữ liệu cá nhân quan trọng, công việc dang dở, deadline học tập lúc đó không thể sử dụng, điều này đã cảnh tỉnh cho mình rằng chúng ta đang phụ thuộc vào những bên cung cấp dịch vụ này nhiều đến như thế nào.

Vì sao Decentralized Storage cần thiết?

Decentralized Storage là nhu cầu cần thiết cho cả nhánh Crypto và Non-Crypto, một vài nguyên nhân chính có thể kể đến như:

Sức nặng ngày càng lớn của việc decentralized

Theo Cloudwards, hiện có gần 94% doanh nghiệp, tổ chức sử dụng dịch vụ Centralized storage, trong đó AWS (Amazon Web Services) nắm 31% thị phần, Microsoft Azure là 20% và Google Cloud là 7%. Việc quyền lực nằm hầu hết trong tay các ông lớn công nghệ đã khiến họ có những động thái vượt quyền và gây ảnh hưởng đến quyền lợi người dùng.

Các tên tuổi lớn trên thế giới (Facebook, Google,v.v.) liên tục bị cáo buộc làm rò rỉ thông tin người dùng trong vài năm gần đây. Có vẻ như dữ liệu “cá nhân” không thực sự cá nhân như ta nghĩ. Ngoài ra, khách hàng cũng đang phải trả phí lưu trữ ngày càng tăng, tốc độ đường truyền không được cải thiện nhiều và các vấn đề liên quan.

Centralized Storage bản chất là các server đặt tập trung ở một vài nơi, do đó khi ta phụ thuộc vào dịch vụ này, có rất nhiều khả năng dữ liệu bị tấn công, ảnh hưởng bởi thiên tai hoặc xảy ra các sự cố khiến người dùng không thể truy cập được như ví dụ của mình phía trên.

Crypto ngày càng thu hút nhiều giá trị

Lượng tài sản mà Crypto đang thu hút có tốc độ tăng trưởng rất nhanh, điều này có nghĩa là dữ liệu on-chain đang ngày càng có giá trị hơn, và việc lưu trữ dữ liệu theo đó cũng ngày càng được quan tâm.

Ví dụ điển hình nhất cho việc này ta có thể kể đến case của Solana và Arweave. Vào tháng 12, 2020 Solana đã phát triển SOLAR bridge cho phép chuyển giao dữ liệu từ Solana để lưu trữ ở Arweave và cũng có thể truy vấn dữ liệu ngược lại từ Arweave sang Solana. Từ đó chart của cả hai token gần như đi tương đồng nhau. Minh chứng cho vai trò quan trọng của dữ liệu nói chung và việc lưu trữ dữ liệu nói riêng của Crypto.

Việc DeFi (Decentralized Finance) ngày càng phát triển và thu hút nhiều giá trị thể hiện nhu cầu thật sự của người dùng, và đồng thời yếu tố Decentralized chắc chắn sẽ được đặt lên hàng đầu để đáp ứng cho nhu cầu đó.

3. Mô hình hoạt động của Decentralized Storage

Tương tự như một blockchain, Decentralized Storage là một mạng lưới bao gồm nhiều node, mỗi node đóng vai trò trong việc bảo mật và lưu trữ dữ liệu với mô hình hoạt động như sau.

Lưu trữ file trên Decentralized Storage

Cơ chế lưu trữ file trên Decentralized Storage

Các bước lưu trữ file trên Decentralized Storage:

(1) Upload: Người dùng tải dữ liệu lên mạng lưới.

(2) Mã hóa: Dữ liệu được tự động mã hóa, chỉ có chính bạn và người được bạn cho phép mới có thể truy cập được dữ liệu.

(3) Chia nhỏ: Khi dữ liệu được mã hóa, chúng sẽ được chia nhỏ thành nhiều phần.

(4) Phân phối: Mỗi phần sẽ được lưu trữ ở các node khác nhau. Người dùng sẽ không cần phải tin tưởng bên lưu trữ nữa vì bản thân bên lưu trữ chỉ nắm giữ một phần nhỏ dữ liệu được mã hóa, từ đó giúp tăng mạnh độ bảo mật. Thêm vào đó người dùng cũng sẽ không phải lo lắng về việc mạng lưới sập ảnh hưởng đến dữ liệu và việc truy cập, thứ thường xuyên xảy ra ở các mạng lưới lưu trữ tập trung.

Nhận file từ Decentralized Storage

Các bước nhận file từ Decentralized Storage

Các bước nhận file từ Decentralized Storage:

(1) Gom dữ liệu: Các phần dữ liệu được tập hợp lại, lưu ý là ví dụ dữ liệu được chia thành 100 phần không có nghĩa là ta có 100 phần khác nhau, có thể chỉ có 20 phần khác nhau còn lại là bản sao và được phân chia ngẫu nhiên trên mạng lưới (tương tự như trộn đề thi). Do đó, khi gom dữ liệu chỉ cần 20/100 phần được ghép lại là ta đã có file hoàn chỉnh.

(2) Giải mã file: File được giải mã.

(3) Tải file: Quy trình này tương tự việc anh em tải file từ Google Drive, AWS,…

Nhìn vào model này ta có thể thấy độ bảo mật và tính decentralized là rất cao, người dùng sẽ không cần tin tưởng bên cung cấp dịch vụ nữa và sẽ không còn nỗi lo bị kẻ xấu đánh cắp dữ liệu cũng như phải chịu đựng những lần “sập cầu dao” khiến ta không thể truy cập dữ liệu.

4. So sánh Decentralized Storage với Centralized Storage

Phía dưới là những ưu điểm điểm của Decentralized Storage so với Centralized Storage cũng như những hạn chế của chúng.

Ưu điểm

• Tính bảo mật

Với Centralized Storage, dữ liệu được lưu ở những máy chủ (server) tập trung, điều này khiến cơ sở dữ liệu trở thành miếng mồi ngon cho kẻ tấn công và có khả năng chịu tác động của thiên tai nói chung.

Còn với Decentralized Storage, dữ liệu được phân phối và lưu trữ ở nhiều nodes trên mạng lưới từ đó tạo ra một lớp bảo mật đầu tiên, các dữ liệu này được chia nhỏ và mã hóa do đó có thêm một lớp bảo mật nữa cho dữ liệu.

• Tính hiệu quả

Với Centralized Storage, dữ liệu được lưu tập trung ở các máy chủ cố định, để lưu được số dữ liệu ngày càng lớn đó yêu cầu máy chủ phải mạnh với dung lượng lưu trữ lớn. Điều này cũng khiến traffic nhiều lúc tắc nghẽn do có quá nhiều người truy cập.

Với Decentralized Storage, việc dữ liệu được chia nhỏ và lưu trữ ở nhiều nodes sẽ giúp giảm giá thành và tăng dung lượng lưu trữ do một máy giờ gánh ít dữ liệu hơn. Điều kiện cho phần cứng và bộ nhớ lưu trữ từ đó cũng giảm giúp nhiều bên có thể tham gia hơn. Người dùng sử dụng dữ liệu từ nhiều node, giúp giảm đáng kể tình trạng tắc nghẽn mạng lưới.

Vì mỗi nodes sẽ tự đưa ra mức giá lưu trữ, do đó tạo ra một thị trường cạnh tranh và người dùng sẽ được lợi trực tiếp từ việc cạnh tranh giá lưu trữ của các node.

Hạn chế

Tuy có rất nhiều ưu điểm, nhưng hiện tại Decentralized Storage vẫn còn ở giai đoạn đầu phát triển và còn nhiều hạn chế có thể kể tới như:

• Công nghệ: Tuy mục đích của Decentralized storage là cho phép bất kỳ ai cũng có thể làm node, nhưng hiện tại để làm node cho một dự án Decentralized Storage khá phức tạp và yêu cầu người dùng có một kiến thức nhất định về mặt kỹ thuật.
• An toàn: Tuy hiện tại chưa có báo cáo về một vụ tấn công lớn vào các Decentralized Storage, nhưng do còn ở giai đoạn mới nên ta sẽ cần thêm thời gian để chứng minh.
• Phí: Thực chất ở thời điểm hiện tại mức phí lưu trữ của các Centralized Storage là rất thấp so với Decentralized Storage. Điều này là do số lượng node tham gia còn ít và model hoạt động của mỗi mạng lưới lưu trữ không giống nhau.

Tổng kết lại, ở thời điểm hiện tại ưu điểm thực sự nổi bật của decentralized storage chỉ nằm ở tính bảo mật và sẽ cần cải thiện thêm nhiều về mặt chi phí và công nghệ liên quan.

5. Tiềm năng của Decentralized Storage

Thị trường truyền thống

Theo Fortune Business Insights, thời điểm hiện tại thị trường lưu trữ đám mây truyền thống (cloud storage) đang có giá trị vào khoảng hơn 70 tỷ đô, với tốc độ phát triển trung bình rơi vào khoảng 26.2% thì thị trường sẽ có giá trị hơn trăm tỷ đô chỉ trong 2 năm tới. Do đó đây là một thị trường rất tiềm năng cho mảng Decentralized Storage.

Tuy nhiên, thứ khiến Decentralized Storage tiềm năng không chỉ nằm ở thị trường truyền thống mà còn ở Crypto với tính “Decentralized” đặt lên hàng đầu.

Thị trường Crypto

Lấy ví dụ về Ethereum, bản thân Ethereum cũng có thể được coi là một hệ thống Decentralized Storage, dữ liệu được đưa lên các block sau đó được validate và cho lên chuỗi. Tuy nhiên đây không phải là thứ mà Etherem được thiết kế để làm, ở thời điểm hiện tại, mạng Ethereum đang lưu trữ số dữ liệu rơi vào khoảng 500GB – 1TB, và mỗi một node phải lưu trữ tất cả chỗ dữ liệu này.

Nếu mạng lưới Ethereum tiếp tục mở rộng với tốc độ hiện nay và lưu trữ nhiều dữ liệu (ví dụ khoảng 5TBs), thì mạng lưới sẽ ngăn cản một lượng lớn nodes hoạt động. Đồng thời chi phí để tải đống dữ liệu đó lên Ethereum là rất đắt.

Đã có một phép tính cho bài toán chi phí để lưu trữ 1GB dữ liệu trên Ethereum (trường hợp gwei là 100). Và anh em thử đoán xem con số đó sẽ là bao nhiêu? Hơn 60,000 ETH. Đúng vậy anh em không nhìn nhầm đâu, 60,000 ETH để lưu trữ 1GB dữ liệu trên Ethereum (Khoảng $210 triệu đô với tỷ giá hiện nay).

Hiện tại các dữ liệu của Crypto (DeFi, NFT,…) vẫn được lưu phần lớn off-chain, do đó để đi đến sự Decentralized mình tin sẽ có sự chuyển dịch dữ liệu Crypto lên các mạng lưới Decentralized Storage trong một tương lai không xa.

Ở ngay thời điểm hiện tại, các mạng lưới Decentralized Storage cũng đã bắt đầu phát triển mạnh. Phía dưới là ví dụ về hệ sinh thái các dự án đang sử dụng giải pháp lưu trữ của Arweave.

6. Các dự án nổi bật

Với tiềm năng mà Decentralized Cloud Storage mang lại, một vài cái tên đã tiên phong phát triển những platform của riêng mình.

Dưới đây là một vài tên tuổi nổi bật trong số rất nhiều dự án đang tham gia lĩnh vực trên:

Filecoin

Dự án đứng đầu trong mảng lưu trữ hiện tại là Filecoin (FIL). Filecoin được biết tới là một trong những tên tuổi đầu tiên làm về mảng storage và nổi bật nhất nhờ ứng dụng giao thức phân phối mã nguồn mở (IPFS).

Mình đã thử trải nghiệm các apps lưu trữ được build trên Filecoin, có những apps phải công nhận là cho trải nghiệm khá tuyệt vời, việc upload và tải file xuống diễn ra rất nhanh không khác gì sử dụng Google Drive. Anh em có thể trải nghiệm tại đây.

Arweave

Arweave (AR) là dự án về lĩnh vực lưu trữ thông tin sử dụng thuật toán đồng thuận Proof of Access để tạo ra kho lưu trữ dữ liệu vĩnh viễn đầu tiên trên thế giới. Hay nói cách khác, Arweave cho phép người dùng trả phí upload một lần để lưu trữ vĩnh viễn dữ liệu.

Arweave nổi lên dạo gần đây nhờ sự hợp tác với Solana, cho phép các dự án có thể lưu trữ dữ liệu thông qua Solar Bridge. Xét ở vai trò người dùng các ứng dụng như Ardirve cho chúng ta cảm giác sử dụng khá đơn giản tương tự với các ứng dụng lưu trữ đám mây hiện nay.

Tuy nhiên nhược điểm của Arweave hiện tại là chi phí khá đắt và đang ngày càng tăng do giá AR token tăng.

Storj

Storj là một dự án tập trung vào mảng Cloud Storage, Storj cho trải nghiệm lưu trữ tốt dưới góc độ người dùng. STORJ token được sử dụng để trả cho các hosts chia sẻ bộ nhớ lưu trữ.

Sia

Một trong những tên tuổi hàng đầu khác là Sia. Có nguồn gốc từ Hackathon HackMIT 2013, qua một vài năm Sia tiếp tục phát triển với mục tiêu trở thành “xương sống của việc lưu trữ trên Internet”. Với mức giá rất rẻ và không gian lưu trữ lớn và trải nghiệm người dùng thân thiện đây là một dự án rất đáng để anh em quan tâm.

MaidSafe

Tương tự như Filecoin, Maidsafe đảm bảo rằng tất cả những file được upload lên mạng lưới SAFE của họ đều được mã hóa hoàn toàn. Hơn nữa, các file sẽ không được lưu trữ trên bất kỳ một server nào ngăn cản bên thứ ba truy cập vào dữ liệu của anh em.

Swarm

Gần tương tự với Storj, Swarm cũng tập trung và việc phát triển một platform lưu trữ dữ liệu phi tập trung dựa trên web3 Ethereum.

Tương tự như những đối thủ theo đuổi mục tiêu Decentralized Storage khác, Swarm hoàn toàn tin tưởng vào một tương lai phi tập trung và đang xây dựng một vài dịch vụ base layer cho web3 để hỗ trợ cho mục tiêu đó.

7. Dự phóng cơ hội đầu tư với Decentralized Storage

Trước đây khoảng 1 năm, mình cũng đã có tìm hiểu về các dự án mảng Decentralized Storage, hầu hết các dự án lúc đó đều chỉ mới phát triển và chưa có sản phẩm. Hiện tại lúc tìm hiểu lại và trải nghiệm một vài sản phẩm, mình rất ấn tượng về tốc độ phát triển nhanh cũng như những trải nghiệm tuyệt vời mà các app build trên mạng lưới mang lại.

Về mặt sản phẩm, mình có thể nói là Decentralized Storage cho trải nghiệm sản phẩm không hề kém cạnh các dự án lưu trữ đám mây hiện nay, mức phí lưu trữ khá đa dạng có dự án miễn phí có dự án tính phí nhưng đều rất phù hợp với anh em để lưu trữ dữ liệu cá nhân.

Tuy nhiên, ở góc độ là nhà đầu tư ta sẽ cần phải xét ở những góc độ khác để đánh giá xem dự án storage đó có tiềm năng hay không, dưới đây là một vài suy nghĩ và nhận định của mình ở góc độ này:

Phát triển và từ từ thu hút người dùng truyền thống

Đây không phải là việc mà Decentralized Storage có thể làm trong một sớm một chiều. Hiện tại các dự án về mảng Storage đều đang quá mạnh với chi phí rẻ và chất lượng dịch vụ tốt. Tuy nhiên với sự gia tăng về mặt chi phí và hàng loạt mối lo ngại về việc rò rỉ dữ liệu hiện nay, ta hoàn toàn có thể hy vọng vào một sự chuyển dịch về người dùng.

Như việc các game trở nên hấp dẫn hơn khi thêm yếu tố earn, có thể các dự án sẽ có incentive nào đó để thu hút người dùng sử dụng sản phẩm của mình trong tương lai.

Mở rộng hệ sinh thái on-chain

Đây là kịch bản mà mình thấy thích hợp hơn và đã được kiểm chứng thành công với case Filecoin và Arweave. Thay vì cố gắng cạnh tranh với các ông lớn để thu hút người dùng truyền thống, các dự án về mảng Decentralized Storage có thể tích hợp trực tiếp với các dự án của các blockchain khác, các dự án đó sẽ lưu trữ dữ liệu của mình mà không phải phụ thuộc vào các server tập trung.

Anh em có biết những game như Axie Infinity lưu trữ dữ liệu phần lớn ở các server tập trung? Có thể anh em đang sở hữu những NFT độc nhất vô nhị, nhưng nếu server đó xảy ra sự cố, thứ hiển thị trên màn hình của anh em sẽ chỉ là một hình ảnh trắng tinh và những NFT đó của anh em có thể bỗng chốc trở nên vô giá trị. Team Axie Infinity đã nhắc đến việc chuyển dần dữ liệu lên các Decentralized Storage trong tương lai gần.

Đây là một xu hướng chuyển dịch tất yếu, vì còn ý nghĩa gì khi chúng ta hướng tới Decentralzed mà dữ liệu lại có thể dễ dàng bị kiểm soát bởi các bên tập trung!

Ví dụ ở dưới là hình ảnh của hệ sinh thái Filecoin, phía trên mình cũng đã chia sẻ hệ sinh thái của Arweave. Các dự án đang dần chuyển dịch sang xu hướng lưu trữ phi tập trung và sự giãn nở của các dự án storage đang diễn ra rất nhanh.

Các yếu tố đánh giá một dự án thành công

Nắm được tình hình phát triển của dự án sẽ củng cố rất nhiều cho quyết định đầu tư của bản thân. Phía dưới là một vài tiêu chí đánh giá quan trọng mà mình thấy anh em cần nắm khi đánh giá một dự án mảng storage.

• Tốc độ tăng trưởng dữ liệu được lưu trữ trên mạng lưới: Đây là tiêu chí cơ bản nhất để ta đánh giá một mạng lưới lưu trữ, và nên được đặt lên ưu tiên hàng đầu.

• Số lượng đối tác sử dụng giải pháp lưu trữ của mạng lưới: Với xu hướng chuyển dịch sang lưu trữ trên các Decentralized Storage, đây là một tiêu chí quan trọng để ta đánh giá mức độ tăng trưởng và mở rộng của dự án. Số lượng đối tác là bao nhiêu? Có những đối tác quan trọng hay không? Thử tưởng tượng một ngày, dự án hàng đầu như Axie sử dụng giải pháp Decentralized Storage của một bên nào đó, đây chắc chắn sẽ là vụ nổ và tạo ra xu hướng cho việc lưu trữ trên các mạng lưới phi tập trung.
• Tokenomics: Cho dù sản phẩm tốt đến đâu, nhưng anh em hãy nhớ chúng ta đầu tư vào token chứ không đầu tư dự án, token phải có tác dụng mang lại giá trị cho holder. Anh em có thể tham khảo bài viết về tokenomics của Coin98 để hiểu hơn về tiêu trí quan trọng bậc nhất trong việc đầu tư Crypto.

8. Tổng kết

Mảng Decentralized Storage có thể được coi là thứ mà ai cũng cần, hoặc sẽ cần nhưng chưa thực sự nhận được nhiều sự chú ý, và khả năng cao ta sẽ chúng kiến một sự chuyển dịch sang lưu trữ trên các Decentralized Storage trong một tương lai không xa đặc biệt là với các dự án Crypto. Dưới đây là tóm lại 3 ý chính trong bài:

• Storage có tiềm năng phát triển ở cả trong Crypto và ngoài Crypto.
• Storage là một phần quan trọng để Crypto thực sự Decentralized và xu hướng chuyển dịch dữ liệu lên các Decentralized Storage đang diễn ra.
• Có tốc độ phát triển rất nhanh, nhưng Decentralized Storage còn nhiều hạn chế so với Centralized Storage và việc chuyển dịch sẽ diễn ra từ từ chứ không thể xong trong một sớm một chiều.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho anh em những thông tin cần thiết để hiểu hơn về Decentralized Storage là gì, cũng như giúp đỡ anh em phần nào trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tư.

MINA Protocol được mệnh danh là “Blockchain nhẹ nhất thế giới” nhưng tính năng bảo mật và độ mở rộng nền tảng của MINA không hề kém cạnh các đối thủ. Trong tương lai, MINA Protocol hứa hẹn sẽ còn cải tiến, mang đến những giải pháp tối ưu, khắc phục các vấn đề về khả năng mở rộng của Blockchain. Vậy MINA Protocol là gì? Hãy cùng XGems tìm hiểu chi tiết ngay bên dưới đây!

1. MINA Protocol (MINA) là gì?

MINA Protocol được biết đến là một dự án phát triển mạng lưới Blockchain thông qua giao thức Mina Protocol. Trước đây, MINA Protocol còn có tên gọi khác là “Coda Protocol”, một giao thức tiền điện tử đầu tiên tạo ra các Block siêu ngắn và được mệnh danh là “Blockchain nhẹ nhất thế giới”. Dự án được thành lập nhằm giải quyết khả năng mở rộng của Blockchain bằng việc cải tiến source code ban đầu của các Blockchain như Bitcoin và Ethereum với giao thức recursive zk – SNARKs.

Theo thiết kế, toàn bộ chuỗi khối MINA có kích thước khoảng 22kb 1 – kích thước của một vài tweet. Vì vậy, người tham gia có thể nhanh chóng đồng bộ và xác minh mạng hiệu quả. Điều này có nghĩa là MINA Protocol có khả năng truy cập an toàn từ một thiết bị bất kỳ. Đồng thời, nền tảng cho phép người phát triển dễ dàng tích hợp tiền điện tử vào các ứng dụng.

2. Vấn đề hiện nay của blockchain và giải pháp của Mina Protocol là gì?

Như chúng ta đã biết các loại tiền điện tử hiện tại như Bitcoin và Ethereum lưu trữ hàng trăm gigabyte dữ liệu để xác thực các giao dịch và theo thời gian, thời gian xác nhận các giao dịch và kích thước khối các blockchain của chúng đang tăng lên theo hàm tuyến tính với số lượng người dùng, điều này dẫn đến chi phí xác thực các giao dịch trở nên càng ngày đắt đỏ, hậu quả là dẫn đến hạn chế sự tham gia của các “Node mạng” làm giảm đi tính phân quyền. Đây là điều cực kỳ rủi ro đối với mạng blockchain. Tính đến thời điểm hiện tại, blockchain của Bitcoin có dung lượng hơn 250 GB và chứa hơn 500 triệu giao dịch.

Với Mina blockchain, cho dù việc sử dụng có tăng lên bao nhiêu, thì blockchain vẫn luôn giữ nguyên kích thước – khoảng ~ 20 kilobyte (kích thước của một vài dòng tweet). Điều này có nghĩa là Mina có thể được truy cập một cách đáng tin cậy từ bất kỳ thiết bị nào, bao gồm cả điện thoại và trình duyệt, đồng thời cho phép tích hợp dễ dàng tiền điện tử vào các ứng dụng dành cho nhà phát triển.

Bước đột phá này có được là nhờ recursive zk-SNARKs ( viết tắt succinct non-interactive arguments of knowledge)– một loại bằng chứng mật mã ngắn gọn ( succinct cryptographic proof). Mỗi khi một “Node Mina” tạo ra một khối mới, nó cũng tạo ra một bằng chứng SNARK xác minh rằng khối đó là hợp lệ. Tất cả các node tạo ra tiếp theo sau đó sẽ sử dụng bằng chứng và không cần phải lo lắng về dữ liệu khối thô. Bằng cách không phải lo lắng về kích thước khối, giao thức Mina cho phép thông lượng trong mạng cao hơn rất nhiều và cho phép một chuỗi khối được phân cấp trên quy mô lớn.

Mina Protocol (Coda) muốn cung cấp một giải pháp khả thi có thể mở rộng mà không phải hy sinh bản chất phi tập trung của blockchain.

“Blockchain nhẹ nhất thế giới” như MINA Protocol có thật sự cần thiết?

Đối với những Blockchain thông thường, người dùng phải tải xuống toàn bộ chuỗi để xác minh độ chính xác, sau đó mới gửi giao dịch.

Khi nhiều giao dịch được tạo ra, Blockchain trở nên nặng nề, quá tải hơn. Điều này cũng khiến cho tài nguyên để xác thực node cũng tăng lên đáng kể.

Ví dụ: Để xác minh giao dịch, Bitcoin yêu cầu tải xuống 300GB và mất khoảng 6 giờ để hoàn thành. Mặc dù, Blockchain được tạo lập với mục đích phi tập trung nhưng nếu kèm theo đó là sự đòi hỏi của các Node sẽ tốn thêm rất nhiều tài nguyên. Điều này có thể khiến các Node hạn chế tham gia vào Blockchain, giảm tính phi tập trung. Từ đó, mạng lưới dễ bị tấn công đến 51%, tính bảo mật cũng bị ảnh hưởng theo.

Không giống như các Blockchain thế hệ đầu tiên như Bitcoin hay Ethereum, MINA Protocol sử dụng một Chain khoảng 22kb mang đến cho người dùng khả năng đồng bộ hóa toàn bộ mạng lưới dễ dàng.

MINA Protocol được thiết kế để có thể mở rộng quy mô trong khi vẫn giữ quyền riêng tư, bảo mật cao nhất cho người dùng mà không ảnh hưởng đến khả năng phi tập trung.

3. Ưu điểm nổi bật của MINA Protocol

Khả năng bảo mật dữ liệu tuyệt vời trong suốt quá trình

Người dùng có thể truy cập vào các dịch vụ quan trọng trên chuỗi MINA Protocol mà không phải chia sẻ dữ liệu cá nhân. Thay vào đó, người dùng có thể sử dụng MINA Protocol để truy cập dữ liệu trực tuyến của mình và để chứng minh họ đáp ứng các yêu cầu của nhà cung cấp dịch vụ, không lo có lỗ hổng dữ liệu.

Web oracles – truy cập bất kỳ thông tin nào công khai trên web

Với Snapps, các nhà phát triển có thể tận dụng nguồn dữ liệu riêng tư đã được xác minh từ bất kỳ trang web nào nhằm xây dựng các ứng dụng phi tập trung. Người dùng có thể nhập bất kỳ thông tin nào có sẵn công khai trên web mà không cần sự cho phép của trang web đó. Bên cạnh đó, người dung có thể truy cập, sử dụng và bảo vệ dữ liệu nhạy cảm bằng cách chia sẻ các bằng chứng cụ thể. Vì thế, bạn không cần các oracles đáng tin cậy hoặc tích hợp các trang web tùy chỉnh.

Đăng nhập ẩn danh

Người dùng được phép truy cập vào bất kỳ trang web hoặc dịch vụ Internet bất kỳ một cách an toàn, dễ dàng mà không cần phải tạo tài khoản và chuyển giao dữ liệu cá nhân. Thay vào đó, người dùng đăng nhập an toàn bằng MINA Protocol, không có nhà cung cấp dịch vụ tập trung nào có thể chặn tài khoản của bạn. Bên cạnh đó, nhà phát triển trên khắp các chuỗi cũng có thể tích hợp tùy chọn riêng tư, an toàn vào các dịch vụ của họ nhờ MINA Protocol.

Snarkers

Snarkers của MINA Protocol được mô tả trong Whitepaper là những người tham gia mạng tạo ra zk – SNARK để xác minh các giao dịch cho những Block Producers. Và những Block Producer này sẽ thanh toán các khoản phí của bạn từ tổng phí giao dịch.

Những Snarkers khác nhau sẽ đăng ký những mức phí khác nhau nhằm hoàn thành công việc và các Block Producers lựa chọn Snarkers giúp giảm thiểu chi phí khi thực hiện công việc. Điều này tạo nên một thị trường mà những người tham gia cạnh tranh để tại ra những bằng chứng zk – SNARK hiệu quả nhất về chi phí. Để thuận tiện, bạn có thể gọi đây là Snarketplace.

4. Mina Protocol hoạt động như thế nào ?

Mina Protocol ban đầu được gọi là coda protocol được nghiên cứu dựa trên giao thức “tính toán xác minh gia tăng” (incremental verification computation) hoặc còn gọi là “bằng chứng kiến thức” Proof of Knowledge ( proofs of knowledge imply time/space efficiency) và đã nghiên cứu nó cho các hệ thống thanh toán được xây dựng trên sự đồng thuận của Nakamoto [KB20] và bằng chứng cổ phần [MS18; BMRS20]; dự án nghiên cứu và phát triển sau đó được triển khai dưới dạng crypto như MINA coinnhư hiện nay.

Nguyên tắc hệ thống thanh toán blockchain Mina có thể “xác minh gia tăng” dựa trên giao thức proof of-stake và consensus protocol yêu cầu người khai thác giải một câu đố mật mã, cập nhật bằng chứng của trạng thái trước thành bằng chứng của trạng thái tiếp theo.

Như chúng ta đã biết thành phần trong hầu hết giao thức tiền điện tử hiện nay có ít nhất hai vai trò trong mạng lưới của họ, bao gồm:

• Những người xác minh mọi giao dịch trong mạng, thường được gọi là các node đầy đủ, công cụ phân phối hoặc thợ đào;
• Những người tin tưởng bên thứ ba xác minh giao dịch cho họ. Khi các giao thức này được chấp nhận, việc xác minh sổ cái ngày càng trở nên đắt đỏ, dẫn đến nhiều người tham gia ở nhóm một bị loại khỏi nhóm đầu tiên và bị đẩy sang nhóm thứ hai.

Ví dụ: mặc dù Bitcoin có trung bình ít hơn 1,5 giao dịch mỗi giây trong lịch sử, nhưng một thành viên mới tham gia mạng phải xác minh gần 500.000.000 giao dịch để có được bảo mật toàn node. Vấn đề này xảy ra phức tạp trong một số loại tiền điện tử được đề xuất, chúng tuyên bố có lưu lượng giao dịch gấp 10 lần -100.000 lần của Bitcoin và do đó tạo ra gigabyte hoặc terabyte dữ liệu mỗi tuần khi tải cao điểm.

Ngược lại, Mina Protocol yêu cầu tài nguyên không đổi: bất kể mạng đã xử lý bao nhiêu giao dịch, người dùng hoàn toàn có thể xác minh trạng thái hiện tại chỉ với một zk-SNARK nhỏ.

Có ba thành phần chính trong cấu trúc của Mina blockchain, mỗi vai trò được khuyến khích tham gia theo các cơ chế khác nhau:

Verifiers (Người xác minh)

Người tham gia mạng có khả năng xác minh, dự án mong muốn hầu hết những người tham gia mạng lưới đều trở thành người xác minh. Bởi vì Mina Protocol sử dụng recursive zk-SNARK để liên tục chứng minh tính hợp lệ của trạng thái, bảo mật toàn node đạt được chỉ bằng cách tải xuống zk-SNARK, có kích thước khoảng vài trăm byte và mất vài mili giây máy tính để xác minh.

Bằng chứng Zk-SNARK xác nhận thông tin đồng thuận và gốc Merkle cho trạng thái sổ cái gần đây. Tại thời điểm này, Verifiers có thể yêu cầu đường dẫn Merkle đến các phần có liên quan của trạng thái. Bằng cách kiểm tra đường dẫn Merkle, người xác minh đảm bảo rằng các phần của trạng thái mà họ quan tâm (chẳng hạn như số dư tài khoản của họ) thực sự được chứa trong cùng một sổ cái được chứng nhận bởi zk-SNARK.

Block Producers (Nhà sản xuất khối)

Các nhà sản xuất khối cũng giống như các thợ đào hoặc thợ khai thác trong các giao thức khác. Họ được khuyến khích bởi các giao thức phân phối dưới dạng phần thưởng khối hoặc giao dịch coin cơ bản, cũng như phí mạng mà người dùng trả. Quan trọng là Block Producers không bị khuyến khích bởi lời đe dọa cắt giảm để tham gia, vì Mina Protocol sử dụng Ouroboros [DGKR17].

Ngoài việc staking trực tiếp, các cá nhân có thể ủy thác Staking của họ cho một Block Producers khác. Điều này cho phép người được ủy quyền Staking – (nhưng không phải là nhận token gửi từ giao dịch) thay mặt cho người khác. Như thường lệ, các Block Producers chọn các giao dịch để đưa vào khối tiếp theo. Rõ ràng, họ được khuyến khích bao gồm các giao dịch có phí cao nhất.

Tuy nhiên, để đảm bảo chuỗi khối vẫn ngắn gọn, các nhà sản xuất khối có trách nhiệm bổ sung: đối với mỗi giao dịch họ thêm vào một khối, họ phải SNARK tương đương với số lượng giao dịch đã thêm trước đó. Nếu họ không làm như vậy, khối của họ sẽ không tuân thủ các quy tắc đồng thuận và sẽ bị các node khác từ chối. Chúng ta có thể tưởng tượng một hàng đợi giao dịch.

Nếu nhà sản xuất khối muốn thêm 10 giao dịch vào sau hàng đợi (để họ có thể yêu cầu phí giao dịch), họ phải SNARK 10 giao dịch từ phía trước hàng đợi. Họ có thể tự sản xuất các SNARK đó hoặc có thể chọn chúng từ một thị trường mà những người tham gia mạng chuyên biệt khác, Snarker, đóng góp vào.

Snarkers

Snarker, được mô tả trong Whitepaper của Mina Protocol [BMRS20], là những người tham gia mạng tạo zk-SNARK để xác minh giao dịch cho các Block Producers, va các Block Producers sẽ thanh toán các khoản phí đó từ tổng phí giao dịch.

Những Snarkers khác nhau đăng ký mức phí khác nhau để hoàn thành công việc, và các Block Producers lựa chọn Snarkers để giam thiểu phí khi thực hiện công việc, điều này tự nhiên hình thành một thị trường nơi những người tham gia cạnh tranh để tạo ra các bằng chứng zk-SNARK hiệu quả nhất về chi phí. Để thuận tiện, chúng ta có thể gọi đây là Snarketplace.

Mô hình kinh tế của hệ thống thanh toán Mina Protocol như sau:

5. MINA Token là gì?

MINA là một native token của blockchain Mina. Vai trò của nó cơ bản như sau:

• MINA là một loại tiền tệ lạm phát, người nắm giữ coin có thể tham gia hoặc ủy quyền để nhận phần tỷ lệ lạm phát của họ mà không cần khóa.
• Sẽ có tổng cộng 1 tỷ MINA coin được khởi tạo ban đầu (không bao gồm phần thưởng theo block trong tương lai) được phân phối khi ra mắt, sẽ mở khóa hoàn toàn trong 8 năm (Chi tiết trong phần tiếp theo).
• Trong năm đầu tiên của mainnet, các tài khoản bị khóa sẽ nhận được phần thưởng theo block để bù đắp mức lạm phát hàng năm là 12%. Tỷ lệ lạm phát sẽ giảm dần theo thời gian, cuối cùng đạt trạng thái ổn định ở 7%. Đây là cơ chế khuyến khích người tham gia. Chi tiết lạm phát theo thời gian thể hiện bản sau. Sau khi mainnet sẽ được phân phối phần thưởng theo lạm phát dựa trên số lượng tham gia staking.

• Trong 15 tháng đầu tiên của mainnet, tài khoản được mở khóa sẽ nhận được gấp đôi phần thưởng theo block mà tài khoản bị khóa nhận được (xem “Supercharged Rewards” – “Phần thưởng bổ sung ” để biết thêm chi tiết). Điều này khuyến khích những người tham gia mới vào mạng lưới và những người sở hữu MINA coin đã mở khóa trở thành những người đóng góp trong trung thành cho hệ sinh thái.

Đơn vị tiền tệ cho phép của Mina như sau:

• 1 = 1 mina 2.
• 0.01 = 1 centimina (cent)
• 1 −6 = 1 micromina

Cơ chế lạm phát và phần thưởng khối đối với người tham gia staking MINA

Mina Protocol sử dụng một biến thể của Ouroboros Proof of Stake [DGKR17] [BMRS20], phần thưởng và phí khối được phân phối xấp xỉ theo tỷ lệ cho các khoản nắm giữ hiện tại cho những ai đang staking.

Do đó, giả sử mức độ tham gia staking cao, bất kỳ lạm phát danh nghĩa nào trong giao thức đều bị hủy bỏ bởi lợi tức danh nghĩa được tính theo giao thức, đảm bảo rằng tỷ lệ nắm giữ tiền tệ của tài khoản không đổi.

Để thúc đẩy những người tham gia bắt đầu staking, lạm phát danh nghĩa của Mina sẽ bắt đầu ở mức 12%. Sau đó, trong năm năm đầu tiên, tỷ lệ lạm phát sẽ giảm xuống 7% và vẫn ở mức 7% sau đó theo mặc định, tùy thuộc vào những thay đổi thông qua quản trị của chuỗi.

Giao thức sẽ nhắm mục tiêu các tỷ lệ lạm phát, để điều chỉnh phân phần thưởng khối mà ko phụ thuộc vào người tham gia staking. Điều đó có nghĩa là phần thưởng khối sẽ thay đổi động để nhắm mục tiêu tỷ lệ lạm phát này.

Ví dụ cụ thể: nếu chỉ có 50% staking của mạng, thì phần thưởng khối sẽ tăng gấp đôi. Điều này là do trên mỗi Ouroboros, số lượng khối được tạo ra trên mỗi kỷ nguyên sẽ tỷ lệ thuận với tỷ lệ staking. Điều này đương nhiên khuyến khích nhiều cá nhân hơn tham gia với tỷ lệ tham gia thấp.

Thông tin cơ bản của MINA Token

• Token Name: MINA Protocol
• Ticker: MINA.
• Blockchain: MINA Blockchain.
• Token Type: Utility.
• Total Supply (Tổng nguồn cung khởi tạo): 854.298.892 MINA.
• Vốn hóa thị trường: $1,463,552,714.
• Circulating Supply (Nguồn cung luân chuyển): 236.457.579.
• MINA Token được sử dụng để: thanh toán các chi phí trong hệ sinh thái, Staking, sử dụng kiếm phần thưởng.

Phân bổ Token MINA

Kế hoạch phân phối 1 tỷ MINA coin được khởi tạo lần đầu, cụ thể như sau:

• Khoản tài trợ Mina Foundation: 6%.
• Khoản tài trợ O (1) Labs: 7.5.
• Nhóm Quỹ đầu tư tài trợ: 20.5%.
• Những người đóng góp cốt lõi: 23.6%
• Cộng đồng: 42.3%.

Chi tiết phân phối như sau:

Cộng đồng: 42.3 %

• Thành viên đầu tiên trước mainnet (4.3% Tổng lượng phân phối ban đầu)
• Mở bán cộng đồng (7.5% Tổng lượng phân phối ban đầu)
• Phần thưởng Dự án (11.0% Tổng lượng phân phối ban đầu)
• Phần thưởng cộng dồn (4.6% Tổng lượng phân phối ban đầu)
• Phần thưởng dành cho thành viên sau khi Genesis Mainnet (8.9% Tổng lượng phân phối ban đầu)
• Khai thác SNARK (6.0% Tổng lượng phân phối ban đầu)

Mina Foundation: 6%

Mina Foundation (MF) là một tổ chức quản lý hoàn toàn độc lập và phi lợi nhuận của Mina, được thành lập bởi một nhóm đa dạng các nhà lãnh đạo trong ngành. Tổ chức sẽ đề xuất Genesis Block và điều phối sự khởi xướng của các nhà sản xuất block đầu tiên trên mạng lưới. Ngoài sự ra mắt của mạng lưới, MF sẽ thực hiện sứ mệnh của mình để tạo và duy trì một mạng lưới phi tập trung và sôi động, được cung cấp bởi những người tham gia bằng cách hỗ trợ các sáng kiến phi tập trung và cải thiện giao thức thông qua các khoản tài trợ và các dự án nguồn mở. Có thể tìm thêm thông tin về nhiệm vụ và các hoạt động mục tiêu của Tổ chức TCVM tại đây.

Khoản tài trợ này sẽ cho phép MF hoạt động độc lập, đảm bảo mạng lưới và MINA coin hoạt động trơn tru trong suốt quá trình hoạt động của nó. Để cho phép các chiến lược khác nhau được triển khai khi ra mắt mạng lưới, 20% Khoản tài trợ MF sẽ được mở khóa khi khởi chạy. Phần còn lại của khoản tài trợ sẽ mở khóa liên tục trong 3,5 năm, bắt đầu từ 6 tháng sau khi ra mắt. Tổ chức TCVM sẽ tiết lộ riêng về việc sử dụng toàn bộ khoản tài trợ thông qua các báo cáo được công bố theo quyết định của mình.

Nhóm tài trợ O (1) Labs: 7.5%

Mina Protocol đã được xây dựng trong hơn 3 năm bởi đội ngũ kỹ sư, các nhà nghiên cứu và vận hành viên đẳng cấp thế giới. Một phần của họ ngày nay thuộc về O(1) Labs, LLC, một đối tác của Delaware, Hoa Kỳ có trụ sở tại San Francisco. Để tài trợ cho hoạt động của mình, O(1) Labs, LLC đã huy động vốn từ tổng số 46 tổ chức nổi tiếng ủng hộ lâu dài và có định hướng. Bạn có thể tìm thấy danh sách những người ủng hộ đáng chú ý trên website của dự án. Theo O(1) Labs, các tài liệu cấu thành của LLC, mỗi tài liệu mới nhất trong LLC, bao gồm cả những người ủng hộ, sẽ nhận được một phần theo tỷ lệ của MINA coin, kể từ Genesis Block. Để thúc đẩy sự phi tập trung, O(1) Labs đã chọn những Backer của mình sao cho không ai nắm giữ nhiều hơn 3,3% Phân phối ban đầu và chỉ 7 người có hơn 1%.

Nhóm Quỹ đầu tư hỗ trợ: 20.5%

Tổng thị phần của MINA coin được phân bổ cho những Backer là 20,52% của tổng Phân phối ban đầu. Những token Mina (MINA coin) này mở khóa trong hơn 18 tháng kể từ khi ra mắt, không có Backer nào mở khóa toàn bộ phân bổ của chúng khi ra mắt. Ngoài ra, tất cả các token được phân bổ cho các Backer đều bị khóa hoàn toàn cho đến 40 ngày sau khi Community Sale, do đó, token của các Backer chỉ nhận được đợt đầu tiên trong số các token đã mở khóa của họ sau khi tất cả token Community Sale đồng được mở khóa hoàn toàn.

6. Teams

Mina là một giao thức mã nguồn mở bao gồm hợp nhất các nhóm và kỹ thuật viên từ San Francisco và khắp nơi trên thế giới.

Thành viên sáng lập Genesis

Thành viên sáng lập ban đầu của Genesis đến từ Mỹ, Trung Quốc, Nga, Canada

Nhóm nhà đầu tư tài trợ dự án

Mina Foundation (MF) là một tổ chức quản lý hoàn toàn độc lập và phi lợi nhuận của Mina, được thành lập bởi một nhóm đa dạng các nhà lãnh đạo trong ngành

O (1) Labs cung cấp các khoản tài trợ cho các dự án nhất định liên quan đến sự phát triển của Mina – hãy truy cập trang Mina Grants để tìm hiểu thêm chi tiết. Hiện tại, các dự án chủ yếu tập trung vào lập trình, nhưng nhiều hơn nữa sẽ được bổ sung trong các lĩnh vực thiết kế và phát triển cộng đồng. Liên hệ với Discord nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về chương trình tài trợ!

Người đóng góp

Các nhà đầu tư ban đầu

Đối tác Mina

Hơn 40 khoản tài trợ Token đã được trao cho các nhà phát triển và thành viên cộng đồng, những người đang xây dựng công cụ và chức năng cụ thể trên mạng Mina.

7. Các kênh cộng đồng và xã hội

• Website: https://minaprotocol.com/
• Twitter: https://twitter.com/minaprotocol
• Telegram: https://t.me/minaprotocol
• Discord: https://discord.com/invite/Vexf4ED
• Facebook: https://www.facebook.com/Mina-Protocol-108885454193665/
• Forums: https://forums.minaprotocol.com/
• Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCWzKMFfIlMzHUXKSnYot5HA
• Medium: https://medium.com/@minaprotocol

8. Mina Protocol huy động thành công 92 triệu USD sau sự kiện bán token “khủng”

Mina Protocol (MINA) cho biết đã huy động thành công 92 triệu USD qua vòng gọi vốn mới nhất, với sự tham gia của nhiều quỹ đầu tư hàng đầu.

Đợt huy động vốn này của Mina đại diện cho sự ủng hộ của FTX Ventures đối với công nghệ hợp đồng thông minh Zero Knowledge Proof (ZKP), phản ánh sự tập trung ngày càng sâu sắc của lĩnh vực tiền mã hóa trong việc đưa các ứng dụng Zero-Knowledge lên Web3 nhằm đảm bảo quyền riêng tư của người dùng và bảo mật đầu cuối.

Theo đó, blockchain “nhẹ nhất thế giới” đã huy động thành công 92 triệu USD sau một thương vụ bán token “khủng” do FTX Ventures và Three Arrows Capital dẫn đầu. Ngoài ra, còn có sự góp mặt của Alan Howard, Amber Group, Blockchain.com, Brevan Howard, Circle Ventures, Finality Capital Partners, Pantera… Mina có kế hoạch sử dụng nguồn vốn dồi dào này vào việc thu hút các nhà phát triển phần mềm đẳng cấp thế giới.

Brian Lee, Đối tác và Nhà đầu tư FTX Ventures, cho biết:

“Kiến trúc blockchain nhẹ của Mina cho phép giao thức đạt đến cấp độ phân quyền mới thông qua việc tất cả mọi người đều có thể dễ dàng tham gia vào mạng lưới. Kết hợp với khả năng bảo mật dữ liệu gốc khiến Mina trở thành một Layer 1 duy nhất với tiềm năng to lớn giúp định hình tương lai của Web3.”

Zhu Su, Nhà đồng sáng lập Three Arrows Capital, chia sẻ:

“Chúng tôi đã chọn hỗ trợ Mina bởi vì chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ vào các nguyên tắc cơ bản của họ như là Layer 1 duy nhất, cũng như chuyên môn vô song của đội ngũ này. zkApp cho phép mọi nhà phát triển dễ dàng xây dựng các ứng dụng Web3 tôn trọng quyền riêng tư của người dùng, mang lại tiện ích thực tế cho người dùng hàng ngày. Kết hợp với thiết kế cực nhẹ độc đáo của Mina, zkApp sẽ có thể truy cập được trên bất kỳ nền tảng nào khác, bao gồm cả các blockchain và điện thoại thông minh khác”.

Evan Shapiro, Giám đốc điều hành Mina Foundation cũng tuyên bố:

“Chúng tôi rất vui khi được làm việc với các quỹ đẳng cấp thế giới trong đợt huy động vốn 92 triệu USD này. Cột mốc quan trọng này càng củng cố mục tiêu của chúng tôi trên con đường trở thành lớp bảo mật toàn diện và đầu cuối cho Web3.”

Giao thức Mina ra đời nhằm mục đích làm cho Web3 trở nên riêng tư và an toàn hơn, tại đây người dùng sở hữu dữ liệu của họ thông qua việc triển khai các ứng dụng dựa trên ZKP hoặc hợp đồng thông minh. ZKP gần đây đã được giới trong ngành chú ý như một giải pháp mở rộng quy mô của Ethereum.

Mina đưa công nghệ dựa trên ZKP lên một tầm cao mới bằng cách đưa chúng vào tay người dùng hàng ngày thông qua zkApp, hợp đồng thông minh ZKP của Mina. Khả năng lập trình dễ dàng của Mina zkApp cũng sẽ cho phép các ứng dụng Web3 bảo vệ quyền riêng tư đối với dữ liệu người dùng được điện thoại thông minh và trình duyệt xác minh một cách an toàn cũng như là cầu nối an toàn với các chuỗi khác. Điều này có thể thực hiện được nhờ các ZKP đệ quy được đưa vào thiết kế cốt lõi của Mina, cho phép gói gọn toàn bộ lịch sử của chuỗi trong một ZKP duy nhất.

9. Tổng kết

Mina Protocol (MINA) là dự án phát triển nền tảng blockchain riêng của mình dựa trên giao thức Mina Protocol. Đây một giải pháp blockchain cải tiến của Bitcoin và Ethereum trước đó ở khối đầu tiên. Nghiên cứu phát triển giao thức zk-SNARK là sự kết hợp giữa Proof of Stake và consensus Protocol, để phát triển một nền tảng thanh toán MINA. Công nghệ này cho phép khả năng xác thực khối nhanh hơn, nhẹn hơn và bảo mật. Là dự án blockchain có token lạm phát và nhưng được xem là blockchain nhẹ nhất thế giới. Mina Protocol là giải pháp thanh toán và mở rộng khối trong tương lai.

Trên đây là tất cả thông tin về Mina Protocol. Chúc các bạn có những quyết định đầu tư đúng đắn! Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ tới cộng đồng để mọi người cùng biết tới nhé. Cảm ơn mọi người đã xem bài viết. Chúc mọi người đầu tư thành công!

Polkadot network bao gồm một số phân đoạn blockchain không đồng nhất được gọi là “parachains”. Polkadot parachains là các blockchain thế hệ tiếp theo vượt ra ngoài giới hạn của các mạng kế thừa. Họ là một hệ sinh thái đa dạng của các nền tảng, cộng đồng và nền kinh tế độc lập đang thay đổi cách chúng ta giao tiếp trực tuyến.

1. Parachain là gì ?

Parachains là các blockchains tùy chỉnh, dành riêng cho dự án được liên kết với mạng Polkadot (DOT) và Kusama (KSM). Người dùng có thể sử dụng chúng cho các mục đích khác nhau, bao gồm kết nối với chuỗi khối chính — chuỗi chuyển tiếp, được coi là cốt lõi của mạng Polkadot và Kusama. Tại sao? Nếu không có chuỗi chuyển tiếp, các chuỗi khối chéo không thể chuyển tài sản từ chuỗi khối này sang chuỗi khối khác.

Mỗi parachain có các mục đích sử dụng cụ thể và trong nhiều trường hợp, hỗ trợ các mã thông báo tương ứng của nó. Parachains phải tham gia một cuộc đấu giá trước khi họ có thể trở thành Polkadot hoặc Kusama parachain.

Polkadot parachain là gì ?

Polkadot network bao gồm một số phân đoạn blockchain không đồng nhất được gọi là “parachains”. Polkadot parachains là các blockchain thế hệ tiếp theo vượt ra ngoài giới hạn của các mạng kế thừa. Họ là một hệ sinh thái đa dạng của các nền tảng, cộng đồng và nền kinh tế độc lập đang thay đổi cách chúng ta giao tiếp trực tuyến.

Parachains trên Kusama hoạt động khá giống với các Parachains trên Polkadot vì Kusama được xây dựng để bắt chước hầu hết các tính năng chính của Polkadot.

Đọc thêm về parachains trên Polkadot và Kusama tại đây.

2. Kiến trúc của Polkadot Blockchain

Cái gọi là “Polkadot relay chain” kết nối và bảo mật các parachains, cho phép chúng giao tiếp với các mạng bên ngoài thông qua các cầu nối.

Hãy cùng chúng tôi đi qua từng phần của kiến ​​trúc Polkadot chi tiết hơn bên dưới.

• Polkadot relay chain: Thành phần chịu trách nhiệm về an ninh mạng được chia sẻ, sự đồng thuận và khả năng tương tác chuỗi chéo. Tất cả các parachains đều được hưởng các đặc tính cơ bản của relay chain thông qua kết nối của họ với nó.
• Parachains: Các blockchains độc lập với các token tương ứng và chức năng được tối ưu hóa cho các trường hợp sử dụng cụ thể. Parachains có thể kết nối với relay chain theo một trong hai cách – trả tiền khi bạn di chuyển hoặc thuê một vị trí để kết nối liên tục.
• Bridges: Bộ blockchain chuyên biệt cho phép các phân đoạn Polkadot kết nối và tương tác với các mạng khác, chẳng hạn như Ethereum (ETH) và Bitcoin (BTC).

Kiến trúc Polkadot cho phép người dùng parachain thực hiện các giao dịch nhanh hơn và rẻ hơn. Nó mở đường cho sự phát triển parachain cho phép các nhà phát triển xây dựng các blockchains không truyền thông tin người dùng đến mạng công cộng hoặc yêu cầu nhiều giao dịch.

3. Các cập nhật được thực hiện cho các Polkadot parachains

Polkadot thường xuyên thông báo về việc ra mắt parachain mới, cập nhật dự án và đấu giá parachain thông qua bản tin. Hãy để chúng tôi xem xét những phát triển gần đây nhất được thực hiện đối với Polkadot network

Bridges

Mặc dù Polkadot kết nối liền mạch các parachains trong mạng của nó, nhưng mỗi chuỗi bên ngoài cần tạo các triển khai tùy chỉnh để đạt được cùng một mức độ truy cập.

Trong chuỗi khối chéo, cầu nối cho phép chuyển tài sản sang các chuỗi khối khác. Do đó, các cây cầu ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh tài chính phi tập trung (Decentralized Finance – DeFi). Hầu hết các cây cầu, tuy nhiên, là trông giữ.

Custodial bridges là “trusted bridges” có thể được tập trung hoặc bán phân cấp, xác định quyền quản lý việc trao đổi token và các tài sản khác trên mạng của họ.

Trong các cầu nối, được duy trì thông qua kiến ​​trúc custodial, validators vận hành ví multisig để thực hiện các hoạt động bắc cầu. Mặc dù tập hợp trình xác nhận có thể thay đổi hoặc không đổi và các khóa của nó có thể được hoặc không được giữ trong một vùng bảo mật, nhưng kiến ​​trúc cơ bản vẫn giống nhau.

Tuy nhiên, lưu ý rằng sự xuất hiện gần đây của các vụ hack cầu đã chứng minh rằng việc giữ một honeypot chứa hàng trăm triệu đô la là một rủi ro bảo mật.

Snowfork

Light client bridge này được mệnh danh là “Holy Grail of bridges – Chén thánh của những cây cầu” vì chính blockchain mục tiêu xác nhận liệu người dùng có gửi tiền đến một địa chỉ trên blockchain gốc hay không. Blockchain đích có thể đúc hoặc mở khóa tiền cho người dùng mà không cần dựa vào bên thứ ba để xác minh thông tin. Nhưng cầu khách hàng nhẹ có thể tốn kém vì người dùng phải xác minh các bằng chứng trên dây chuyền, do đó làm tăng chi phí xăng.

Tham gia Snowfork , một cầu nối không tin cậy của Ethereum đã hoạt động trong hai năm qua. Cầu nối sẽ cho phép người dùng di chuyển ETH và các mã thông báo khác một cách đáng tin cậy từ một parachain Polkadot này sang một parachain khác hoặc quay trở lại Ethereum network, rất có thể thông qua Snowfork hub.

Mọi thứ sẽ dựa trên Máy ảo Ethereum (Ethereum Virtual Machine – EVM), vì vậy chúng cũng có thể hoạt động trên các mạng khác. Tuy nhiên, các phiên bản nâng cao hơn sẽ có khả năng truyền bất kỳ loại dữ liệu nào qua các chuỗi. Do đó, các hợp đồng thông minh Ethereum sẽ có thể tương tác với Polkadot.

Tuy nhiên, lưu ý rằng Snowfork vẫn đang được phát triển do sự chậm trễ trong bản đồ đường ban đầu của nó. Những người muốn sử dụng cầu có thể làm như vậy thông qua GitHub.

Custodial bridges under development

Những cây cầu phức tạp vẫn đang trong quá trình phát triển, nhưng một số dự án đã xây dựng những cây cầu trông coi mà người dùng có thể sử dụng trong thời gian chờ đợi. Chúng tôi đã liệt kê ba cây cầu bên dưới.

ChainBridge

ChainBridge là cầu nối được triển khai giữa các chuỗi dựa trên EVM và Substrate. ChainSafe đã tạo ra cây cầu như một giải pháp white-label và sử dụng nó để cung cấp năng lượng cho các cầu nối Ethereum của họ cho các dự án như Centrifuge và Meter.

Astar Network

Astar Network cũng đang làm việc chăm chỉ trên một số cầu nối để trở thành một bridge hub tuyệt vời cho các hệ sinh thái khác. Triển khai đầu tiên của nó là Cosmos (ATOM), cho phép người dùng kết nối nhiều chuỗi để làm việc với nhau đồng thời. Ngoài ra, Astar dự định cuối cùng sẽ liên kết càng nhiều nền tảng với mạng của mình càng tốt.

Interlay

Interlay là một dự án bắc cầu parachain cho Bitcoin. Giống như Snowfork, Interlay không đáng tin cậy nhưng chủ yếu dựa vào việc cung cấp các động lực kinh tế. Và bởi vì Bitcoin không sử dụng hợp đồng thông minh, điều đó có lợi cho người dùng.

4. Công nghệ Substrate của Polkadot

Công nghệ cơ bản của Polkadot là Substrate, một khuôn khổ phát triển giúp người dùng dễ dàng xây dựng một blockchain duy nhất cho một trường hợp sử dụng cụ thể.

Substrate là mô-đun, có thể thích ứng và cho phép người dùng sử dụng các thành phần được tạo sẵn để xây dựng logic kinh doanh cốt lõi trong khi vẫn để khung có thể tùy chỉnh. Do đó, nó nói chung là giảm thiểu các giả định về việc xây dựng một blockchain

Một số tính năng cốt lõi của Substrate là:

Substrate infrastructure

Substrate là một khuôn khổ xây dựng blockchain dựa trên kinh nghiệm của Parity Technologies trong việc xây dựng Ethereum, Bitcoin và các Blockchain doanh nghiệp. Nó cũng được sử dụng để xây dựng relay chain của Polkadot.

Các thành phần chính của Substrate là:

Database

Nền tảng của blockchain là sổ cái được chia sẻ của nó, đòi hỏi phải bảo trì và bảo quản. Substrate không đưa ra bất kỳ giả định nào liên quan đến nội dung hoặc cấu trúc của blockchain.

Lớp cơ sở dữ liệu bên dưới của Substrate sử dụng lưu trữ key-value đơn giản với Patricia Merkle tree đã sửa đổi được xây dựng trên cùng. Cấu trúc độc đáo này cho phép Polkadot xác định xem một mục có trong kho lưu trữ hay không một cách nhanh chóng. Điều này là cần thiết cho các khách hàng nhẹ dựa vào các bằng chứng lưu trữ để cung cấp các tương tác nhẹ nhưng đáng tin cậy với mạng blockchain.

Networking

Giao tiếp trên một blockchain phi tập trung yêu cầu thiết lập một giao thức mạng ngang hàng (Peer-to-Peer – P2P).

Libp2p là một ngăn xếp mạng P2P mô-đun mà người dùng có thể sử dụng cho Substrate. Nó cho phép các blockchains dựa trên Substrate chia sẻ các giao dịch, khối, đồng nghiệp và các chi tiết hệ thống quan trọng khác mà không cần truy cập vào các máy chủ tập trung.

Libp2p là duy nhất vì nó không đưa ra giả định về các giao thức mạng dành riêng cho người dùng phù hợp với triết lý của Substrate. Do đó, người dùng có thể thực hiện các phương tiện vận chuyển thay thế mà không phải lo lắng về các sai lệch tiềm ẩn.

Transaction queue

Người dùng có thể xác định các trạng thái và thay đổi của blockchain bằng cách tập hợp và tổ chức các giao dịch thành các khối. Tuy nhiên, lưu ý rằng thứ tự hoàn thành giao dịch có thể ảnh hưởng đến trạng thái cuối cùng của sổ cái.

Substrate cung cấp cho người dùng quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các giao dịch phụ thuộc vào mạng của họ và các quy trình quản lý hàng đợi. Nó giả định mỗi giao dịch có trọng số và một tập hợp các thẻ điều kiện tiên quyết để tạo đồ thị phụ thuộc. Các đồ thị phụ thuộc đơn giản nhất là dạng tuyến tính, nhưng người dùng có thể tạo các đồ thị khác phức tạp hơn.

Consensus

Một blockchain network có thể đạt được sự đồng thuận về các bản cập nhật được thực hiện cho chuỗi theo nhiều cách khác nhau. Theo truyền thống, các động cơ đồng thuận được liên kết chặt chẽ với phần còn lại của Blockchain.

Mặt khác, Substrate đã đi rất lâu để thiết lập một lớp đồng thuận mà người dùng có thể dễ dàng thay đổi trong quá trình phát triển. Nó được thiết kế để sự đồng thuận vẫn có thể được hoán đổi nóng ngay cả khi chuỗi đã hoạt động.

Nhiều công cụ đồng thuận được tích hợp vào Substrate, bao gồm cả những công cụ thuộc sở hữu của Proof-of-work (PoW), Aura (Authority Round) và Polkadot. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng động cơ của Polkadot khác vì nó tách biệt quy trình sản xuất khối khỏi quy trình hoàn thiện khối.

5. Cập nhật dữ liệu và indexing liên quan đến Substrate

Các dự án indexing như The Graph là rất cần thiết vì các nút blockchain không thể lấy dữ liệu cũ một cách trực tiếp và hiệu quả. Hơn nữa, nếu một cái gì đó là bất biến, cách duy nhất để lấy nó một lần và lưu trữ nó ở định dạng dễ tiếp cận hơn là tạo một index.

Các dự án và nền tảng dữ liệu yêu cầu lập chỉ mục hoạt động với nhau.

Ví dụ: thay vì cố gắng truy vấn blockchain và tạo hệ thống lưu trữ độc lập, các nền tảng dữ liệu có thể đơn giản thực hiện các truy vấn hiệu quả thông qua các dự án indexing.

SubQuery

SubQuery (SQT) là một dự án indexing hoạt động giống như The Graph. Nó có một tập hợp indexers do chủ sở hữu SQT token bầu chọn. Để sử dụng ứng dụng, người dùng cần SQT tokens để thanh toán cho các truy vấn. Indexer trích xuất và sắp xếp dữ liệu blockchain, cho phép người dùng thực hiện các truy vấn trên SubQuery nhanh hơn so với truy vấn trực tiếp vào blockchain.

Không giống như The Graph, SubQuery không có người quản lý tạo nguồn cấp dữ liệu, thay vào đó, nó sử dụng các hợp đồng đặt hàng làm nguồn dữ liệu.

Subsquid

Subsquid là một dự án indexing Substrate đang diễn ra khác . Mặc dù nó hoạt động trên nguyên tắc cốt lõi giống như phiên bản cũ hơn, nhưng Subsquid mới đã bổ sung thêm các tính năng cho data retrieval layer của nó. Thay vì sử dụng một tập hợp indexer nguyên khối duy nhất, giờ đây nó sử dụng ba tác nhân riêng biệt – indexers, processors và gateways.

Các indexers xử lý tổ chức dữ liệu blockchain, bao gồm hầu hết các công việc. Do đó, chúng thường ở dạng các máy chủ lớn. Trong khi đó, các bộ xử lý thực hiện các truy vấn dữ liệu để chúng có thể là bất kỳ thiết bị nào nhỏ hơn các indexers.

Các smart contract – hợp đồng thông minh có khả năng tự động hóa các tác vụ và lưu trữ các ứng dụng phi tập trung (Decentralized apps – DApps) và mang lại sự tự tin. Do đó, các nhà phát triển DeFi thường xuyên sử dụng chúng để tự động hóa các khoản vay nhanh, khoản vay tiêu chuẩn, staking và các tính năng độc đáo khác. Các nhà phát triển có thể tạo các ứng dụng hợp đồng thông minh bằng cách sử dụng các giao diện đơn giản trên các nền tảng dựa trên blockchain

1. Smart contract – hợp đồng thông minh là gì ?

Smart contract – hợp đồng thông minh là một lớp công nghệ blockchain mang tính đột phá cho phép người dùng giao tiếp và giao dịch với nhau thông qua một “người trung gian robot”. Hợp đồng thông minh có thể được coi là một đống mã tự thực thi có thể thực hiện một số hoạt động nhất định mà nếu không sẽ phải thực hiện thủ công.

Vì vậy, ý nghĩa của hợp đồng thông minh là gì? Họ đưa ra yếu tố về sự không tin cậy mà các blockchain yêu cầu. Bạn có thể dựa vào một người không quen biết để theo dõi một giao dịch trực tuyến không? Rõ ràng là không.

Hơn nữa, các smart contract – hợp đồng thông minh có khả năng tự động hóa các tác vụ và lưu trữ các ứng dụng phi tập trung (Decentralized apps – DApps) và mang lại sự tự tin. Do đó, các nhà phát triển DeFi thường xuyên sử dụng chúng để tự động hóa các khoản vay nhanh, khoản vay tiêu chuẩn, staking và các tính năng độc đáo khác

Các nhà phát triển có thể tạo các ứng dụng hợp đồng thông minh bằng cách sử dụng các giao diện đơn giản trên các nền tảng dựa trên blockchain. Nhiều nền tảng blockchain hiện tại có khả năng hỗ trợ các hợp đồng thông minh. Bài viết này sẽ giới thiệu và phân tích năm nền tảng hợp đồng thông minh nổi bật nhất: Ethereum, Hyperledger Fabric, Corda, Stellar và Rootstock cũng như xem xét mức độ phổ biến và sự trưởng thành về kỹ thuật của chúng trong cộng đồng đang phát triển.

2. Các nền tảng phát triển Smart contract

Năm nền tảng hợp đồng thông minh phổ biến nhất như Ethereum, Hyperledger Fabric, Corda, Stellar và Rootstock, được thảo luận trong phần này.

Ethereum là gì ?

Ethereum là một nền tảng phi tập trung cho phép các smart contract – hợp đồng thông minh được thực thi. Trái ngược với hệ thống tập lệnh hoàn chỉnh Turing của Bitcoin, Ethereum đã tạo ra các ngôn ngữ hoàn chỉnh Turing như Serpent, Solidity, Low-level Lisp-like Language (LLL) và Mutan để phục vụ các ứng dụng của người dùng không phải tiền điện tử.

Ethereum chuyển đổi các hợp đồng thông minh Solidity, Serpent, LLL và Mutan thành mã máy, sau đó được tải vào máy ảo Ethereum (Ethereum Virtual Machine – EVM) và thực thi. Mặt khác, hợp đồng thông minh Ethereum có định dạng dữ liệu dựa trên tài khoản, trong đó mỗi người tham gia được công nhận bởi ví kỹ thuật số của họ.

Ethereum, giống như Bitcoin, sử dụng cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc (Proof-of-Work – PoW) , rất tốn kém về mặt tính toán. Tuy nhiên, Ethereum sẽ sớm chuyển từ PoW sang bằng chứng cổ phần (Proof-of-Stake – PoS). Đây luôn là mục đích, vì nó là một thành phần thiết yếu trong kế hoạch phát triển Ethereum của cộng đồng thông qua các bản nâng cấp Eth2 . Để thưởng cho các thợ đào chi phí giải quyết vấn đề, Ether (ETH) được sử dụng thay vì Bitcoin (BTC). Nói cách khác, gas hoạt động như một khoản phí nội bộ để hoàn thành một giao dịch nhằm bù đắp cho giá trị biến động của ETH.

Một cách không chính thức, tổng chi phí của một giao dịch có thể được ước tính bằng cách sử dụng công thức: gas limit*gas price (trong đó gas limit là lượng gas tối đa có thể được sử dụng để tạo ra một khối và gas price là chi phí của một đơn vị gas (bằng ETH) )

Người dùng có thể chi tiêu số lượng gas khác nhau để giao dịch của họ được xác nhận sớm hay muộn (tức là một lượng gas lớn dẫn đến việc xác nhận nhanh chóng). Bởi vì PoW đòi hỏi tính toán cao, nó có thể tiêu tốn rất nhiều sức mạnh cho các công việc khai thác khối vô nghĩa. Nó được mong đợi nếu quá trình khai thác được sử dụng cho các hoạt động có giá trị, chẳng hạn như hỗ trợ các câu đố toán học và thực hiện các nhiệm vụ học máy.

Hyperledger Fabric là gì ?

Hyperledger Fabric là một công nghệ sổ cái phân tán cũng có thể được sử dụng để chạy các hợp đồng thông minh. Không giống như Ethereum, sử dụng máy ảo (Virtual Machines – VMs) để chạy các hợp đồng thông minh (ví dụ: EVM), hợp đồng thông minh Hyperledger Fabric sử dụng một vùng chứa Docker để chạy mã. Không giống như máy ảo, vùng chứa có thể cho phép các ứng dụng hợp đồng thông minh với chi phí giảm mà không ảnh hưởng đến sự cô lập (tức là các ứng dụng trong một vùng chứa đang chạy trên cùng một hệ điều hành).

Quỹ Linux giám sát dự án Hyperledger Fabric. Tuy nhiên, họ đã nhận được một khoản đầu tư đáng kể từ IBM. Trong mọi trường hợp, một số bạn có thể quen với nó như là IBM blockchain. Fabric cho phép các ngôn ngữ lập trình cấp cao truyền thống như Java và Go thay vì xây dựng các ngôn ngữ smart contract – hợp đồng thông minh Ethereum (hay còn gọi là Golang).

Ngoài ra, Fabric đã hoàn thành Turing và mô hình dữ liệu mà Fabric sử dụng là cặp khóa-giá trị (mô tả giá trị và giá trị).

Ví dụ cho các cặp khóa-giá trị như sau: “car”: “Mercedes.” Ở đây, chiếc xe là chìa khóa, và Mercedes là giá trị.

Mạng lưới blockchain của Fabric được cấp phép (tư nhân hoặc tập đoàn) – Permissioned (private or consortium) vì nó cung cấp các ứng dụng doanh nghiệp rộng rãi. Cơ quan cấp chứng chỉ (Certificate Authorities – CA) phải phê duyệt người dùng trước khi tham gia mạng. Nhiều loại CA cùng tồn tại trong mạng vì các trách nhiệm khác nhau được thực hiện.

Ví dụ: cơ quan cấp chứng chỉ đăng ký cho phép người dùng đăng ký với các blockchains. Ngoài ra, người dùng phải tìm kiếm chứng chỉ giao dịch từ cơ quan cấp chứng chỉ giao dịch sau khi đăng ký. Trong mạng lưới blockchain được cấp phép, có thể nhanh chóng đạt được sự đồng thuận.

Corda là gì ?

Không giống như Ethereum, có nhiều mục đích sử dụng, Corda tập trung vào các ứng dụng tiền tệ kỹ thuật số. Đó là một nền tảng sổ cái phân tán để lưu trữ và xử lý dữ liệu tài sản kỹ thuật số từ quá khứ. Nhưng, Corda có hỗ trợ hợp đồng thông minh không? Các hợp đồng thông minh Corda hoạt động trên Máy ảo Java (Java Virtual Machine – JVM) và sử dụng các ngôn ngữ lập trình cấp cao như Java và Kotlin. Trong khi đó, để cho phép xác minh, Corda là Turing chưa hoàn thiện. Hơn nữa, mô hình dữ liệu của Corda là một cách tiếp cận dựa trên giao dịch.

Corda thường được sử dụng để kích hoạt các nền tảng tư nhân, trong đó các doanh nghiệp tạo mạng của họ để trao đổi tài sản kỹ thuật số một cách an toàn. Sự đồng thuận có thể đạt được nhanh chóng trên các nền tảng blockchain riêng tư. Thuật toán đồng thuận trong Corda là Raft.

Raft là một crash-fault-tolerant (CFT) hoạt động trên cơ sở “leader and follower”, với một nút lãnh đạo được bầu chọn (trên mỗi kênh) và những người theo dõi sẽ lặp lại các quyết định của nó. CFT bổ sung một lớp mạnh mẽ cho giao thức, cho phép thuật toán tiếp tục quá trình và thiết lập thỏa thuận ngay cả khi các thành phần riêng lẻ không thành công.

Lựa chọn người lãnh đạo, sao chép nhật ký và đảm bảo an toàn là tất cả những cách để tạo ra sự đồng thuận trong Raft. Corda sử dụng hệ thống nhắn tin point-to-point thay vì truyền phát trên toàn thế giới trong các blockchain. Người nhận tin nhắn và thông tin cụ thể được truyền đi phải do người dùng chỉ định.

Stellar là gì ?

Stellar là một nền tảng chuyên biệt cho các ứng dụng tiền kỹ thuật số, tương tự như Corda. Stellar là một loại tiền điện tử đơn giản và dễ tiếp cận hơn Ethereum. Mặt khác, Stellar có thể hỗ trợ nhiều loại ngôn ngữ, bao gồm Python, JavaScript, Golang và PHP. Nhưng liệu Stellar có hợp đồng thông minh không?

Có, Stellar hỗ trợ các hợp đồng thông minh, nhưng các hợp đồng Stellar không phải là Turing hoàn chỉnh, vậy một hợp đồng thông minh Stellar được tạo ra như thế nào? Hợp đồng thông minh Stellar là một tập hợp các giao dịch được kết nối và thực hiện bằng cách sử dụng các ràng buộc khác nhau và được thiết kế để gửi, lưu trữ và giao dịch giá trị.

Multisignature – một khái niệm yêu cầu chữ ký của nhiều bên để ký kết các giao dịch bắt nguồn từ một tài khoản – và Batching/Atomicity – khái niệm kết hợp nhiều thao tác trong một giao dịch – là hai ví dụ về các hạn chế đối với hợp đồng thông minh Stellar. Tính nguyên tử là lời hứa rằng nếu một hoạt động trong chuỗi không thành công, phần còn lại của giao dịch sẽ vẫn hoạt động.

Stellar, giống như Fabric, thực thi mã chương trình trên các vùng chứa Docker, dẫn đến chi phí thấp hơn. Ví dụ, chi phí thực hiện của một giao dịch tại Stellar chỉ là $0,0000002, gần như không đáng kể. Hơn nữa, trung bình một giao dịch trong Stellar mất khoảng 5 giây để hoàn thành, so với 3,5 phút trong Ethereum.

Do đó, Stellar là một nền tảng tuyệt vời cho các ứng dụng tiền kỹ thuật số. Stellar, giống như Ethereum, sử dụng phương pháp dựa trên tài khoản làm mô hình dữ liệu của nó. Giao thức đồng thuận Stellar (Stellar Consensus Protocol – SCP) là thuật toán đồng thuận của công ty. SCP cho phép các bên thỏa thuận mà không cần dựa vào một hệ thống khép kín để theo dõi các giao dịch tài chính. Vì Stellar được ủy quyền nên việc đạt được sự đồng thuận rất đơn giản.

Rootstock – RSK là gì ?

RSK hoạt động dựa trên Bitcoin và cho phép xử lý giao dịch nhanh hơn.

Ví dụ: RSK có thể xác nhận một giao dịch trong vòng chưa đầy 20 giây. Trong khi đó, RSK tương thích với Ethereum (ví dụ: sử dụng Solidity để thực hiện các hợp đồng). Các hợp đồng thông minh Rootstock cũng đã hoàn thành Turing. RSK cũng tạo ra các máy tính ảo để chạy các hợp đồng thông minh. Mô hình dữ liệu của RSK cũng dựa trên tài khoản, mặc dù RSK là một hệ thống blockchain công khai.

RSK đã tạo ra một cơ chế đồng thuận dựa trên PoW và triển khai nó một cách gọn nhẹ, giảm thiểu chi phí. RSK, giống như Corda và Stellar, được thiết kế để cho phép các ứng dụng chủ yếu là tiền kỹ thuật số.

RSK có giá trị ở chỗ nó an toàn hơn đáng kể so với các hệ thống không dựa trên blockchain vì nó được xây dựng trên nền tảng của Bitcoin. Tuy nhiên, nó có thể gây thêm căng thẳng cho Blockchain Bitcoin. RSK cần tìm ra cách khắc phục tình trạng này.

3. So sánh các nền tảng Smart contract

Các khía cạnh chính của các nền tảng Smart contract – hợp đồng thông minh nêu trên được giải thích trong phần này.

Execution environment (Môi trường thực thi)

EVM được sử dụng để thực hiện các hợp đồng Ethereum. Máy ảo JVM và RSK lần lượt được sử dụng bởi Corda và Rootstock. Mặt khác, Fabric và Stellar thực hiện các hợp đồng thông minh trên đầu các vùng chứa Docker, giảm chi phí trong khi vẫn ảnh hưởng đến việc phân tách ứng dụng.

Turing completeness

Ethereum, Fabric và RSK đều có hợp đồng thông minh hoàn chỉnh Turing; tuy nhiên, Corda và Stellar có các hợp đồng thông minh không hoàn chỉnh Turing. Các hợp đồng hoàn chỉnh Turing thường biểu đạt hơn các hợp đồng không hoàn chỉnh Turing. Tuy nhiên, tính hoàn chỉnh của Turing làm tăng khả năng các lỗi phần mềm trở nên dễ bị tấn công bởi các cuộc tấn công ác ý.

Applications of smart contracts (Các ứng dụng của hợp đồng thông minh)

Không giống như Corda, Stellar và RSK chỉ hỗ trợ tiền kỹ thuật số, trong khi Ethereum và Fabric cung cấp nhiều ứng dụng hơn, bao gồm tiền kỹ thuật số, quản lý tài sản kỹ thuật số, đầu tư vốn, chính phủ và nền kinh tế chia sẻ. Corda, Stellar, RSK và con cháu của chúng có thể hỗ trợ nhiều mục đích sử dụng chung hơn trong tương lai.

Supported languages (Các ngôn ngữ được hỗ trợ)

Ethereum hỗ trợ các ngôn ngữ lập trình dành riêng cho Ethereum là Solidity, Serpent và Mutan. Vải và Golang hiện được hỗ trợ, trong khi Corda sử dụng Java và Kotlin. Python, Javascript, Golang và PHP chỉ là một vài ngôn ngữ mà Stellar có thể hỗ trợ. RSK sử dụng Solidity làm ngôn ngữ hợp đồng của nó để có thể tương tác với Ethereum.

Permission

Ethereum và RSK là các nền tảng hợp đồng thông minh công khai (tức là không được phép), có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể tham gia mạng bất kỳ lúc nào. Ngược lại, Corda và Hyperledger là những nền tảng riêng tư mà chỉ những người dùng đã được xác thực mới có thể truy cập. Stellar là một chuỗi khối liên hợp bao gồm nhiều lĩnh vực công ty và nằm giữa các public và private blockchains (hoặc các organizations).

Consensus algorithms (Các thuật toán đồng thuận)

PoW được Ethereum và RSK sử dụng để xác thực độ tin cậy của khối tương tự như giải pháp của một vấn đề khó tính toán (ví dụ: một câu đố). Phần lớn các thuật toán đồng thuận PoW đòi hỏi tính toán cao.

Fabric lựa chọn cơ chế đồng thuận Practical Byzantine Fault Tolerance (PBFT), bao gồm nhiều vòng bỏ phiếu giữa các nút đã xác thực để đạt được quyết định. Do đó, PBFT chuyên sâu về mạng. Thay vì một hệ thống toàn cầu, Corda sử dụng một cơ chế đồng thuận cơ bản được gọi là Raft để đạt được sự đồng thuận giữa các lĩnh vực khác nhau ở cấp độ các giao dịch riêng lẻ. Mặt khác, Stellar thực hiện một kỹ thuật đồng thuận đơn giản được gọi là SCP để đạt được sự đồng thuận.

Data model (Mô hình dữ liệu)

Tương tự như Bitcoin, Corda sử dụng cơ chế đầu ra giao dịch chưa sử dụng (Unspent Transaction Output – UTXO). Mỗi khoản thanh toán trong mô hình UTXO phải đề cập đến giao dịch chưa được sử dụng trước đó làm đầu vào. Giao dịch đã nêu sau đó được hoàn tất. Đối với các giao dịch chưa được chi tiêu mới, các điều chỉnh sẽ được thực hiện.

Ngược lại, các mô hình dựa trên tài khoản được sử dụng bởi Ethereum, Stellar và RSK. Trong các mô hình dựa trên tài khoản, số dư của một địa chỉ được ghi lại trực tiếp thay vì tính toán tất cả các số tiền giao dịch chưa sử dụng. Fabric sử dụng khái niệm khóa-giá trị trong đó dữ liệu được lưu trữ trong các chuỗi khối dưới dạng các cặp key-value

Đặc điểm của các nền tảng hợp đồng thông minh nêu trên được tóm tắt trong bảng dưới đây.

4. Tại sao việc phát triển Smart contract lại quan trọng đối với các công ty?

Một trong những vấn đề quan trọng nhất mà các công ty phải đối mặt là sự thiếu tin tưởng khi giao dịch với bên thứ ba. Các tổ chức hành động thận trọng và dành nhiều thời gian và tiền bạc cho các tổ chức trung gian trong khi giải quyết các thỏa thuận do thiếu sự tin cậy và minh bạch.

Khi các điều kiện hợp đồng có thể được nhìn thấy công khai, hợp đồng thông minh có thể giúp đỡ bằng cách loại bỏ các bên trung gian. Sử dụng công nghệ blockchain, các hợp đồng này làm tăng sự tin cậy và minh bạch giữa hai bên. Ngoài ra, họ có thể tạo ra các hợp đồng bất biến và có thể truy cập được.

Hợp đồng thông minh là một công nghệ mới có thể thúc đẩy hiệu quả trong nhiều ngành khác nhau. Khi công nghệ được cải thiện, nhiều doanh nghiệp sẽ sử dụng nó để cắt giảm chi phí và tạo điều kiện cho các giao dịch nhanh chóng và an toàn. Khi các chi tiết thỏa thuận có thể được nhìn thấy công khai và kỹ thuật số, các hợp đồng thông minh có thể đảm nhận vị trí của các tác nhân trung gian các thỏa thuận. Ví dụ, hợp đồng thông minh có thể thay thế luật sư trong các quy trình pháp lý dựa vào sơ đồ truyền thống, tài sản, thủ tục dân sự, bằng chứng hoặc phân tích hợp đồng bằng cách tự động hóa các hoạt động tốn nhiều công sức.

Việc hoàn thiện hợp đồng vì các bên trung gian và các thủ tục giấy tờ liên quan đến các hợp đồng điển hình rất tốn thời gian. Tuy nhiên, hợp đồng thông minh có thể được ký kết nhanh chóng hơn vì chúng không yêu cầu người trung gian. Ngoài ra, vì hợp đồng thông minh được viết bằng mã máy tính, ít bên sẽ mắc lỗi thủ công hơn trong suốt quá trình soạn thảo hợp đồng.

Hơn nữa, công nghệ blockchain giúp các giao dịch an toàn hơn vì cấu trúc phi tập trung của nó. Ví dụ: nếu tin tặc muốn thay đổi số lượng đô la trong một giao dịch, họ cần phải kiểm soát ít nhất một nửa sức mạnh tính toán của blockchain. Mặc dù công nghệ này không làm cho hệ thống không thể xâm nhập, nhưng nó làm cho quy trình trở nên khó khăn hơn.

Theo các thuật toán, Bitcoin mới được tạo ra và được trao cho những người dùng máy tính giải quyết các thử thách toán học được chỉ định trước. Các vấn đề toán học đề cập đến một hàm băm (hash), là một số thập lục phân có 64 chữ số nhỏ hơn hoặc bằng hàm băm mục tiêu. Vì vậy, Bitcoin chỉ đơn giản là một số, chẳng hạn như 12345.

1. Khái niệm về Bitcoin

Theo white paper đã mô tả Bitcoin ( BTC ) là một “hệ thống tiền điện tử ngang hàng”. Nhưng, Bitcoin đến từ đâu?

Theo các thuật toán, Bitcoin mới được tạo ra và được trao cho những người dùng máy tính giải quyết các thử thách toán học được chỉ định trước. Các vấn đề toán học đề cập đến một hàm băm (hash), là một số thập lục phân có 64 chữ số nhỏ hơn hoặc bằng hàm băm mục tiêu. Vì vậy, Bitcoin chỉ đơn giản là một số, chẳng hạn như 12345.

Để minh họa, giả sử cô Rose lấy tờ 1$ từ ví của mình có số G6607081974P. Không có dự luật nào khác mang số G6607081974P, vì Hệ thống Dự trữ Liên bang (Federal Reserve System) ở Hoa Kỳ hoạt động ở mức năng lực tối thiểu.

Vì số tiền này có mệnh giá 1$ nên cô Rose có thể dùng nó để mua một tách cà phê.

Bây giờ, giả sử hai người đồng ý rằng hóa đơn R7607081974P thực sự trị giá 4.000$. Sự khác biệt duy nhất giữa Bitcoin No.12345 và $1 Bill số R7607081974P là tờ $1 có sự tồn tại vật chất và mệnh giá có giá trị tương đương. Mặt khác, Bitcoin không có giá trị nội tại và chỉ đơn giản là một con số. Con số có thể có giá trị do hai người đồng ý, nhưng bản thân nó không có giá trị. Do đó, Bitcoin được tạo ra bởi một nhóm cá nhân chơi trò chơi đoán số.

Vì vậy, điểm đầu tiên khi chơi trò chơi này là gì? Trò chơi có ý nghĩa quan trọng vì nó là một kỹ thuật hỗ trợ xác minh và bảo mật lịch sử giao dịch của mạng Bitcoin. Bất kỳ ai muốn đóng góp các giao dịch mới vào mạng trước tiên phải chơi và giành chiến thắng trong một trò chơi đòi hỏi sức mạnh tính toán. Do đó, kẻ tấn công sẽ gặp khó khăn và tốn kém trong việc gây ra bất kỳ thiệt hại nào cho hệ thống mạng.

2. Bitcoin được hỗ trợ bởi cái gì và Bitcoin hoạt động như thế nào?

Không giống như các loại tiền tệ truyền thống, Bitcoin không được phát hành bởi ngân hàng trung ương cũng như không được chính phủ hậu thuẫn. Do đó, tỷ lệ lạm phát, chính sách tiền tệ và các chỉ số tăng trưởng kinh tế ảnh hưởng truyền thống đến giá trị tiền tệ không áp dụng cho Bitcoin.

Bitcoin dựa trên một blockchain, là một sổ cái kỹ thuật số phân tán. Blockchain là một khối dữ liệu được liên kết tạo thành từ các đơn vị được gọi là khối chứa thông tin về mỗi giao dịch, chẳng hạn như người mua và người bán, ngày giờ, tổng giá trị và mã nhận dạng duy nhất cho mỗi sàn giao dịch. Các mục nhập được kết nối theo trình tự thời gian, tạo thành một chuỗi khối kỹ thuật số.

Khi một khối được tải lên blockchain, nó sẽ có sẵn cho bất kỳ ai nhìn vào nó, do đó hoạt động như một bản ghi công khai cho các giao dịch tiền điện tử. Blockchain được phân cấp, có nghĩa là một thực thể duy nhất không kiểm soát nó. Chuỗi khối kỹ thuật số tương tự như Google Doc mà bất kỳ ai cũng có thể chỉnh sửa. Nó không thuộc sở hữu của bất kỳ ai, nhưng bất kỳ ai có liên kết đều có thể đóng góp vào nó. Khi các cá nhân khác nhau thực hiện thay đổi đối với nó, bản sao của bạn cũng được cập nhật.

Mặc dù ý tưởng về việc mọi người đều có thể chỉnh sửa chuỗi khối có vẻ không an toàn, nhưng đó chính xác là điều khiến Bitcoin trở nên đáng tin cậy và an toàn. Để được đưa vào Bitcoin blockchain, một khối giao dịch phải được xác thực bởi phần lớn các thợ đào Bitcoin.

Các mã duy nhất được sử dụng để xác định ví và giao dịch của người dùng phải tuân theo mẫu mã hóa chính xác. Vì những mã duy nhất này là những số dài ngẫu nhiên nên việc làm giả chúng là vô cùng khó khăn. Tính ngẫu nhiên thống kê của các mã xác minh blockchain cần thiết cho mỗi giao dịch giảm thiểu đáng kể khả năng giao dịch Bitcoin gian lận được thực hiện bởi bất kỳ ai được kết nối với mạng.

3. Tại sao Bitcoin được tạo ra ?

Trong suốt thế kỷ 19 và 20, nhiều loại tiền tệ phổ biến nhất trên thế giới có thể chuyển đổi thành một lượng cố định bằng vàng hoặc các kim loại quý khác. Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia đã từ bỏ chế độ bản vị vàng trong khoảng thời gian từ những năm 1920 đến những năm 1970, một phần do nguồn tài trợ cho hai cuộc chiến tranh thế giới và việc sản xuất vàng toàn cầu không thể theo kịp với sự phát triển kinh tế.

Hơn nữa, các vật có giá trị vật chất như vàng và bạc trước đây được giao dịch để lấy hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, vì tài sản vật chất cồng kềnh dễ mang theo và dễ bị mất và mất cắp, các ngân hàng đã giữ lại chúng cho người dùng, tạo ra các ghi chú xác nhận tài sản ngân hàng của người dùng.

Người dùng dựa vào các ngân hàng để duy trì giá trị của đồng tiền và bảo vệ tiền của họ. Tuy nhiên, từ năm 2008 đến năm 2009, một số ngân hàng và các tổ chức tài chính khác đã thất bại trên toàn thế giới và các chính phủ phải cứu trợ họ với chi phí của người nộp thuế.

Sự thất bại của các ngân hàng (với tư cách là người bảo vệ các quỹ đại chúng) cho thấy hệ thống tài chính hiện đại có thể mong manh như thế nào và sự cần thiết phải phân cấp các dịch vụ tài chính để nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Do đó, Bitcoin được coi là phản ứng đối với cuộc Đại khủng hoảng tài chính và sự phụ thuộc của thế giới tài chính vào các ngân hàng làm trung gian giao dịch tài chính.

Satoshi Nakamoto có khái niệm loại bỏ các ngân hàng khỏi các giao dịch tài chính và thay thế chúng bằng hệ thống thanh toán ngang hàng (Peer-to-Peer – P2P) không yêu cầu xác nhận của bên thứ ba, loại bỏ nhu cầu các ngân hàng phải tạo điều kiện cho mọi giao dịch. Blockchain, một sổ cái dựa trên mạng, là cách Bitcoin và các loại tiền điện tử khác phát triển lòng tin. Vậy, Bitcoin được tạo ra khi nào?

Khi khối đầu tiên, được gọi là khối gốc, được khai thác vào ngày 3/1/2009, blockchain chính thức ra mắt. Một tuần sau, giao dịch thử nghiệm đầu tiên diễn ra. Blockchain Bitcoin chỉ có sẵn cho những người khai thác xác nhận các giao dịch Bitcoin trong vài tháng đầu tiên nó tồn tại.

Bitcoin không có giá trị tiền tệ thực sự vào thời điểm này. Các thợ mỏ – những cỗ máy giải quyết các vấn đề toán học phức tạp để khám phá Bitcoin mới và xác minh rằng các giao dịch Bitcoin hiện có là hợp lệ và chính xác – sẽ trao đổi Bitcoin để mua vui.

Giao dịch kinh tế đầu tiên mất hơn một năm để hoàn thành, khi một người đàn ông ở Florida đồng ý giao hai chiếc pizza Papa John’s trị giá 25$ với giá 10.000 Bitcoin vào ngày 22/5/2010. Kể từ đó, ngày này đã được kỷ niệm là Bitcoin Pizza Day .

Giá hoặc giá trị trong thế giới thực ban đầu của Bitcoin được đặt ở mức 4 BTC mỗi xu do giao dịch này. Quản lý chuỗi cung ứng, lập kế hoạch tài nguyên doanh nghiệp chéo, hậu cần, kinh doanh năng lượng, các tổ chức tự trị phi tập trung (Decentralized Autonomous Organizations – DAOs) và nhiều ứng dụng khác hiện đang được khám phá với Bitcoin.

4. Bitcoin được tạo ra khi nào ?

Bitcoin được tạo ra sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 thông qua một sách trắng được viết bởi một tổ chức có biệt danh hoặc một nhóm người tên là Satoshi Nakamoto. Cuộc khủng hoảng đóng vai trò là động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của Bitcoin. Hướng dẫn này nhằm mục đích cung cấp một cái nhìn sơ lược về Bitcoin đã tồn tại được bao lâu, ai là người bắt đầu tạo ra Bitcoin và Bitcoin được sử dụng để làm gì?

Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007 và 2008 – thường được gọi là cuộc khủng hoảng thế chấp dưới chuẩn – là một sự kiện toàn cầu dẫn đến sự suy giảm đáng kể tính thanh khoản trên các thị trường tài chính toàn cầu (bắt đầu ở Hoa Kỳ) do sự sụp đổ của thị trường nhà ở.

Khi thế giới chìm trong cuộc suy thoái toàn cầu do đầu cơ quá mức trên thị trường tài chính và các ngân hàng mạo hiểm hàng triệu đô la tiền gửi của người gửi tiền, sách trắng đã đặt cơ sở cho tiền kỹ thuật số đầy đủ chức năng đầu tiên dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (Distributed Ledger Technology – DLT) được gọi là chuỗi khối. Vậy, Bitcoin là gì và nó hoạt động như thế nào?

Sách trắng về Bitcoin là tài liệu đầu tiên nêu ra các nguyên tắc cơ bản của hệ thống thanh toán điện tử ngang hàng (P2P) không tin cậy được bảo mật bằng mật mã về cơ bản được thiết kế để chống kiểm duyệt và minh bạch, đồng thời lấy lại quyền lực tài chính cho các cá nhân.

Bitcoin là tiền kỹ thuật số, còn được gọi là tiền điện tử, hoạt động độc lập với bất kỳ cơ quan trung ương nào. Tiền điện tử là một phương tiện trao đổi kỹ thuật số đảm bảo an toàn và xác minh các giao dịch bằng cách sử dụng mã hóa. Mã hóa đề cập đến một phương pháp chuyển đổi văn bản thuần túy thành một văn bản vô nghĩa hoặc văn bản ngẫu nhiên được gọi là bản mã. Việc nghiên cứu các kỹ thuật truyền thông an toàn cho phép chỉ người gửi và người nhận thông điệp dự định đọc nội dung của nó được gọi là mật mã.

Bitcoin được tạo ra như một sự thay thế cho các loại tiền tệ fiat hiện có mà cuối cùng có thể được công nhận là một loại tiền tệ toàn cầu. Ngày nay, các loại tiền tệ fiat như bảng Anh và đô la Mỹ là những loại tiền được sử dụng rộng rãi nhất trên toàn cầu. Tiền tệ Fiat được kiểm soát bởi chính phủ quốc gia về cung cấp và tạo ra và được hỗ trợ bởi sự tin tưởng và niềm tin vào chính phủ đó.

Tuy nhiên, Bitcoin sử dụng công nghệ ngang hàng để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch giữa các bên tin rằng tài sản được chuyển có giá trị nội tại. P2P đề cập đến việc trao đổi trực tiếp tài sản, như Bitcoin, giữa các cá nhân mà không có sự can thiệp của cơ quan trung ương.

5. Bitcoin được làm bằng gì: Khóa công khai và riêng tư trong Bitcoin

Về cơ bản, Bitcoin là một hệ thống mật mã khóa công khai tự trị tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi giá trị kỹ thuật số giữa các đồng nghiệp thông qua một chuỗi các giao dịch được ký kỹ thuật số, thay vì tin nhắn. Quy trình cơ bản của một giao dịch Bitcoin giống với quy trình của một loạt các thông điệp được mã hóa được tìm thấy trong một sơ đồ của mật mã khóa công khai và chữ ký số.

Để bảo vệ dữ liệu khỏi bị truy cập hoặc sử dụng trái phép, mật mã khóa công khai sử dụng một cặp khóa để mã hóa và giải mã. Chữ ký điện tử là một chữ ký điện tử sử dụng một thuật toán toán học để xác minh tính hợp lệ và tính toàn vẹn của một thông điệp kỹ thuật số. Do đó, Bitcoin là một chuỗi các chữ ký điện tử.

Mỗi chủ sở hữu gửi Bitcoin cho người tiếp theo bằng cách ký điện tử vào một mã băm của giao dịch trước đó và khóa công khai của chủ sở hữu tiếp theo, sau đó gắn chúng vào phần cuối của đồng tiền. Chuỗi quyền sở hữu có thể được xác nhận bởi người nhận tiền bằng cách xác minh chữ ký.

Người dùng phải có quyền truy cập vào các khóa công khai và riêng tư được liên kết để chuyển số lượng Bitcoin cần thiết. Trong khi đề cập đến ai đó sở hữu Bitcoin, điều đó thực sự có nghĩa là họ có quyền truy cập vào một cặp khóa bao gồm khóa công khai và khóa riêng tư.

Khóa công khai đề cập đến địa chỉ mà một số Bitcoin trước đây đã được truyền đến. Khóa riêng tư duy nhất đi kèm (mật khẩu) cho phép Bitcoin được gửi đi nơi khác sau khi được gửi đến khóa công khai ở trên (địa chỉ).

Địa chỉ bitcoin, còn được gọi là khóa công khai, là các chuỗi chữ cái và số được tạo ngẫu nhiên hoạt động tương tự như địa chỉ email hoặc tên người dùng trên trang web truyền thông xã hội. Chúng ở chế độ công khai, như tên của nó, vì vậy người dùng có thể chia sẻ chúng với những người khác một cách an toàn. Trên thực tế, nếu người dùng muốn bất kỳ ai gửi Bitcoin cho họ, họ phải cung cấp cho họ địa chỉ Bitcoin của họ.

Khóa cá nhân được tạo thành từ một tập hợp các chữ cái và số khác nhau được tạo ra một cách ngẫu nhiên. Khóa cá nhân phải được giữ bí mật, giống như mật khẩu cho email hoặc các dịch vụ khác. Không bao giờ đưa khóa cá nhân của bạn cho người mà bạn không hoàn toàn tin tưởng để không ăn cắp của bạn.

Địa chỉ Bitcoin có thể được so sánh với một két sắt minh bạch. Những người khác có thể nhìn thấy những gì bên trong, nhưng chỉ chủ sở hữu khóa cá nhân mới có thể mở két và lấy tiền.

Transaction inputs (đầu vào) và outputs (đầu ra)

Mặc dù việc xử lý từng đồng tiền riêng lẻ là điều có thể tưởng tượng được, nhưng việc thực hiện một giao dịch riêng biệt cho từng xu trong một lần chuyển sẽ không thuận tiện. Các giao dịch có nhiều đầu vào và đầu ra để cho phép giá trị được phân chia và hợp nhất.

Thông thường, sẽ có một đầu vào duy nhất từ ​​một giao dịch quan trọng hơn trước đó hoặc nhiều đầu vào kết hợp số tiền ít hơn với nhiều nhất hai đầu ra: một cho khoản thanh toán và một để trả lại bất kỳ thay đổi nào cho người gửi.

Bây giờ, hãy tưởng tượng rằng Romeo muốn gửi cho Juliet 1 BTC. Anh ta hoàn thành điều này bằng cách ký một tin nhắn có chứa thông tin cụ thể về giao dịch bằng khóa cá nhân của mình. Nội dung sau sẽ được bao gồm trong thông báo này phải được phát tới mạng:

Inputs (đầu vào): Đầu vào chứa thông tin chi tiết về Bitcoin đã được chuyển đến địa chỉ của Romeo trước đây. Hãy xem xét trường hợp Romeo nhận 0,7 BTC từ Alice và 0,7 BTC từ Bob. Bây giờ, để truyền 1 BTC cho Juliet, có thể có hai đầu vào: một đầu vào 0,7 BTC từ Alice và một đầu vào 0,7 BTC từ Bob.

Số tiền: Số tiền Romeo muốn gửi là 1 BTC.

Kết quả Outputs (đầu ra): Đầu ra ban đầu là 1,4 BTC đến địa chỉ công khai của Juliet (0,7 BTC + 0,7 BTC). Đầu ra thứ hai là 0,4 BTC được trả lại cho Romeo dưới dạng “change”.

Truyền phát dữ liệu và xác nhận qua mạng lưới

Romeo sẽ phát giao dịch dự định của mình tới mạng Bitcoin thông qua phần mềm ví của anh ấy trong ví dụ trên. Các đầu vào (tức là (các) địa chỉ mà Romeo trước đây đã lấy được Bitcoin mà anh ta tuyên bố sở hữu) được xác minh bởi một nhóm thành viên mạng cụ thể được gọi là “thợ đào”.

Những người khai thác cũng tạo ra một khối bằng cách kết hợp danh sách các giao dịch bổ sung được phát vào mạng cùng thời điểm với của Mark. Bất kỳ người khai thác nào đã hoàn thành bằng chứng công việc (Proof-of-Work – PoW), đều có thể đề xuất thêm một khối mới vào chuỗi hoặc “kết nối” với nó bằng cách tham chiếu khối trước đó. Mạng sau đó được thông báo về khối mới.

Những người tham gia mạng khác (các nút) sẽ chuyển nó tới nếu họ đồng ý rằng đó là một khối hợp lệ (tức là, các giao dịch mà nó chứa đáp ứng tất cả các yêu cầu giao thức và tham chiếu đầy đủ đến khối trước đó). Khi đề xuất khối tiếp theo, một người khai thác khác cuối cùng sẽ xây dựng trên nó bằng cách coi nó là khối trước đó. Người khai thác tiếp theo sẽ “xác minh” bất kỳ giao dịch nào đã được thêm vào khối cuối cùng. Số lượng xác nhận cho giao dịch của Romeo tăng lên khi các khối được thêm vào chuỗi.

6. Khai thác Bitcoin là gì và nó hoạt động như thế nào ?

Quá trình thêm các giao dịch mới vào Blockchain Bitcoin được gọi là khai thác Bitcoin. Đó là một công việc khó khăn. Các thợ đào Bitcoin sử dụng kỹ thuật PoW, trong đó các máy tính cạnh tranh để giải các bài toán toán xác thực các giao dịch.

Nói chung, những người khai thác cố gắng tạo ra một số thập lục phân gồm 64 chữ số, được gọi là băm (hash), nhỏ hơn hoặc bằng băm mục tiêu (target hash). Tỷ lệ băm (hash rate) của Bitcoin cho biết số lượng băm ước tính được tạo bởi những người khai thác đang cố gắng giải quyết khối Bitcoin hiện tại hoặc bất kỳ khối nhất định nào.

Tỷ lệ băm (hash rate) của Bitcoin được đo bằng Hashes trên giây hoặc H/s. Người khai thác cần tốc độ băm cao, được đo bằng megahashes mỗi giây (MH/s), gigahashes trên giây (GH/s) và terahashes trên giây (TH/s), để khai thác thành công.

Mã Bitcoin thưởng cho những người khai thác thêm Bitcoin để khuyến khích họ tiếp tục chạy đua để giải các câu đố và duy trì toàn bộ hệ thống. Đây là cách các giao dịch blockchain mới được thêm vào hệ thống.

Điều quan trọng cần lưu ý là tỷ lệ băm Bitcoin không liên quan đến tốc độ mà mỗi khối được giải quyết. Giá trị độ khó khai thác Bitcoin (được điều chỉnh lên hoặc xuống ở mỗi khối) đảm bảo các khối được giải quyết vào một khung thời gian cố định được gọi là thời gian khối.

Khai thác bitcoin ít sinh lời hơn đáng kể so với trước đây, khiến việc bù đắp chi phí gia tăng liên quan đến việc có được sức mạnh tính toán và vận hành nó bằng cách sử dụng hết điện càng trở nên khó khăn hơn.

Khi hệ thống này được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 2009, các thợ đào sẽ nhận được một con tem mỗi khi họ nhận được số lượng Bitcoin cao hơn hiện tại. Phần thưởng khối giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối (khoảng bốn năm một lần).

Ví dụ: một khối Bitcoin trị giá 50 BTC khi nó được khai thác lần đầu vào năm 2009. Con số này đã giảm xuống còn 25 BTC vào năm 2012. Đến năm 2016, nó lại bị cắt giảm một nửa ở mức 12,5 BTC. Phần thưởng lại giảm xuống vào ngày 11 tháng 5 năm 2020 xuống còn 6,25 BTC.

Khi số lượng giao dịch tăng lên, số tiền mà thợ đào được trả cho mỗi con tem sẽ giảm xuống. Vào năm 2140, dự kiến ​​rằng tất cả Bitcoin sẽ được phát hành vào lưu thông, khiến các thợ đào không còn lựa chọn nào khác ngoài việc dựa vào phí giao dịch để kiếm lợi nhuận từ việc xác thực mạng.

7. Ví Bitcoin là gì và nó hoạt động như thế nào ?

Ví Bitcoin là một ví kỹ thuật số có thể lưu trữ Bitcoin và các loại tiền điện tử khác như Ethereum ( ETH ). Ví Bitcoin (hoặc bất kỳ ví tiền điện tử nào) là một ví kỹ thuật số lưu trữ khóa mã hóa cấp quyền truy cập vào địa chỉ công khai BTC và cho phép giao dịch. Có năm loại ví Bitcoin : di động, web, máy tính để bàn, phần cứng và giấy.

Ví bitcoin không chỉ lưu trữ tiền kỹ thuật số của bạn mà còn bảo vệ chúng bằng một khóa cá nhân duy nhất mà chỉ bạn và bất kỳ người nào khác mà bạn cung cấp mã mới có thể truy cập. Ví tiền điện tử cho phép bạn lưu trữ, gửi và nhận các loại tiền và mã thông báo khác nhau. Một số xử lý các giao dịch cơ bản, trong khi những người khác bao gồm quyền truy cập tích hợp vào các ứng dụng phi tập trung dựa trên blockchain hoặc DApp.

Khi bạn tạo ví Bitcoin, bạn sẽ được cấp một khóa riêng tư và một khóa công khai được liên kết với ví của bạn. Khi bạn tạo ví Bitcoin, bạn sẽ được cấp một khóa riêng tư và một khóa công khai được liên kết với ví của bạn.

Khóa công khai có thể so sánh với một địa chỉ email ở chỗ nó có thể được chia sẻ với bất kỳ ai. Khi ví của bạn được tạo, khóa công khai sẽ được tạo mà bạn có thể chia sẻ với bất kỳ ai để nhận tiền.

Khóa riêng là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Nó giống với mật khẩu của bạn ở chỗ không nên hack và không nên chia sẻ với bất kỳ ai. Thay vào đó, bạn chi tiêu tiền của mình bằng cách sử dụng khóa riêng tư này. Nếu ai đó có quyền truy cập vào khóa cá nhân của bạn, rất có thể tài khoản của bạn sẽ bị tấn công và bạn sẽ mất tất cả các khoản tiền gửi tiền điện tử của mình.

8. Bitcoin ẩn danh như thế nào ?

Bitcoin thường được gọi là “ẩn danh” vì nó có thể được gửi và nhận mà không tiết lộ bất kỳ thông tin nhận dạng cá nhân nào. Tuy nhiên, việc có được sự ẩn danh hợp lý với BTC có thể khó khăn và việc ẩn danh hoàn toàn có thể không đạt được.

Gửi và nhận Bitcoin tương tự như viết thư ẩn danh. Nếu bút danh của tác giả từng được liên kết với danh tính của họ, thì mọi thứ họ đã từng viết dưới tên đó cũng sẽ được liên kết với họ.

Bút danh của bạn là địa chỉ mà bạn nhận Bitcoin bằng Bitcoin. Mọi giao dịch liên quan đến địa chỉ đều được ghi lại trong blockchain mọi lúc. Mọi giao dịch sẽ được liên kết với bạn nếu địa chỉ của bạn khớp với danh tính của bạn. Do đó, Bitcoin chỉ là bút danh chứ không phải ẩn danh.

9. Ưu điểm và nhược điểm của Bitcoin

Ưu điểm

Không có chính phủ nào kiểm soát mạng Bitcoin. Mỗi người chơi tham gia vào mạng Bitcoin sẽ tự động đảm bảo hoạt động của giao thức. Người dùng bitcoin có quyền kiểm soát thông tin cá nhân và dữ liệu tài chính của họ nhiều hơn đáng kể so với người dùng tiền tệ fiat và các hình thức thanh toán kỹ thuật số khác như thẻ tín dụng, so với các cơ sở hạ tầng tài chính truyền thống. Họ cũng phải đối mặt với ít rủi ro bị đánh cắp danh tính hơn so với người dùng tiền tệ fiat và các hình thức thanh toán kỹ thuật số khác như thẻ tín dụng.

Khi những kẻ lừa đảo có được quyền truy cập vào đủ thông tin về danh tính của một người như tên, địa chỉ hiện tại hoặc trước đây, hoặc ngày sinh của họ, chúng sẽ thực hiện hành vi đánh cắp danh tính. Nguy cơ bị đánh cắp danh tính trong khi sử dụng tiền điện tử là thấp do các khóa cá nhân mật mã, ẩn danh tính của người dùng đằng sau địa chỉ ví Bitcoin có thể xem công khai.

Tỷ lệ băm mạng của Bitcoin, là thước đo sức mạnh máy tính tổng hợp liên quan đến việc xác thực các giao dịch trên chuỗi khối Bitcoin tại bất kỳ thời điểm nào, liên tục phá vỡ các kỷ lục.

Rất may, an ninh mạng cao hơn đã được thiết lập khi chuỗi khối Bitcoin trở nên linh hoạt hơn trước khả năng bị tấn công 51%, đảm bảo rằng sự thật được chia sẻ của sổ cái blockchain được bảo vệ, nhưng mối đe dọa của một cuộc tấn công 51% luôn có thể xảy ra. Khi một hoặc nhiều người khai thác giành quyền kiểm soát hơn 50% sức mạnh khai thác, sức mạnh tính toán hoặc tỷ lệ băm của mạng, một cuộc tấn công 51% phần trăm sẽ xảy ra. Nếu thành công, các thợ mỏ phụ trách sẽ kiểm soát hiệu quả mạng lưới và một số giao dịch trên đó.

Một cuộc tấn công 51% sẽ cho phép các thợ đào ngăn các giao dịch mới được ghi lại, cấm các giao dịch được xác thực hoặc hoàn thành, thay đổi thứ tự giao dịch, hạn chế các thợ đào khác khai thác tiền hoặc mã thông báo trong mạng và đảo ngược các giao dịch để chi tiêu gấp đôi tiền.

Ví dụ: tình huống chi tiêu gấp đôi sẽ cho phép các thợ đào thanh toán cho một thứ gì đó bằng tiền điện tử và sau đó đảo ngược giao dịch sau đó. Điều đó có nghĩa là các thợ đào giữ bất kỳ thứ gì họ đã mua, cũng như tiền điện tử được sử dụng trong giao dịch, do đó, giao dịch với người bán. Tuy nhiên, khi một chuỗi khối phát triển về quy mô, thì việc những kẻ khai thác lừa đảo tấn công nó sẽ trở nên khó khăn hơn. Mặt khác, các mạng nhỏ hơn có thể dễ bị tấn công khối hơn.

Nhược điểm

Các chính phủ có thể cố gắng hạn chế, điều chỉnh hoặc cấm sử dụng và bán Bitcoin, như một số khu vực pháp lý đã làm trước đây. Hơn nữa, sự biến động của Bitcoin luôn được cập nhật, đó là lý do quan trọng để tránh chấp nhận Bitcoin như một hình thức thanh toán đối với nhiều nhà giao dịch vì họ sợ giá giảm. Thật không may, Bitcoin vẫn đang được sử dụng để thanh toán các hoạt động bất hợp pháp và rửa tiền. Mặt khác, các cơ quan bí mật trên khắp thế giới đang tăng cường khả năng an ninh mạng và chống tội phạm tiền điện tử.

Không phải lúc nào các giao dịch Bitcoin cũng không thể đảo ngược được. Trong trường hợp bị tấn công, giao dịch giả mạo hoặc trao đổi sản phẩm gian lận, nó có thể nhanh chóng trở thành một vấn đề lớn.

Theo một nguyên tắc cơ bản của tài chính hiện đại thì bất cứ thứ gì điện tử cũng phải có thể đảo ngược. Nếu Bitcoin thực sự là internet được áp dụng cho tiền, nó cũng sẽ có nút “quay lại”. Chỉ có thể ngăn chặn gian lận mà không có nút hoàn tác / quay lại. Tuy nhiên, gian lận có thể được phát hiện và giảm thiểu với tùy chọn hoàn tác khi nhận ra rằng có điều gì đó đáng ngờ đã xảy ra và sửa chữa nó.

Ngược lại, trong trường hợp trộm BTC, kẻ trộm cần khóa cá nhân để lấy số Bitcoin trị giá một triệu đô la từ một công ty. Vì việc chuyển số dư BTC là không thể thay đổi được, vì không có cách nào để lấy lại nếu tin tặc đánh cắp Bitcoin. Ngoài ra, mật khẩu của ví Bitcoin không thể khôi phục được – nếu người dùng quên mật khẩu của mình, số tiền trong ví của họ sẽ vô giá trị.

10. Tương lai của Bitcoin

Mười năm tới có thể rất quan trọng đối với sự phát triển của Bitcoin. Ngoài các cuộc cách mạng tài chính, có một số khía cạnh về môi trường của Bitcoin mà các nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý. Hiện tại, tiền điện tử đang bị giằng co giữa việc trở thành một kho lưu trữ giá trị và một phương tiện giao dịch.

Mặc dù các chính phủ trên toàn thế giới như Nhật Bản đã công nhận nó là một phương tiện thanh toán khả thi cho hàng hóa, các nhà đầu tư tổ chức vẫn muốn tham gia vào hành động và thu lợi nhuận từ sự biến động trong giá cả của nó.

Tuy nhiên, các vấn đề về mở rộng quy mô và bảo mật đã ngăn cả hai sự kiện trở thành một phương tiện trao đổi hoàn hảo. Ngoài ra, những lo ngại về an ninh, lưu ký và hiệu quả sử dụng vốn vẫn là một thách thức cần được giải quyết.

Trong xã hội 4.0 ngày nay, Bitcoin đã vượt ngoài mong đợi của các nhà đầu tư kỳ cựu khi mang lại lợi nhuận 96,2% kể từ khi nó ra mắt lần đầu tiên vào tháng 1 năm 2009, có nghĩa là nếu bạn tặng bitcoin cho người thân ở bất kỳ thời điểm nào trong 12 năm qua thì họ có thể đang sở hữu hàng triệu USD ngay bây giờ. Với vốn hóa và sức tăng trưởng mạnh mẽ, không có gì lạ khi 1/10 người Mỹ cho biết rằng họ đã lên kế hoạch tặng bitcoin và các loại tiền điện tử khác cho gia đình và bạn bè của họ vào Giáng sinh năm ngoái. Vì vậy, làm thế nào để bạn gửi và tặng tiền ảo như một món quà cho người thân hoặc bạn bè?

Cách tặng bitcoin và tiền điện tử làm quà Giáng sinh

Mặc dù ban đầu việc giao dịch bằng tiền điện tử có vẻ khó khăn đối với một số người, nhưng toàn bộ quá trình thực sự đơn giản hơn nhiều so với những gì bạn nghĩ. Điều đầu tiên bạn cần làm là quyết định loại tiền điện tử nào bạn muốn gửi tặng. Đối với việc tặng quà cho người chưa hiểu rõ về thị trường tiền số, bạn tốt nhất nên tặng bitcoin hoặc một trong những đồng tiền hàng đầu vì hầu hết các nền tảng giao dịch đều hỗ trợ các đồng tiền số phổ biến.

Đối với những đồng tiền ảo ít phổ biến và ít nổi tiếng, bạn nên sử dụng một nền tảng xếp hạng vốn hóa thị trường như Coingecko hoặc Coinmarketcap . Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng những loại tiền điện tử này có thể không có sẵn trên nhiều ứng dụng và sàn giao dịch được liệt kê trong hướng dẫn dưới đây.

Khi bạn đã xác định được (các) tài sản tiền số nào bạn muốn gửi, bạn sẽ cần tìm một sàn giao dịch, môi giới hoặc ứng dụng di động để mua nó.

1. Ứng dụng trên di động

Đối với việc tặng tiền điện tử cho những người mới vào thị trường, người tặng có thể dùng các ứng dụng trên điện thoại vì ít rào cản pháp lí và cũng có thể dễ dàng cài đặt trên điện thoại người khác, ví dụ như trường hợp của CashApp.

• CashApp: CashApp là một ứng dụng di động có trụ sở tại Hoa Kỳ, gần đây đã ra mắt tính năng tặng bitcoin và cổ phiếu trên nền tảng của mình. Sự khác biệt chính khiến dịch vụ này trở nên nổi bật so với các đối thủ cạnh tranh khác được liệt kê bên dưới là vì người dùng CashApp không bắt buộc phải mua bitcoin trước khi gửi. Họ có thể chỉ cần gửi giá trị tương đương USD cho người nhận. Tuy nhiên, có vẻ như chỉ có bitcoin mới được hỗ trợ dịch vụ đặc biệt này.
  

  

• Revolut: Ngân hàng nhỏ có trụ sở tại Vương quốc Anh, đồng thời cũng là một ứng dụng ngân hàng di động, nơi mà người dùng có thể mua và gửi hơn 53 loại tiền điện tử khác nhau cho nhau. Tuy nhiên, người dùng Revolut không thể gửi tiền điện tử đã mua bằng dịch vụ thị trường của Revolut ngoài nền tảng cho người dùng không có tài khoản của ngân hàng này. Nói cách khác thì, tiền ảo chỉ được giao dịch trong nội bộ những người có cùng tài khoàn ngân hàng này.
  

  

• Coinbase: Coinbase tự hào tính năng trao đổi và quyên tặng tiền ảo của mình, nơi người dùng có thể gửi cho nhau các thẻ quà tặng kỹ thuật số có chứa tài sản kỹ thuật số. Tất cả những gì bạn cần làm là nhập email của người nhận và Coinbase sẽ hướng dẫn họ thông qua quá trình đăng ký tài khoản. Bạn sẽ cần phải thiết lập trước tài khoản Coinbase của mình để truy cập dịch vụ này và chỉ có năm loại tiền điện tử được hỗ trợ trên ứng dụng này- bitcoin, litecoin, ether, stellar lumen và bitcoin cash.
  

  

• Robin Hood: Robinhood cũng đã tham gia vào xu hướng giao dịch tiền ảo như quà tặng, đội ngũ phát triển đã nhanh chóng cho ra mắt “Chương trình quà tặng tiền điện tử Robinhood nội bộ (RCGP)”. Điều này hoạt động theo cách tương tự như các ứng dụng khác và yêu cầu cả người gửi và người nhận phải có tài khoản Robinhood trước khi thực hiện giao dịch. Ở giai đoạn này, RCGP có thể áp dụng cho tất cả các khách hàng ở các tiểu bang Nevada và Hawaii. Tuy nhiên, vẫn có nhiều tranh cãi xung quanh vấn đề bảo mật của ứng dụng này. Vào ngày 11/2021, Robinhood đã bị hacker tấn công và làm rò rỉ hàng triệu thông tin của khách hàng.
  

  

Hiện nay, Cả PayPal và Venmo đều không cho phép khách hàng gửi tiền điện tử cho người dùng khác. Tuy nhiên, nó đã được tuyên bố rằng các dịch vụ này sẽ sớm được thực hiện trong tương lai không xa.

2. Sàn giao dịch trao đổi tiền điện tử

Trao đổi tiền điện tử là các nền tảng giao dịch cho phép bạn mua nhiều loại tiền điện tử khác nhau bằng cách sử dụng các tùy chọn tiền tệ fiat (đô la Mỹ, bảng Anh, euro, v.v.) hoặc các loại tiền điện tử khác. Một số sàn giao dịch hướng tới các nhà giao dịch có kinh nghiệm hơn, trong khi những sàn khác giúp việc mua tiền điện tử dễ tiếp cận hơn nhiều đối với những người mới.

Binance và FTX cả hai đều là ví dụ về các sàn giao dịch tiền điện tử phổ biến phù hợp với người dùng tiền số có kinh nghiệm. Để bắt đầu sử dụng các nền tảng này, bạn sẽ cần tạo tài khoản, nạp tiền bằng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng hoặc chuyển khoản ngân hàng và hoàn thành các thủ tục cần thiết.

Coinbase là một ví dụ về sàn giao dịch tiền điện tử hàng đầu giúp việc mua tài sản kỹ thuật số trở nên dễ dàng đối với người dùng lần đầu tiên. Thực hiện theo các quy trình tương tự ở trên, người dùng có thể liên kết tài khoản ngân hàng hoặc thẻ của họ để mua bitcoin, ethereum và một loạt tài sản phổ biến khác một cách liền mạch. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là lựa chọn tài sản có sẵn trên Coinbase nhỏ hơn nhiều so với những tài sản được cung cấp bởi Binance và FTX.

Với điều kiện người nhận đã có ví tiền điện tử, bạn có thể gửi tài sản kỹ thuật số trực tiếp cho họ. Có hai điều cần lưu ý khi làm điều này:

• Bạn sẽ cần một lượng tiền điện tử dự phòng để trang trải mọi khoản phí giao dịch. Tùy thuộc vào lượng token bạn định gửi cũng và mức độ tắc nghẽn của nó tại thời điểm gửi, sẽ xác định phí bạn phải trả. Khi rút tiền điện tử từ tài khoản trao đổi của bạn, nền tảng sẽ tự động liệt kê các tùy chọn có sẵn cho bạn.
• Như đã đề cập ở trên, một số token được hỗ trợ trên nhiều blockchain. Ví dụ: tether (USDT) có thể được gửi dưới dạng mã thông báo dựa trên ERC20, TRC20 hoặc OMNI. Trong một số trường hợp, việc gửi sai loại token đến một ví nhất định có thể dẫn đến mất hoàn toàn tiền, vì vậy, cần kiểm tra kỹ lại token mà ví của người nhận hỗ trợ trước.

3. Thẻ quà tặng

Binance là ví dụ hàng đầu về một nền tảng cung cấp cho người dùng một cách đơn giản để gửi và nhận tiền điện tử thông qua thẻ quà tặng kỹ thuật số . Theo trang web chính thức của Binance hướng dẫn tạo thẻ quà tặng bao gồm:

• Chuyển tiền điện tử từ “Ví giao ngay” của bạn sang “Ví Funding”.
• Nhập đồng tiền ảo bạn muốn gửi cùng với số lượng.
• Nhập địa chỉ email của người nhận.
• Xác nhận giao dịch bằng cách nhập mã xác thực hai yếu tố (2FA) của bạn.

Sau khi thẻ quà tặng được gửi, người nhận sẽ cần đổi thẻ quà tặng bằng cách nhập mã được cung cấp. Và người nhận sẽ cần phải có tài khoản Binance để đổi các loại quà tặng tiền điện tử này.

Tặng NFT đang là xu hướng

Với việc các NFT ngày càng trở nên phổ biếnchẳng thua kém gì tiền điện tử, bạn có thể muốn phổ biến món quà là những con mèo sưu tập kỹ thuật số hoặc JPEG của khỉ hút thuốc để trở thành món hời đầu tư

Quá trình này tương tự như gửi tiền điện tử từ sàn giao dịch đến ví của một người, nhưng thay vì sử dụng sàn giao dịch tiền điện tử, bạn sẽ phải thao tác trên thị trường NFT.

Nếu bạn đang có kế hoạch mua một NFT cụ thể, bạn sẽ cần nghiên cứu thị trường NFT vì một số NFT chỉ tương thích với Blockchain nhất định.

Nếu bạn chỉ quan tâm đến việc chọn ngẫu nhiên một NFT nào đó để mua tặng người thân và bạn bè thì OpenSea là thị trường NFT phổ biến nhất hiện nay. Nó được xây dựng trên nền tảng của chuỗi khối Ethereum, có nghĩa là bạn sẽ cần thiết lập một dịch vụ ví tiền điện tử tương thích để mua, bán và nhận bất kỳ NFT nào thông qua nền tảng này.

MetaMask là một ví tiền điện tử dựa trên Ethereum hàng đầu nằm trong các trình duyệt trang web của bạn, chẳng hạn như Chrome hoặc Firefox và hoạt động liền mạch với tất cả các dịch vụ dựa trên Ethereum, bao gồm cả OpenSea. Tuy nhiên, bạn sẽ cần nạp tiền vào ví của mình bằng một trong ba loại tiền điện tử được hỗ trợ để mua NFT mà bạn muốn tặng cho ai đó.

• Bao bọc ethereum (WETH): Phiên bản ERC20 của ether.
• Dai (DAI): Một stablecoin được xây dựng trên Ethereum.
• Đồng USD (USDC): Một loại tiền ổn định được hỗ trợ bởi fiat được phát hành bởi Centre Consortium; quan hệ đối tác giữa Coinbase và Circle.

Khi bạn đã mua NFT thành công, bạn có thể gửi nó qua trang web OpenSea hoặc từ ví MetaMask của mình. Trong OpenSea, cho nó vào bộ sưu tập của bạn. Ở góc trên cùng bên phải, bạn sẽ thấy biểu tượng hiện tại có nội dung “chuyển” khi bạn di chuột qua. Từ đó, chỉ cần dán địa chỉ nhận của người nhận và thanh toán phí giao dịch.

Từ MetaMask, nhấp vào tab NFT bên cạnh tab “Token”, tìm NFT được lưu trữ trong ví của bạn và nhấp vào nút “gửi” ở đầu cửa sổ. Cuối cùng, hãy làm theo quy trình tương tự đã nêu ở trên và NFT của bạn sẽ được chuyển đến địa chỉ mới.

Tùy thuộc vào dung lượng và tình trạng tắc nghẽn mạng, phí và thời gian giao dịch có thể khác nhau.

Sau khi nền tảng dữ liệu CRM HubSpot bị vi phạm dữ liệu nhắm vào dữ liệu của công ty Bitcoin, khách hàng đang tự hỏi liệu họ có gặp rủi ro hay không.

Vi phạm dữ liệu HubSpot

Bạn chắc chắn đã thấy tin tức gần đây về vụ vi phạm dữ liệu HubSpot nhắm vào các công ty Bitcoin và tiền điện tử và có thể tự hỏi tất cả điều đó có nghĩa là gì. Mặc dù đây không phải là lần đầu tiên và sẽ không phải là lần vi phạm dữ liệu cuối cùng trong ngành này, nhưng việc rò rỉ dữ liệu của trình quản lý quan hệ khách hàng (CRM) đặt ra một mối đe dọa nghiêm trọng và duy nhất mà bạn, với tư cách là người dùng và Bitcoiner, phải nhận thức được.

Là một người đã làm việc chuyên sâu với tư cách là quản trị viên cấp cao của HubSpot, thiết kế hệ thống nội bộ và quản lý đội bán hàng và tiếp thị sử dụng các công cụ này trong hơn bảy năm, tôi muốn hỏi bạn về tình trạng hiện tại của vi phạm như tôi thấy, và tiếp điều này có ý nghĩa gì đối với bạn với tư cách là một khách hàng trong không gian này và bạn có thể làm gì với nó.

Hầu hết mọi người không hiểu sức mạnh của CRM. Ở mức tối thiểu, những công cụ này cho phép các công ty thu thập, sắp xếp và quản lý khách hàng đến (và dữ liệu của họ) theo cách cung cấp trải nghiệm người dùng tốt nhất. Ở mức tối đa, các công cụ này có khả năng giám sát web ở mức độ cực cao cũng như dự đoán và phân đoạn người dùng dựa trên AI.

Mặc dù HubSpot đã xuất bản một bản tóm tắt về những gì đã xảy ra trong thời gian rò rỉ ở đây. Tôi muốn giải thích điều này có nghĩa là gì theo quan điểm của tôi với tư cách là Quản trị viên cấp cao của HubSpot và đối với người có dữ liệu có khả năng nằm trong một trong khoảng 30 cơ sở dữ liệu bị xâm phạm.

Điều gì đã xảy ra trong vụ vi phạm dữ liệu HubSpot và dữ liệu nào có thể bị xâm phạm

1. HubSpot có cấp truy cập được gọi là “quản trị viên cấp cao” ở cả bên trong và bên ngoài của nền tảng của nó
2. Một người nào đó trong nội bộ HubSpot, với quyền truy cập cấp quản trị viên, đã bị xâm phạm tài khoản của họ
3. Quyền truy cập nội bộ của Quản trị viên cấp cao cho phép ai đó chuyển giữa các tài khoản công ty và xuất danh sách liên hệ (và có thể là tất cả dữ liệu CRM được liên kết)
4. Người dùng trái phép đã xuất danh sách liên hệ và các loại thông tin thuộc về các công ty bitcoin và tiền điện tử, bao gồm NYDIG, Swan và BlockFi.

Mặc dù đúng là dữ liệu tài chính không được lưu trữ trong CRM, nhưng bạn nên biết rằng dữ liệu liên quan đến người dùng của các công ty này và hành vi của họ được đăng nhập trong CRM. Điều này đặt người dùng vào một vị trí duy nhất bị nhắm mục tiêu trong các cuộc tấn công kỹ thuật xã hội.

Sau đây là một vài ví dụ về các loại dữ liệu có thể dễ dàng được lưu trữ trong hệ thống CRM và có thể đã được xuất trong vụ vi phạm dữ liệu gần đây:

• Các địa chỉ IP
• Lịch sử email với các đại diện tại các công ty được liên kết và bất kỳ thông báo hoặc ghi chú nào mà các đại diện đó có về khách hàng và tài khoản của họ
• Hành vi duyệt của khách hàng trên các trang web của công ty được liên kết
• Địa chỉ gửi thư và / hoặc địa chỉ giao hàng
• Khách hàng được đặc trưng như thế nào trong nội bộ công ty (“người mua lớn”, “cá voi”, “liên hệ quy mô trung bình”, “người dùng nhỏ”, v.v.)
• Giá trị tài chính của khách hàng cá nhân đối với công ty
• Bất kỳ và tất cả các giao dịch mà khách hàng đã thực hiện với các công ty bị xâm phạm và mọi giá trị liên quan, thương lượng qua email hoặc liên hệ
• Vé trợ giúp hoặc yêu cầu mà khách hàng đã đăng nhập với các công ty bị xâm phạm

Khi dữ liệu được xuất từ ​​CRM, nó thường có định dạng cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn. Điều này có thể có hình dạng của một tệp .csv hoặc .xls thông thường. Do đó, việc di chuyển dữ liệu từ CRM này sang CRM tiếp theo thường dễ dàng như xuất, tải lên lại và gắn thẻ các tiêu đề dữ liệu thích hợp, chẳng hạn như họ, tên, địa chỉ, v.v. Mong rằng tình huống này sẽ diễn ra nhanh chóng.

Ai đó có thể làm gì dữ liệu của ai đã bị xâm phạm?

May mắn thay, có vẻ như dữ liệu tài chính đã không bị xâm phạm trong vụ vi phạm gần đây này, tuy nhiên, việc mất dữ liệu hành vi và cá nhân của người dùng là rất nghiêm trọng. Ít nhất, bạn sẽ bị nhắm mục tiêu với các cuộc tấn công lừa đảo trực tuyến và thư rác trong tương lai. Nếu một kẻ xấu muốn thực hiện một cuộc tấn công kỹ thuật xã hội vào bạn, họ có thể liên hệ với bạn với thông tin cực kỳ cụ thể về tên, vị trí, các dịch vụ được sử dụng và thậm chí cả hành vi của bạn trên các trang web của công ty.

Hãy cảnh giác với bất kỳ ai liên hệ với bạn qua email hoặc điện thoại về sau và đảm bảo rằng bất kỳ và tất cả các đại diện liên hệ với bạn thực sự được liên kết với các công ty mà họ tuyên bố sẽ nói chuyện. Nếu bạn là khách hàng giá trị cao của một công ty bị xâm phạm trong không gian này, tôi khuyên bạn nên liên hệ với đại diện công ty của bạn ngay lập tức để xác minh dữ liệu nào đã bị vi phạm, phân loại nội bộ nào mà công ty có về bạn và bạn có thể làm gì để tăng cường bảo mật trong giao tiếp của mình tiến về phía trước.

Đối với những quản trị viên cấp cao của các công ty sử dụng HubSpot, tôi khuyên bạn nên tắt khả năng hiển thị của nhân viên trong tài khoản của mình và liên hệ với đại diện của bạn để thảo luận thêm về việc xóa các quyền truy cập trên dữ liệu của bạn. Chúng tôi vẫn chưa biết HubSpot sẽ xử lý tình huống đang diễn ra như thế nào và tôi hy vọng hành động đầu tiên là giới hạn nghiêm ngặt những người có “lượt xem” và đặc biệt là “ quyền xuất dữ liệu của công ty.

Nhìn chung, cách hành động tốt nhất cho mọi người trong không gian này là sử dụng các phương pháp hay nhất về quyền riêng tư khi duyệt, mua và giao tiếp trực tuyến. Bài viết ngắn gọn này sẽ không thể đi sâu vào chủ đề đó. Một sự thật đáng tiếc của vũ trụ kỹ thuật số siêu kết nối mà chúng ta đang sống là bất kỳ dữ liệu nào bạn chia sẻ đều có thể và sẽ bị đánh cắp. Hãy cảnh giác và nếu bạn chưa làm vậy, hãy bắt đầu triển khai các phương pháp hay nhất về quyền riêng tư và bảo mật cho tất cả các hành vi cá nhân và trực tuyến của bạn.

Đây là một bài đăng của Robert Warren. Các ý kiến ​​được bày tỏ hoàn toàn là của riêng họ.

Khi tiền điện tử, bitcoin, tài chính phi tập trung (defi) và công nghệ mã thông báo không thể thay thế (NFT) đã trải qua sự phát triển vượt bậc trong năm ngoái, sự quan tâm đến hình xăm tiền điện tử đã tăng lên rất nhiều. Theo một nghiên cứu gần đây được công bố bởi Crypto Head, các tìm kiếm về hình xăm liên quan đến tiền điện tử đã tăng 222% so với năm ngoái.

Nghiên cứu cho thấy mối quan tâm ngày càng tăng đối với hình xăm tiền điện tử và Bitcoin

Một báo cáo được xuất bản bởi tiền điện tử và được chia sẻ với Bitcoin.com News chỉ ra rằng mọi người đã quan tâm nhiều hơn đến việc thực hiện mực in liên quan đến tiền điện tử so với năm ngoái. Nghiên cứu của Crypto Head đã phân tích khối lượng tìm kiếm trên Google và dữ liệu hashtag trên Instagram, cho thấy mức độ quan tâm đến hình xăm tiền điện tử đã tăng 222% trong 12 tháng qua. Theo kết quả nghiên cứu, 1.900 truy vấn liên quan đến cụm từ tìm kiếm “hình xăm tiền điện tử”.

Mặt khác, “hình xăm bitcoin” có 1.600 truy vấn tìm kiếm trong 12 tháng qua và “hình xăm dogecoin” có 700 lượt tìm kiếm. Trong khi đó, tài sản tiền điện tử lớn thứ hai, xét về vốn hóa thị trường, ethereum (ETH ) có số lượng truy vấn liên quan đến hình xăm ít nhất. Ngoài việc tận dụng dữ liệu tìm kiếm của Google, các nhà nghiên cứu của Crypto Head cũng xem xét các chỉ số bắt nguồn từ Instagram.

Kết quả từ báo cáo cho thấy bitcoin (BTC ) Các chủ đề liên quan đến hình xăm đang ngự trị trên ứng dụng mạng xã hội Instagram với 986 bài đăng được tô điểm bằng hashtag “#bitcointattoo.” Khoảng 956 bài đăng trên Instagram có hashtag “#cryptotattoo” trong bài đăng và chỉ có 11 bài đăng có hashtag “#dogecointattoo.” Một lần nữa, hashtag “#ethereumtattoo” là hashtag ít được ghi nhận nhất trên Instagram với tổng cộng chỉ có sáu bài đăng.

Thẻ bắt đầu bằng “#”

Ngoài nghiên cứu được xuất bản bởi Crypto Head, các nền tảng truyền thông xã hội khác như Facebook và Twitter, cho thấy số bài viết với thẻ bắt đầu bằng # “#cryptotattoo.” Hashtag “#bitcointattoo” cũng rất phù hợp trên các nền tảng truyền thông xã hội như Twitter vì một loạt cá nhân có chia sẻ hình ảnh của họ mực theo chủ đề Bitcoin trong vài năm qua.

Chú thích:-Ethereum là một nền tảng điện toán có tính chất phân tán, công cộng, mã nguồn mở dựa trên công nghệ Blockchain. Nó có tính năng hợp đồng thông minh, tạo thuận lợi cho các thỏa thuận hợp đồng trực tuyến.

-Hashtag, được giới thiệu bằng ký hiệu số hoặc ký hiệu băm, #, là một loại thẻ siêu dữ liệu được sử dụng trên các mạng xã hội như Twitter và các dịch vụ blog khác. Nó cho phép người dùng áp dụng tính năng gắn thẻ do người dùng tạo, giúp người dùng khác dễ dàng tìm thấy bài viết/thư có chủ đề hoặc nội dung cụ thể.

Mỗi blockchain là một vũ trụ riêng biệt độc lập, để lấy thông tin từ thế giới thực thì việc yêu cầu tin tưởng một nguồn bên ngoài blockchain để cung cấp thông tin chính xác luôn là một điểm yếu khi nói đến việc lấy thông tin đến từ thế giới bên ngoài. Chainlink Oracle ra đời để giải quyết điều này.

1. Chainlink: Một dự án tiền điện tử xuyên chuỗi

Nếu các blockchains cung cấp cho chúng ta mạng internet kiếm tiền thì họ sẽ cần phải hợp tác với nhau. Tuy nhiên, các loại dữ liệu được chia sẻ bởi các blockchain, cấu trúc liên kết mạng, cơ chế đồng thuận và một loạt các đặc điểm khác rất khác nhau tùy thuộc vào ứng dụng dự định của chúng.

Ví dụ: nếu một công ty hậu cần sử dụng blockchain để theo dõi các lô hàng của họ nhưng không thể giao tiếp với công ty họ sử dụng để thanh toán, điều đó có thể gây ra nhiều vấn đề.

Vấn đề là mỗi blockchain là một vũ trụ riêng biệt độc lập, để lấy thông tin từ thế giới thực thì việc yêu cầu tin tưởng một nguồn bên ngoài blockchain để cung cấp thông tin chính xác luôn là một điểm yếu khi nói đến việc lấy thông tin đến từ thế giới bên ngoài. Vậy giải pháp là gì?

Câu trả lời là Chainlink, là một mạng lưới blockchain phi tập trung cho phép các hợp đồng thông minh giao tiếp an toàn với dữ liệu và dịch vụ trong thế giới thực bên ngoài mạng blockchain. Nhưng tại sao Chainlink lại quan trọng như vậy?

Chainlink rất cần thiết vì nó tăng cường đáng kể khả năng của hợp đồng thông minh bằng cách cho phép truy cập vào dữ liệu bên ngoài chuỗi khối và tính toán ngoài chuỗi trong khi vẫn đảm bảo độ tin cậy và an toàn của công nghệ blockchain.

Nó hoạt động tương tự như một blockchain ở chỗ nó dựa vào oracles (một mạng lưới phi tập trung của các thực thể độc lập) để thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Chainlink cũng tổng hợp dữ liệu đã thu thập để cung cấp một điểm dữ liệu duy nhất (đã được xác thực) cho hợp đồng thông minh để kích hoạt việc thực thi, giảm nguy cơ điểm tập trung bị lỗi.

Các trường hợp sử dụng Chainlink khác nhau bao gồm truy cập lãi suất và định giá tài sản bằng các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi) để tự động hóa việc giải quyết các hợp đồng. Hơn nữa, Chainlink có thể được sử dụng bởi các công ty bảo hiểm để giải quyết các hợp đồng cây trồng theo các thông số như lượng mưa nhiệt độ. Vui lòng đọc về các ứng dụng khác của oracles tại đây.

LINK token

Chainlink ( LINK ) được cung cấp bởi mã thông báo Ethereum có tên là LINK. Mạng này cho phép các hợp đồng thông minh Ethereum kết nối với các nguồn dữ liệu khác, hệ thống thanh toán và giao diện người dùng ứng dụng một cách an toàn.

Hơn nữa, mã thông báo LINK được sử dụng để bồi thường cho các nhà khai thác nút để truy xuất dữ liệu (một cách trung thực) cho các hợp đồng thông minh và tiền gửi mà người tạo hợp đồng yêu cầu. Mã thông báo LINK có chức năng từ tiêu chuẩn mã thông báo ERC-20 (được phát hành trên mạng Ethereum) và là mã thông báo ERC-677 cho phép bao gồm tải trọng dữ liệu trong quá trình chuyển mã thông báo.

Chủ sở hữu phải stake LINK vào một hợp đồng thông minh để trở thành một nút và cung cấp dữ liệu cho các nhà quản trị Chainlink. Điều này đóng vai trò như một biện pháp ngăn chặn hành vi sai trái hoặc gửi dữ liệu giả mạo lên mạng.

2. Chainlink hoạt động như thế nào ?

Người mua và nhà cung cấp dữ liệu là hai bên của Chainlink Network. Hơn nữa, năm loại hợp đồng Chainlink có liên quan đến quá trình này

Trong 5 loại hợp đồng trong Chainlink Network thì ta chia ra 2 loại hợp đồng chính gồm:

• Yêu cầu hợp đồng: Khi một hợp đồng thông minh yêu cầu dữ liệu, quá trình bắt đầu trên một blockchain và một yêu cầu thông tin được gửi đi bởi hợp đồng thông minh đó được gọi là hợp đồng yêu cầu.
• Hợp đồng thỏa thuận mức dịch vụ: Để có được dữ liệu ngoài chuỗi, giao thức Chainlink đăng ký yêu cầu này dưới dạng “sự kiện” và tạo ra một hợp đồng thông minh phù hợp, được gọi là hợp đồng Thỏa thuận mức dịch vụ (SLA) trên blockchain.

Và 3 loại hợp đồng phụ được gọi là hợp đồng Danh tiếng (Reputation Contract), Hợp đồng khớp lệnh (Order-Matching Contract) và hợp đồng Tổng hợp (Aggregating Contract) được tạo bởi hợp đồng SLA.

• Reputation Contract: Hợp đồng danh tiếng Chainlink xác minh tính hợp pháp và lịch sử hoạt động của nhà cung cấp oracle trước khi đánh giá và loại bỏ các nút không đáng tin cậy.
• Order-Matching Contract: Hợp đồng khớp lệnh Chainlink yêu cầu các nút Chainlink, thu thập giá thầu của chúng và đáp ứng yêu cầu bằng cách chọn số lượng và loại nút thích hợp.
• Aggregating Contract: Hợp đồng tổng hợp Chainlink kiểm tra tất cả dữ liệu từ các phép toán đã chọn để lấy và xác minh kết quả.

Các bên nói trên cần thực hiện các bước sau để đáp ứng nhu cầu của nhau:

Tạo hợp đồng SLA để lựa chọn tiên tri:

Người dùng Chainlink tạo hợp đồng SLA chỉ định một nhóm nhu cầu dữ liệu cụ thể. Sau đó, hợp đồng SLA này được sử dụng bởi phần mềm Chainlink để so khớp người dùng với các phép tắc phù hợp nhất có thể cung cấp dữ liệu. Người mua chọn dữ liệu họ muốn và các nhà cung cấp cạnh tranh để cung cấp dữ liệu đó.

Khi đặt giá thầu (trong hợp đồng Khớp lệnh), các nhà cung cấp phải cam kết một phần cổ phần của mã thông báo LINK, có thể bị lấy đi nếu họ xử lý sai. Khi các nhà cung cấp đã được chọn, họ có trách nhiệm đảm bảo rằng các câu trả lời chính xác được thêm vào chuỗi.

Thu thập và xử lý dữ liệu

Các oracles tương tác với các nguồn dữ liệu bên ngoài trong bước này để nhận dữ liệu trong thế giới thực được chỉ định trong Chainlink SLA. Sau đó, các oracles xử lý dữ liệu và cung cấp lại cho người mua thông qua dịch vụ Chainlink.

Tổng hợp và xác minh kết quả

Giai đoạn cuối cùng là cộng các kết quả thu thập dữ liệu của các oracles và trả chúng về một hợp đồng Tổng hợp. Hợp đồng Tổng hợp lấy các điểm dữ liệu, đánh giá tính hợp lệ của chúng và trả lại cho khách hàng một điểm số có trọng số dựa trên tổng của tất cả dữ liệu nhận được.

Chainlink tổng hợp và cân nhắc dữ liệu được cung cấp bằng cách sử dụng hệ thống danh tiếng oracle, hệ thống này có thể xác định độ tin cậy của các nguồn dữ liệu. Các nhà cung cấp dữ liệu được trả tiền cho các dịch vụ trung thực của họ nếu mọi thứ diễn ra theo đúng kế hoạch.

Trong tất cả các giai đoạn trên, LINK đóng vai trò gì? Đối với các dịch vụ được cung cấp bởi các nhà khai thác nút, các hợp đồng thông minh yêu cầu dữ liệu sẽ thanh toán cho họ trong LINK. Nhu cầu về dữ liệu và điều kiện thị trường xác định mức giá phải trả cho các nhà khai thác nút.

3. Staking Chainlink

Các trình xác thực trong Chainlink đóng vai trò là những người thực hiện chuỗi khối, thực hiện một loạt các dịch vụ toàn diện hơn để đổi lấy các mã thông báo LINK. Tuy nhiên, nếu nút không đáp ứng bất kỳ điều kiện nào của hợp đồng thông minh hoặc không hoạt động, nó sẽ ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của ứng dụng phi tập trung (DApps). Trong trường hợp đó, khoản đặt cọc sẽ bị xóa sổ như một khoản tiền phạt vì vi phạm các điều khoản (chặt chém).

Mặt khác, stake trong mạng Chainlink không giống như stake vào các blockchain độc lập khác. Mục tiêu của việc stake trong blockchain là ngăn chặn các cuộc tấn công đồng thuận. Chainlink có một mục tiêu khác liên quan đến stake token là để đảm bảo rằng các báo cáo tiên tri chính xác được gửi đúng thời gian. Ngay cả khi mục tiêu là một hợp đồng thông minh có giá trị tiền tệ đáng kể, một hệ thống stake được thiết kế tốt cho mạng lưới tiên tri sẽ khiến các cuộc tấn công hối lộ không có lợi cho đối thủ.

Tuy nhiên, hiện tại, việc stake chỉ có sẵn cho các nhà khai thác nút của Chainlink. Sau khi có tùy chọn stake mới, bạn sẽ có thể stake LINK của mình. Hiện tại, bạn có thể sử dụng LINK của mình để kiếm tiền thụ động trên các nền tảng DeFi khác bằng cách cho vay. Mặt khác, bạn có thể chuẩn bị cho việc stake Chainlink bằng các bước dưới đây:

4. Chainlink cung cấp các dịch vụ oracle nào khác ?

Chainlink hỗ trợ chức năng ngẫu nhiên có thể xác minh cung cấp trình tạo số ngẫu nhiên công bằng và an toàn cho các ứng dụng hợp đồng thông minh đối với các mã thông báo không thể sử dụng được . Ngoài ra, Giao thức tương tác chuỗi chéo Chainlink (Chainlink Cross-Chain Interoperability Protocol – CCIP) để cho phép người dùng chuyển mã thông báo và gửi tin nhắn qua các chuỗi khối khác nhau cũng được cung cấp bởi giao thức. Đối với hệ sinh thái đa chuỗi, CCIP là một tiêu chuẩn mã nguồn mở.

Hơn nữa, proof-of-reserve (bằng chứng dự trữ) của Chainlink cung cấp cho các hợp đồng thông minh dữ liệu cần thiết để xác định tính chính xác của bất kỳ tài sản trên chuỗi nào được hỗ trợ bởi dự trữ ngoài chuỗi, đảm bảo tính minh bạch từ đầu đến cuối của hệ sinh thái DeFi.

Báo cáo ngoài chuỗi (Off-Chain Reporting – OCR) là gì ?

Sử dụng mạng ngang hàng an toàn, giao thức OCR cho phép các nút kết hợp các quan sát của họ thành một báo cáo ngoài chuỗi duy nhất. Sau đó, một nút duy nhất sẽ gửi một giao dịch đến chuỗi chứa báo cáo tổng hợp, mà đại số các nút phải ký. Phần lớn Nguồn cấp dữ liệu giá Chainlink đã triển khai OCR trên mạng chính.

Giao thức OCR sẽ thay thế mô hình FluxAggregator, trong đó mỗi nút phải gửi giá trị giá của chúng riêng lẻ và khi tất cả các phản hồi được nhận trên chuỗi, hợp đồng sẽ kết hợp chúng để xác nhận giá. Tuy nhiên, nhược điểm chính của mô hình này bao gồm phí gas lặp đi lặp lại mà mỗi nút phải trả để gửi một giao dịch mỗi vòng.

Do đó, giao thức OCR mang lại những lợi ích sau đây so với mô hình FluxAggregator:

5. Chainlink có phải là một khoản đầu tư tốt không ?

Với sự phổ biến ngày càng rộng rãi, độ tin cậy và vị thế dẫn đầu đáng kể của dịch vụ so với các đối thủ cạnh tranh, Chainlink đã tạo dựng được một vị thế ổn định. Bây giờ, nếu bạn muốn biết Chainlink có phải là một khoản đầu tư tốt hay không, câu trả lời rõ ràng là liệu một khoản đầu tư có sinh lời hay không phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư của bạn và mức độ rủi ro mà bạn sẵn sàng chấp nhận.

Hơn nữa, thực tiễn làm cho một người đàn ông trở nên hoàn hảo, và sai lầm là con người, tức là, nếu bạn là một nhà đầu tư thông thường, có khả năng bạn sẽ kiếm được lợi nhuận từ các khoản đầu tư tiền điện tử. Tuy nhiên, nếu thị trường trái với ý muốn của bạn, bạn có thể mất tiền (đó là kết quả có thể xảy ra khi bạn thực hiện hành động). Do đó, trước khi cam kết số tiền khó kiếm được của bạn cho bất kỳ khoản đầu tư nào, hãy đảm bảo rằng bạn hiểu dự án, mục tiêu của dự án và nhận thức được triển vọng của dự án.

6. Chainlink có tương lai không?

Các mạng ngoại tuyến được xây dựng dựa trên các phương pháp tiên tiến sẽ là một trong những yếu tố tiên tiến nhất trong các bản cập nhật sắp tới của Chainlink. Các mạng ngoài chuỗi nhằm mục đích di chuyển phần lớn các hoạt động tính toán phức tạp ra khỏi lớp chính của nền tảng hợp đồng thông minh.

Ví dụ: do nhu cầu về sức mạnh tính toán tăng lên, giá gas của Ethereum đã tăng lên, đe dọa làm cho mạng không thể hoạt động đối với các giao dịch nhỏ hơn. Chainlink 2.0 nhằm mục đích giúp người dùng khắc phục vấn đề này bằng cách làm cho quá trình tính toán cho DApps trở nên đơn giản và hợp lý hơn.

Một oracle sẽ gửi các thông tin dữ liệu từ thế giới bên ngoài tới một blockchain như Ethereum, sau đó, một hợp đồng thông minh trên blockchain sử dụng dữ liệu được cung cấp để đưa ra quyết định thực thi nếu đáp ứng đủ điều kiện bên trong hơp đồng thông minh

1. Oracle là gì ?

Oracle là cách gọi của một Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ ( Relational database management system – RDBMS ) với lượng dữ liệu là vô cùng khổng lồ. Hỗ trợ nhiều nhiệm vụ khác nhau gồm xử lý giao dịch, business intelligence (BI), và các ứng dụng phân tích.

Oracle giúp giải quyết các công việc trong hỗ trợ và thay thế con người cũng như đồng bộ dữ liệu, tiết kiệm thời gian và chi phí, bên cạnh đó Oracle còn đảm bảo được tính chính xác, hiệu quả cao hơn

Oracle và công nghệ Blockchain

Blockchain và hợp đồng thông minh (smart contract) không thể truy cập dữ liệu từ bên ngoài mạng tương ứng của nó. Để thực hiện hợp đồng thông minh trên blockchain, điều quan trọng là phải truy cập thông tin liên quan từ thế giới bên ngoài, vì bản thân blockchain không thể ghi lại giá của token mà không có nguồn.

Chính vì thiếu các thông tin quan trọng nên không thể thực thi các Smart Contract do đó các blockchain oracles sẽ phát huy tác dụng lúc này.

Blockchain oracles là cơ sở dữ liệu mà bên thứ ba cung cấp thông tin từ bên ngoài blockchain cho phép các hợp đồng thông minh nhận thông tin và thực thi các mệnh lệnh trong hợp đồng

Một oracle sẽ gửi các thông tin dữ liệu từ thế giới bên ngoài tới một blockchain như Ethereum, sau đó một hợp đồng thông minh trên blockchain sử dụng dữ liệu được cung cấp để đưa ra quyết định thực thi nếu đáp ứng đủ điều kiện bên trong hơp đồng thông minh với tính chính xác và độ tin cậy cao

Một oracle giúp một hợp đồng thông minh (smart contract) thực hiện chuỗi nhiệm vụ này một cách tự động. Hợp đồng thông minh là công cụ được thực hiện bởi các blockchain như Ethereum, công cụ này sẽ chỉ thực thi các điều khoản trong hợp đồng nếu các điều kiện được đáp ứng chính xác.

Ví dụ:

Đây là một ví dụ cụ thể hơn, những người nông dân đôi khi sẽ mua bảo hiểm mùa vụ đề phòng trường hợp hạn hán làm mất mùa. Nếu thời tiết không thuận lợi cho mùa vụ, Oracle sẽ đưa các thông tin này đến với công ty bảo hiểm, khi nhận được thông tin đáng tin cậy, công ty sẽ thực hiện vụ xem xét thanh toán các chi phí trong hợp đồng thỏa thuận nếu như đủ điều kiện.

Vào cuối mùa, một oracle cung dịch vụ thông tin thời tiết sẽ thông báo cho hợp đồng thông minh rằng mùa này chỉ mưa 10 ngày hoặc ít hơn. Nó gửi thông tin này trực tiếp đến hợp đồng thông minh, sau đó biết rằng nó phải trả tiền cho người nông dân.

2. Vấn đề của oracle là gì ?

Do khía cạnh sổ cái phân tán của blockchain, mỗi nút trong mạng phải thu được cùng một kết quả với cùng một đầu vào. Ví dụ: nếu một nút cố gắng xác thực giao dịch của nút khác, nó sẽ nhận được một kết quả khác. Kiến trúc này được tạo ra để mang tính xác định.

Sự đồng thuận là kỹ thuật để đồng ý về một giá trị dữ liệu trong chuỗi khối và tính xác định là cần thiết để các nodes trong mạng lưới đạt được sự đồng thuận với nhau dựa trên các thuật toán đồng thuận của Blockchain. Một yếu tố quan trọng giúp blockchain trở nên đồng thuận, phi tập trung và minh bạch

Cách xác định chất lượng của một blockchain như Ethereum là nó có thể chạy được các hợp đồng thông minh. Sau khi được lập trình, hợp đồng thông minh được kiểm soát hoàn toàn bởi blockchain, không có thực thể nào được tin cậy để thực hiện các quy tắc và không người trung gian nào có thể ngăn giao dịch diễn ra nếu đáp ứng được các điều kiện cho hợp đồng.

Oracle là một nguồn cấp dữ liệu

Tuy nhiên, oracle là một nguồn cấp dữ liệu được cung cấp bởi một dịch vụ bên thứ ba nhưng nếu phụ thuộc quá nhiều vào một nguồn dữ liệu bất kỳ sẽ mắc phải một vài vấn đề

Ví dụ: Ngươi cung cấp dịch vụ dữ liệu Oracle từ bên ngoài nhưng không chính dẫn đến các hành động thực thi bên trong Smart Contract cũng bị sai lệch, gây ra nhiều hậu quả không lường trước được. Ngoài ra, ai đó có thể hack nguồn cấp dữ liệu để thay đổi dữ liệu có lợi cho họ.

Các hợp đồng thông minh không phụ thuộc vào oracles sẽ không có vấn đề này.

Các nhà phát triển vẫn đang nghiên cứu nhiều cách khác nhau để giảm thiểu vấn đề này và tạo ra các oracles mang tính phi tập trung hơn hoặc được bảo vệ chống lại các tác nhân xấu.

3. Những ứng dụng nào sử dụng oracles ?

Thế giới DeFi

Đa phần trong các hệ sinh thái DeFi đều yêu cầu các kỹ năng truy cập dữ liệu tài chính về tài sản và thị trường.

Ví dụ: thị trường tiền tệ phi tập trung sử dụng phép đo giá để xác định khả năng vay của người dùng và kiểm tra xem vị trí của người dùng có được phân cấp dưới mức hay có thể bị thanh lý hay không.

Tương tự như vậy, các nền tảng tài sản tổng hợp sử dụng phép toán giá để cố định giá trị của mã thông báo với tài sản trong thế giới thực. Bên cạnh đó, các nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) sử dụng phép toán giá để giúp tập trung thanh khoản ở mức giá thị trường hiện tại nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng vốn.

NFT động và game

Oracles cũng được ứng dụng trong mảng GameFi và NFTs, chẳng hạn như NFT động — token có thể thay đổi về hình thức, giá trị hoặc phân phối dựa trên các sự kiện bên ngoài như thời gian trong ngày

Ngoài ra, các ứng dụng trò chơi trên blockhchain cũng sử dụng tính ngẫu nhiên có thể xác minh của Oracles để thực hiện các hành động như sự xuất hiện của các hộp chiến lợi phẩm ngẫu nhiên hoặc ghép ngẫu nhiên các giải đấu giúp tạo ra trải nghiệm chơi hấp dẫn hơn, không thể đoán trước được và mang tính công bằng

Bảo hiểm

Insurance smart contracts sử dụng các Oracles đầu vào để xác minh sự xuất hiện của các sự kiện có thể bảo hiểm trong quá trình xử lý yêu cầu, mở quyền truy cập vào các cảm biến vật lý, API web, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu pháp lý.

Oracles đầu ra cũng có thể cung cấp các hợp đồng thông minh bảo hiểm để thực hiện thanh toán cho các yêu cầu bằng cách sử dụng các blockchain khác hoặc mạng thanh toán truyền thống.

4. Tổng kết

Tóm lại, Oracles mở rộng khả năng của mạng blockchain bằng cách cung cấp quyền truy cập vào tất cả các tài nguyên bên ngoài cần thiết để khai thác các trường hợp sử dụng hợp đồng thông minh cơ bản và nâng cao. Hy vọng sau khi tham khảo bài viết trên, bạn đã có cái nhìn tổng quan về khái niệm Oracle trong crypto nhé!